నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స

అభిధానప్పదీపికా

బుద్ధప్పణామో

౧. తథాగతో యో కరుణాకరో కరో,

పయాత’మోసజ్జ సుఖప్పదం పదం;

అకా పరత్థం కలిసమ్భవే భవే,

నమామి తం కేవలదుక్కరం కరం.

ధమ్మప్పణామో

౨. అపూజయుం యం మునికుఞ్జరా జరా,

రుజాదిముత్తా యహిముత్తరే తరే;

ఠితా తివట్టమ్బునిధిం నరానరా,

తరింసు తం ధమ్మమఘప్పహం పహం.

సఙ్ఘప్పణామో

౩. గతం మునిన్దో’రససూనుతం నుతం,

సుపుఞ్ఞఖేత్తం భువనే సుతం సుతం;

గణమ్పి పాణీకతసంవరం వరం,

సదా గుణోఘేన నిరన్తర’న్తరం.

పటిఞ్ఞా

౪. నామలిఙ్గేసు కోసల్ల, మత్థనిచ్ఛయకారణం;

యతో మహబ్బలం బుద్ధ, వచనే పాటవత్థినం.

౫. నామలిఙ్గాన్య’తో బుద్ధ, భాసితస్సా’రహాన్య’హం;

దస్సయన్తో పకాసేస్స, మభిధానప్పదీపికం.

పరిభాసా

౬. భియ్యో రూపన్తరా సాహ, చరియేన చ కత్థచి;

క్వచా’ హచ్చవిధానేన ఞేయ్యం థీపున్నపుంసకం.

౭. అభిన్నలిఙ్గానంయేవ, ద్వన్దో చ, లిఙ్గవాచకా;

గాథాపాదన్తమజ్ఝట్ఠా, పుబ్బం యన్త్యపరే పరం.

౮. పుమిత్థియం పదం ద్వీసు, సబ్బలిఙ్గే చ తీస్వితి;

అభిధానన్తరారమ్భే, ఞేయ్యం త్వ’న్త మథాది చ.

౯. భియ్యో పయోగ మాగమ్మ, సోగతే ఆగమే క్వచి;

నిఘణ్డు యుత్తి ఞ్చానీయ, నామలిఙ్గం కథీయతీతి.

౧. సగ్గకణ్డ

౧. బుద్ధో దసబలో సత్థా, సబ్బఞ్ఞూ ద్విపదుత్తమో;

మునిన్దో భగవా నాథో, చక్ఖుమ’ఙ్గీరసో ముని.

౨. లోకనాథో’ నధివరో, మహేసి చ వినాయకో;

సమన్తచక్ఖు సుగతో, భూరిపఞ్ఞో చ మారజి.

౩. నరసీహో నరవరో, ధమ్మరాజా మహాముని;

దేవదేవో లోకగరు, ధమ్మస్సామీ తథాగతో.

౪. సయమ్భూ సమ్మాసమ్బుద్ధో, వరపఞ్ఞో చ నాయకో;

జినో, సక్కో తు సిద్ధత్థో, సుద్ధోదని చ గోతమో.

౫. సక్యసీహో తథా సక్య, ముని చాదిచ్చబన్ధు చ;

౬. మోక్ఖో నిరోధో నిబ్బానం, దీపో తణ్హక్ఖయో పరం;

తాణం లేణ మరూపఞ్చ, సన్తం సచ్చ మనాలయం.

౭. అసఙ్ఖతం సివ మమతం సుదుద్దసం,

పరాయణం సరణ మనీతికం తథా;

అనాసవం ధువ మనిదస్సనా’ కతా,

పలోకితం నిపుణ మనన్త మక్ఖరం.

౮. దుక్ఖక్ఖయో బ్యాబజ్ఝఞ్చ [బ్యాపజ్జం (టీకా)], వివట్టం ఖేమ కేవలం;

అపవగ్గో విరాగో చ, పణీత మచ్చుతం పదం.

౯. యోగక్ఖేమో పార మపి, ముత్తి సన్తి విసుద్ధియో;

విముత్య’ సఙ్ఖతధాతు, సుద్ధి నిబ్బుతియో సియుం.

౧౦. ఖీణాసవో త్వ’సేక్ఖో చ, వీతరాగో తథా’ రహా;

దేవలోకో దివో సగ్గో [నాకో (సీ.)],

తిదివో తిదసాలయో.

౧౧. తిదసా త్వ’మరా దేవా, విబుధా చ సుధాసినో;

సురా మరూ దివోకా చా, మతపా సగ్గవాసినో.

