౭. సోప్పసుత్తం

౧౭. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో భగవా సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేనుపట్ఠానసాలా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. ఆయస్మాపి ఖో సారిపుత్తో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేనుపట్ఠానసాలా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఆయస్మాపి ఖో మహామోగ్గల్లానో…పే… ఆయస్మాపి ఖో మహాకస్సపో… ఆయస్మాపి ఖో మహాకచ్చాయనో… ఆయస్మాపి ఖో మహాకోట్ఠికో [మహాకోట్ఠితో (సీ. పీ.)] … ఆయస్మాపి ఖో మహాచున్దో… ఆయస్మాపి ఖో మహాకప్పినో… ఆయస్మాపి ఖో అనురుద్ధో… ఆయస్మాపి ఖో రేవతో… ఆయస్మాపి ఖో ఆనన్దో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేనుపట్ఠానసాలా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. అథ ఖో భగవా బహుదేవ రత్తిం నిసజ్జాయ వీతినామేత్వా ఉట్ఠాయాసనా విహారం పావిసి. తేపి ఖో ఆయస్మన్తో అచిరపక్కన్తస్స భగవతో ఉట్ఠాయాసనా యథావిహారం అగమంసు. యే పన తత్థ భిక్ఖూ నవా అచిరపబ్బజితా అధునాగతా ఇమం ధమ్మవినయం తే యావ సూరియుగ్గమనా కాకచ్ఛమానా సుపింసు. అద్దసా ఖో భగవా దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన తే భిక్ఖూ యావ సూరియుగ్గమనా కాకచ్ఛమానే సుపన్తే. దిస్వా యేనుపట్ఠానసాలా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. నిసజ్జ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

‘‘కహం ను ఖో, భిక్ఖవే, సారిపుత్తో? కహం మహామోగ్గల్లానో? కహం మహాకస్సపో? కహం మహాకచ్చాయనో? కహం మహాకోట్ఠికో? కహం మహాచున్దో? కహం మహాకప్పినో? కహం అనురుద్ధో? కహం రేవతో? కహం ఆనన్దో? కహం ను ఖో తే, భిక్ఖవే, థేరా సావకా గతా’’తి? ‘‘తేపి ఖో, భన్తే, ఆయస్మన్తో అచిరపక్కన్తస్స భగవతో ఉట్ఠాయాసనా యథావిహారం అగమంసూ’’తి. ‘‘కేన నో [కేన నో (క.), కే ను (కత్థచి)] తుమ్హే, భిక్ఖవే, థేరా భిక్ఖూ నాగతాతి [భిక్ఖూ నవా (సీ. స్యా. కం. పీ.), భిక్ఖూ గతాతి (?)] యావ సూరియుగ్గమనా కాకచ్ఛమానా సుపథ? తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘రాజా ఖత్తియో ముద్ధాభిసిత్తో [ముద్ధాభిసిత్తో (క.)] యావదత్థం సేయ్యసుఖం పస్ససుఖం మిద్ధసుఖం అనుయుత్తో విహరన్తో యావజీవం రజ్జం కారేన్తో జనపదస్స వా పియో మనాపో’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘రాజా ఖత్తియో ముద్ధాభిసిత్తో యావదత్థం సేయ్యసుఖం పస్ససుఖం మిద్ధసుఖం అనుయుత్తో విహరన్తో యావజీవం రజ్జం కారేన్తో జనపదస్స వా పియో మనాపో’’’తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘రట్ఠికో…పే… పేత్తణికో… సేనాపతికో… గామగామణికో [గామగామికో (సీ. పీ.)] … పూగగామణికో యావదత్థం సేయ్యసుఖం పస్ససుఖం మిద్ధసుఖం అనుయుత్తో విహరన్తో యావజీవం పూగగామణికత్తం కారేన్తో పూగస్స వా పియో మనాపో’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘పూగగామణికో యావదత్థం సేయ్యసుఖం పస్ససుఖం మిద్ధసుఖం అనుయుత్తో విహరన్తో యావజీవం పూగగామణికత్తం వా కారేన్తో పూగస్స వా పియో మనాపో’’’తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘సమణో వా బ్రాహ్మణో వా యావదత్థం సేయ్యసుఖం పస్ససుఖం మిద్ధసుఖం అనుయుత్తో ఇన్ద్రియేసు అగుత్తద్వారో భోజనే అమత్తఞ్ఞూ జాగరియం అననుయుత్తో అవిపస్సకో కుసలానం ధమ్మానం పుబ్బరత్తాపరరత్తం బోధిపక్ఖియానం [బోధపక్ఖియానం (సీ.), బోధపక్ఖికానం (పీ.)] ధమ్మానం భావనానుయోగం అననుయుత్తో ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తో’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘సమణో వా బ్రాహ్మణో వా యావదత్థం సేయ్యసుఖం పస్ససుఖం మిద్ధసుఖం అనుయుత్తో ఇన్ద్రియేసు అగుత్తద్వారో భోజనే అమత్తఞ్ఞూ జాగరియం అననుయుత్తో అవిపస్సకో కుసలానం ధమ్మానం పుబ్బరత్తాపరరత్తం బోధిపక్ఖియానం ధమ్మానం భావనానుయోగం అననుయుత్తో ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరన్తో’’’తి.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారా భవిస్సామ, భోజనే మత్తఞ్ఞునో, జాగరియం అనుయుత్తా, విపస్సకా కుసలానం ధమ్మానం, పుబ్బరత్తాపరరత్తం బోధిపక్ఖియానం ధమ్మానం, భావనానుయోగమనుయుత్తా విహరిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. సత్తమం.