౧౨. ధమ్మికసుత్తం

౫౪. ఏకం సమయం భగవా రాజగహే విహరతి గిజ్ఝకూటే పబ్బతే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ధమ్మికో జాతిభూమియం ఆవాసికో హోతి సబ్బసో జాతిభూమియం సత్తసు ఆవాసేసు. తత్ర సుదం ఆయస్మా ధమ్మికో ఆగన్తుకే భిక్ఖూ అక్కోసతి పరిభాసతి విహింసతి వితుదతి రోసేతి వాచాయ. తే చ ఆగన్తుకా భిక్ఖూ ఆయస్మతా ధమ్మికేన అక్కోసియమానా పరిభాసియమానా విహేసియమానా వితుదియమానా రోసియమానా వాచాయ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి [న సణ్ఠహన్తి (సీ.)], రిఞ్చన్తి ఆవాసం.

అథ ఖో జాతిభూమకానం [జాతిభూమికానం (స్యా. పీ. క.)] ఉపాసకానం ఏతదహోసి – ‘‘మయం ఖో భిక్ఖుసఙ్ఘం పచ్చుపట్ఠితా చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారేన. అథ చ పన ఆగన్తుకా భిక్ఖూ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాసం. కో ను ఖో హేతు కో పచ్చయో యేన ఆగన్తుకా భిక్ఖూ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాస’’న్తి? అథ ఖో జాతిభూమకానం ఉపాసకానం ఏతదహోసి – ‘‘అయం ఖో ఆయస్మా ధమ్మికో ఆగన్తుకే భిక్ఖూ అక్కోసతి పరిభాసతి విహింసతి వితుదతి రోసేతి వాచాయ. తే చ ఆగన్తుకా భిక్ఖూ ఆయస్మతా ధమ్మికేన అక్కోసియమానా పరిభాసియమానా విహేసియమానా వితుదియమానా రోసియమానా వాచాయ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాసం. యంనూన మయం ఆయస్మన్తం ధమ్మికం పబ్బాజేయ్యామా’’తి.

అథ ఖో జాతిభూమకా ఉపాసకా యేన ఆయస్మా ధమ్మికో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ధమ్మికం ఏతదవోచుం – ‘‘పక్కమతు, భన్తే, ఆయస్మా ధమ్మికో ఇమమ్హా ఆవాసా; అలం తే ఇధ వాసేనా’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ధమ్మికో తమ్హా ఆవాసా అఞ్ఞం ఆవాసం అగమాసి. తత్రపి సుదం ఆయస్మా ధమ్మికో ఆగన్తుకే భిక్ఖూ అక్కోసతి పరిభాసతి విహింసతి వితుదతి రోసేతి వాచాయ. తే చ ఆగన్తుకా భిక్ఖూ ఆయస్మతా ధమ్మికేన అక్కోసియమానా పరిభాసియమానా విహేసియమానా వితుదియమానా రోసియమానా వాచాయ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాసం.

అథ ఖో జాతిభూమకానం ఉపాసకానం ఏతదహోసి – ‘‘మయం ఖో భిక్ఖుసఙ్ఘం పచ్చుపట్ఠితా చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారేన. అథ చ పన ఆగన్తుకా భిక్ఖూ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాసం. కో ను ఖో హేతు కో పచ్చయో యేన ఆగన్తుకా భిక్ఖూ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాస’’న్తి? అథ ఖో జాతిభూమకానం ఉపాసకానం ఏతదహోసి – ‘‘అయం ఖో ఆయస్మా ధమ్మికో ఆగన్తుకే భిక్ఖూ అక్కోసతి పరిభాసతి విహింసతి వితుదతి రోసేతి వాచాయ. తే చ ఆగన్తుకా భిక్ఖూ ఆయస్మతా ధమ్మికేన అక్కోసియమానా పరిభాసియమానా విహేసియమానా వితుదియమానా రోసియమానా వాచాయ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాసం. యంనూన మయం ఆయస్మన్తం ధమ్మికం పబ్బాజేయ్యామా’’తి.

