౩. అనేకత్థవగ్గ

౭౭౭. అనేకత్థే పవక్ఖామి, గాథా’ద్ధపాదతో కమా;

ఏత్థ లిఙ్గవిసేసత్థ, మేకస్స పునరుత్తతా.

౭౭౮. సమయో సమవాయే చ, సమూహే కారణే ఖణే;

పటివేధే సియా కాలే, పహానే లాభ దిట్ఠిసు.

౭౭౯. వణ్ణో సణ్ఠాన రూపేసు, జాతి,చ్ఛవీసు కారణే;

పమాణే చ పసంసాయం, అక్ఖరే చ యసే గుణే.

౭౮౦. ఉద్దేసే పాతిమోక్ఖస్స, పణ్ణత్తియ ముపోసథో;

ఉపవాసే చ అట్ఠఙ్గే, ఉపోసథదినే సియా.

౭౮౧. రథఙ్గే లక్ఖణే ధమ్మో, రచక్కే’స్వీరియాపథే;

చక్కం సమ్పత్తియం చక్క, రతనే మణ్డలే బలే.

౭౮౨. కులాలభణ్డే ఆణాయ, మాయుధే దాన రాసిసు;

౭౮౩. దానస్మిం బ్రహ్మచరియ, మప్పమఞ్ఞాసు సాసనే;

మేథునారతియం వేయ్యా, వచ్చే సదారతుట్ఠియం;

పఞ్చసీలా’రియమగ్గో, పోసథఙ్గ ధితీసు [ఠితీసు (క.)] చ.

౭౮౪. ధమ్మో సభావే పరియత్తిపఞ్ఞా,

ఞాయేసు సచ్చప్పకతీసు పుఞ్ఞే;

ఞేయ్యే గుణా’చార సమాధిసూపి,

నిస్సత్తతా’పత్తిసు కారణాదో.

౭౮౫. అత్థో పయోజనే సద్దా, భిధేయ్యే వుద్ధియం ధనే;

వత్థుమ్హి కారణే నాసే, హితే పచ్ఛిమపబ్బతే.

౭౮౬. యేభుయ్యతా’బ్యామిస్సేసు, విసంయోగే చ కేవలం;

దళ్హత్థే’నతిరేకే చా, నవసేసమ్హి తం తిసు.

౭౮౭. గుణో పటల రాసీసు, ఆనిసంసే చ బన్ధనే;

అప్పధానే చ సీలాదో, సుక్కాదిమ్హి జియాయ చ.

౭౮౮. రుక్ఖాదో విజ్జమానే చా, రహన్తే ఖన్ధపఞ్చకే;

భూతో సత్త మహాభూతా, మనుస్సేసు న నారియం.

౭౮౯. వాచ్చలిఙ్గో అతీతస్మిం, జాతే పత్తే సమే మతో;

౭౯౦. సున్దరే దళ్హికమ్మే చా, యాచనే సమ్పటిచ్ఛనే;

సజ్జనే సమ్పహంసాయం, సాధ్వా’భిధేయ్యలిఙ్గికం.

౭౯౧. అన్తో నిత్థీ సమీపే చా, వసానే పదపూరణే;

దేహావయవే కోట్ఠాసే, నాస సీమాసు లామకే.

౭౯౨. నికాయే సన్ధి సామఞ్ఞ, ప్పసూతీసు కులే భవే;

విసేసే సుమనాయఞ్చ, జాతి సఙ్ఖతలక్ఖణే.

౭౯౩. భవభేదే పతిట్ఠాయం, నిట్ఠా’జ్ఝాసయబుద్ధిసు;

వాసట్ఠానే చ గమనే, విసటత్తే [విసరత్త విసదత్తే] గతీరితా.

౭౯౪. ఫలే విపస్సనా దిబ్బ, చక్ఖు సబ్బఞ్ఞుతాసు చ;

పచ్చవేక్ఖణఞాణమ్హి, మగ్గే చ ఞాణదస్సనం.

౭౯౫. కమ్మారుద్ధన అఙ్గార, కపల్ల దీపికాసు చ;

సువణ్ణకారమూసాయం, ఉక్కా వేగే చ వాయునో.

