౯. సీతివగ్గో

౧. సీతిభావసుత్తం

౮౫. ‘‘ఛహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు అభబ్బో అనుత్తరం సీతిభావం సచ్ఛికాతుం. కతమేహి ఛహి [విసుద్ధి. ౧.౬౪ ఆదయో విత్థారో]? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు యస్మిం సమయే చిత్తం నిగ్గహేతబ్బం తస్మిం సమయే చిత్తం న నిగ్గణ్హాతి, యస్మిం సమయే చిత్తం పగ్గహేతబ్బం తస్మిం సమయే చిత్తం న పగ్గణ్హాతి, యస్మిం సమయే చిత్తం సమ్పహంసితబ్బం తస్మిం సమయే చిత్తం న సమ్పహంసేతి, యస్మిం సమయే చిత్తం అజ్ఝుపేక్ఖితబ్బం తస్మిం సమయే చిత్తం న అజ్ఝుపేక్ఖతి, హీనాధిముత్తికో చ హోతి, సక్కాయాభిరతో చ. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, ఛహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు అభబ్బో అనుత్తరం సీతిభావం సచ్ఛికాతుం.

‘‘ఛహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు భబ్బో అనుత్తరం సీతిభావం సచ్ఛికాతుం. కతమేహి ఛహి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు యస్మిం సమయే చిత్తం నిగ్గహేతబ్బం తస్మిం సమయే చిత్తం నిగ్గణ్హాతి, యస్మిం సమయే చిత్తం పగ్గహేతబ్బం తస్మిం సమయే చిత్తం పగ్గణ్హాతి, యస్మిం సమయే చిత్తం సమ్పహంసితబ్బం తస్మిం సమయే చిత్తం సమ్పహంసేతి, యస్మిం సమయే చిత్తం అజ్ఝుపేక్ఖితబ్బం తస్మిం సమయే చిత్తం అజ్ఝుపేక్ఖతి, పణీతాధిముత్తికో చ హోతి, నిబ్బానాభిరతో చ. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, ఛహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు భబ్బో అనుత్తరం సీతిభావం సచ్ఛికాతు’’న్తి. పఠమం.

౨. ఆవరణసుత్తం

౮౬. ‘‘ఛహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తోపి సద్ధమ్మం అభబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం. కతమేహి ఛహి? కమ్మావరణతాయ సమన్నాగతో హోతి, కిలేసావరణతాయ సమన్నాగతో హోతి, విపాకావరణతాయ సమన్నాగతో హోతి, అస్సద్ధో చ హోతి, అచ్ఛన్దికో చ, దుప్పఞ్ఞో చ. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, ఛహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తోపి సద్ధమ్మం అభబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం.

‘‘ఛహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తో సద్ధమ్మం భబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం. కతమేహి ఛహి? న కమ్మావరణతాయ సమన్నాగతో హోతి, న కిలేసావరణతాయ సమన్నాగతో హోతి, న విపాకావరణతాయ సమన్నాగతో హోతి, సద్ధో చ హోతి, ఛన్దికో చ, పఞ్ఞవా చ. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, ఛహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తో సద్ధమ్మం భబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్త’’న్తి. దుతియం.

౩. వోరోపితసుత్తం

౮౭. ‘‘ఛహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తోపి సద్ధమ్మం అభబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం. కతమేహి ఛహి? మాతా జీవితా వోరోపితా హోతి, పితా జీవితా వోరోపితో హోతి, అరహం [అరహా (స్యా. కం.), అరహన్తో (క.)] జీవితా వోరోపితో హోతి, తథాగతస్స దుట్ఠేన చిత్తేన లోహితం ఉప్పాదితం హోతి, సఙ్ఘో భిన్నో హోతి, దుప్పఞ్ఞో హోతి జళో ఏళమూగో. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, ఛహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తోపి సద్ధమ్మం అభబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం.

