౪. సీహసేనాపతిసుత్తం

౫౭. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. అథ ఖో సీహో సేనాపతి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సీహో సేనాపతి భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘సక్కా ను ఖో, భన్తే, సన్దిట్ఠికం దానఫలం పఞ్ఞాపేతు’’న్తి?

‘‘తేన హి, సీహ, తఞ్ఞేవేత్థ పటిపుచ్ఛిస్సామి, యథా తే ఖమేయ్య తథా నం బ్యాకరేయ్యాసి. తం కిం మఞ్ఞసి, సీహ, ఇధ ద్వే పురిసా – ఏకో పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, ఏకో పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో. తం కిం మఞ్ఞసి, సీహ, కం ను ఖో [కిం ను ఖో (క.)] అరహన్తో పఠమం అనుకమ్పన్తా అనుకమ్పేయ్యుం – ‘యో వా సో పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, యో వా సో పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో’’’తి?

‘‘యో సో, భన్తే, పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, కిన్తం [కిన్తి (క.)] అరహన్తో పఠమం అనుకమ్పన్తా అనుకమ్పిస్సన్తి! యో చ ఖో సో, భన్తే, పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో తంయేవ అరహన్తో పఠమం అనుకమ్పన్తా అనుకమ్పేయ్యుం’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, సీహ, కం ను ఖో అరహన్తో పఠమం ఉపసఙ్కమన్తా ఉపసఙ్కమేయ్యుం – ‘యో వా సో పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, యో వా సో పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో’’’తి? ‘‘యో సో, భన్తే, పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, కిన్తం అరహన్తో పఠమం ఉపసఙ్కమన్తా ఉపసఙ్కమిస్సన్తి! యో చ ఖో సో, భన్తే, పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో తంయేవ అరహన్తో పఠమం ఉపసఙ్కమన్తా ఉపసఙ్కమేయ్యుం’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, సీహ, కస్స ను ఖో అరహన్తో పఠమం పటిగ్గణ్హన్తా పటిగ్గణ్హేయ్యుం – ‘యో వా సో పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, యో వా సో పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో’’’తి? ‘‘యో సో, భన్తే, పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, కిన్తం తస్స అరహన్తో పఠమం పటిగ్గణ్హన్తా పటిగ్గణ్హిస్సన్తి! యో చ ఖో సో, భన్తే, పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో తస్సేవ అరహన్తో పఠమం పటిగ్గణ్హన్తా పటిగ్గణ్హేయ్యుం’’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, సీహ, కస్స ను ఖో అరహన్తో పఠమం ధమ్మం దేసేన్తా దేసేయ్యుం – ‘యో వా సో పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, యో వా సో పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో’’’తి? ‘‘యో సో, భన్తే, పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, కిన్తం తస్స అరహన్తో పఠమం ధమ్మం దేసేన్తా దేసేస్సన్తి! యో చ ఖో సో, భన్తే, పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో తస్సేవ అరహన్తో పఠమం ధమ్మం దేసేన్తా దేసేయ్యుం’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, సీహ, కస్స ను ఖో కల్యాణో కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గచ్ఛేయ్య – ‘యో వా సో పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, యో వా సో పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో’’’తి? ‘‘యో సో, భన్తే, పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, కిన్తం తస్స కల్యాణో కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గచ్ఛిస్సతి! యో చ ఖో సో, భన్తే, పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో తస్సేవ కల్యాణో కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గచ్ఛేయ్య’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, సీహ, కో ను ఖో యంయదేవ పరిసం ఉపసఙ్కమేయ్య, యది ఖత్తియపరిసం యది బ్రాహ్మణపరిసం యది గహపతిపరిసం యది సమణపరిసం విసారదో ఉపసఙ్కమేయ్య అమఙ్కుభూతో – ‘యో వా సో పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, యో వా సో పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో’’’తి? ‘‘యో సో, భన్తే, పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, కిం సో యంయదేవ పరిసం ఉపసఙ్కమిస్సతి, యది ఖత్తియపరిసం యది బ్రాహ్మణపరిసం యది గహపతిపరిసం యది సమణపరిసం విసారదో ఉపసఙ్కమిస్సతి అమఙ్కుభూతో! యో చ ఖో సో, భన్తే, పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో సో యంయదేవ పరిసం ఉపసఙ్కమేయ్య, యది ఖత్తియపరిసం యది బ్రాహ్మణపరిసం యది గహపతిపరిసం యది సమణపరిసం విసారదో ఉపసఙ్కమేయ్య అమఙ్కుభూతో’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, సీహ, కో ను ఖో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జేయ్య – ‘యో వా సో పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, యో వా సో పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో’’’తి? ‘‘యో సో, భన్తే, పురిసో అస్సద్ధో మచ్ఛరీ కదరియో పరిభాసకో, కిం సో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సతి! యో చ ఖో సో, భన్తే, పురిసో సద్ధో దానపతి అనుప్పదానరతో సో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జేయ్య’’.

‘‘యానిమాని, భన్తే, భగవతా సన్దిట్ఠికాని దానఫలాని అక్ఖాతాని, నాహం ఏత్థ భగవతో సద్ధాయ గచ్ఛామి. అహమ్పి ఏతాని జానామి. అహం, భన్తే, దాయకో దానపతి, మం అరహన్తో పఠమం అనుకమ్పన్తా అనుకమ్పన్తి. అహం, భన్తే, దాయకో దానపతి, మం అరహన్తో పఠమం ఉపసఙ్కమన్తా ఉపసఙ్కమన్తి. అహం, భన్తే, దాయకో దానపతి, మయ్హం అరహన్తో పఠమం పటిగ్గణ్హన్తా పటిగ్గణ్హన్తి. అహం, భన్తే, దాయకో దానపతి, మయ్హం అరహన్తో పఠమం ధమ్మం దేసేన్తా దేసేన్తి. అహం, భన్తే, దాయకో దానపతి, మయ్హం కల్యాణో కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గతో – ‘సీహో సేనాపతి దాయకో కారకో సఙ్ఘుపట్ఠాకో’తి. అహం, భన్తే, దాయకో దానపతి యంయదేవ పరిసం ఉపసఙ్కమామి, యది ఖత్తియపరిసం…పే… యది సమణపరిసం విసారదో ఉపసఙ్కమామి అమఙ్కుభూతో. యానిమాని, భన్తే, భగవతా సన్దిట్ఠికాని దానఫలాని అక్ఖాతాని, నాహం ఏత్థ భగవతో సద్ధాయ గచ్ఛామి. అహమ్పి ఏతాని జానామి. యఞ్చ ఖో మం, భన్తే, భగవా ఏవమాహ – ‘దాయకో, సీహ, దానపతి కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జతీ’తి. ఏతాహం న జానామి, ఏత్థ చ పనాహం, భగవతో సద్ధాయ గచ్ఛామీ’’తి. ‘‘ఏవమేతం, సీహ; ఏవమేతం, సీహ! దాయకో, సీహ, దానపతి కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జతీ’’తి. చతుత్థం.