అథ ఖో జాతిభూమకా ఉపాసకా యేనాయస్మా ధమ్మికో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ధమ్మికం ఏతదవోచుం – ‘‘పక్కమతు, భన్తే, ఆయస్మా ధమ్మికో ఇమమ్హాపి ఆవాసా; అలం తే ఇధ వాసేనా’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ధమ్మికో తమ్హాపి ఆవాసా అఞ్ఞం ఆవాసం అగమాసి. తత్రపి సుదం ఆయస్మా ధమ్మికో ఆగన్తుకే భిక్ఖూ అక్కోసతి పరిభాసతి విహింసతి వితుదతి రోసేతి వాచాయ. తే చ ఆగన్తుకా భిక్ఖూ ఆయస్మతా ధమ్మికేన అక్కోసియమానా పరిభాసియమానా విహేసియమానా వితుదియమానా రోసియమానా వాచాయ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాసం.

అథ ఖో జాతిభూమకానం ఉపాసకానం ఏతదహోసి – ‘‘మయం ఖో భిక్ఖుసఙ్ఘం పచ్చుపట్ఠితా చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారేన. అథ చ పన ఆగన్తుకా భిక్ఖూ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాసం. కో ను ఖో హేతు కో పచ్చయో యేన ఆగన్తుకా భిక్ఖూ పక్కమన్తి, న సణ్ఠన్తి, రిఞ్చన్తి ఆవాస’’న్తి? అథ ఖో జాతిభూమకానం ఉపాసకానం ఏతదహోసి – ‘‘అయం ఖో ఆయస్మా ధమ్మికో ఆగన్తుకే భిక్ఖూ అక్కోసతి…పే…. యంనూన మయం ఆయస్మన్తం ధమ్మికం పబ్బాజేయ్యామ సబ్బసో జాతిభూమియం సత్తహి ఆవాసేహీ’’తి. అథ ఖో జాతిభూమకా ఉపాసకా యేనాయస్మా ధమ్మికో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ధమ్మికం ఏతదవోచుం – ‘‘పక్కమతు, భన్తే, ఆయస్మా ధమ్మికో సబ్బసో జాతిభూమియం సత్తహి ఆవాసేహీ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మతో ధమ్మికస్స ఏతదహోసి – ‘‘పబ్బాజితో ఖోమ్హి జాతిభూమకేహి ఉపాసకేహి సబ్బసో జాతిభూమియం సత్తహి ఆవాసేహి. కహం ను ఖో దాని గచ్ఛామీ’’తి? అథ ఖో ఆయస్మతో ధమ్మికస్స ఏతదహోసి – ‘‘యంనూనాహం యేన భగవా తేనుపసఙ్కమేయ్య’’న్తి.

అథ ఖో ఆయస్మా ధమ్మికో పత్తచీవరమాదాయ యేన రాజగహం తేన పక్కామి. అనుపుబ్బేన యేన రాజగహం గిజ్ఝకూటో పబ్బతో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో ఆయస్మన్తం ధమ్మికం భగవా ఏతదవోచ – ‘‘హన్ద కుతో ను త్వం, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, ఆగచ్ఛసీ’’తి? ‘‘పబ్బాజితో అహం, భన్తే, జాతిభూమకేహి ఉపాసకేహి సబ్బసో జాతిభూమియం సత్తహి ఆవాసేహీ’’తి. ‘‘అలం, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, కిం తే ఇమినా, యం తం తతో తతో పబ్బాజేన్తి, సో త్వం తతో తతో పబ్బాజితో మమేవ సన్తికే ఆగచ్ఛసి’’.

‘‘భూతపుబ్బం, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సాముద్దికా వాణిజా తీరదస్సిం సకుణం గహేత్వా నావాయ సముద్దం అజ్ఝోగాహన్తి. తే అతీరదక్ఖిణియా [అతీరదస్సనియా (స్యా.), అతీరదస్సియా (క.)] నావాయ తీరదస్సిం సకుణం ముఞ్చన్తి. సో గచ్ఛతేవ పురత్థిమం దిసం, గచ్ఛతి పచ్ఛిమం దిసం, గచ్ఛతి ఉత్తరం దిసం, గచ్ఛతి దక్ఖిణం దిసం, గచ్ఛతి ఉద్ధం, గచ్ఛతి అనుదిసం. సచే సో సమన్తా తీరం పస్సతి, తథాగతకోవ [తథాగతో (క.) దీ. ని. ౧.౪౯౭ పస్సితబ్బం] హోతి. సచే పన సో సమన్తా తీరం న పస్సతి తమేవ నావం పచ్చాగచ్ఛతి. ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, యం తం తతో తతో పబ్బాజేన్తి సో త్వం తతో తతో పబ్బాజితో మమేవ సన్తికే ఆగచ్ఛసి.