౭౯౬. కేసోహారణ, జీవిత, వుత్తిసు వపనే చ వాపసమకరణే;

కథనే పముత్తభావ, జ్ఝేనాదో [జ్ఝేసనాదో (సీ.)] వుత్త మపి తీసు.

౭౯౭. గమనే విస్సుతే చా’వ, ధారితో’పచితేసు చ;

అనుయోగే కిలిన్నే చ, సుతో’ భిధేయ్యలిఙ్గికో.

౭౯౮. సోతవిఞ్ఞేయ్య సత్థేసు, సుతం పుత్తే సుతో సియా;

౭౯౯. కప్పో కాలే యుగే లేసే, పఞ్ఞత్తి పరమాయుసు;

సదిసే తీసు సమణ, వోహార కప్పబిన్దుసు;

సమన్తత్థే’న్తరకప్పా, దికే తక్కే విధిమ్హి చ.

౮౦౦. నిబ్బాన మగ్గ విరతి, సపథే సచ్చభాసితే;

తచ్ఛే చా’రియసచ్చమ్హి, దిట్ఠియం సచ్చ మీరితం.

౮౦౧. సఞ్జాతిదేసే హేతుమ్హి, వాసట్ఠానా’కరేసు చ;

సమోసరణట్ఠానే చా, యతనం పదపూరణే.

౮౦౨. అన్తరం మజ్ఝ వత్థ’ఞ్ఞ, ఖణో’కాసో’ధి హేతుసు;

బ్యవధానే వినట్ఠే చ, భేదే ఛిద్దే మనస్య’పి.

౮౦౩. ఆరోగ్యే కుసలం ఇట్ఠ, విపాకే కుసలో తథా;

అనవజ్జమ్హి ఛేకే చ, కథితో వాచ్చలిఙ్గికో.

౮౦౪. ద్రవా’చారేసు వీరియే, మధురాదీసు పారదే;

సిఙ్గారాదో ధాతుభేదే, కిచ్చే సమ్పత్తియం రసో.

౮౦౫. బోధి సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణే, రియమగ్గే చ నారియం;

పఞ్ఞత్తియం పుమే’ స్సత్థ, రుక్ఖమ్హి పురిసిత్థియం.

౮౦౬. సేవితో యేన యో నిచ్చం, తత్థాపి విసయో సియా;

రూపాదికే జనపదే, తథా దేసే చ గోచరే.

౮౦౭. భావో పదత్థే సత్తాయ, మధిప్పాయ క్రియాసు చ;

సభావస్మిఞ్చ లీలాయం, పురిసి’త్థిన్ద్రియేసు చ.

౮౦౮. సో బన్ధవే’త్తని చ సం, సో ధనస్మి మనిత్థియం;

సా పుమే సునఖే వుత్తో, త్తనియే సో తిలిఙ్గికో.

౮౦౯. సువణ్ణం కనకే వుత్తం, సువణ్ణో గరుళే తథా;

పఞ్చధరణమత్తే చ, ఛవి సమ్పత్తియమ్పి చ.

౮౧౦. వరో దేవాదికా [దేవాదితో (సీ.)] ఇట్ఠే, జామాతరి పతిమ్హి చ,

ఉత్తమే వాచ్చలిఙ్గో సో, వరం మన్దప్పియే బ్యయం.

౮౧. ౧.

మకులే ధనరాసిమ్హి, సియా కోస మనిత్థియం;

నేత్తింసాది పిధానే చ, ధనుపఞ్చసతేపి చ.

౮౧౨. పితామహే జినే సేట్ఠే, బ్రాహ్మణే చ పితూస్వపి;

బ్రహ్మా వుత్తో తథా బ్రహ్మం, వేదే తపసి వుచ్చతే.

౮౧౩. హత్థీనం మజ్ఝబన్ధే చ, పకోట్ఠే కచ్ఛబన్ధనే;

మేఖలాయం మతా కచ్ఛా, కచ్ఛో వుత్తో లతాయ చ.

