(౧౮) ౩. ఉపాసకవగ్గో

౧. సారజ్జసుత్తం

౧౭౧. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో సారజ్జం ఓక్కన్తో హోతి. కతమేహి పఞ్చహి? పాణాతిపాతీ హోతి, అదిన్నాదాయీ హోతి, కామేసుమిచ్ఛాచారీ హోతి, ముసావాదీ హోతి, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠాయీ హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో సారజ్జం ఓక్కన్తో హోతి.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో విసారదో హోతి. కతమేహి పఞ్చహి? పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి, అదిన్నాదానా పటివిరతో హోతి, కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతో హోతి, ముసావాదా పటివిరతో హోతి, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో విసారదో హోతీ’’తి. పఠమం.

౨. విసారదసుత్తం

౧౭౨. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో అవిసారదో అగారం అజ్ఝావసతి. కతమేహి పఞ్చహి? పాణాతిపాతీ హోతి…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠాయీ హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో అవిసారదో అగారం అజ్ఝావసతి.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో విసారదో అగారం అజ్ఝావసతి. కతమేహి పఞ్చహి? పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో విసారదో అగారం అజ్ఝావసతీ’’తి. దుతియం.

౩. నిరయసుత్తం

౧౭౩. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం నిరయే. కతమేహి పఞ్చహి? పాణాతిపాతీ హోతి…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠాయీ హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం నిరయే.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం సగ్గే. కతమేహి పఞ్చహి? పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం సగ్గే’’తి. తతియం.

౪. వేరసుత్తం

౧౭౪. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో అనాథపిణ్డికం గహపతిం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘పఞ్చ, గహపతి, భయాని వేరాని అప్పహాయ ‘దుస్సీలో’ ఇతి వుచ్చతి, నిరయఞ్చ ఉపపజ్జతి. కతమాని పఞ్చ? పాణాతిపాతం, అదిన్నాదానం, కామేసుమిచ్ఛాచారం, ముసావాదం, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం – ఇమాని ఖో, గహపతి, పఞ్చ భయాని వేరాని అప్పహాయ ‘దుస్సీలో’ ఇతి వుచ్చతి, నిరయఞ్చ ఉపపజ్జతి.

‘‘పఞ్చ, గహపతి, భయాని వేరాని పహాయ ‘సీలవా’ ఇతి వుచ్చతి, సుగతిఞ్చ ఉపపజ్జతి. కతమాని పఞ్చ? పాణాతిపాతం, అదిన్నాదానం, కామేసుమిచ్ఛాచారం, ముసావాదం, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం – ఇమాని ఖో, గహపతి, పఞ్చ భయాని వేరాని పహాయ ‘సీలవా’ ఇతి వుచ్చతి, సుగతిఞ్చ ఉపపజ్జతి.

‘‘యం, గహపతి, పాణాతిపాతీ పాణాతిపాతపచ్చయా దిట్ఠధమ్మికమ్పి భయం వేరం పసవతి, సమ్పరాయికమ్పి భయం వేరం పసవతి, చేతసికమ్పి దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదేతి, పాణాతిపాతా పటివిరతో నేవ దిట్ఠధమ్మికం భయం వేరం పసవతి, న సమ్పరాయికం భయం వేరం పసవతి, న చేతసికం దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదేతి. పాణాతిపాతా పటివిరతస్స ఏవం తం భయం వేరం వూపసన్తం హోతి.

‘‘యం, గహపతి, అదిన్నాదాయీ…పే….

‘‘యం, గహపతి, కామేసుమిచ్ఛాచారీ…పే….

‘‘యం, గహపతి, ముసావాదీ…పే….

‘‘యం, గహపతి, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠాయీ సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానపచ్చయా దిట్ఠధమ్మికమ్పి భయం వేరం పసవతి, సమ్పరాయికమ్పి భయం వేరం పసవతి, చేతసికమ్పి దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదేతి, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో నేవ దిట్ఠధమ్మికం భయం వేరం పసవతి, న సమ్పరాయికం భయం వేరం పసవతి, న చేతసికం దుక్ఖం దోమనస్సం పటిసంవేదేతి. సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతస్స ఏవం తం భయం వేరం వూపసన్తం హోతీ’’తి.

‘‘యో పాణమతిపాతేతి, ముసావాదఞ్చ భాసతి;

లోకే అదిన్నం ఆదియతి, పరదారఞ్చ గచ్ఛతి;

సురామేరయపానఞ్చ, యో నరో అనుయుఞ్జతి.

