౪. చతుబ్బణ్ణవగ్గ
ఖత్తియవగ్గ
౩౩౨. కులం వంసో చ సన్తానా, భిజనా గోత్త మన్వయో;
థియం సన్తత్య థో వణ్ణా, చత్తారో ఖత్తియాదయో.
౩౩౩. కులీనో సజ్జనో సాధు,
సభ్యో చాయ్యో మహాకులో;
రాజా భూపతి భూపాలో, పత్థివో చ నరాధిపో.
౩౩౪. భూనాథో జగతిపాలో, దిసమ్పతి జనాధిపో;
రట్ఠాధిపో నరదేవో, భూమిపో భూభుజో ప్యథ.
౩౩౫. రాజఞ్ఞో ఖత్తియో ఖత్తం, ముద్ధాభిసిత్త బాహుజా;
సబ్బభుమ్మో చక్కవత్తీ, భూపోఞ్ఞో మణ్డలిస్సరో.
౩౩౬. పుమే లిచ్ఛవి వజ్జీ చ, సక్యో తు సాకియో థ చ;
భద్దకచ్చానా [భద్దా కచ్చానా (టీ.)] రాహుల, మాతా బిమ్బా యసోధరా.
౩౩౭. కోటీనం హేట్ఠిమన్తేన, సతం యేసం నిధానగం;
కహాపణానం దివస, వళఞ్జో వీసతమ్బణం.
౩౩౮. తే ఖత్తియమహాసాలా, సీతి కోటిధనాని తు;
నిధానగాని దివస, వళఞ్జో చ దసమ్బణం.
౩౩౯. యేసం ద్విజమహాసాలా, తదుపడ్ఢే నిధానగే;
వళఞ్జే చ గహపతి, మహాసాలా ధనే సియుం.
౩౪౦. మహామత్తో పధానఞ్చ, మతిసజీవో మన్తినీ;
సజీవో సచివా, మచ్చో, సేనానీ తు చమూపతి.
౩౪౧. న్యాసాదీనం వివాదానం, అక్ఖదస్సో పదట్ఠరి;
దోవారికో పతీహారో, ద్వారట్ఠో ద్వారపాలకో.
౩౪౨. అనీకట్ఠోతి రాజూనం, అఙ్గరక్ఖగణో మతో;
కఞ్చుకీ సోవిదల్లో చ, అనుజీవీ తు సేవకో.
౩౪౩. అజ్ఝక్ఖో ధికతో చేవ,
హేరఞ్ఞికో తు నిక్ఖికో;
సదేసానన్తరో సత్తు, మిత్తోరాజా తతో పరం.
౩౪౪. అమిత్తో రిపు వేరీ చ, సపత్తా రాతి సత్వ’రి; (సత్తు+అరి)
పచ్చత్థికో పరిపన్థీ, పటిపక్ఖా హితాపరో.
౩౪౫. పచ్చామిత్తో విపక్ఖో చ, పచ్చనీక విరోధినో;
విద్దేసీ చ దిసో దిట్ఠో,థా నురోధో నువత్తనం.
౩౪౬. మిత్తో నిత్థీ వయస్సో చ, సహాయో [సుహజ్జో (టీ.)] సుహదో సఖా;
సమ్భత్తో దళ్హమిత్తో థ, సన్దిట్ఠో దిట్ఠమత్తకో.
౩౪౭. చరో చ గుళ్హపురిసో, పథావీ పథికో’ద్ధగూ;
దూతో తు సన్దేసహరో, గణకో తు ముహుత్తికో.
౩౪౮. లేఖకో లిపికారో చ, వణ్ణో తు అక్ఖరో ప్యథ;
భేదో దణ్డో సామ దానా, న్యుపాయా చతురో ఇమే.
౩౪౯. ఉపజాపోతు భేదో చ, దణ్డో తు సాహసం దమో;
౩౫౦. సామ్య’ మచ్చో సఖా కోసో, దుగ్గఞ్చ విజితం బలం;
రజ్జఙ్గానీతి సత్తేతే, సియుం పకతియో పిచ.
౩౫౧. పభావు’స్సాహ, మన్తానం, వసా తిస్సో హి సత్తియో;
పభావో దణ్డజో తేజో,
పతాపో తు చ కోసజో.
౩౫౨. మన్తో చ మన్తనం సో తు, చతుక్కణ్ణో ద్విగోచరో;
తిగోచరో తు ఛక్కణ్ణో, రహస్సం గుయ్హ ముచ్చతే.
౩౫౩. తీసు వివిత్త విజన, ఛన్నా, రహో రహో బ్యయం;
విస్సాసో తు చ విస్సమ్భో,
యుత్తం త్వో’పాయికం తిసు.
