౧. అవజానాతిసుత్తం

౧౪౧. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే పఞ్చ? దత్వా అవజానాతి, సంవాసేన అవజానాతి, ఆధేయ్యముఖో [ఆదియ్యముఖో (సీ.), ఆదేయ్యముఖో (స్యా. కం.), ఆదియముఖో (పీ.) అట్ఠకథాయ పఠమసంవణ్ణనానురూపం. పు. ప. ౧౯౩ పస్సితబ్బం] హోతి, లోలో హోతి, మన్దో మోమూహో హోతి [మన్దో హోతి మోమూహో (సీ.)].

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో దత్వా అవజానాతి? ఇధ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో పుగ్గలస్స దేతి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారం. తస్స ఏవం హోతి – ‘అహం దేమి; అయం పటిగ్గణ్హాతీ’తి. తమేనం దత్వా అవజానాతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో దత్వా అవజానాతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో సంవాసేన అవజానాతి? ఇధ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో పుగ్గలేన సద్ధిం సంవసతి ద్వే వా తీణి వా వస్సాని. తమేనం సంవాసేన అవజానాతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో సంవాసేన అవజానాతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఆధేయ్యముఖో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో పరస్స వణ్ణే వా అవణ్ణే వా భాసియమానే తం ఖిప్పఞ్ఞేవ అధిముచ్చితా [అధిముచ్చితో (స్యా.)] హోతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఆధేయ్యముఖో హోతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో లోలో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఇత్తరసద్ధో హోతి ఇత్తరభత్తీ ఇత్తరపేమో ఇత్తరప్పసాదో. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో లోలో హోతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో మన్దో మోమూహో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో కుసలాకుసలే ధమ్మే న జానాతి, సావజ్జానవజ్జే ధమ్మే న జానాతి, హీనప్పణీతే ధమ్మే న జానాతి, కణ్హసుక్కసప్పటిభాగే ధమ్మే న జానాతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో మన్దో మోమూహో హోతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చ పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి. పఠమం.