౩. తిస్సబ్రహ్మాసుత్తం

౫౬. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. అథ ఖో ద్వే దేవతా అభిక్కన్తాయ రత్తియా అభిక్కన్తవణ్ణా కేవలకప్పం గిజ్ఝకూటం ఓభాసేత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. ఏకమన్తం ఠితా ఖో ఏకా దేవతా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఏతా, భన్తే, భిక్ఖునియో విముత్తా’’తి. అపరా దేవతా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఏతా, భన్తే, భిక్ఖునియో అనుపాదిసేసా సువిముత్తా’’తి. ఇదమవోచుం తా దేవతా. సమనుఞ్ఞో సత్థా అహోసి. అథ ఖో తా దేవతా ‘‘సమనుఞ్ఞో సత్థా’’తి భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా తత్థేవన్తరధాయింసు.

అథ ఖో భగవా తస్సా రత్తియా అచ్చయేన భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఇమం, భిక్ఖవే, రత్తిం ద్వే దేవతా అభిక్కన్తాయ రత్తియా అభిక్కన్తవణ్ణా కేవలకప్పం గిజ్ఝకూటం ఓభాసేత్వా యేనాహం తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా మం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. ఏకమన్తం ఠితా ఖో, భిక్ఖవే, ఏకా దేవతా మం ఏతదవోచ – ‘ఏతా, భన్తే, భిక్ఖునియో విముత్తా’తి. అపరా దేవతా మం ఏతదవోచ – ‘ఏతా, భన్తే, భిక్ఖునియో అనుపాదిసేసా సువిముత్తా’తి. ఇదమవోచుం, భిక్ఖవే, తా దేవతా. ఇదం వత్వా మం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా తత్థేవన్తరధాయింసూ’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో భగవతో అవిదూరే నిసిన్నో హోతి. అథ ఖో ఆయస్మతో మహామోగ్గల్లానస్స ఏతదహోసి – ‘‘కతమేసానం ఖో దేవానం ఏవం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి? తేన ఖో పన సమయేన తిస్సో నామ భిక్ఖు అధునాకాలఙ్కతో అఞ్ఞతరం బ్రహ్మలోకం ఉపపన్నో హోతి. తత్రాపి నం ఏవం జానన్తి – ‘‘తిస్సో బ్రహ్మా మహిద్ధికో మహానుభావో’’తి.

అథ ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో – సేయ్యథాపి నామ బలవా పురిసో సమిఞ్జితం వా బాహం పసారేయ్య, పసారితం వా బాహం సమిఞ్జేయ్య, ఏవమేవం – గిజ్ఝకూటే పబ్బతే అన్తరహితో తస్మిం బ్రహ్మలోకే పాతురహోసి. అద్దసా ఖో తిస్సో బ్రహ్మా ఆయస్మన్తం మహామోగ్గల్లానం దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తం. దిస్వా ఆయస్మన్తం మహామోగ్గల్లానం ఏతదవోచ – ‘‘ఏహి ఖో, మారిస మోగ్గల్లాన; స్వాగతం, మారిస మోగ్గల్లాన! చిరస్సం ఖో, మారిస మోగ్గల్లాన, ఇమం పరియాయమకాసి, యదిదం ఇధాగమనాయ. నిసీద, మారిస మోగ్గల్లాన, ఇదమాసనం పఞ్ఞత్త’’న్తి. నిసీది ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో పఞ్ఞత్తే ఆసనే. తిస్సోపి ఖో బ్రహ్మా ఆయస్మన్తం మహామోగ్గల్లానం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో తిస్సం బ్రహ్మానం ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో ఏతదవోచ – ‘‘కతమేసానం ఖో, తిస్స, దేవానం ఏవం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి? ‘‘బ్రహ్మకాయికానం ఖో, మారిస మోగ్గల్లాన, దేవానం ఏవం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి.

‘‘సబ్బేసఞ్ఞేవ ఖో, తిస్స, బ్రహ్మకాయికానం దేవానం ఏవం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి? ‘‘న ఖో, మారిస మోగ్గల్లాన, సబ్బేసం బ్రహ్మకాయికానం దేవానం ఏవం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి.

‘‘యే ఖో తే, మారిస మోగ్గల్లాన, బ్రహ్మకాయికా దేవా బ్రహ్మేన ఆయునా సన్తుట్ఠా బ్రహ్మేన వణ్ణేన బ్రహ్మేన సుఖేన బ్రహ్మేన యసేన బ్రహ్మేన ఆధిపతేయ్యేన సన్తుట్ఠా, తే ఉత్తరి నిస్సరణం యథాభూతం నప్పజానన్తి. తేసం న ఏవం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’తి. యే చ ఖో తే, మారిస మోగ్గల్లాన, బ్రహ్మకాయికా దేవా బ్రహ్మేన ఆయునా అసన్తుట్ఠా, బ్రహ్మేన వణ్ణేన బ్రహ్మేన సుఖేన బ్రహ్మేన యసేన బ్రహ్మేన ఆధిపతేయ్యేన అసన్తుట్ఠా, తే చ ఉత్తరి నిస్సరణం యథాభూతం పజానన్తి. తేసం ఏవం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి.

