౩. ఛళభిజాతిసుత్తం

౫౭. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘పూరణేన, భన్తే, కస్సపేన ఛళభిజాతియో పఞ్ఞత్తా – కణ్హాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, నీలాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, లోహితాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, హలిద్దాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, సుక్కాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, పరమసుక్కాభిజాతి పఞ్ఞత్తా.

‘‘తత్రిదం, భన్తే, పూరణేన కస్సపేన కణ్హాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, ఓరబ్భికా సూకరికా సాకుణికా మాగవికా లుద్దా మచ్ఛఘాతకా చోరా చోరఘాతకా బన్ధనాగారికా యే వా పనఞ్ఞేపి కేచి కురూరకమ్మన్తా.

‘‘తత్రిదం, భన్తే, పూరణేన కస్సపేన నీలాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, భిక్ఖూ కణ్టకవుత్తికా యే వా పనఞ్ఞేపి కేచి కమ్మవాదా క్రియవాదా.

‘‘తత్రిదం, భన్తే, పూరణేన కస్సపేన లోహితాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, నిగణ్ఠా ఏకసాటకా.

‘‘తత్రిదం, భన్తే, పూరణేన కస్సపేన హలిద్దాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, గిహీ ఓదాతవసనా అచేలకసావకా.

‘‘తత్రిదం, భన్తే, పూరణేన కస్సపేన సుక్కాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, ఆజీవకా ఆజీవకినియో.

‘‘తత్రిదం, భన్తే, పూరణేన కస్సపేన పరమసుక్కాభిజాతి పఞ్ఞత్తా, నన్దో వచ్ఛో కిసో సంకిచ్చో మక్ఖలి గోసాలో. పూరణేన, భన్తే, కస్సపేన ఇమా ఛళభిజాతియో పఞ్ఞత్తా’’తి.

‘‘కిం పనానన్ద, పూరణస్స కస్సపస్స సబ్బో లోకో ఏతదబ్భనుజానాతి ఇమా ఛళభిజాతియో పఞ్ఞాపేతు’’న్తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సేయ్యథాపి, ఆనన్ద, పురిసో దలిద్దో అస్సకో అనాళ్హికో, తస్స అకామకస్స బిలం ఓలగ్గేయ్యుం – ‘ఇదం తే, అమ్భో పురిస, మంసఞ్చ ఖాదితబ్బం, మూలఞ్చ అనుప్పదాతబ్బ’న్తి. ఏవమేవం ఖో, ఆనన్ద, పూరణేన కస్సపేన అప్పటిఞ్ఞాయ ఏతేసం సమణబ్రాహ్మణానం ఇమా ఛళభిజాతియో పఞ్ఞత్తా, యథా తం బాలేన అబ్యత్తేన అఖేత్తఞ్ఞునా అకుసలేన.

‘‘అహం ఖో పనానన్ద, ఛళభిజాతియో పఞ్ఞాపేమి. తం సుణాహి, సాధుకం మనసి కరోహి; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో పచ్చస్సోసి. భగవా ఏతదవోచ – ‘‘కతమా చానన్ద, ఛళభిజాతియో? ఇధానన్ద, ఏకచ్చో కణ్హాభిజాతియో సమానో కణ్హం ధమ్మం అభిజాయతి. ఇధ పనానన్ద, ఏకచ్చో కణ్హాభిజాతియో సమానో సుక్కం ధమ్మం అభిజాయతి. ఇధ పనానన్ద, ఏకచ్చో కణ్హాభిజాతియో సమానో అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానం అభిజాయతి. ఇధ పనానన్ద, ఏకచ్చో సుక్కాభిజాతియో సమానో కణ్హం ధమ్మం అభిజాయతి. ఇధ పనానన్ద, ఏకచ్చో సుక్కాభిజాతియో సమానో సుక్కం ధమ్మం అభిజాయతి. ఇధ పనానన్ద, ఏకచ్చో సుక్కాభిజాతియో సమానో అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానం అభిజాయతి.

‘‘కథఞ్చానన్ద, కణ్హాభిజాతియో సమానో కణ్హం ధమ్మం అభిజాయతి? ఇధానన్ద, ఏకచ్చో నీచే కులే పచ్చాజాతో హోతి – చణ్డాలకులే వా నేసాదకులే వా వేనకులే [వేణకులే (సబ్బత్థ)] వా రథకారకులే వా పుక్కుసకులే వా, దలిద్దే అప్పన్నపానభోజనే కసిరవుత్తికే, యత్థ కసిరేన ఘాసచ్ఛాదో లబ్భతి. సో చ హోతి దుబ్బణ్ణో దుద్దసికో ఓకోటిమకో బవ్హాబాధో కాణో వా కుణీ వా ఖఞ్జో వా పక్ఖహతో వా, న లాభీ అన్నస్స పానస్స వత్థస్స యానస్స మాలాగన్ధవిలేపనస్స సేయ్యావసథపదీపేయ్యస్స. సో కాయేన దుచ్చరితం చరతి, వాచాయ దుచ్చరితం చరతి, మనసా దుచ్చరితం చరతి. సో కాయేన దుచ్చరితం చరిత్వా, వాచాయ దుచ్చరితం చరిత్వా, మనసా దుచ్చరితం చరిత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, కణ్హాభిజాతియో సమానో కణ్హం ధమ్మం అభిజాయతి.

