౬. నకులపితుసుత్తం

౧౬. ఏకం సమయం భగవా భగ్గేసు విహరతి సుసుమారగిరే [సుంసుమారగిరే (సీ. పీ.), సంసుమారగిరే (కత్థచి)] భేసకళావనే మిగదాయే. తేన ఖో పన సమయేన నకులపితా గహపతి ఆబాధికో హోతి దుక్ఖితో బాళ్హగిలానో. అథ ఖో నకులమాతా గహపతానీ నకులపితరం గహపతిం ఏతదవోచ –

‘‘మా ఖో త్వం, గహపతి, సాపేక్ఖో [సాపేఖో (పీ. క.)] కాలమకాసి. దుక్ఖా, గహపతి, సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా; గరహితా చ భగవతా సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా. సియా ఖో పన తే, గహపతి, ఏవమస్స – ‘న నకులమాతా గహపతానీ మమచ్చయేన సక్ఖిస్సతి [న సక్ఖిస్సతి (సీ. స్యా. కం.), సక్కోతి (పీ. క.)] దారకే పోసేతుం, ఘరావాసం సన్ధరితు’న్తి [సన్ధరితున్తి (క.), సణ్ఠరితుం (స్యా.)]. న ఖో పనేతం, గహపతి, ఏవం దట్ఠబ్బం. కుసలాహం, గహపతి, కప్పాసం కన్తితుం వేణిం ఓలిఖితుం. సక్కోమహం, గహపతి, తవచ్చయేన దారకే పోసేతుం, ఘరావాసం సన్ధరితుం. తస్మాతిహ త్వం, గహపతి, మా సాపేక్ఖో కాలమకాసి. దుక్ఖా, గహపతి, సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా; గరహితా చ భగవతా సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా.

‘‘సియా ఖో పన తే, గహపతి, ఏవమస్స – ‘నకులమాతా గహపతానీ మమచ్చయేన అఞ్ఞం ఘరం [భత్తారం (స్యా. కం.), వీరం (సీ.)] గమిస్సతీ’తి. న ఖో పనేతం, గహపతి, ఏవం దట్ఠబ్బం. త్వఞ్చేవ ఖో, గహపతి, జానాసి అహఞ్చ, యం నో [యదా తే (సీ.), యథా (స్యా.), యథా నో (పీ.)] సోళసవస్సాని గహట్ఠకం బ్రహ్మచరియం సమాచిణ్ణం [సమాదిన్నం (సీ.)]. తస్మాతిహ త్వం, గహపతి, మా సాపేక్ఖో కాలమకాసి. దుక్ఖా, గహపతి, సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా; గరహితా చ భగవతా సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా.

‘‘సియా ఖో పన తే, గహపతి, ఏవమస్స – ‘నకులమాతా గహపతానీ మమచ్చయేన న దస్సనకామా భవిస్సతి భగవతో న దస్సనకామా భిక్ఖుసఙ్ఘస్సా’తి. న ఖో పనేతం, గహపతి, ఏవం దట్ఠబ్బం. అహఞ్హి, గహపతి, తవచ్చయేన దస్సనకామతరా చేవ భవిస్సామి భగవతో, దస్సనకామతరా చ భిక్ఖుసఙ్ఘస్స. తస్మాతిహ త్వం, గహపతి, మా సాపేక్ఖో కాలమకాసి. దుక్ఖా, గహపతి, సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా; గరహితా చ భగవతా సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా.

‘‘సియా ఖో పన తే, గహపతి, ఏవమస్స – ‘న నకులమాతా గహపతానీ మమచ్చయేన సీలేసు [నకులమాతా… న సీలేసు (సీ. పీ.)] పరిపూరకారినీ’తి. న ఖో పనేతం, గహపతి, ఏవం దట్ఠబ్బం. యావతా ఖో, గహపతి, తస్స భగవతో సావికా గిహీ ఓదాతవసనా సీలేసు పరిపూరకారినియో, అహం తాసం అఞ్ఞతరా. యస్స ఖో పనస్స కఙ్ఖా వా విమతి వా – అయం సో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో భగ్గేసు విహరతి సుసుమారగిరే భేసకళావనే మిగదాయే – తం భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా పుచ్ఛతు. తస్మాతిహ త్వం, గహపతి, మా సాపేక్ఖో కాలమకాసి. దుక్ఖా, గహపతి, సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా; గరహితా చ భగవతా సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా.