‘‘భూతపుబ్బం, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, రఞ్ఞో కోరబ్యస్స సుప్పతిట్ఠో నామ నిగ్రోధరాజా అహోసి పఞ్చసాఖో సీతచ్ఛాయో మనోరమో. సుప్పతిట్ఠస్స ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, నిగ్రోధరాజస్స ద్వాదసయోజనాని అభినివేసో అహోసి, పఞ్చ యోజనాని మూలసన్తానకానం. సుప్పతిట్ఠస్స ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, నిగ్రోధరాజస్స తావ మహన్తాని ఫలాని అహేసుం; సేయ్యథాపి నామ ఆళ్హకథాలికా. ఏవమస్స సాదూని ఫలాని అహేసుం; సేయ్యథాపి నామ ఖుద్దం మధుం అనేలకం. సుప్పతిట్ఠస్స ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, నిగ్రోధరాజస్స ఏకం ఖన్ధం రాజా పరిభుఞ్జతి సద్ధిం ఇత్థాగారేన, ఏకం ఖన్ధం బలకాయో పరిభుఞ్జతి, ఏకం ఖన్ధం నేగమజానపదా పరిభుఞ్జన్తి, ఏకం ఖన్ధం సమణబ్రాహ్మణా పరిభుఞ్జన్తి, ఏకం ఖన్ధం మిగా [మిగపక్ఖినో (సీ. స్యా. పీ.)] పరిభుఞ్జన్తి. సుప్పతిట్ఠస్స ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, నిగ్రోధరాజస్స న కోచి ఫలాని రక్ఖతి, న చ సుదం [న చ పున (క.)] అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఫలాని హింసన్తి.

‘‘అథ ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, అఞ్ఞతరో పురిసో సుప్పతిట్ఠస్స నిగ్రోధరాజస్స యావదత్థం ఫలాని భక్ఖిత్వా సాఖం భఞ్జిత్వా పక్కామి. అథ ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సుప్పతిట్ఠే నిగ్రోధరాజే అధివత్థాయ దేవతాయ ఏతదహోసి – ‘అచ్ఛరియం వత, భో, అబ్భుతం వత, భో! యావ పాపో మనుస్సో [యావ పాపమనుస్సో (స్యా.), యావతా పాపమనుస్సో (క.)], యత్ర హి నామ సుప్పతిట్ఠస్స నిగ్రోధరాజస్స యావదత్థం ఫలాని భక్ఖిత్వా సాఖం భఞ్జిత్వా పక్కమిస్సతి, యంనూన సుప్పతిట్ఠో నిగ్రోధరాజా ఆయతిం ఫలం న దదేయ్యా’తి. అథ ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సుప్పతిట్ఠో నిగ్రోధరాజా ఆయతిం ఫలం న అదాసి.

‘‘అథ ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, రాజా కోరబ్యో యేన సక్కో దేవానమిన్దో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా సక్కం దేవానమిన్దం ఏతదవోచ – ‘యగ్ఘే, మారిస, జానేయ్యాసి సుప్పతిట్ఠో నిగ్రోధరాజా ఫలం న దేతీ’తి? అథ ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సక్కో దేవానమిన్దో తథారూపం ఇద్ధాభిసఙ్ఖారం అభిసఙ్ఖాసి [అభిసఙ్ఖారేసి (స్యా. క.)], యథా భుసా వాతవుట్ఠి ఆగన్త్వా సుప్పతిట్ఠం నిగ్రోధరాజం పవత్తేసి [పాతేసి (సీ. పీ.)] ఉమ్మూలమకాసి. అథ ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సుప్పతిట్ఠే నిగ్రోధరాజే అధివత్థా దేవతా దుక్ఖీ దుమ్మనా అస్సుముఖీ రుదమానా ఏకమన్తం అట్ఠాసి.