‘‘అప్పహాయ పఞ్చ వేరాని, దుస్సీలో ఇతి వుచ్చతి;

కాయస్స భేదా దుప్పఞ్ఞో, నిరయం సోపపజ్జతి.

‘‘యో పాణం నాతిపాతేతి, ముసావాదం న భాసతి;

లోకే అదిన్నం నాదియతి, పరదారం న గచ్ఛతి;

సురామేరయపానఞ్చ, యో నరో నానుయుఞ్జతి.

‘‘పహాయ పఞ్చ వేరాని, సీలవా ఇతి వుచ్చతి;

కాయస్స భేదా సప్పఞ్ఞో, సుగతిం సోపపజ్జతీ’’తి. చతుత్థం;

౫. చణ్డాలసుత్తం

౧౭౫. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో ఉపాసకచణ్డాలో చ హోతి ఉపాసకమలఞ్చ ఉపాసకపతికుట్ఠో చ [ఉపాసకపతికిట్ఠో చ (సీ. స్యా. కం. పీ.)]. కతమేహి పఞ్చహి? అస్సద్ధో హోతి; దుస్సీలో హోతి; కోతూహలమఙ్గలికో హోతి, మఙ్గలం పచ్చేతి నో కమ్మం; ఇతో చ బహిద్ధా దక్ఖిణేయ్యం గవేసతి; తత్థ చ పుబ్బకారం కరోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో ఉపాసకచణ్డాలో చ హోతి ఉపాసకమలఞ్చ ఉపాసకపతికుట్ఠో చ.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో ఉపాసకరతనఞ్చ హోతి ఉపాసకపదుమఞ్చ ఉపాసకపుణ్డరీకఞ్చ [ఉపాసకపుణ్డరీకో చ (పీ. క.)]. కతమేహి పఞ్చహి? సద్ధో హోతి; సీలవా హోతి; అకోతూహలమఙ్గలికో హోతి, కమ్మం పచ్చేతి నో మఙ్గలం; న ఇతో బహిద్ధా దక్ఖిణేయ్యం గవేసతి; ఇధ చ పుబ్బకారం కరోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఉపాసకో ఉపాసకరతనఞ్చ హోతి ఉపాసకపదుమఞ్చ ఉపాసకపుణ్డరీకఞ్చా’’తి. పఞ్చమం.

౬. పీతిసుత్తం

౧౭౬. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి పఞ్చమత్తేహి ఉపాసకసతేహి పరివుతో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో అనాథపిణ్డికం గహపతిం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘తుమ్హే ఖో, గహపతి, భిక్ఖుసఙ్ఘం పచ్చుపట్ఠితా చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారేన. న ఖో, గహపతి, తావతకేనేవ తుట్ఠి కరణీయా – ‘మయం భిక్ఖుసఙ్ఘం పచ్చుపట్ఠితా చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారేనా’తి. తస్మాతిహ, గహపతి, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘కిన్తి మయం కాలేన కాలం పవివేకం పీతిం ఉపసమ్పజ్జ విహరేయ్యామా’తి! ఏవఞ్హి వో, గహపతి, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి.

ఏవం వుత్తే ఆయస్మా సారిపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అచ్ఛరియం, భన్తే, అబ్భుతం, భన్తే! యావ సుభాసితం చిదం, భన్తే, భగవతా – ‘తుమ్హే ఖో, గహపతి, భిక్ఖుసఙ్ఘం పచ్చుపట్ఠితా చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారేన. న ఖో, గహపతి, తావతకేనేవ తుట్ఠి కరణీయా – మయం భిక్ఖుసఙ్ఘం పచ్చుపట్ఠితా చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారేనాతి. తస్మాతిహ, గహపతి, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – కిన్తి మయం కాలేన కాలం పవివేకం పీతిం ఉపసమ్పజ్జ విహరేయ్యామాతి! ఏవఞ్హి వో, గహపతి, సిక్ఖితబ్బ’న్తి. యస్మిం, భన్తే, సమయే అరియసావకో పవివేకం పీతిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, పఞ్చస్స ఠానాని తస్మిం సమయే న హోన్తి. యమ్పిస్స కామూపసంహితం దుక్ఖం దోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యమ్పిస్స కామూపసంహితం సుఖం సోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యమ్పిస్స అకుసలూపసంహితం దుక్ఖం దోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యమ్పిస్స అకుసలూపసంహితం సుఖం సోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యమ్పిస్స కుసలూపసంహితం దుక్ఖం దోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యస్మిం, భన్తే, సమయే అరియసావకో పవివేకం పీతిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, ఇమానిస్స పఞ్చ [ఇమాని పఞ్చస్స (స్యా. కం.)] ఠానాని తస్మిం సమయే న హోన్తీ’’తి.

