౭. పాతాలవగ్గ

౬౪౯. అధోభువనం పాతాలం, నాగలోకో రసాతలం;

రన్ధం తు వివరం ఛిద్దం, కుహరం సుసిరం బిలం.

౬౫౦. సుసి’త్థీ ఛిగ్గలం సోబ్భం, సచ్ఛిద్దే సుసిరం తిసు;

థియం తు కాసు ఆవాటో, సప్పరాజా తు వాసుకీ.

౬౫౧. అనన్తో నాగరాజా థ, వాహసో’జగరో భవే;

గోనసో తు తిలిచ్ఛో థ,

దేడ్డుభో రాజులో భవే.

౬౫౨. కమ్బలో’స్సతరో మేరు, పాదే నాగాథ ధమ్మనీ;

సిలుత్తో ఘరసప్పో థ, నీలసప్పో సిలాభు చ.

౬౫౩. ఆసివిసో భుజఙ్గో’హి, భుజగో చ భుజఙ్గమో;

సరీసపో ఫణీ సప్పా, లగద్దా భోగి పన్నగా.

౬౫౪. ద్విజివ్హో ఉరగో వాళో, దీఘో చ దీఘపిట్ఠికో;

పాదూదరో విసధరో, భోగో తు ఫణినో తను.

౬౫౫. ఆసీ’త్థీ సప్పదాఠా థ, నిమ్మోకో కఞ్చుకో సమా;

విసం త్వ’నిత్థీ గరళం, తబ్భేదా వా హలాహలో.

౬౫౬. కాళకూటాదయో చాథ, వాళగ్గాత్య’హితుణ్డికో;

౬౫౭. నిరయో దుగ్గతి’త్థీ చ, నరకో, సో మహా’ట్ఠధా;

సఞ్జీవో కాళసుత్తో చ, మహారోరువ రోరువా;

పతాపనో అవీచి’త్థీ, సఙ్ఘాతో తాపనో ఇతి.

౬౫౮. థియం వేతరణీ లోహ, కుమ్భీ తత్థ జలాసయా;

కారణికో నిరయపో,

నేరయికో తు నారకో.

౬౫౯. అణ్ణవో సాగరో సిన్ధు, సముద్దో రతనాకరో;

జలనిఝు’ దధి, తస్స, భేదా ఖీరణ్ణవాదయో.

౬౬౦. వేలా’స్స కూలదేసో థ,

ఆవట్టో సలిలబ్భమో;

థేవో తు బిన్దు ఫుసితం, భమో తు జలనిగ్గమో.

౬౬౧. ఆపో పయో జలం వారి, పానీయం సలిలం దకం;

అణ్ణో నీరం వనం వాలం, తోయం అమ్బు’దకఞ్చ కం.

౬౬౨. తరఙ్గో చ తథా భఙ్గో, ఊమి వీచి పుమిత్థియం;

ఉల్లోలో తు చ కల్లోలో, మహావీచీసు కథ్యతే.

౬౬౩. జమ్బాలో కలలం పఙ్కో, చిక్ఖల్లం కద్దమో ప్యథ;

పులినం వాలుకా వణ్ణు, మరూ’రు సికతా భవే.

౬౬౪. అన్తరీపఞ్చ దీపో వా, జలమజ్ఝగతం థలం;

తీరం తు కూలం రోధఞ్చ, పతీరఞ్చ తటం తిసు.

౬౬౫. పారం పరమ్హి తీరమ్హి, ఓరం త్వ’పార ముచ్చతే;

ఉళుమ్పో [ఉళుపో (క.)] తు ప్లవో కుల్లో, తరో చ పచ్చరీ’త్థియం.

౬౬౬. తరణీ తరి నావా చ, కూపకో తు చ కుమ్భకం;

పచ్ఛాబన్ధో గోటవిసో, కణ్ణధారో తు నావికో.

౬౬౭. అరిత్తం కేనిపాతో థ,

పోతవాహో నియామకో;

సంయత్తికా తు నావాయ, వాణిజ్జమాచరన్తి యే.

౬౬౮. నావాయ’ఙ్గా’ లఙ్కారో చ, వటాకారో ఫియాదయో;

పోతో పవహనం వుత్తం, దోణి త్వి’త్థీ తథా’మ్బణం [అమ్మణం (సీ.)].

౬౬౯. గభీర నిన్న గమ్భీరా, థో త్తానం తబ్బిపక్ఖకే;

అగాధం త్వ’తలమ్ఫస్సం, అనచ్ఛో కలుసా’విలా.

