౩. పఠమమరణస్సతిసుత్తం

౭౩. ఏకం సమయం భగవా నాతికే [నాదికే (సీ. స్యా.), నాటికే (పీ.) అ. ని. ౬.౧౯] విహరతి గిఞ్జకావసథే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ – ‘‘మరణస్సతి, భిక్ఖవే, భావితా బహులీకతా మహప్ఫలా హోతి మహానిసంసా అమతోగధా అమతపరియోసానా. భావేథ నో తుమ్హే, భిక్ఖవే, మరణస్సతి’’న్తి.

ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అహం ఖో, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి. ‘‘యథా కథం పన త్వం, భిక్ఖు, భావేసి మరణస్సతి’’న్తి? ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, ఏవం హోతి – ‘అహో వతాహం రత్తిన్దివం జీవేయ్యం, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు [బహుం (సీ. పీ.)] వత మే కతం అస్సా’తి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అహమ్పి ఖో, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి. ‘‘యథా కథం పన త్వం, భిక్ఖు, భావేసి మరణస్సతి’’న్తి? ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, ఏవం హోతి – ‘అహో వతాహం దివసం జీవేయ్యం, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అహమ్పి ఖో, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి. ‘‘యథా కథం పన త్వం, భిక్ఖు, భావేసి మరణస్సతి’’న్తి? ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, ఏవం హోతి – ‘అహో వతాహం ఉపడ్ఢదివసం జీవేయ్యం, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అహమ్పి ఖో, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి. ‘‘యథా కథం పన త్వం, భిక్ఖు, భావేసి మరణస్సతి’’న్తి? ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, ఏవం హోతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం ఏకపిణ్డపాతం భుఞ్జామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అహమ్పి ఖో, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి. ‘‘యథా కథం పన త్వం, భిక్ఖు, భావేసి మరణస్సతి’’న్తి? ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, ఏవం హోతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం ఉపడ్ఢపిణ్డపాతం భుఞ్జామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అహమ్పి ఖో, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి. ‘‘యథా కథం పన త్వం, భిక్ఖు, భావేసి మరణస్సతి’’న్తి? ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, ఏవం హోతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం చత్తారో పఞ్చ ఆలోపే సఙ్ఖాదిత్వా [సఙ్ఖరిత్వా (క.)] అజ్ఝోహరామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అహమ్పి ఖో, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి. ‘‘యథా కథం పన త్వం, భిక్ఖు, భావేసి మరణస్సతి’’న్తి? ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, ఏవం హోతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం ఏకం ఆలోపం సఙ్ఖాదిత్వా [సఙ్ఖరిత్వా (క.)] అజ్ఝోహరామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి.

అఞ్ఞతరోపి ఖో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అహమ్పి ఖో, భన్తే, భావేమి మరణస్సతి’’న్తి. ‘‘యథా కథం పన త్వం, భిక్ఖు, భావేసి మరణస్సతి’’న్తి? ‘‘ఇధ మయ్హం భన్తే, ఏవం హోతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం అస్ససిత్వా వా పస్ససామి, పస్ససిత్వా వా అస్ససామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే భావేమి మరణస్సతి’’న్తి.

ఏవం వుత్తే భగవా తే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘య్వాయం [యో చాయం (క. సీ.)], భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవం మరణస్సతిం భావేతి – ‘అహో వతాహం రత్తిన్దివం జీవేయ్యం, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. యో చాయం [యో పాయం (క.) అ. ని. ౬.౧౯ పస్సితబ్బం], భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవం మరణస్సతిం భావేతి – ‘అహో వతాహం దివసం జీవేయ్యం, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి; యో చాయం [యో పాయం (క.) అ. ని. ౬.౧౯ పస్సితబ్బం], భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవం మరణస్సతిం భావేతి – ‘అహో వతాహం ఉపడ్ఢదివసం జీవేయ్యం, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. యో చాయం [యో పాయం (క.) అ. ని. ౬.౧౯ పస్సితబ్బం], భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవం మరణస్సతిం భావేతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం ఏకపిణ్డపాతం భుఞ్జామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి; యో చాయం [యో పాయం (క.) అ. ని. ౬.౧౯ పస్సితబ్బం], భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవం మరణస్సతిం భావేతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం ఉపడ్ఢపిణ్డపాతం భుఞ్జామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. యో చాయం [యో పాయం (క.) అ. ని. ౬.౧౯ పస్సితబ్బం], భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవం మరణస్సతిం భావేతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం చత్తారో పఞ్చ ఆలోపే సఙ్ఖాదిత్వా అజ్ఝోహరామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి – ఇమే వుచ్చన్తి, భిక్ఖవే, ‘భిక్ఖూ పమత్తా విహరన్తి, దన్ధం మరణస్సతిం భావేన్తి ఆసవానం ఖయాయ’’’.

‘‘యో చ ఖ్వాయం [యో చాయం (స్యా.), యో చ ఖో యం (క.)], భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవం మరణస్సతిం భావేతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం ఏకం ఆలోపం సఙ్ఖాదిత్వా అజ్ఝోహరామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి. యో చాయం [యో పాయం (క.)], భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఏవం మరణస్సతిం భావేతి – ‘అహో వతాహం తదన్తరం జీవేయ్యం యదన్తరం అస్ససిత్వా వా పస్ససామి, పస్ససిత్వా వా అస్ససామి, భగవతో సాసనం మనసి కరేయ్యం, బహు వత మే కతం అస్సా’తి – ఇమే వుచ్చన్తి, భిక్ఖవే, ‘భిక్ఖూ అప్పమత్తా విహరన్తి, తిక్ఖం మరణస్సతిం భావేన్తి ఆసవానం ఖయాయ’’’.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘అప్పమత్తా విహరిస్సామ, తిక్ఖం మరణస్సతిం భావయిస్సామ ఆసవానం ఖయాయా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. తతియం.