‘‘సాధు సాధు, సారిపుత్త! యస్మిం, సారిపుత్త, సమయే అరియసావకో పవివేకం పీతిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, పఞ్చస్స ఠానాని తస్మిం సమయే న హోన్తి. యమ్పిస్స కామూపసంహితం దుక్ఖం దోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యమ్పిస్స కామూపసంహితం సుఖం సోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యమ్పిస్స అకుసలూపసంహితం దుక్ఖం దోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యమ్పిస్స అకుసలూపసంహితం సుఖం సోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యమ్పిస్స కుసలూపసంహితం దుక్ఖం దోమనస్సం, తమ్పిస్స తస్మిం సమయే న హోతి. యస్మిం, సారిపుత్త, సమయే అరియసావకో పవివేకం పీతిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, ఇమానిస్స [ఇమానేత్థ (సీ.)] పఞ్చ ఠానాని తస్మిం సమయే న హోన్తీ’’తి. ఛట్ఠం.

౭. వణిజ్జాసుత్తం

౧౭౭. ‘‘పఞ్చిమా, భిక్ఖవే, వణిజ్జా ఉపాసకేన అకరణీయా. కతమా పఞ్చ? సత్థవణిజ్జా, సత్తవణిజ్జా, మంసవణిజ్జా, మజ్జవణిజ్జా, విసవణిజ్జా – ఇమా ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ వణిజ్జా ఉపాసకేన అకరణీయా’’తి. సత్తమం.

౮. రాజాసుత్తం

౧౭౮. ‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘అయం పురిసో పాణాతిపాతం పహాయ పాణాతిపాతా పటివిరతోతి [పటివిరతో హోతీతి (సీ.), పటివిరతో హోతి (స్యా. కం. పీ.)]. తమేనం రాజానో గహేత్వా పాణాతిపాతా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘అయం పురిసో పాణాతిపాతం పహాయ పాణాతిపాతా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా పాణాతిపాతా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’తి. అపి చ, ఖ్వస్స తథేవ పాపకమ్మం పవేదేన్తి [తథేవ పాపకం కమ్మం పవేదయన్తి (సీ.), తదేవ పాపకమ్మం పవేదేతి (స్యా. కం.)] – ‘అయం పురిసో ఇత్థిం వా పురిసం వా జీవితా వోరోపేసీతి [వోరోపేతీతి (స్యా. కం.)]. తమేనం రాజానో గహేత్వా పాణాతిపాతహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తి. అపి ను తుమ్హేహి ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి [సూయిస్సతి (సీ. పీ.)] చా’’తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘అయం పురిసో అదిన్నాదానం పహాయ అదిన్నాదానా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా అదిన్నాదానా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’’’తి? ‘‘నో హేతం భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘అయం పురిసో అదిన్నాదానం పహాయ అదిన్నాదానా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా అదిన్నాదానా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’తి. అపి చ ఖ్వస్స తథేవ పాపకమ్మం పవేదేన్తి – ‘అయం పురిసో గామా వా అరఞ్ఞా వా అదిన్నం థేయ్యసఙ్ఖాతం ఆదియీతి [ఆదియతి (స్యా. కం.)]. తమేనం రాజానో గహేత్వా అదిన్నాదానహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తి. అపి ను తుమ్హేహి ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి చా’’తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘అయం పురిసో కామేసుమిచ్ఛాచారం పహాయ కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా కామేసుమిచ్ఛాచారా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘అయం పురిసో కామేసుమిచ్ఛాచారం పహాయ కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా కామేసుమిచ్ఛాచారా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’తి. అపి చ ఖ్వస్స తథేవ పాపకమ్మం పవేదేన్తి – ‘అయం పురిసో పరిత్థీసు పరకుమారీసు చారిత్తం ఆపజ్జీతి [ఆపజ్జతి (స్యా. కం.)]. తమేనం రాజానో గహేత్వా కామేసుమిచ్ఛాచారహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తి. అపి ను తుమ్హేహి ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి చా’’తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘అయం పురిసో ముసావాదం పహాయ ముసావాదా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా ముసావాదా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘అయం పురిసో ముసావాదం పహాయ ముసావాదా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా ముసావాదా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’తి. అపి చ ఖ్వస్స తథేవ పాపకమ్మం పవేదేన్తి – ‘అయం పురిసో గహపతిస్స వా గహపతిపుత్తస్స వా ముసావాదేన అత్థం పభఞ్జీతి [భఞ్జతీతి (సీ.), భఞ్జతి (స్యా. కం.), భఞ్జీతి (పీ.)]. తమేనం రాజానో గహేత్వా ముసావాదహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తి. అపి ను తుమ్హేహి ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి చా’’తి.