‘‘ఇధ, మారిస మోగ్గల్లాన, భిక్ఖు ఉభతోభాగవిముత్తో హోతి. తమేనం తే దేవా ఏవం జానన్తి – ‘అయం ఖో ఆయస్మా ఉభతోభాగవిముత్తో. యావస్స కాయో ఠస్సతి తావ నం దక్ఖన్తి దేవమనుస్సా. కాయస్స భేదా న నం దక్ఖన్తి దేవమనుస్సా’తి. ఏవమ్పి ఖో, మారిస మోగ్గల్లాన, తేసం దేవానం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి.

‘‘ఇధ పన, మారిస మోగ్గల్లాన, భిక్ఖు పఞ్ఞావిముత్తో హోతి. తమేనం తే దేవా ఏవం జానన్తి – ‘అయం ఖో ఆయస్మా పఞ్ఞావిముత్తో. యావస్స కాయో ఠస్సతి తావ నం దక్ఖన్తి దేవమనుస్సా. కాయస్స భేదా న నం దక్ఖన్తి దేవమనుస్సా’తి. ఏవమ్పి ఖో, మారిస మోగ్గల్లాన, తేసం దేవానం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి.

‘‘ఇధ పన, మారిస మోగ్గల్లాన, భిక్ఖు కాయసక్ఖీ హోతి. తమేనం దేవా ఏవం జానన్తి – ‘అయం ఖో ఆయస్మా కాయసక్ఖీ. అప్పేవ నామ అయమాయస్మా అనులోమికాని సేనాసనాని పటిసేవమానో కల్యాణమిత్తే భజమానో ఇన్ద్రియాని సమన్నానయమానో – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి తదనుత్తరం – బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరేయ్యా’తి. ఏవమ్పి ఖో, మారిస మోగ్గల్లాన, తేసం దేవానం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి.

‘‘ఇధ పన, మారిస మోగ్గల్లాన, భిక్ఖు దిట్ఠిప్పత్తో హోతి…పే… సద్ధావిముత్తో హోతి…పే… ధమ్మానుసారీ హోతి. తమేనం తే దేవా ఏవం జానన్తి – ‘అయం ఖో ఆయస్మా ధమ్మానుసారీ. అప్పేవ నామ అయమాయస్మా అనులోమికాని సేనాసనాని పటిసేవమానో కల్యాణమిత్తే భజమానో ఇన్ద్రియాని సమన్నానయమానో – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి తదనుత్తరం – బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరేయ్యా’తి. ఏవమ్పి ఖో, మారిస మోగ్గల్లాన, తేసం దేవానం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి.

అథ ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో తిస్సస్స బ్రహ్మునో భాసితం అభినన్దిత్వా అనుమోదిత్వా – సేయ్యథాపి నామ బలవా పురిసో సమిఞ్జితం వా బాహం పసారేయ్య, పసారితం వా బాహం సమిఞ్జేయ్య, ఏవమేవం – బ్రహ్మలోకే అన్తరహితో గిజ్ఝకూటే పబ్బతే పాతురహోసి. అథ ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో యావతకో అహోసి తిస్సేన బ్రహ్మునా సద్ధిం కథాసల్లాపో తం సబ్బం భగవతో ఆరోచేసి.

‘‘న హి పన తే, మోగ్గల్లాన, తిస్సో బ్రహ్మా సత్తమం అనిమిత్తవిహారిం పుగ్గలం దేసేతి’’. ‘‘ఏతస్స, భగవా, కాలో; ఏతస్స, సుగత, కాలో! యం భగవా సత్తమం అనిమిత్తవిహారిం పుగ్గలం దేసేయ్య. భగవతో సుత్వా భిక్ఖూ ధారేస్సన్తీ’’తి. ‘‘తేన హి, మోగ్గల్లాన, సుణాహి, సాధుకం మనసి కరోహి; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో ఆయస్మా మహామోగ్గల్లానో భగవతో పచ్చస్సోసి. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘ఇధ, మోగ్గల్లాన, భిక్ఖు సబ్బనిమిత్తానం అమనసికారా అనిమిత్తం చేతోసమాధిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. తమేనం తే దేవా ఏవం జానన్తి – ‘అయం ఖో ఆయస్మా సబ్బనిమిత్తానం అమనసికారా అనిమిత్తం చేతోసమాధిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. అప్పేవ నామ అయమాయస్మా అనులోమికాని సేనాసనాని పటిసేవమానో కల్యాణమిత్తే భజమానో ఇన్ద్రియాని సమన్నానయమానో – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి తదనుత్తరం – బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరేయ్యా’తి. ఏవం ఖో, మోగ్గల్లాన, తేసం దేవానం ఞాణం హోతి – ‘సఉపాదిసేసే వా సఉపాదిసేసోతి, అనుపాదిసేసే వా అనుపాదిసేసో’’’తి. తతియం.