౧౦. వేలామసుత్తం

౨౦. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో అనాథపిణ్డికం గహపతిం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘అపి ను తే, గహపతి, కులే దానం దీయతీ’’తి? ‘‘దీయతి మే, భన్తే, కులే దానం; తఞ్చ ఖో లూఖం కణాజకం బిళఙ్గదుతియ’’న్తి. ‘‘లూఖఞ్చేపి [లూఖం వాపి (స్యా.), లూఖఞ్చాపి (క.)], గహపతి, దానం దేతి పణీతం వా; తఞ్చ అసక్కచ్చం దేతి, అచిత్తీకత్వా [అచిత్తిం కత్వా (క.), అపచిత్తిం కత్వా (స్యా.), అచిత్తికత్వా (పీ.)] దేతి, అసహత్థా దేతి, అపవిద్ధం [అపవిట్ఠం (స్యా.)] దేతి, అనాగమనదిట్ఠికో దేతి. యత్థ యత్థ తస్స తస్స దానస్స విపాకో నిబ్బత్తతి, న ఉళారాయ భత్తభోగాయ చిత్తం నమతి, న ఉళారాయ వత్థభోగాయ చిత్తం నమతి, న ఉళారాయ యానభోగాయ చిత్తం నమతి, న ఉళారేసు పఞ్చసు కామగుణేసు భోగాయ చిత్తం నమతి. యేపిస్స తే హోన్తి పుత్తాతి వా దారాతి వా దాసాతి వా పేస్సాతి వా కమ్మకరాతి వా, తేపి న సుస్సూసన్తి న సోతం ఓదహన్తి న అఞ్ఞా చిత్తం ఉపట్ఠపేన్తి. తం కిస్స హేతు? ఏవఞ్హేతం [ఏవఞ్చేతం (స్యా. క.)], గహపతి, హోతి అసక్కచ్చం కతానం కమ్మానం విపాకో’’.

‘‘లూఖఞ్చేపి, గహపతి, దానం దేతి పణీతం వా; తఞ్చ సక్కచ్చం దేతి, చిత్తీకత్వా దేతి, సహత్థా దేతి, అనపవిద్ధం దేతి, ఆగమనదిట్ఠికో దేతి. యత్థ యత్థ తస్స తస్స దానస్స విపాకో నిబ్బత్తతి, ఉళారాయ భత్తభోగాయ చిత్తం నమతి, ఉళారాయ వత్థభోగాయ చిత్తం నమతి, ఉళారాయ యానభోగాయ చిత్తం నమతి, ఉళారేసు పఞ్చసు కామగుణేసు భోగాయ చిత్తం నమతి. యేపిస్స తే హోన్తి పుత్తాతి వా దారాతి వా దాసాతి వా పేస్సాతి వా కమ్మకరాతి వా, తేపి సుస్సూసన్తి సోతం ఓదహన్తి అఞ్ఞా చిత్తం ఉపట్ఠపేన్తి. తం కిస్స హేతు? ఏవఞ్హేతం, గహపతి, హోతి సక్కచ్చం కతానం కమ్మానం విపాకో.

‘‘భూతపుబ్బం, గహపతి, వేలామో నామ బ్రాహ్మణో అహోసి. సో ఏవరూపం దానం అదాసి మహాదానం. చతురాసీతి సువణ్ణపాతిసహస్సాని అదాసి రూపియపూరాని, చతురాసీతి రూపియపాతిసహస్సాని అదాసి సువణ్ణపూరాని, చతురాసీతి కంసపాతిసహస్సాని అదాసి హిరఞ్ఞపూరాని, చతురాసీతి హత్థిసహస్సాని అదాసి సోవణ్ణాలఙ్కారాని సోవణ్ణధజాని హేమజాలప్పటిచ్ఛన్నాని [హేమజాలసఞ్ఛన్నాని (సీ. పీ.)], చతురాసీతి రథసహస్సాని అదాసి సీహచమ్మపరివారాని బ్యగ్ఘచమ్మపరివారాని దీపిచమ్మపరివారాని పణ్డుకమ్బలపరివారాని సోవణ్ణాలఙ్కారాని సోవణ్ణధజాని హేమజాలప్పటిచ్ఛన్నాని, చతురాసీతి ధేనుసహస్సాని అదాసి దుకూలసన్ధనాని [దుకూలసన్దస్సనాని (సీ.), దుకూలసణ్ఠనాని (స్యా.), దుకూలసన్థనాని (పీ.), దుహసన్దనాని (దీ. ని. ౨.౨౬౩), దుకూలసన్దనాని (తత్థ పాఠన్తరం)] కంసూపధారణాని, చతురాసీతి కఞ్ఞాసహస్సాని అదాసి ఆముత్తమణికుణ్డలాయో [ఆముక్కమణికుణ్డలాయో (?)], చతురాసీతి పల్లఙ్కసహస్సాని అదాసి గోనకత్థతాని పటికత్థతాని పటలికత్థతాని కదలిమిగపవరపచ్చత్థరణాని సఉత్తరచ్ఛదాని ఉభతోలోహితకూపధానాని, చతురాసీతి వత్థకోటిసహస్సాని అదాసి ఖోమసుఖుమానం కోసేయ్యసుఖుమానం కమ్బలసుఖుమానం కప్పాసికసుఖుమానం, కో పన వాదో అన్నస్స పానస్స ఖజ్జస్స భోజ్జస్స లేయ్యస్స పేయ్యస్స, నజ్జో మఞ్ఞే విస్సన్దన్తి [విస్సన్దతి (సీ. పీ.)].