‘‘తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా – ‘అయం పురిసో సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం పహాయ సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘సాధు, భిక్ఖవే! మయాపి ఖో ఏతం, భిక్ఖవే, నేవ దిట్ఠం న సుతం – ‘అయం పురిసో సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం పహాయ సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతోతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా వేరమణిహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తీ’తి. అపి చ ఖ్వస్స తథేవ పాపకమ్మం పవేదేన్తి – ‘అయం పురిసో సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం అనుయుత్తో ఇత్థిం వా పురిసం వా జీవితా వోరోపేసి [వోరోపేతి (స్యా.)]; అయం పురిసో సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం అనుయుత్తో గామా వా అరఞ్ఞా వా అదిన్నం థేయ్యసఙ్ఖాతం ఆదియి [ఆదియతి (సీ. స్యా.)]; అయం పురిసో సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం అనుయుత్తో పరిత్థీసు పరకుమారీసు చారిత్తం ఆపజ్జి [ఆపజ్జతి (సీ. స్యా.)]; అయం పురిసో సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానం అనుయుత్తో గహపతిస్స వా గహపతిపుత్తస్స వా ముసావాదేన అత్థం పభఞ్జీతి. తమేనం రాజానో గహేత్వా సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానహేతు హనన్తి వా బన్ధన్తి వా పబ్బాజేన్తి వా యథాపచ్చయం వా కరోన్తి. అపి ను తుమ్హేహి ఏవరూపం దిట్ఠం వా సుతం వా’’’తి? ‘‘దిట్ఠఞ్చ నో, భన్తే, సుతఞ్చ సుయ్యిస్సతి చా’’తి. అట్ఠమం.

౯. గిహిసుత్తం

౧౭౯. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి పఞ్చమత్తేహి ఉపాసకసతేహి పరివుతో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. అథ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘‘యం కఞ్చి [యం కిఞ్చి (సీ. పీ.)], సారిపుత్త, జానేయ్యాథ గిహిం ఓదాతవసనం పఞ్చసు సిక్ఖాపదేసు సంవుతకమ్మన్తం చతున్నం ఆభిచేతసికానం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానం నికామలాభిం అకిచ్ఛలాభిం అకసిరలాభిం, సో ఆకఙ్ఖమానో అత్తనావ అత్తానం బ్యాకరేయ్య – ‘ఖీణనిరయోమ్హి ఖీణతిరచ్ఛానయోని ఖీణపేత్తివిసయో ఖీణాపాయదుగ్గతివినిపాతో, సోతాపన్నోహమస్మి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో’’’తి.

‘‘కతమేసు పఞ్చసు సిక్ఖాపదేసు సంవుతకమ్మన్తో హోతి? ఇధ, సారిపుత్త, అరియసావకో పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి, అదిన్నాదానా పటివిరతో హోతి, కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతో హోతి, ముసావాదా పటివిరతో హోతి, సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో హోతి. ఇమేసు పఞ్చసు సిక్ఖాపదేసు సంవుతకమ్మన్తో హోతి.

‘‘కతమేసం చతున్నం ఆభిచేతసికానం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానం నికామలాభీ హోతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ? ఇధ, సారిపుత్త, అరియసావకో బుద్ధే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ‘ఇతిపి సో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో విజ్జాచరణసమ్పన్నో సుగతో లోకవిదూ అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథి, సత్థా దేవమనుస్సానం బుద్ధో భగవా’తి. అయమస్స పఠమో ఆభిచేతసికో దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారో అధిగతో హోతి అవిసుద్ధస్స చిత్తస్స విసుద్ధియా అపరియోదాతస్స చిత్తస్స పరియోదపనాయ.

‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, అరియసావకో ధమ్మే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ‘స్వాక్ఖాతో భగవతా ధమ్మో సన్దిట్ఠికో అకాలికో ఏహిపస్సికో ఓపనేయ్యికో పచ్చత్తం వేదితబ్బో విఞ్ఞూహీ’తి. అయమస్స దుతియో ఆభిచేతసికో దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారో అధిగతో హోతి అవిసుద్ధస్స చిత్తస్స విసుద్ధియా అపరియోదాతస్స చిత్తస్స పరియోదపనాయ.

‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, అరియసావకో సఙ్ఘే అవేచ్చప్పసాదేన సమన్నాగతో హోతి – ‘సుప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో ఉజుప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో ఞాయప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో సామీచిప్పటిపన్నో భగవతో సావకసఙ్ఘో, యదిదం చత్తారి పురిసయుగాని అట్ఠ పురిసపుగ్గలా ఏస భగవతో సావకసఙ్ఘో ఆహునేయ్యో పాహునేయ్యో దక్ఖిణేయ్యో అఞ్జలికరణీయో అనుత్తరం పుఞ్ఞక్ఖేత్తం లోకస్సా’తి. అయమస్స తతియో ఆభిచేతసికో దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారో అధిగతో హోతి అవిసుద్ధస్స చిత్తస్స విసుద్ధియా అపరియోదాతస్స చిత్తస్స పరియోదపనాయ.

‘‘పున చపరం, సారిపుత్త, అరియసావకో అరియకన్తేహి సీలేహి సమన్నాగతో హోతి అఖణ్డేహి అచ్ఛిద్దేహి అసబలేహి అకమ్మాసేహి భుజిస్సేహి విఞ్ఞుప్పసత్థేహి అపరామట్ఠేహి సమాధిసంవత్తనికేహి. అయమస్స చతుత్థో ఆభిచేతసికో దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారో అధిగతో హోతి అవిసుద్ధస్స చిత్తస్స విసుద్ధియా అపరియోదాతస్స చిత్తస్స పరియోదపనాయ. ఇమేసం చతున్నం ఆభిచేతసికానం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానం నికామలాభీ హోతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ.

‘‘యం కఞ్చి, సారిపుత్త, జానేయ్యాథ గిహిం ఓదాతవసనం – ఇమేసు పఞ్చసు సిక్ఖాపదేసు సంవుతకమ్మన్తం, ఇమేసఞ్చ చతున్నం ఆభిచేతసికానం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానం నికామలాభిం అకిచ్ఛలాభిం అకసిరలాభిం, సో ఆకఙ్ఖమానో అత్తనావ అత్తానం బ్యాకరేయ్య – ‘ఖీణనిరయోమ్హి ఖీణతిరచ్ఛానయోని ఖీణపేత్తివిసయో ఖీణాపాయదుగ్గతివినిపాతో, సోతాపన్నోహమస్మి అవినిపాతధమ్మో నియతో సమ్బోధిపరాయణో’’’తి.

‘‘నిరయేసు భయం దిస్వా, పాపాని పరివజ్జయే;

అరియధమ్మం సమాదాయ, పణ్డితో పరివజ్జయే.

‘‘న హింసే పాణభూతాని, విజ్జమానే పరక్కమే;

ముసా చ న భణే జానం, అదిన్నం న పరామసే.

‘‘సేహి దారేహి సన్తుట్ఠో, పరదారఞ్చ ఆరమే [నారమే (సీ. స్యా.)];

మేరయం వారుణిం జన్తు, న పివే చిత్తమోహనిం.

‘‘అనుస్సరేయ్య సమ్బుద్ధం, ధమ్మఞ్చానువితక్కయే;

అబ్యాపజ్జం [అబ్యాపజ్ఝం (?) అబ్యాపజ్ఝం (క.)] హితం చిత్తం, దేవలోకాయ భావయే.

‘‘ఉపట్ఠితే దేయ్యధమ్మే, పుఞ్ఞత్థస్స జిగీసతో [జిగింసతో (సీ. స్యా. కం. పీ.)];

సన్తేసు పఠమం దిన్నా, విపులా హోతి దక్ఖిణా.

‘‘సన్తో హవే పవక్ఖామి, సారిపుత్త సుణోహి మే;

ఇతి కణ్హాసు సేతాసు, రోహిణీసు హరీసు వా.

‘‘కమ్మాసాసు సరూపాసు, గోసు పారేవతాసు వా;

యాసు కాసుచి ఏతాసు, దన్తో జాయతి పుఙ్గవో.