౮౧౪. తథేవ బాహుమూలమ్హి, అనూపమ్హి తిణేపి చ;

౮౧౫. పమాణం హేతు సత్థేసు, మానే చ సచ్చవాదిని;

పమాతరి చ నిచ్చమ్హి, మరియాదాయ ముచ్చతే.

౮౧౬. సత్తం దబ్బ’త్తభావేసు, పాణేసు చ బలే, సియా [బలే సక్కా (టీ.)];

సత్తాయఞ్చ, జనేసత్తో, ఆసత్తే సో తిలిఙ్గికో.

౮౧౭. సేమ్హాదో రసరత్తాదో, మహాభూతే పభాదికే;

ధాతు ద్వీస్వ’ట్ఠిచక్ఖా’ది, భ్వా’దీసు గేరికాదిసు.

౮౧౮. అమచ్చాదో సభావే చ, యోనియం పకతీ’రితా;

సత్వాదిసామ్యా’వత్థాయం, పచ్చయా పఠమేపి చ.

౮౧౯. పదం ఠానే పరిత్తాణే, నిబ్బానమ్హి చ కారణే;

సద్దే వత్థుమ్హి కోట్ఠాసే, పాదే తల్లఞ్ఛనే మతం.

౮౨౦. లోహముగ్గర మేఘేసు, ఘనో, తాలాదికే ఘనం,;

నిరన్తరే చ కఠినే, వాచ్చలిఙ్గిక ముచ్చతే.

౮౨౧. ఖుద్దా చ మక్ఖికాభేదే, మధుమ్హి ఖుద్ద, మప్పకే;

అధమే కపణే చాపి, బహుమ్హి చతూసు త్తిసు.

౮౨౨. తక్కే మరణలిఙ్గే చ, అరిట్ఠం అసుభే సుభే,;

అరిట్ఠో ఆసవే కాకే, నిమ్బే చ ఫేనిలద్దుమే.

౮౨౩. మానభణ్డే పలసతే, సదిసత్తే తులా తథా;

గేహానం దారుబన్ధత్థ, పీఠికాయఞ్చ దిస్సతి.

౮౨౪. మిత్తకారే లఞ్జదానే, బలే రాసి విపత్తిసు [బలరాసి విపత్తిసు (క.)];

యుద్ధే చేవ పటిఞ్ఞాయం, సఙ్గరో సమ్పకాసితో.

౮౨౫. ఖన్ధే భవే నిమిత్తమ్హి, రూపం వణ్ణే చ పచ్చయే;

సభావ సద్ద సణ్ఠాన, రూపజ్ఝాన వపూసు చ.

౮౨౬. వత్థు కిలేస కామేసు, ఇచ్ఛాయం మదనే రతే;

కామో, కామం నికామే, చా, నుఞ్ఞాయం కామ మబ్యయం.

౮౨౭. పోక్ఖరం పదుమే దేహే, వజ్జభణ్డముఖేపి చ;

సున్దరత్తే చ సలిలే, మాతఙ్గకరకోటియం.

౮౨౮. రాసినిచ్చల మాయాసు, దమ్భా’సచ్చేస్వ’యోఘనే;

గిరిసిఙ్గమ్హి సీరఙ్గే, యన్తే కూట మనిత్థియం.

౮౨౯. వుద్ధియం జననే కామ, ధాత్వాదీమ్హి చ పత్తియం;

సత్తాయఞ్చేవ సంసారే, భవో సస్సతదిట్ఠియం.

౮౩౦. పటివాక్యో’త్తరాసఙ్గే, సు’త్తరం ఉత్తరో తిసు;

సేట్ఠే దిసాదిభేదే చ, పరస్మి ముపరీ’రితో.

౮౩౧. నేక్ఖమ్మం పఠమజ్ఝానే, పబ్బజ్జాయం విముత్తియం;

విపస్సనాయ నిస్సేస, కుసలమ్హి చ దిస్సతి.

౮౩౨. సఙ్ఖారో సఙ్ఖతే పుఞ్ఞా, భిసఙ్ఖారాదికేపి చ;

పయోగే కాయసఙ్ఖారా, ద్య’భిసఙ్ఖరణేసు చ.