౧౨. నిజ్జరా’ నిమిసా దిబ్బా, అపుమే దేవతాని చ [దేవతా ఏవ దేవతాని, సకత్థే నిపచ్చయో (టీకా)];

౧౩. సిద్ధో భూతో చ గన్ధబ్బో, గుయ్హకో యక్ఖ రక్ఖసా;

కుమ్భణ్డో చ పిసాచా’దీ, నిద్దిట్ఠా దేవయోనియో.

౧౪. పుబ్బదేవా సురరిపూ, అసురా దానవా పుమే;

తబ్బిసేసా పహారాదో, సమ్బరో బలిఆదయో.

౧౫. పితామహో పితా బ్రహ్మా, లోకేసో కమలాసనో;

తథా హిరఞ్ఞగబ్భో చ, సురజేట్ఠో పజాపతి.

౧౬. వాసుదేవో హరి [హరీ (టీకా)] కణ్హో, కేసవో చక్కపాణ్య’థ;

మహిస్సరో సివో సూలీ, ఇస్సరో పసుపత్య’పి.

౧౭. హరో వుత్తో కుమారో తు, ఖన్ధో సత్తిధరో భవే;

౧౮. సక్కో పురిన్దదో దేవ, రాజా వజిరపాణి చ;

సుజమ్పతి సహస్సక్ఖో, మహిన్దో వజిరావుధో.

౧౯. వాసవో చ దససత, నయనో తిదివాధిభూ;

సురనాథో చ వజిర, హత్థో చ భూతపత్య’పి.

౨౦. మఘవా కోసియో ఇన్దో, వత్రభూ పాకసాసనో;

విడోజో థ సుజా తస్స [సుజాతా’స్స (టీకా)], భరియా థ పురం భవే.

౨౧. మసక్కసారా [మసక్కసారో (సీ.)] వస్సోక, సారా చేవా’ మరావతీ;

వేజయన్తో తు పాసాదో,

సుధమ్మా తు సభా మతా.

౨౨. వేజయన్తో రథో తస్స,

వుత్తో మాతలి సారథి;

ఏరావణో గజో పణ్డు, కమ్బలో తు సిలాసనం.

౨౩. సువీరోచ్చాదయో పుత్తా, నన్దా పోక్ఖరణీ భవే;

నన్దనం మిస్సకం చిత్త, లతా ఫారుసకం వనా.

౨౪. అసని ద్వీసు కులిసం, వజిరం పున్నపుంసకే;

అచ్ఛరాయోత్థియం వుత్తా, రమ్భా అలమ్బుసాదయో;

దేవిత్థియో థ గన్ధబ్బా, పఞ్చసిఖోతి ఆదయో.

౨౫. విమానో నిత్థియం బ్యమ్హం, పీయూసం త్వమతం సుధా;

సినేరు మేరు తిదివా, ధారో నేరు సుమేరు చ.

౨౬. యుగన్ధరో ఈసధరో, కరవీకో సుదస్సనో;

నేమిన్ధరో వినతకో, అస్సకణ్ణో కులాచలా.

౨౭. మన్దాకినీ తథా’కాస, గఙ్గా సురనదీ ప్యథ;

౨౮. కోవిళారో తథా పారి, చ్ఛత్తకో పారిజాతకో;

కప్పరుక్ఖో తు సన్తానా, దయో దేవద్దుమా సియుం.

౨౯. పాచీ పతీఝు’ దీచి’త్థీ, పుబ్బ పచ్ఛిమ ఉత్తరా;

దిసాథ దక్ఖిణా’ పాచీ, విదిసా’నుదిసా భవే.

౩౦. ఏరావతో [ఏరావణో (సీ.), అమరకోసే పన ఏరావతో ఏవ అత్థి] పుణ్డరీకో, వామనో కుముదో’ ఞ్జనో;

పుప్ఫదన్తో సబ్బభుమ్మో, సుప్పతీకో దిసాగజా.

౩౧. ధతరట్ఠో చ గన్ధబ్బా, ధిపో, కుమ్భణ్డసామి తు;

విరుళ్హకో, విరూపక్ఖో, తు నాగాధిపతీరితో.

౩౨. యక్ఖాధిపో వేస్సవణో, కువేరో నరవాహనో;

అళకా [అలకా (అమరకోస)] ళకమన్దాస్స, పురీ, పహరణం గదా;

చతుద్దిసాన మధిపా, పుబ్బాదీనం కమా ఇమే.

౩౩. జాతవేదో సిఖీ జోతి, పావకో దహనో’ నలో;

హుతావహో’ చ్చిమా ధూమ, కేత్వ’గ్గి గిని భానుమా.

౩౪. తేజో ధూమసిఖో వాయు, సఖో చ కణ్హవత్తనీ;

వేస్సానరో హుతాసో థ, సిఖాజాల’చ్చి చాపుమే.