‘‘ధోరయ్హో బలసమ్పన్నో, కల్యాణజవనిక్కమో;

తమేవ భారే యుఞ్జన్తి, నాస్స వణ్ణం పరిక్ఖరే.

‘‘ఏవమేవం మనుస్సేసు, యస్మిం కిస్మిఞ్చి జాతియే;

ఖత్తియే బ్రాహ్మణే వేస్సే, సుద్దే చణ్డాలపుక్కుసే.

‘‘యాసు కాసుచి ఏతాసు, దన్తో జాయతి సుబ్బతో;

ధమ్మట్ఠో సీలసమ్పన్నో, సచ్చవాదీ హిరీమనో.

‘‘పహీనజాతిమరణో, బ్రహ్మచరియస్స కేవలీ;

పన్నభారో విసంయుత్తో, కతకిచ్చో అనాసవో.

‘‘పారగూ సబ్బధమ్మానం, అనుపాదాయ నిబ్బుతో;

తస్మిఞ్చ విరజే ఖేత్తే, విపులా హోతి దక్ఖిణా.

‘‘బాలా చ అవిజానన్తా, దుమ్మేధా అస్సుతావినో;

బహిద్ధా దదన్తి దానాని, న హి సన్తే ఉపాసరే.

‘‘యే చ సన్తే ఉపాసన్తి, సప్పఞ్ఞే ధీరసమ్మతే;

సద్ధా చ నేసం సుగతే, మూలజాతా పతిట్ఠితా.

‘‘దేవలోకఞ్చ తే యన్తి, కులే వా ఇధ జాయరే;

అనుపుబ్బేన నిబ్బానం, అధిగచ్ఛన్తి పణ్డితా’’తి. నవమం;

౧౦. గవేసీసుత్తం

౧౮౦. ఏకం సమయం భగవా కోసలేసు చారికం చరతి మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం. అద్దసా ఖో భగవా అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నో అఞ్ఞతరస్మిం పదేసే మహన్తం సాలవనం; దిస్వాన [దిస్వా (సీ. పీ.)] మగ్గా ఓక్కమ్మ [ఉక్కమ్మ (కత్థచి)] యేన తం సాలవనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం సాలవనం అజ్ఝోగాహేత్వా అఞ్ఞతరస్మిం పదేసే సితం పాత్వాకాసి.

అథ ఖో ఆయస్మతో ఆనన్దస్స ఏతదహోసి – ‘‘కో ను ఖో హేతు కో పచ్చయో భగవతో సితస్స పాతుకమ్మాయ? న అకారణేన తథాగతా సితం పాతుకరోన్తీ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘కో ను ఖో, భన్తే, హేతు కో పచ్చయో భగవతో సితస్స పాతుకమ్మాయ? న అకారణేన తథాగతా సితం పాతుకరోన్తీ’’తి.

‘‘భూతపుబ్బం, ఆనన్ద, ఇమస్మిం పదేసే నగరం అహోసి ఇద్ధఞ్చేవ ఫీతఞ్చ బహుజనం ఆకిణ్ణమనుస్సం. తం ఖో పనానన్ద, నగరం కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ఉపనిస్సాయ విహాసి. కస్సపస్స ఖో పనానన్ద, భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స గవేసీ నామ ఉపాసకో అహోసి సీలేసు అపరిపూరకారీ. గవేసినా ఖో, ఆనన్ద, ఉపాసకేన పఞ్చమత్తాని ఉపాసకసతాని పటిదేసితాని సమాదపితాని [సమాదాపితాని (?)] అహేసుం సీలేసు అపరిపూరకారినో. అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసిస్స ఉపాసకస్స ఏతదహోసి – ‘అహం ఖో ఇమేసం పఞ్చన్నం ఉపాసకసతానం బహూపకారో [బహుకారో (కత్థచి)] పుబ్బఙ్గమో సమాదపేతా [సమాదాపేతా (?)], అహఞ్చమ్హి సీలేసు అపరిపూరకారీ, ఇమాని చ పఞ్చ ఉపాసకసతాని సీలేసు అపరిపూరకారినో. ఇచ్చేతం సమసమం, నత్థి కిఞ్చి అతిరేకం; హన్దాహం అతిరేకాయా’’’తి.

‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసీ ఉపాసకో యేన తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని ఏతదవోచ – ‘అజ్జతగ్గే మం ఆయస్మన్తో సీలేసు పరిపూరకారిం ధారేథా’తి! అథ ఖో, ఆనన్ద, తేసం పఞ్చన్నం ఉపాసకసతానం ఏతదహోసి – ‘అయ్యో ఖో గవేసీ అమ్హాకం బహూపకారో పుబ్బఙ్గమో సమాదపేతా. అయ్యో హి నామ గవేసీ సీలేసు పరిపూరకారీ భవిస్సతి. కిమఙ్గం [కిమఙ్గ (సీ. పీ.)] పన మయ’న్తి [పన న మయన్తి (సీ.) అ. ని. ౪.౧౫౯; చూళవ. ౩౩౦; సం. ని. ౫.౧౦౨౦ పాళియా సంసన్దేతబ్బం]! అథ ఖో, ఆనన్ద, తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని యేన గవేసీ ఉపాసకో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా గవేసిం ఉపాసకం ఏతదవోచుం – ‘అజ్జతగ్గే అయ్యో గవేసీ ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని సీలేసు పరిపూరకారినో ధారేతూ’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసిస్స ఉపాసకస్స ఏతదహోసి – ‘అహం ఖో ఇమేసం పఞ్చన్నం ఉపాసకసతానం బహూపకారో పుబ్బఙ్గమో సమాదపేతా, అహఞ్చమ్హి సీలేసు పరిపూరకారీ, ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని సీలేసు పరిపూరకారినో. ఇచ్చేతం సమసమం, నత్థి కిఞ్చి అతిరేకం; హన్దాహం అతిరేకాయా’’’తి!

‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసీ ఉపాసకో యేన తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని ఏతదవోచ – ‘అజ్జతగ్గే మం ఆయస్మన్తో బ్రహ్మచారిం ధారేథ ఆరాచారి [అనాచారిం (పీ.)] విరతం మేథునా గామధమ్మా’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, తేసం పఞ్చన్నం ఉపాసకసతానం ఏతదహోసి – ‘అయ్యో ఖో గవేసీ అమ్హాకం బహూపకారో పుబ్బఙ్గమో సమాదపేతా. అయ్యో హి నామ గవేసీ బ్రహ్మచారీ భవిస్సతి ఆరాచారీ విరతో మేథునా గామధమ్మా. కిమఙ్గం పన మయ’న్తి! అథ ఖో, ఆనన్ద, తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని యేన గవేసీ ఉపాసకో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా గవేసిం ఉపాసకం ఏతదవోచుం – ‘అజ్జతగ్గే అయ్యో గవేసీ ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని బ్రహ్మచారినో ధారేతు ఆరాచారినో విరతా మేథునా గామధమ్మా’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసిస్స ఉపాసకస్స ఏతదహోసి – ‘అహం ఖో ఇమేసం పఞ్చన్నం ఉపాసకసతానం బహూపకారో పుబ్బఙ్గమో సమాదపేతా. అహఞ్చమ్హి సీలేసు పరిపూరకారీ. ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని సీలేసు పరిపూరకారినో. అహఞ్చమ్హి బ్రహ్మచారీ ఆరాచారీ విరతో మేథునా గామధమ్మా. ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని బ్రహ్మచారినో ఆరాచారినో విరతా మేథునా గామధమ్మా. ఇచ్చేతం సమసమం, నత్థి కిఞ్చి అతిరేకం; హన్దాహం అతిరేకాయా’’’తి.

‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసీ ఉపాసకో యేన తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని ఏతదవోచ – ‘అజ్జతగ్గే మం ఆయస్మన్తో ఏకభత్తికం ధారేథ రత్తూపరతం విరతం వికాలభోజనా’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, తేసం పఞ్చన్నం ఉపాసకసతానం ఏతదహోసి – ‘అయ్యో ఖో గవేసీ బహూపకారో పుబ్బఙ్గమో సమాదపేతా. అయ్యో హి నామ గవేసీ ఏకభత్తికో భవిస్సతి రత్తూపరతో విరతో వికాలభోజనా. కిమఙ్గం పన మయ’న్తి! అథ ఖో, ఆనన్ద, తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని యేన గవేసీ ఉపాసకో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా గవేసిం ఉపాసకం ఏతదవోచుం – ‘అజ్జతగ్గే అయ్యో గవేసీ ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని ఏకభత్తికే ధారేతు రత్తూపరతే విరతే వికాలభోజనా’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసిస్స ఉపాసకస్స ఏతదహోసి – ‘అహం ఖో ఇమేసం పఞ్చన్నం ఉపాసకసతానం బహూపకారో పుబ్బఙ్గమో సమాదపేతా. అహఞ్చమ్హి సీలేసు పరిపూరకారీ. ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని సీలేసు పరిపూరకారినో. అహఞ్చమ్హి బ్రహ్మచారీ ఆరాచారీ విరతో మేథునా గామధమ్మా. ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని బ్రహ్మచారినో ఆరాచారినో విరతా మేథునా గామధమ్మా. అహఞ్చమ్హి ఏకభత్తికో రత్తూపరతో విరతో వికాలభోజనా. ఇమానిపి పఞ్చ ఉపాసకసతాని ఏకభత్తికా రత్తూపరతా విరతా వికాలభోజనా. ఇచ్చేతం సమసమం, నత్థి కిఞ్చి అతిరేకం; హన్దాహం అతిరేకాయా’’’తి.

‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసీ ఉపాసకో యేన కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఏతదవోచ – ‘లభేయ్యాహం, భన్తే, భగవతో సన్తికే పబ్బజ్జం లభేయ్యం ఉపసమ్పద’న్తి. అలత్థ ఖో, ఆనన్ద, గవేసీ ఉపాసకో కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సన్తికే పబ్బజ్జం, అలత్థ ఉపసమ్పదం. అచిరూపసమ్పన్నో ఖో పనానన్ద, గవేసీ భిక్ఖు ఏకో వూపకట్ఠో అప్పమత్తో ఆతాపీ పహితత్తో విహరన్తో నచిరస్సేవ – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి, తదనుత్తరం – బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహాసి. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి అబ్భఞ్ఞాసి. అఞ్ఞతరో చ పనానన్ద, గవేసీ భిక్ఖు అరహతం అహోసి.

‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, తేస పఞ్చన్నం ఉపాసకసతానం ఏతదహోసి – ‘అయ్యో ఖో గవేసీ అమ్హాకం బహూపకారో పుబ్బఙ్గమో సమాదపేతా. అయ్యో హి నామ గవేసీ కేసమస్సుం ఓహారేత్వా కాసాయాని వత్థాని అచ్ఛాదేత్వా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజిస్సతి. కిమఙ్గం పన మయ’న్తి! అథ ఖో, ఆనన్ద, తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని యేన కస్సపో భగవా అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా కస్సపం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధం ఏతదవోచుం – ‘లభేయ్యామ మయం, భన్తే, భగవతో సన్తికే పబ్బజ్జం, లభేయ్యామ ఉపసమ్పద’న్తి. అలభింసు ఖో, ఆనన్ద, తాని పఞ్చ ఉపాసకసతాని కస్సపస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స సన్తికే పబ్బజ్జం, అలభింసు ఉపసమ్పదం.

‘‘అథ ఖో, ఆనన్ద, గవేసిస్స భిక్ఖునో ఏతదహోసి – ‘అహం ఖో ఇమస్స అనుత్తరస్స విముత్తిసుఖస్స నికామలాభీ హోమి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ. అహో వతిమానిపి పఞ్చ భిక్ఖుసతాని ఇమస్స అనుత్తరస్స విముత్తిసుఖస్స నికామలాభినో అస్సు అకిచ్ఛలాభినో అకసిరలాభినో’తి. అథ ఖో, ఆనన్ద, తాని పఞ్చ భిక్ఖుసతాని వూపకట్ఠా [భిక్ఖుసతాని ఏకేకా వూపకట్ఠా (స్యా. కం.)] అప్పమత్తా ఆతాపినో పహితత్తా విహరన్తా నచిరస్సేవ – యస్సత్థాయ కులపుత్తా సమ్మదేవ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజన్తి, తదనుత్తరం – బ్రహ్మచరియపరియోసానం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరింసు. ‘ఖీణా జాతి, వుసితం బ్రహ్మచరియం, కతం కరణీయం, నాపరం ఇత్థత్తాయా’తి అబ్భఞ్ఞింసు’’.

‘‘ఇతి ఖో, ఆనన్ద, తాని పఞ్చ భిక్ఖుసతాని గవేసీపముఖాని ఉత్తరుత్తరి [ఉత్తరుత్తరిం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] పణీతపణీతం వాయమమానా అనుత్తరం విముత్తిం సచ్ఛాకంసు. తస్మాతిహ, ఆనన్ద, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘ఉత్తరుత్తరి పణీతపణీతం వాయమమానా అనుత్తరం విముత్తిం సచ్ఛికరిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, ఆనన్ద, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. దసమం.

ఉపాసకవగ్గో తతియో.