౩౫౪. ఓవాదో చానుసిట్ఠిత్థీ, పుమవజ్జే నుసాసనం;
ఆణా చ సాసనం ఞేయ్యం, ఉద్దానం తు చ బన్ధనం.
౩౫౫. ఆగు వుత్త [మన్తు (క.)] మపరాధో, కరో తు బలి ముచ్చతే;
పుణ్ణపత్తో తుట్ఠిదాయో, ఉపదా తు చ పాభతం.
౩౫౬. తథో’పాయన ముక్కోచో, పణ్ణాకారో పహేణకం;
సుఙ్కం త్వనిత్థీ గుమ్బాది, దేయ్యే థా’యో ధనాగమో.
౩౫౭. ఆతపత్తం తథా ఛత్తం, రఞ్ఞం తు హేమమాసనం;
సీహాసనం అథో వాళ, బీజనీత్థీ చ చామరం.
౩౫౮. ఖగ్గో చ ఛత్త ముణ్హీసం, పాదుకా వాలబీజనీ;
ఇమే కకుధభణ్డాని, భవన్తి పఞ్చ రాజునం.
౩౫౯. భద్దకుమ్భో పుణ్ణకుమ్భో, భిఙ్కారో జలదాయకో;
హత్థి,స్స,రథ,పత్తీ తు, సేనా హి చతురఙ్గినీ.
౩౬౦. కుఞ్జరో వారణో హత్థీ, మాతఙ్గో ద్విరదో గజో;
నాగో ద్విపో ఇభో దన్తీ,
యూథజేట్ఠో తు యూథపో.
౩౬౧. కాళావక గఙ్గేయ్యా, పణ్డర తమ్బా చ పిఙ్గలో గన్ధో;
మఙ్గల హేమో’పోసథ,
ఛద్దన్తా గజకులాని ఏతాని.
౩౬౨. కలభో చేవ భిఙ్కోథ, పభిన్నో మత్త గజ్జితా;
హత్థిఘటా తు గజతా, హత్థీనీ తు కరేణుకా.
౩౬౩. కుమ్భో హత్థిసిరోపిణ్డా, కణ్ణమూలం తు చూలికా;
ఆసనం ఖన్ధదేసమ్హి, పుచ్ఛమూలం తు మేచకో.
౩౬౪. ఆలాన మాళ్హకో థమ్భో, నిత్థీతు నిగళో’న్దుకో;
సఙ్ఖలం తీస్వథో గణ్డో,
కటో దానం తు సో మదో.
౩౬౫. సోణ్డో తు ద్వీసు హత్థో థ,
కరగ్గం పోక్ఖరం భవే;
మజ్ఝమ్హి బన్ధనం కచ్ఛా, కప్పనో తు కుథాదయో.
౩౬౬. ఓపవయ్హో రాజవయ్హో, సజ్జితో తు చ కప్పితో;
తోమరో నిత్థియం పాదే, సియా విజ్ఝనకణ్టకో.
౩౬౭. తుత్తం తు కణ్ణమూలమ్హి, మత్థకమ్హి తు అఙ్కుసో;
హత్థారోహో హత్థిమేణ్డో,
హత్థిపో హత్థిగోపకో.
౩౬౮. గామణీయో తు మాతఙ్గ, హయాద్యాచరియో భవే;
హయో తురఙ్గో తురగో,
వాహో అస్సో చ సిన్ధవో.
౩౬౯. భేదో అస్సతరో తస్సా,
జానియో తు కులీనకో;
సుఖవాహీ వినీతో థ,
కిసోరో హయపోతకో.
౩౭౦. ఘోటకో తు ఖళుఙ్కో థ, జవనో చ జవాధికో;
ముఖాధానం ఖలీనో వా, కసా త్వ స్సాభితాళినీ.
౩౭౧. కుసా తు నాసరజ్జుమ్హి, వళవా’స్సా ఖురో సఫం;
పుచ్ఛ మనిత్థీ నఙ్గుట్ఠం, వాలహత్థో చ వాలధి.
౩౭౨. సన్దనో చ రథో ఫుస్స, రథో తు నరణాయ సో;
చమ్మావుతో చ వేయగ్ఘో,
దేప్పో బ్యగ్ఘస్స దీపినో.
౩౭౩. సివికా యాప్యయానఞ్చా, నిత్థీ తు సకటో ప్య’నం [(సకటో పి+అనం)];
చక్కం రథఙ్గ మాఖ్యాతం, తస్సన్తో నేమి నారియం.
౩౭౪. తమ్మజ్ఝే పిణ్డికా నాభి, కుబ్బరో తు యుగన్ధరో;
అక్ఖగ్గకీలే ఆణీత్థీ, వరుథో రథగుత్య’థ.