‘‘సియా ఖో పన తే, గహపతి, ఏవమస్స – ‘న నకులమాతా గహపతానీ లాభినీ [నకులమాతా గహపతానీ న లాభినీ (పీ.)] అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్సా’తి. న ఖో పనేతం, గహపతి, ఏవం దట్ఠబ్బం. యావతా ఖో, గహపతి, తస్స భగవతో సావికా గిహీ ఓదాతవసనా లాభినియో అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స, అహం తాసం అఞ్ఞతరా. యస్స ఖో పనస్స కఙ్ఖా వా విమతి వా – అయం సో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో భగ్గేసు విహరతి సుసుమారగిరే భేసకళావనే మిగదాయే – తం భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా పుచ్ఛతు. తస్మాతిహ త్వం, గహపతి, మా సాపేక్ఖో కాలమకాసి. దుక్ఖా, గహపతి, సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా; గరహితా చ భగవతా సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా.

‘‘సియా ఖో పన తే, గహపతి, ఏవమస్స – ‘న నకులమాతా గహపతానీ ఇమస్మిం ధమ్మవినయే ఓగాధప్పత్తా పతిగాధప్పత్తా అస్సాసప్పత్తా తిణ్ణవిచికిచ్ఛా విగతకథంకథా వేసారజ్జప్పత్తా అపరప్పచ్చయా సత్థుసాసనే విహరతీ’తి. న ఖో పనేతం, గహపతి, ఏవం దట్ఠబ్బం. యావతా ఖో, గహపతి, తస్స భగవతో సావికా గిహీ ఓదాతవసనా ఇమస్మిం ధమ్మవినయే ఓగాధప్పత్తా పతిగాధప్పత్తా అస్సాసప్పత్తా తిణ్ణవిచికిచ్ఛా విగతకథంకథా వేసారజ్జప్పత్తా అపరప్పచ్చయా సత్థుసాసనే విహరన్తి, అహం తాసం అఞ్ఞతరా. యస్స ఖో పనస్స కఙ్ఖా వా విమతి వా – అయం సో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో భగ్గేసు విహరతి సుసుమారగిరే భేసకళావనే మిగదాయే – తం భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా పుచ్ఛతు. తస్మాతిహ త్వం, గహపతి, మా సాపేక్ఖో కాలమకాసి. దుక్ఖా గహపతి సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా; గరహితా చ భగవతా సాపేక్ఖస్స కాలకిరియా’’తి.

అథ ఖో నకులపితునో గహపతిస్స నకులమాతరా [నకులమాతాయ (సీ. స్యా.), నకులమాతుయా (క.)] గహపతానియా ఇమినా ఓవాదేన ఓవదియమానస్స సో ఆబాధో ఠానసో పటిప్పస్సమ్భి. వుట్ఠహి [వుట్ఠాతి (క.)] చ నకులపితా గహపతి తమ్హా ఆబాధా; తథా పహీనో చ పన నకులపితునో గహపతిస్స సో ఆబాధో అహోసి. అథ ఖో నకులపితా గహపతి గిలానా వుట్ఠితో [‘‘గిలానభావతో వుట్ఠాయ ఠితో, భావప్పధానో హి అయం నిద్దేసో’’తి టీకాసంవణ్ణనా] అచిరవుట్ఠితో గేలఞ్ఞా దణ్డమోలుబ్భ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో నకులపితరం గహపతిం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘లాభా తే, గహపతి, సులద్ధం తే, గహపతి! యస్స తే నకులమాతా గహపతానీ అనుకమ్పికా అత్థకామా ఓవాదికా అనుసాసికా. యావతా ఖో, గహపతి, మమ సావికా గిహీ ఓదాతవసనా సీలేసు పరిపూరకారినియో, నకులమాతా గహపతానీ తాసం అఞ్ఞతరా. యావతా ఖో, గహపతి, మమ సావికా గిహీ ఓదాతవసనా లాభినియో అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స, నకులమాతా గహపతానీ తాసం అఞ్ఞతరా. యావతా ఖో, గహపతి, మమ సావికా గిహీ ఓదాతవసనా ఇమస్మిం ధమ్మవినయే ఓగాధప్పత్తా పతిగాధప్పత్తా అస్సాసప్పత్తా తిణ్ణవిచికిచ్ఛా విగతకథంకథా వేసారజ్జప్పత్తా అపరప్పచ్చయా సత్థుసాసనే విహరన్తి, నకులమాతా గహపతానీ తాసం అఞ్ఞతరా. లాభా తే, గహపతి, సులద్ధం తే, గహపతి! యస్స తే నకులమాతా గహపతానీ అనుకమ్పికా అత్థకామా ఓవాదికా అనుసాసికా’’తి. ఛట్ఠం.