౩౫. విప్ఫులిఙ్గం ఫులిఙ్గఞ్చ, భస్మా [‘భస్మా’ తిపదం రాజాదిగణే పరియాపన్నం (రూపసిద్ధి-ఉణాది), భస్మం (సీ.)] తు సేట్ఠి ఛారికా;

౩౬. కుక్కుళో తు’ణ్హభస్మస్మి, మఙ్గారో’లాత ముమ్ముకం [తికం దిత్తకట్ఠాదిన్ధనే (టీకా)];

సమిధా ఇధుమం చే’ధో, ఉపాదానం తథిన్ధనం.

౩౭. అథో’భాసో పకాసో చా,

'లోకో’జ్జోతా’తపా సమా;

మాలుతో పవనో వాయు, వాతో’నిల సమీరణా;

గన్ధవాహో తథా వాయో, సమీరో చ సదాగతి.

౩౮. వాయుభేదా ఇమే ఛు’ద్ధ, ఙ్గమో చాధోగమో తథా;

కుచ్ఛిట్ఠో చ కోట్ఠాసయో, అస్సాసఙ్గానుసారినో.

౩౯. అథో అపానం పస్సాసో,

అస్సాసో ఆన ముచ్చతే.

౪౦. వేగో జవో రయో ఖిప్పం, తు సీఘం తురితం లహు;

ఆసు తుణ్ణ మరం చావి, లమ్బితం తువటంపి చ.

౪౧. సతతం నిచ్చ మవిరతా, నారత సన్తత మనవరతఞ్చ ధువం;

భుస మతిసయో చ దళ్హం, తిబ్బే’కన్తా’తిమత్త, బాళ్హాని;

ఖిప్పాదీ పణ్డకే దబ్బే, దబ్బగా తేసు యే తిసు.

౪౨. అవిగ్గహో తు కామో చ, మనోభూ మదనో భవే;

అన్తకో వసవత్తీ చ, పాపిమా చ పజాపతి.

౪౩. పమత్తబన్ధు కణ్హో చ, మారో నముచి, తస్స తు;

తణ్హా’రతీ రగా ధీతూ, హత్థీ తు గిరిమేఖలో.

౪౪. యమరాజా చ వేసాయీ, యమో’స్స నయనావుధం;

వేపచిత్తి పులోమో చ, కిమ్పురిసో తు కిన్నరో.

౪౫. అన్తలిక్ఖం ఖ’మాదిచ్చ, పథో’బ్భం గగన’మ్బరం;

వేహాసో చానిలపథో, ఆకాసో నిత్థియం నభం.

౪౬. దేవో వేహాయసో తారా,

పథో సురపథో అఘం.

౪౭. మేఘో వలాహకో దేవో, పజ్జున్నో’మ్బుధరో ఘనో;

ధారాధరో చ జీమూతో, వారివాహో తథా’మ్బుదో.

౪౮. అబ్భం తీస్వథ వస్సఞ్చ, వస్సనం వుట్ఠి నారియం;

సతేరతా’క్ఖణా విజ్జు, విజ్జుతా చాచిరప్పభా.

౪౯. మేఘనాదే తు ధనితం, గజ్జితం రసితాది చ;

ఇన్దావుధం ఇన్దధను, వాతక్ఖిత్తమ్బు సీకరో.

౫౦. ఆసారో ధారా సమ్పాతో,

కరకా తు ఘనోపలం;

దుద్దినం మేఘచ్ఛన్నాహే, పిధానం త్వపధారణం.

౫౧. తిరోధాన’న్తరధానా, పిధాన ఛాదనాని చ;

ఇన్దు చన్దో చ నక్ఖత్త, రాజా సోమో నిసాకరో.

౫౨. ఓసధీసో హిమరంసి, ససఙ్కో చన్దిమా ససీ;

సీతరంసి నిసానాథో, ఉళురాజా చ మా పుమే.

౫౩. కలా సోళసమో భాగో, బిమ్బం తు మణ్డలం భవే;

అడ్ఢో త్వద్ధో ఉపడ్ఢో చ, వా ఖణ్డం సకలం పుమే.

౫౪. అద్ధం వుత్తం సమే భాగే, పసాదో తు పసన్నతా;

కోముదీ చన్దికా జుణ్హా, కన్తి సోభా జుతి చ్ఛవి.

౫౫. కలఙ్కో లఞ్ఛనం లక్ఖం, అఙ్కో’భిఞ్ఞాణ లక్ఖణం;

చిహనం చాపి సోభా తు, పరమా సుసమా థ చ.

౫౬. సీతం గుణే, గుణిలిఙ్గా, సీత సిసిర సీతలా;

హిమం తుహిన ముస్సావో, నీహారో మహికా ప్యథ.