‘‘ఛహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తో సద్ధమ్మం భబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం. కతమేహి ఛహి? న మాతా జీవితా వోరోపితా హోతి, న పితా జీవితా వోరోపితో హోతి, న అరహం జీవితా వోరోపితో హోతి, న తథాగతస్స దుట్ఠేన చిత్తేన లోహితం ఉప్పాదితం హోతి, న సఙ్ఘో భిన్నో హోతి, పఞ్ఞవా హోతి అజళో అనేళమూగో. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, ఛహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తో సద్ధమ్మం భబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్త’’న్తి. తతియం.

౪. సుస్సూసతిసుత్తం

౮౮. ‘‘ఛహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తోపి సద్ధమ్మం అభబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం. కతమేహి ఛహి? తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే దేసియమానే న సుస్సూసతి, న సోతం ఓదహతి, న అఞ్ఞా చిత్తం ఉపట్ఠాపేతి [ఉపట్ఠపేతి (సీ. స్యా. కం. పీ.)], అనత్థం గణ్హాతి, అత్థం రిఞ్చతి, అననులోమికాయ ఖన్తియా సమన్నాగతో హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, ఛహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తోపి సద్ధమ్మం అభబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం.

‘‘ఛహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తో సద్ధమ్మం భబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్తం. కతమేహి ఛహి? తథాగతప్పవేదితే ధమ్మవినయే దేసియమానే సుస్సూసతి, సోతం ఓదహతి, అఞ్ఞా చిత్తం ఉపట్ఠాపేతి, అత్థం గణ్హాతి, అనత్థం రిఞ్చతి, అనులోమికాయ ఖన్తియా సమన్నాగతో హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, ఛహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో సుణన్తో సద్ధమ్మం భబ్బో నియామం ఓక్కమితుం కుసలేసు ధమ్మేసు సమ్మత్త’’న్తి. చతుత్థం.

౫. అప్పహాయసుత్తం

౮౯. ‘‘ఛ, భిక్ఖవే, ధమ్మే అప్పహాయ అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పదం సచ్ఛికాతుం. కతమే ఛ? సక్కాయదిట్ఠిం, విచికిచ్ఛం, సీలబ్బతపరామాసం, అపాయగమనీయం రాగం, అపాయగమనీయం దోసం, అపాయగమనీయం మోహం. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ఛ ధమ్మే అప్పహాయ అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పదం సచ్ఛికాతుం.

‘‘ఛ, భిక్ఖవే, ధమ్మే పహాయ భబ్బో దిట్ఠిసమ్పదం సచ్ఛికాతుం. కతమే ఛ? సక్కాయదిట్ఠిం, విచికిచ్ఛం, సీలబ్బతపరామాసం, అపాయగమనీయం రాగం, అపాయగమనీయం దోసం, అపాయగమనీయం మోహం. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ఛ ధమ్మే పహాయ భబ్బో దిట్ఠిసమ్పదం సచ్ఛికాతు’’న్తి. పఞ్చమం.

౬. పహీనసుత్తం

౯౦. ‘‘ఛయిమే, భిక్ఖవే, ధమ్మా దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా. కతమే ఛ? సక్కాయదిట్ఠి, విచికిచ్ఛా, సీలబ్బతపరామాసో, అపాయగమనీయో రాగో, అపాయగమనీయో దోసో, అపాయగమనీయో మోహో. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ఛ ధమ్మా దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స పహీనా’’తి. ఛట్ఠం.

౭. అభబ్బసుత్తం

౯౧. ‘‘ఛ, భిక్ఖవే, ధమ్మే అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఉప్పాదేతుం. కతమే ఛ? సక్కాయదిట్ఠిం, విచికిచ్ఛం, సీలబ్బతపరామాసం, అపాయగమనీయం రాగం, అపాయగమనీయం దోసం, అపాయగమనీయం మోహం. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, ఛ ధమ్మే అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఉప్పాదేతు’’న్తి. సత్తమం.