‘‘కథఞ్చానన్ద, కణ్హాభిజాతియో సమానో సుక్కం ధమ్మం అభిజాయతి? ఇధానన్ద, ఏకచ్చో నీచే కులే పచ్చాజాతో హోతి – చణ్డాలకులే వా…పే… సేయ్యావసథపదీపేయ్యస్స. సో కాయేన సుచరితం చరతి, వాచాయ సుచరితం చరతి, మనసా సుచరితం చరతి. సో కాయేన సుచరితం చరిత్వా, వాచాయ సుచరితం చరిత్వా, మనసా సుచరితం చరిత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జతి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, కణ్హాభిజాతియో సమానో సుక్కం ధమ్మం అభిజాయతి.

‘‘కథఞ్చానన్ద, కణ్హాభిజాతియో సమానో అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానం అభిజాయతి? ఇధానన్ద, ఏకచ్చో నీచే కులే పచ్చాజాతో హోతి – చణ్డాలకులే వా…పే… సో చ హోతి దుబ్బణ్ణో దుద్దసికో ఓకోటిమకో. సో కేసమస్సుం ఓహారేత్వా కాసాయాని వత్థాని అచ్ఛాదేత్వా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజతి. సో ఏవం పబ్బజితో సమానో పఞ్చ నీవరణే పహాయ చేతసో ఉపక్కిలేసే పఞ్ఞాయ దుబ్బలీకరణే, చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తో, సత్త బోజ్ఝఙ్గే యథాభూతం భావేత్వా అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానం అభిజాయతి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, కణ్హాభిజాతియో సమానో అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానం అభిజాయతి.

‘‘కథఞ్చానన్ద, సుక్కాభిజాతియో సమానో కణ్హం ధమ్మం అభిజాయతి? ఇధానన్ద, ఏకచ్చో ఉచ్చే కులే పచ్చాజాతో హోతి – ఖత్తియమహాసాలకులే వా బ్రాహ్మణమహాసాలకులే వా గహపతిమహాసాలకులే వా, అడ్ఢే మహద్ధనే మహాభోగే పహూతజాతరూపరజతే పహూతవిత్తూపకరణే పహూతధనధఞ్ఞే. సో చ హోతి అభిరూపో దస్సనీయో పాసాదికో పరమాయ వణ్ణపోక్ఖరతాయ సమన్నాగతో, లాభీ అన్నస్స పానస్స వత్థస్స యానస్స మాలాగన్ధవిలేపనస్స సేయ్యావసథపదీపేయ్యస్స. సో కాయేన దుచ్చరితం చరతి, వాచాయ దుచ్చరితం చరతి, మనసా దుచ్చరితం చరతి. సో కాయేన దుచ్చరితం చరిత్వా, వాచాయ దుచ్చరితం చరిత్వా, మనసా దుచ్చరితం చరిత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, సుక్కాభిజాతియో సమానో కణ్హం ధమ్మం అభిజాయతి.

‘‘కథఞ్చానన్ద, సుక్కాభిజాతియో సమానో సుక్కం ధమ్మం అభిజాయతి? ఇధానన్ద, ఏకచ్చో ఉచ్చే కులే పచ్చాజాతో హోతి – ఖత్తియమహాసాలకులే వా…పే… సేయ్యావసథపదీపేయ్యస్స. సో కాయేన సుచరితం చరతి, వాచాయ సుచరితం చరతి, మనసా సుచరితం చరతి. సో కాయేన సుచరితం చరిత్వా, వాచాయ సుచరితం చరిత్వా, మనసా సుచరితం చరిత్వా కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జతి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, సుక్కాభిజాతియో సమానో సుక్కం ధమ్మం అభిజాయతి.

‘‘కథఞ్చానన్ద, సుక్కాభిజాతియో సమానో అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానం అభిజాయతి? ఇధానన్ద, ఏకచ్చో ఉచ్చే కులే పచ్చాజాతో హోతి – ఖత్తియమహాసాలకులే వా బ్రాహ్మణమహాసాలకులే వా గహపతిమహాసాలకులే వా, అడ్ఢే మహద్ధనే మహాభోగే పహూతజాతరూపరజతే పహూతవిత్తూపకరణే పహూతధనధఞ్ఞే. సో చ హోతి అభిరూపో దస్సనీయో పాసాదికో పరమాయ వణ్ణపోక్ఖరతాయ సమన్నాగతో, లాభీ అన్నస్స పానస్స వత్థస్స యానస్స మాలాగన్ధవిలేపనస్స సేయ్యావసథపదీపేయ్యస్స. సో కేసమస్సుం ఓహారేత్వా కాసాయాని వత్థాని అచ్ఛాదేత్వా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజతి. సో ఏవం పబ్బజితో సమానో పఞ్చ నీవరణే పహాయ చేతసో ఉపక్కిలేసే పఞ్ఞాయ దుబ్బలీకరణే, చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తో, సత్త బోజ్ఝఙ్గే యథాభూతం భావేత్వా అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానం అభిజాయతి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, సుక్కాభిజాతియో సమానో అకణ్హం అసుక్కం నిబ్బానం అభిజాయతి. ఇమా ఖో, ఆనన్ద, ఛళభిజాతియో’’తి. తతియం.