౬౭౦. అచ్ఛో పసన్నో విమలో, గభీరప్పభుతీ తిసు;

ధీవరో మచ్ఛికో మచ్ఛ, బన్ధ కేవట్ట జాలికా.

౬౭౧. మచ్ఛో మీనో జలచరో, పుథులోమో’మ్బుజో ఝసో;

రోహితో మగ్గురో సిఙ్గీ, బలజో ముఞ్జ పావుసా.

౬౭౨. సత్తవఙ్కో సవఙ్కో చ, నళమీనో చ గణ్డకో;

సుసుకా సఫరీ మచ్ఛ, ప్పభేదా మకరాదయో.

౬౭౩. మహామచ్ఛా తిమి తిమి, ఙ్గలో తిమిరపిఙ్గలో;

ఆనన్దో తిమినన్దో చ, అజ్ఝారోహో మహాతిమి.

౬౭౪. పాసాణమచ్ఛో పాఠీనో, వఙ్కో తు బళిసో భవే;

సుసుమారో [సంసుమారో (టీ.), సుంసుమారో (సీ.)] తు కుమ్భీలో,

నక్కో కుమ్మో తు కచ్ఛపో.

౬౭౫. కక్కటకో కుళీరో చ, జలూకా తు చ రత్తపా;

మణ్డూకో దద్దురో భేకో;

గణ్డుప్పాదో మహీలతా.

౬౭౬. అథ సిప్పీ చ సుత్తి’త్థీ, సఙ్ఖే తు కమ్బు’నిత్థియం;

ఖుద్దసఙ్ఖ్యే సఙ్ఖనఖో, జలసుత్తి చ సమ్బుకో.

౬౭౭. జలాసయో జలాధారో, గమ్భీరో రహదో థ చ;

ఉదపానో పానకూపో, ఖాతం పోక్ఖరణీ’త్థియం.

౬౭౮. తళాకో చ సరో’నిత్థీ, వాపీ చ సరసీ’త్థియం;

దహో’మ్బుజాకరో చాథ, పల్లలం ఖుద్దకో సరో.

౬౭౯. అనోతత్తో తథా కణ్ణ, ముణ్డో చ రథకారకో;

ఛద్దన్తో చ కుణాలో చ, వుత్తా మన్దాకినీ’త్థియం.

౬౮౦. తథా సీహప్పపాతోతి, ఏతే సత్త మహాసరా;

ఆహావో తు నిపానఞ్చా, ఖాతం తు దేవఖాతకం.

౬౮౧. సవన్తీ నిన్నగా సిన్ధు, సరితా ఆపగా నదీ;

భాగీరథీ తు గఙ్గా థ, సమ్భేదో సిన్ధుసఙ్గమో.

౬౮౨. గఙ్గా’చిరవతీ చేవ, యమునా సరభూ (సరబూ [సరయూ (క.)] ) మహీ;

ఇమా మహానదీ పఞ్చ, చన్దభాగా సరస్సతీ [సరస్వతీ (సీ. టీ.)].

౬౮౩. నేరఞ్జరా చ కావేరీ, నమ్మదాదీ చ నిన్నగా;

వారిమగ్గో పణాలీ’త్థీ [పనాళీ (టీ.)], పుమే చన్దనికా తు చ.

౬౮౪. జమ్బాలీ ఓలిగల్లో చ, గామద్వారమ్హి కాసుయం;

సరోరుహం సతపత్తం, అరవిన్దఞ్చ వారిజం.

౬౮౫. అనిత్థీ పదుమం పఙ్కే, రుహం నలిన పోక్ఖరం;

ముళాలపుప్ఫం కమలం, భిసపుప్ఫం కుసేసయం.

౬౮౬. పుణ్డరీకం సితం, రత్తం, కోకనదం కోకాసకో;

కిఞ్జక్ఖో కేసరో నిత్థీ, దణ్డో తు నాల ముచ్చతే.

౬౮౭. భిసం ముళాలో నిత్థీ చ, బీజకోసో తు కణ్ణికా;

పదుమాదిసమూహే తు, భవే సణ్డమనిత్థియం.

౬౮౮. ఉప్పలం కువలయఞ్చ, నీలం త్వి’న్దీవరం సియా;

సేతేతు కుముదఞ్చస్స, కన్దో సాలూక ముచ్చతే.

౬౮౯. సోగన్ధికం కల్లహారం, దకసీతలికం ప్యథ;

సేవాలో నీలికా చాథ, భిసిన్య’మ్బుజినీ భవే.

౬౯౦. సేవాలా తిలబీజఞ్చ, సఙ్ఖే చ పణకాదయోతి.

ఇతి పాతాలవగ్గో.

భూకణ్డో దుతియో.