౮. మచ్ఛబన్ధసుత్తం

౧౮. ఏకం సమయం భగవా కోసలేసు చారికం చరతి మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం. అద్దసా ఖో భగవా అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నో అఞ్ఞతరస్మిం పదేసే మచ్ఛికం మచ్ఛబన్ధం మచ్ఛే వధిత్వా వధిత్వా విక్కిణమానం. దిస్వా మగ్గా ఓక్కమ్మ అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. నిసజ్జ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘పస్సథ నో తుమ్హే, భిక్ఖవే, అముం మచ్ఛికం మచ్ఛబన్ధం మచ్ఛే వధిత్వా వధిత్వా విక్కిణమాన’’న్తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘మచ్ఛికో మచ్ఛబన్ధో మచ్ఛే వధిత్వా వధిత్వా విక్కిణమానో తేన కమ్మేన తేన ఆజీవేన హత్థియాయీ వా అస్సయాయీ వా రథయాయీ వా యానయాయీ వా భోగభోగీ వా మహన్తం వా భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసన్తో’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘మచ్ఛికో మచ్ఛబన్ధో మచ్ఛే వధిత్వా వధిత్వా విక్కిణమానో తేన కమ్మేన తేన ఆజీవేన హత్థియాయీ వా అస్సయాయీ వా రథయాయీ వా యానయాయీ వా భోగభోగీ వా మహన్తం వా భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసన్తో’తి. తం కిస్స హేతు? తే హి సో, భిక్ఖవే, మచ్ఛే వజ్ఝే వధాయుపనీతే [వధాయానీతే (స్యా. కం.), వధాయ నీతే (క.)] పాపకేన మనసానుపేక్ఖతి, తస్మా సో నేవ హత్థియాయీ హోతి న అస్సయాయీ న రథయాయీ న యానయాయీ న భోగభోగీ, న మహన్తం భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసతి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘గోఘాతకో గావో వధిత్వా వధిత్వా విక్కిణమానో తేన కమ్మేన తేన ఆజీవేన హత్థియాయీ వా అస్సయాయీ వా రథయాయీ వా యానయాయీ వా భోగభోగీ వా మహన్తం వా భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసన్తో’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘గోఘాతకో గావో వధిత్వా వధిత్వా విక్కిణమానో తేన కమ్మేన తేన ఆజీవేన హత్థియాయీ వా అస్సయాయీ వా రథయాయీ వా యానయాయీ వా భోగభోగీ వా మహన్తం వా భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసన్తో’తి. తం కిస్స హేతు? తే హి సో, భిక్ఖవే, గావో వజ్ఝే వధాయుపనీతే పాపకేన మనసానుపేక్ఖతి, తస్మా సో నేవ హత్థియాయీ హోతి న అస్సయాయీ న రథయాయీ న యానయాయీ న భోగభోగీ, న మహన్తం భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసతి’’.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘ఓరబ్భికో…పే… సూకరికో [సోకరికో (స్యా.)] …పే… సాకుణికో…పే… మాగవికో మగే [మిగే (స్యా. కం.)] వధిత్వా వధిత్వా విక్కిణమానో తేన కమ్మేన తేన ఆజీవేన హత్థియాయీ వా అస్సయాయీ వా రథయాయీ వా యానయాయీ వా భోగభోగీ వా మహన్తం వా భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసన్తో’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘మాగవికో మగే వధిత్వా వధిత్వా విక్కిణమానో తేన కమ్మేన తేన ఆజీవేన హత్థియాయీ వా అస్సయాయీ వా రథయాయీ వా యానయాయీ వా భోగభోగీ వా మహన్తం వా భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసన్తో’తి. తం కిస్స హేతు? తే హి సో, భిక్ఖవే, మగే వజ్ఝే వధాయుపనీతే పాపకేన మనసానుపేక్ఖతి, తస్మా సో నేవ హత్థియాయీ హోతి న అస్సయాయీ న రథయాయీ న యానయాయీ న భోగభోగీ, న మహన్తం భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసతి. తే హి (నామ) [( ) బహూసు నత్థి] సో, భిక్ఖవే, తిరచ్ఛానగతే పాణే వజ్ఝే వధాయుపనీతే పాపకేన మనసానుపేక్ఖమానో [మనసానుపేక్ఖతి, తస్మా సో (స్యా. క.)] నేవ హత్థియాయీ భవిస్సతి [హోతి (స్యా. క.)] న అస్సయాయీ న రథయాయీ న యానయాయీ న భోగభోగీ, న మహన్తం భోగక్ఖన్ధం అజ్ఝావసిస్సతి [అజ్ఝావసతి (స్యా. క.)]. కో పన వాదో యం మనుస్సభూతం వజ్ఝం వధాయుపనీతం పాపకేన మనసానుపేక్ఖతి! తఞ్హి తస్స [తం హిస్స (పీ. క.)], భిక్ఖవే, హోతి దీఘరత్తం అహితాయ దుక్ఖాయ. కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతీ’’తి. అట్ఠమం.