(౭) ౨. సతిపట్ఠానవగ్గో

౧. సిక్ఖాదుబ్బల్యసుత్తం

౬౩. ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, సిక్ఖాదుబ్బల్యాని. కతమాని పఞ్చ? పాణాతిపాతో, అదిన్నాదానం, కామేసుమిచ్ఛాచారో, ముసావాదో, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ సిక్ఖాదుబ్బల్యాని.

‘‘ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం సిక్ఖాదుబ్బల్యానం పహానాయ చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కాయే కాయానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం; వేదనాసు…పే… చిత్తే…పే… ధమ్మేసు ధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం సిక్ఖాదుబ్బల్యానం పహానాయ ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. పఠమం.

౨. నీవరణసుత్తం

౬౪. ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, నీవరణాని. కతమాని పఞ్చ? కామచ్ఛన్దనీవరణం, బ్యాపాదనీవరణం, థినమిద్ధనీవరణం, ఉద్ధచ్చకుక్కుచ్చనీవరణం, విచికిచ్ఛానీవరణం – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ నీవరణాని.

‘‘ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం నీవరణానం పహానాయ చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కాయే కాయానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం; వేదనాసు…పే… చిత్తే…పే… ధమ్మేసు ధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం నీవరణానం పహానాయ ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. దుతియం.

౩. కామగుణసుత్తం

౬౫. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, కామగుణా. కతమే పఞ్చ? చక్ఖువిఞ్ఞేయ్యా రూపా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా, సోతవిఞ్ఞేయ్యా సద్దా…పే… ఘానవిఞ్ఞేయ్యా గన్ధా… జివ్హావిఞ్ఞేయ్యా రసా… కాయవిఞ్ఞేయ్యా ఫోట్ఠబ్బా ఇట్ఠా కన్తా మనాపా పియరూపా కామూపసంహితా రజనీయా. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ కామగుణా.

‘‘ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం కామగుణానం పహానాయ…పే… ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. తతియం.

౪. ఉపాదానక్ఖన్ధసుత్తం

౬౬. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, ఉపాదానక్ఖన్ధా. కతమే పఞ్చ? రూపుపాదానక్ఖన్ధో, వేదనుపాదానక్ఖన్ధో, సఞ్ఞుపాదానక్ఖన్ధో, సఙ్ఖారుపాదానక్ఖన్ధో, విఞ్ఞాణుపాదానక్ఖన్ధో – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా.

‘‘ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం ఉపాదానక్ఖన్ధానం పహానాయ…పే… ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. చతుత్థం.

౫. ఓరమ్భాగియసుత్తం

౬౭. ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని. కతమాని పఞ్చ? సక్కాయదిట్ఠి, విచికిచ్ఛా, సీలబ్బతపరామాసో, కామచ్ఛన్దో, బ్యాపాదో – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చోరమ్భాగియాని సంయోజనాని.

‘‘ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పహానాయ…పే… ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. పఞ్చమం.

౬. గతిసుత్తం

౬౮. ‘‘పఞ్చిమా, భిక్ఖవే, గతియో. కతమా పఞ్చ? నిరయో, తిరచ్ఛానయోని, పేత్తివిసయో, మనుస్సా, దేవా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ గతియో.

‘‘ఇమాసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం గతీనం పహానాయ…పే… ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. ఛట్ఠం.

౭. మచ్ఛరియసుత్తం

౬౯. ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, మచ్ఛరియాని. కతమాని పఞ్చ? ఆవాసమచ్ఛరియం, కులమచ్ఛరియం, లాభమచ్ఛరియం, వణ్ణమచ్ఛరియం, ధమ్మమచ్ఛరియం – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ మచ్ఛరియాని.

‘‘ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం మచ్ఛరియానం పహానాయ…పే… ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. సత్తమం.

౮. ఉద్ధమ్భాగియసుత్తం

౭౦. ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, ఉద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని. కతమాని పఞ్చ? రూపరాగో, అరూపరాగో, మానో, ఉద్ధచ్చం, అవిజ్జా – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చుద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని.

‘‘ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం ఉద్ధమ్భాగియానం సంయోజనానం పహానాయ…పే… ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. అట్ఠమం.