‘‘అథ ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సక్కో దేవానమిన్దో యేన సుప్పతిట్ఠే నిగ్రోధరాజే అధివత్థా దేవతా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా సుప్పతిట్ఠే నిగ్రోధరాజే అధివత్థం దేవతం ఏతదవోచ – ‘కిం ను త్వం, దేవతే, దుక్ఖీ దుమ్మనా అస్సుముఖీ రుదమానా ఏకమన్తం ఠితా’తి? ‘తథా హి పన మే, మారిస, భుసా వాతవుట్ఠి ఆగన్త్వా భవనం పవత్తేసి ఉమ్మూలమకాసీ’తి. ‘అపి ను త్వం, దేవతే, రుక్ఖధమ్మే ఠితాయ భుసా వాతవుట్ఠి ఆగన్త్వా భవనం పవత్తేసి ఉమ్మూలమకాసీ’తి? ‘కథం పన, మారిస, రుక్ఖో రుక్ఖధమ్మే ఠితో హోతీ’తి? ‘ఇధ, దేవతే, రుక్ఖస్స మూలం మూలత్థికా హరన్తి, తచం తచత్థికా హరన్తి, పత్తం పత్తత్థికా హరన్తి, పుప్ఫం పుప్ఫత్థికా హరన్తి, ఫలం ఫలత్థికా హరన్తి. న చ తేన దేవతాయ అనత్తమనతా వా అనభినన్ది [అనభిరద్ధి (సీ.)] వా కరణీయా. ఏవం ఖో, దేవతే, రుక్ఖో రుక్ఖధమ్మే ఠితో హోతీ’తి. ‘అట్ఠితాయేవ ఖో మే, మారిస, రుక్ఖధమ్మే భుసా వాతవుట్ఠి ఆగన్త్వా భవనం పవత్తేసి ఉమ్మూలమకాసీ’తి. ‘సచే ఖో త్వం, దేవతే, రుక్ఖధమ్మే తిట్ఠేయ్యాసి, సియా [సియాపి (సీ. పీ.)] తే భవనం యథాపురే’తి? ‘ఠస్సామహం, [తిట్ఠేయ్యామహం (స్యా.)] మారిస, రుక్ఖధమ్మే, హోతు మే భవనం యథాపురే’’’తి.

‘‘అథ ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సక్కో దేవానమిన్దో తథారూపం ఇద్ధాభిసఙ్ఖారం అభిసఙ్ఖాసి [అభిసఙ్ఖారి (స్యా. క.)], యథా భుసా వాతవుట్ఠి ఆగన్త్వా సుప్పతిట్ఠం నిగ్రోధరాజం ఉస్సాపేసి, సచ్ఛవీని మూలాని అహేసుం. ఏవమేవం ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, అపి ను తం సమణధమ్మే ఠితం జాతిభూమకా ఉపాసకా పబ్బాజేసుం సబ్బసో జాతిభూమియం సత్తహి ఆవాసేహీ’’తి? ‘‘కథం పన, భన్తే, సమణో సమణధమ్మే ఠితో హోతీ’’తి? ‘‘ఇధ, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సమణో అక్కోసన్తం న పచ్చక్కోసతి, రోసన్తం న పటిరోసతి, భణ్డన్తం న పటిభణ్డతి. ఏవం ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సమణో సమణధమ్మే ఠితో హోతీ’’తి. ‘‘అట్ఠితంయేవ మం, భన్తే, సమణధమ్మే జాతిభూమకా ఉపాసకా పబ్బాజేసుం సబ్బసో జాతిభూమియం సత్తహి ఆవాసేహీ’’తి.

[అ. ని. ౭.౬౬; ౭.౭౩] ‘‘భూతపుబ్బం, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సునేత్తో నామ సత్థా అహోసి తిత్థకరో కామేసు వీతరాగో. సునేత్తస్స ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సత్థునో అనేకాని సావకసతాని అహేసుం. సునేత్తో సత్థా సావకానం బ్రహ్మలోకసహబ్యతాయ ధమ్మం దేసేసి. యే ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సునేత్తస్స సత్థునో బ్రహ్మలోకసహబ్యతాయ ధమ్మం దేసేన్తస్స చిత్తాని న పసాదేసుం తే కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జింసు. యే ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సునేత్తస్స సత్థునో బ్రహ్మలోకసహబ్యతాయ ధమ్మం దేసేన్తస్స చిత్తాని పసాదేసుం తే కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జింసు.

‘‘భూతపుబ్బం, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, మూగపక్ఖో నామ సత్థా అహోసి…పే… అరనేమి నామ సత్థా అహోసి… కుద్దాలకో నామ సత్థా అహోసి… హత్థిపాలో నామ సత్థా అహోసి… జోతిపాలో నామ సత్థా అహోసి తిత్థకరో కామేసు వీతరాగో. జోతిపాలస్స ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సత్థునో అనేకాని సావకసతాని అహేసుం. జోతిపాలో సత్థా సావకానం బ్రహ్మలోకసహబ్యతాయ ధమ్మం దేసేసి. యే ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, జోతిపాలస్స సత్థునో బ్రహ్మలోకసహబ్యతాయ ధమ్మం దేసేన్తస్స చిత్తాని న పసాదేసుం తే కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జింసు. యే ఖో పన, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, జోతిపాలస్స సత్థునో బ్రహ్మలోకసహబ్యతాయ ధమ్మం దేసేన్తస్స చిత్తాని పసాదేసుం తే కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జింసు.

‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, యో ఇమే ఛ సత్థారే తిత్థకరే కామేసు వీతరాగే, అనేకసతపరివారే ససావకసఙ్ఘే పదుట్ఠచిత్తో అక్కోసేయ్య పరిభాసేయ్య, బహుం సో అపుఞ్ఞం పసవేయ్యా’’తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘యో ఖో, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, ఇమే ఛ సత్థారే తిత్థకరే కామేసు వీతరాగే అనేకసతపరివారే ససావకసఙ్ఘే పదుట్ఠచిత్తో అక్కోసేయ్య పరిభాసేయ్య, బహుం సో అపుఞ్ఞం పసవేయ్య. యో ఏకం దిట్ఠిసమ్పన్నం పుగ్గలం పదుట్ఠచిత్తో అక్కోసతి పరిభాసతి, అయం తతో బహుతరం అపుఞ్ఞం పసవతి. తం కిస్స హేతు? నాహం, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, ఇతో బహిద్ధా ఏవరూపిం ఖన్తిం [ఏవరూపం ఖన్తం (స్యా.)] వదామి, యథామం సబ్రహ్మచారీసు. తస్మాతిహ, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘న నో సమసబ్రహ్మచారీసు [న నో ఆమసబ్రహ్మచారీసు (స్యా.), న నో సబ్రహ్మచారీసు (సీ. పీ.)] చిత్తాని పదుట్ఠాని భవిస్సన్తీ’’’తి. ఏవఞ్హి తే, బ్రాహ్మణ ధమ్మిక, సిక్ఖితబ్బన్తి.

‘‘సునేత్తో మూగపక్ఖో చ, అరనేమి చ బ్రాహ్మణో;

కుద్దాలకో అహు సత్థా, హత్థిపాలో చ మాణవో.

‘‘జోతిపాలో చ గోవిన్దో, అహు సత్తపురోహితో;

అహింసకా [అభిసేకా (స్యా.)] అతీతంసే, ఛ సత్థారో యసస్సినో.

‘‘నిరామగన్ధా కరుణేధిముత్తా [విముత్తా (సీ. స్యా. పీ.)], కామసంయోజనాతిగా [కామసంయోజనాతితా (స్యా.)];

కామరాగం విరాజేత్వా, బ్రహ్మలోకూపగా అహుం [అహు (బహూసు), అహూ (క. సీ.)].

‘‘అహేసుం సావకా తేసం, అనేకాని సతానిపి;

నిరామగన్ధా కరుణేధిముత్తా, కామసంయోజనాతిగా;

కామరాగం విరాజేత్వా, బ్రహ్మలోకూపగా అహుం [అహు (బహూసు), అహూ (క. సీ.)].

‘‘యేతే ఇసీ బాహిరకే, వీతరాగే సమాహితే;

పదుట్ఠమనసఙ్కప్పో, యో నరో పరిభాసతి;

బహుఞ్చ సో పసవతి, అపుఞ్ఞం తాదిసో నరో.

‘‘యో చేకం దిట్ఠిసమ్పన్నం, భిక్ఖుం బుద్ధస్స సావకం;

పదుట్ఠమనసఙ్కప్పో, యో నరో పరిభాసతి;

అయం తతో బహుతరం, అపుఞ్ఞం పసవే నరో.

‘‘న సాధురూపం ఆసీదే, దిట్ఠిట్ఠానప్పహాయినం;

సత్తమో పుగ్గలో ఏసో, అరియసఙ్ఘస్స వుచ్చతి.

‘‘అవీతరాగో కామేసు, యస్స పఞ్చిన్ద్రియా ముదూ;

సద్ధా సతి చ వీరియం, సమథో చ విపస్సనా.

‘‘తాదిసం భిక్ఖుమాసజ్జ, పుబ్బేవ ఉపహఞ్ఞతి;

అత్తానం ఉపహన్త్వాన, పచ్ఛా అఞ్ఞం విహింసతి.

‘‘యో చ రక్ఖతి అత్తానం, రక్ఖితో తస్స బాహిరో;

తస్మా రక్ఖేయ్య అత్తానం, అక్ఖతో పణ్డితో సదా’’తి. ద్వాదసమం;

ధమ్మికవగ్గో పఞ్చమో.