౮. పఠమఅభబ్బట్ఠానసుత్తం

౯౨. ‘‘ఛయిమాని, భిక్ఖవే, అభబ్బట్ఠానాని. కతమాని ఛ? అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సత్థరి అగారవో విహరితుం అప్పతిస్సో, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ధమ్మే అగారవో విహరితుం అప్పతిస్సో, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఙ్ఘే అగారవో విహరితుం అప్పతిస్సో, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సిక్ఖాయ అగారవో విహరితుం అప్పతిస్సో, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో అనాగమనీయం వత్థుం పచ్చాగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో అట్ఠమం భవం నిబ్బత్తేతుం. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, ఛ అభబ్బట్ఠానానీ’’తి. అట్ఠమం.

౯. దుతియఅభబ్బట్ఠానసుత్తం

౯౩. ‘‘ఛయిమాని, భిక్ఖవే, అభబ్బట్ఠానాని. కతమాని ఛ? అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో కఞ్చి [కిఞ్చి (క.) విభ. ౮౦౯; మ. ని. ౩.౧౨౭] సఙ్ఖారం నిచ్చతో ఉపగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో కఞ్చి సఙ్ఖారం సుఖతో ఉపగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో కఞ్చి ధమ్మం అత్తతో ఉపగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఆనన్తరియం కమ్మం [ఆనన్తరియకమ్మం (సీ.), అనన్తరియకమ్మం (స్యా. పీ.) అ. ని. ౪.౧౬౨ పస్సితబ్బం] కాతుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో కోతూహలమఙ్గలేన సుద్ధిం పచ్చాగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో ఇతో బహిద్ధా దక్ఖిణేయ్యం గవేసితుం. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, ఛ అభబ్బట్ఠానానీ’’తి. నవమం.

౧౦. తతియఅభబ్బట్ఠానసుత్తం

౯౪. ‘‘ఛయిమాని, భిక్ఖవే, అభబ్బట్ఠానాని. కతమాని ఛ? అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో మాతరం జీవితా వోరోపేతుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో పితరం జీవితా వోరోపేతుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో అరహన్తం జీవితా వోరోపేతుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో తథాగతస్స దుట్ఠేన చిత్తేన లోహితం ఉప్పాదేతుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సఙ్ఘం భిన్దితుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో అఞ్ఞం సత్థారం ఉద్దిసితుం. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, ఛ అభబ్బట్ఠానానీ’’తి. దసమం.

౧౧. చతుత్థఅభబ్బట్ఠానసుత్తం

౯౫. ‘‘ఛయిమాని, భిక్ఖవే, అభబ్బట్ఠానాని. కతమాని ఛ? అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సయంకతం సుఖదుక్ఖం పచ్చాగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో పరంకతం [పరకతం (సీ. స్యా.)] సుఖదుక్ఖం పచ్చాగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో సయంకతఞ్చ పరంకతఞ్చ సుఖదుక్ఖం పచ్చాగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో అసయంకారం అధిచ్చసముప్పన్నం సుఖదుక్ఖం పచ్చాగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో అపరంకారం అధిచ్చసముప్పన్నం సుఖదుక్ఖం పచ్చాగన్తుం, అభబ్బో దిట్ఠిసమ్పన్నో పుగ్గలో అసయంకారఞ్చ అపరంకారఞ్చ అధిచ్చసముప్పన్నం సుఖదుక్ఖం పచ్చాగన్తుం. తం కిస్స హేతు? తథా హిస్స, భిక్ఖవే, దిట్ఠిసమ్పన్నస్స పుగ్గలస్స హేతు చ సుదిట్ఠో హేతుసముప్పన్నా చ ధమ్మా. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, ఛ అభబ్బట్ఠానానీ’’తి. ఏకాదసమం.

సీతివగ్గో నవమో. [చతుత్థో (స్యా. క.)]