౯. చేతోఖిలసుత్తం

౭౧. [అ. ని. ౫.౨౦౫; దీ. ని. ౩.౩౧౯; మ. ని. ౧.౧౮౫] ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, చేతోఖిలా [చేతోఖీలా (క.)]. కతమే పఞ్చ? ఇధ భిక్ఖవే, భిక్ఖు సత్థరి కఙ్ఖతి విచికిచ్ఛతి నాధిముచ్చతి న సమ్పసీదతి. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సత్థరి కఙ్ఖతి విచికిచ్ఛతి నాధిముచ్చతి న సమ్పసీదతి, తస్స చిత్తం న నమతి ఆతప్పాయ అనుయోగాయ సాతచ్చాయ పధానాయ. యస్స చిత్తం న నమతి ఆతప్పాయ అనుయోగాయ సాతచ్చాయ పధానాయ, అయం పఠమో చేతోఖిలో.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ధమ్మే కఙ్ఖతి…పే… సఙ్ఘే కఙ్ఖతి… సిక్ఖాయ కఙ్ఖతి… సబ్రహ్మచారీసు కుపితో హోతి అనత్తమనో ఆహతచిత్తో ఖిలజాతో. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సబ్రహ్మచారీసు కుపితో హోతి అనత్తమనో ఆహతచిత్తో ఖిలజాతో, తస్స చిత్తం న నమతి ఆతప్పాయ అనుయోగాయ సాతచ్చాయ పధానాయ. యస్స చిత్తం న నమతి ఆతప్పాయ అనుయోగాయ సాతచ్చాయ పధానాయ, అయం పఞ్చమో చేతోఖిలో.

‘‘ఇమేసం, ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం చేతోఖిలానం పహానాయ…పే… ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. నవమం.

౧౦. చేతసోవినిబన్ధసుత్తం

౭౨. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, చేతసోవినిబన్ధా [చేతోవినిబద్ధా (సారత్థదీపనీటీకా) అ. ని. ౫.౨౦౬; దీ. ని. ౩.౩౨౦]. కతమే పఞ్చ? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కామేసు అవీతరాగో హోతి అవిగతచ్ఛన్దో అవిగతపేమో అవిగతపిపాసో అవిగతపరిళాహో అవిగతతణ్హో. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కామేసు అవీతరాగో హోతి అవిగతచ్ఛన్దో అవిగతపేమో అవిగతపిపాసో అవిగతపరిళాహో అవిగతతణ్హో, తస్స చిత్తం న నమతి ఆతప్పాయ అనుయోగాయ సాతచ్చాయ పధానాయ. యస్స చిత్తం న నమతి ఆతప్పాయ అనుయోగాయ సాతచ్చాయ పధానాయ, అయం పఠమో చేతసోవినిబన్ధో.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కాయే అవీతరాగో హోతి…పే… రూపే అవీతరాగో హోతి… యావదత్థం ఉదరావదేహకం భుఞ్జిత్వా సేయ్యసుఖం పస్ససుఖం మిద్ధసుఖం అనుయుత్తో విహరతి … అఞ్ఞతరం దేవనికాయం పణిధాయ బ్రహ్మచరియం చరతి – ‘ఇమినాహం సీలేన వా వతేన వా తపేన వా బ్రహ్మచరియేన వా దేవో వా భవిస్సామి దేవఞ్ఞతరో వా’తి. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అఞ్ఞతరం దేవనికాయం పణిధాయ బ్రహ్మచరియం చరతి – ‘ఇమినాహం సీలేన వా వతేన వా తపేన వా బ్రహ్మచరియేన వా దేవో వా భవిస్సామి దేవఞ్ఞతరో వా’తి, తస్స చిత్తం న నమతి ఆతప్పాయ అనుయోగాయ సాతచ్చాయ పధానాయ. యస్స చిత్తం న నమతి ఆతప్పాయ అనుయోగాయ సాతచ్చాయ పధానాయ, అయం పఞ్చమో చేతసోవినిబన్ధో. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ చేతసోవినిబన్ధా.

‘‘ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం చేతసోవినిబన్ధానం పహానాయ చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కాయే కాయానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం; వేదనాసు…పే… చిత్తే…పే… ధమ్మేసు ధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం చేతసోవినిబన్ధానం పహానాయ ఇమే చత్తారో సతిపట్ఠానా భావేతబ్బా’’తి. దసమం.

సతిపట్ఠానవగ్గో దుతియో.