౮౩౩. ఆరమ్మణే చ సంసట్ఠే, వోకిణ్ణే నిస్సయే తథా;

తబ్భావే చాప్యభిధేయ్య, లిఙ్గో సహగతో భవే.

౮౩౪. తీసు ఛన్నం పతిరూపే, ఛాదితే చ నిగూహితే;

నివాసన పారుపనే, రహో పఞ్ఞత్తియం పుమే.

౮౩౫. బుద్ధసమన్తచక్ఖూసు, చక్ఖు పఞ్ఞాయ మీరితం;

ధమ్మచక్ఖుమ్హి చ మంస, దిబ్బచక్ఖుద్వయేసు చ.

౮౩౬. వాచ్చలిఙ్గో అభిక్కన్తో, సున్దరమ్హి అభిక్కమే;

అభిరూపే ఖయే వుత్తో, తథేవ’బ్భనుమోదనే.

౮౩౭. కారణే దేసనాయఞ్చ, వారే వేవచనేపి చ;

పాకారస్మిం [పకారస్మిం (క.)] అవసరే, పరియాయో కథీయతి.

౮౩౮. విఞ్ఞాణే చిత్తకమ్మే చ, విచిత్తే చిత్త ముచ్చతే;

పఞ్ఞత్తి చిత్తమాసేసు, చిత్తో, తారన్తరే థియం.

౮౩౯. సామం వేదన్తరే సాన్త్వే, తం పీతే సామలే తిసు;

సయమత్థే బ్యయం సామం, సామా చ సారివాయపి.

౮౪౦. పుమే ఆచరియాదిమ్హి, గరు [గురు (క. టీ.)] మాతాపితూస్వపి;

గరు తీసు మహన్తే చ, దుజ్జరా’లహుకేసు చ.

౮౪౧. అచ్చితే విజ్జమానే చ, పసత్థే సచ్చ సాధుసు;

ఖిన్నే చ సమితే చేవ, సన్తోభిధేయ్యలిఙ్గికోతి.

ఇతి గాథాఅనేకత్థవగ్గో.

౮౪౨. దేవో విసుద్ధిదేవా’దో, మేఘ మచ్చు నభేసు చ;

అథోపి తరుణే సత్తే, చోరేపి మాణవో భవే.

౮౪౩. ఆది కోట్ఠాస కోటీసు, పురతో’గ్గంవరే తీసు;

పచ్చనీకో’త్తమేస్వ’ఞ్ఞే, పచ్ఛాభాగే పరో తిసు.

౮౪౪. యోని కామ సిరి’స్సరే, ధమ్ము’య్యామ యసే భగం;

ఉళారో తీసు విపులే, సేట్ఠే చ మధురే సియా.

౮౪౫. సమ్పన్నో తీసు సమ్పుణ్ణే, మధురే చ సమఙ్గిని;

సఙ్ఖా తు ఞాణే కోట్ఠాస, పఞ్ఞత్తి గణనేసు చ.

౮౪౬. ఠానం ఇస్సరియో’కాస, హేతూసు ఠితియమ్పి చ;

అథో మానే పకారేచ, కోట్ఠాసేచ విధో ద్విసు.

౮౪౭. పఞ్ఞో’పవాస ఖన్తీసు, దమో ఇన్ద్రియసంవరే;

ఞాణే చ సోమనస్సేచ, వేదో ఛన్దసి చో’చ్చతే.

౮౪౮. ఖన్ధకోట్ఠాస, పస్సావ, మగ్గ, హేతూసు యోని సా [యోని సో (టీ.)];

కాలే తు కూలే సీమాయం, వేలా రాసిమ్హి భాసితా.

౮౪౯. వోహారో సద్ద పణ్ణత్తి, వణిజ్జా చేతనాసు చ;

నాగో తు’రగ హత్థీసు, నాగరుక్ఖే తథు’త్తమే.

౮౫౦. సేట్ఠా’సహాయ సఙ్ఖ్యా’ఞ్ఞ,