‘‘సియా ఖో పన తే, గహపతి, ఏవమస్స – ‘అఞ్ఞో నూన తేన సమయేన వేలామో బ్రాహ్మణో అహోసి, సో [యో (?)] తం దానం అదాసి మహాదాన’న్తి. న ఖో పనేతం, గహపతి, ఏవం దట్ఠబ్బం. అహం తేన సమయేన వేలామో బ్రాహ్మణో అహోసిం. అహం తం దానం అదాసిం మహాదానం. తస్మిం ఖో పన, గహపతి, దానే న కోచి దక్ఖిణేయ్యో అహోసి, న తం కోచి దక్ఖిణం విసోధేతి.

‘‘యం, గహపతి, వేలామో బ్రాహ్మణో దానం అదాసి మహాదానం, యో చేకం దిట్ఠిసమ్పన్నం భోజేయ్య, ఇదం తతో మహప్ఫలతరం.

( ) [(యఞ్చ గహపతి వేలామో బ్రాహ్మణో దానం అదాసి మహాదానం) (సీ. పీ.)] ‘‘యో చ సతం దిట్ఠిసమ్పన్నానం భోజేయ్య, యో చేకం సకదాగామిం భోజేయ్య, ఇదం తతో మహప్ఫలతరం.

( ) [(యఞ్చ గహపతి వేలామో బ్రాహ్మణో దానం అదాసి మహాదానం) (సీ. పీ.)] ‘‘యో చ సతం సకదాగామీనం భోజేయ్య, యో చేకం అనాగామిం భోజేయ్య…పే… యో చ సతం అనాగామీనం భోజేయ్య, యో చేకం అరహన్తం భోజేయ్య… యో చ సతం అరహన్తానం భోజేయ్య, యో చేకం పచ్చేకబుద్ధం భోజేయ్య … యో చ సతం పచ్చేకబుద్ధానం భోజేయ్య, యో చ తథాగతం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం భోజేయ్య… యో చ బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం భోజేయ్య… యో చ చాతుద్దిసం సఙ్ఘం ఉద్దిస్స విహారం కారాపేయ్య… యో చ పసన్నచిత్తో బుద్ధఞ్చ ధమ్మఞ్చ సఙ్ఘఞ్చ సరణం గచ్ఛేయ్య… యో చ పసన్నచిత్తో సిక్ఖాపదాని సమాదియేయ్య – పాణాతిపాతా వేరమణిం, అదిన్నాదానా వేరమణిం, కామేసుమిచ్ఛాచారా వేరమణిం, ముసావాదా వేరమణిం, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా వేరమణిం, యో చ అన్తమసో గన్ధోహనమత్తమ్పి [గన్ధూహనమత్తమ్పి (సీ.), గద్దూహనమత్తమ్పి (స్యా. పీ.) మ. ని. ౩.౨౧౧] మేత్తచిత్తం భావేయ్య, ( ) [(యో చ అచ్ఛరాసఙ్ఘాతమత్తమ్పి అనిచ్చసఞ్ఞం భావేయ్య) (క.)] ఇదం తతో మహప్ఫలతరం.

‘‘యఞ్చ, గహపతి, వేలామో బ్రాహ్మణో దానం అదాసి మహాదానం, యో చేకం దిట్ఠిసమ్పన్నం భోజేయ్య… యో చ సతం దిట్ఠిసమ్పన్నానం భోజేయ్య, యో చేకం సకదాగామిం భోజేయ్య… యో చ సతం సకదాగామీనం భోజేయ్య, యో చేకం అనాగామిం భోజేయ్య… యో చ సతం అనాగామీనం భోజేయ్య, యో చేకం అరహన్తం భోజేయ్య… యో చ సతం అరహన్తానం భోజేయ్య, యో చేకం పచ్చేకబుద్ధం భోజేయ్య… యో చ సతం పచ్చేకబుద్ధానం భోజేయ్య, యో చ తథాగతం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం భోజేయ్య… యో చ బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం భోజేయ్య, యో చ చాతుద్దిసం సఙ్ఘం ఉద్దిస్స విహారం కారాపేయ్య… యో చ పసన్నచిత్తో బుద్ధఞ్చ ధమ్మఞ్చ సఙ్ఘఞ్చ సరణం గచ్ఛేయ్య, యో చ పసన్నచిత్తో సిక్ఖాపదాని సమాదియేయ్య – పాణాతిపాతా వేరమణిం… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా వేరమణిం, యో చ అన్తమసో గన్ధోహనమత్తమ్పి మేత్తచిత్తం భావేయ్య, యో చ అచ్ఛరాసఙ్ఘాతమత్తమ్పి అనిచ్చసఞ్ఞం భావేయ్య, ఇదం తతో మహప్ఫలతర’’న్తి. దసమం.

సీహనాదవగ్గో దుతియో.