౩౭౫. ధురో ముఖే రథస్సఙ్గా, త్వ క్ఖో పక్ఖరఆదయో;
యానఞ్చ వాహనం యోగ్గం, సబ్బహత్థ్యాదివాహనే.
౩౭౬. రథచారీ తు సూతో చ, పాజితా చేవ సారథీ;
రథారోహో చ రథికో,
రథీ యోధో తు యో భటో.
౩౭౭. పదాతి పత్తీ తు పుమే, పదగో పదికో మతో;
సన్నాహో కఙ్కటో వమ్మం, కవచో వా ఉరచ్ఛదో.
౩౭౮. జాలికా థ చ సన్నద్ధో, సజ్జో చ వమ్మికో భవే;
ఆముక్కో పటిముక్కో థ, పురేచారీ పురేచరో.
౩౭౯. పుబ్బఙ్గమో పురేగామీ, మన్దగామీ తు మన్థరో;
జవనో తురితో వేగీ, జేతబ్బం జేయ్య ముచ్చతే.
౩౮౦. సూర వీరా తు విక్కన్తో, సహాయో నుచరో సమా;
సన్నద్ధప్పభుతీ తీసు, పాథేయ్యం తు చ సమ్బలం.
౩౮౧. వాహినీ ధజినీ సేనా, చమూ చక్కం బలం తథా;
అనీకో వా థ విన్యాసో,
బ్యూహో సేనాయ కథ్యతే.
౩౮౨. హత్థీ ద్వాదసపోసో,తి,
పురిసో తురగో, రథో;
చతుపోసోతి ఏతేన, లక్ఖణేనా ధమన్తతో.
౩౮౩. హత్థానీకం హయానీకం, రథానీకం తయో తయో;
గజాదయో ససత్థా తు, పత్తానీకం చతుజ్జనా.
౩౮౪. సట్ఠివంసకలాపేసు, పచ్చేకం సట్ఠిదణ్డిసు;
ధూలీకతేసు సేనాయ, యన్తియా క్ఖోభనీ [అక్ఖోభిణీ (క.)] త్థియం.
౩౮౫. సమ్పత్తి సమ్పదా లక్ఖీ, సిరీ విపత్తి ఆపదా;
అథా వుధఞ్చ [ఆయుధన్తిపి పాఠో] హేతి’త్థీ, సత్థం పహరణం భవే.
౩౮౬. ముత్తాముత్త మముత్తఞ్చ, పాణితో ముత్తమేవ చ;
యన్తముత్తన్తి సకలం, ఆయుధం తం చతుబ్బిధం.
౩౮౭. ముత్తాముత్తఞ్చ యట్ఠ్యాది, అముత్తం ఛురికాదికం;
పాణిముత్తం తు సత్యాది, యన్తముత్తం సరాదికం.
౩౮౮. ఇస్సాసో ధను కోదణ్డం, చాపో నిత్థీ సరాసనం;
అథో గుణో జియా జ్యా థ,
సరో పత్తి చ సాయకో.
౩౮౯. వాణో కణ్డ ముసు ద్వీసు, ఖురప్పో [ఉరప్పో (క.)] తేజనా’సనం;
తూణీత్థియం కలాపో చ, తూణో తూణీర వాణధి.
౩౯౦. పక్ఖో తు వాజో దిద్ధో తు, విసప్పితో సరో భవే;
లక్ఖం వేజ్ఝం సరబ్యఞ్చ, సరాభ్యాసో తు’పాసనం.
౩౯౧. మణ్డలగ్గో తు నేత్తింసో, అసి ఖగ్గో చ సాయకో;
కోసిత్థీ తబ్బిధానే థో, థరు ఖగ్గాదిముట్ఠియం.
౩౯౨. ఖేటకం ఫలకం చమ్మం, ఇల్లీ తు కరపాలికా;
ఛురికా సత్య’సిపుత్తీ, లగుళో తు చ ముగ్గరో.
౩౯౩. సల్లో నిత్థి సఙ్కు పుమే, వాసీ తు తచ్ఛనీత్థియం;
కుఠారీ [కుధారీ (టీ.)] త్థీఫరసుసో, టఙ్కో పాసాణదారణో.
౩౯౪. కణయో భిన్దివాళో చ, చక్కం కున్తో గదా తథా;
సత్యా’దీ సత్థభేదా థ,
కోణో’స్సో కోటి నారియం.
౩౯౫. నియ్యానం గమనం యాత్రా, పట్ఠానఞ్చ గమో గతి;
చుణ్ణో పంసు రజో చేవ, ధూలీ’త్థీ రేణు చ ద్విసు.
౩౯౬. మాగధో మధుకో వుత్తో, వన్దీ తు థుతిపాఠకో;
వేతాళికో బోధకరో,
చక్కికో తు చ ఘణ్టికో.