(౧౨) ౨. అన్ధకవిన్దవగ్గో

౧. కులూపకసుత్తం

౧౧౧. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో కులూపకో భిక్ఖు కులేసు అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? అసన్థవవిస్సాసీ [అసన్థుతవిస్సాసీ (సీ.), అసన్ధవవిస్సాసీ (క.)] చ హోతి, అనిస్సరవికప్పీ చ, విస్సట్ఠుపసేవీ [వియత్థుపసేవీ (సీ.), బ్యత్థుపసేవీ (స్యా. కం.), వ్యత్తూపసేవీ (పీ.)] చ, ఉపకణ్ణకజప్పీ చ, అతియాచనకో చ. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో కులూపకో భిక్ఖు కులేసు అప్పియో చ హోతి అమనాపో చ అగరు చ అభావనీయో చ.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో కులూపకో భిక్ఖు కులేసు పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చ. కతమేహి పఞ్చహి? న అసన్థవవిస్సాసీ చ హోతి, న అనిస్సరవికప్పీ చ, న విస్సట్ఠుపసేవీ చ, న ఉపకణ్ణకజప్పీ చ, న అతియాచనకో చ. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో కులూపకో భిక్ఖు కులేసు పియో చ హోతి మనాపో చ గరు చ భావనీయో చా’’తి. పఠమం.

౨. పచ్ఛాసమణసుత్తం

౧౧౨. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో పచ్ఛాసమణో న ఆదాతబ్బో. కతమేహి పఞ్చహి? అతిదూరే వా గచ్ఛతి అచ్చాసన్నే వా, న పత్తపరియాపన్నం గణ్హతి, ఆపత్తిసామన్తా భణమానం న నివారేతి, భణమానస్స అన్తరన్తరా కథం ఓపాతేతి, దుప్పఞ్ఞో హోతి జళో ఏళమూగో. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పచ్ఛాసమణో న ఆదాతబ్బో.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో పచ్ఛాసమణో ఆదాతబ్బో. కతమేహి పఞ్చహి? నాతిదూరే గచ్ఛతి న అచ్చాసన్నే, పత్తపరియాపన్నం గణ్హతి, ఆపత్తిసామన్తా భణమానం నివారేతి, భణమానస్స న అన్తరన్తరా కథం ఓపాతేతి, పఞ్ఞవా హోతి అజళో అనేళమూగో. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పచ్ఛాసమణో ఆదాతబ్బో’’తి. దుతియం.

౩. సమ్మాసమాధిసుత్తం

౧౧౩. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు అభబ్బో సమ్మాసమాధిం ఉపసమ్పజ్జ విహరితుం. కతమేహి పఞ్చహి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అక్ఖమో హోతి రూపానం, అక్ఖమో సద్దానం, అక్ఖమో గన్ధానం, అక్ఖమో రసానం, అక్ఖమో ఫోట్ఠబ్బానం. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు అభబ్బో సమ్మాసమాధిం ఉపసమ్పజ్జ విహరితుం.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు భబ్బో సమ్మాసమాధిం ఉపసమ్పజ్జ విహరితుం. కతమేహి పఞ్చహి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఖమో హోతి రూపానం, ఖమో సద్దానం, ఖమో గన్ధానం, ఖమో రసానం, ఖమో ఫోట్ఠబ్బానం. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు భబ్బో సమ్మాసమాధిం ఉపసమ్పజ్జ విహరితు’’న్తి. తతియం.

౪. అన్ధకవిన్దసుత్తం

౧౧౪. ఏకం సమయం భగవా మగధేసు విహరతి అన్ధకవిన్దే. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘యే తే, ఆనన్ద, భిక్ఖూ నవా అచిరపబ్బజితా అధునాగతా ఇమం ధమ్మవినయం, తే వో, ఆనన్ద, భిక్ఖూ పఞ్చసు ధమ్మేసు సమాదపేతబ్బా [సమాదాపేతబ్బా (?)] నివేసేతబ్బా పతిట్ఠాపేతబ్బా. కతమేసు పఞ్చసు? ‘ఏథ తుమ్హే, ఆవుసో, సీలవా హోథ, పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతా విహరథ ఆచారగోచరసమ్పన్నా అణుమత్తేసు వజ్జేసు భయదస్సావినో, సమాదాయ సిక్ఖథ సిక్ఖాపదేసూ’తి – ఇతి పాతిమోక్ఖసంవరే సమాదపేతబ్బా నివేసేతబ్బా పతిట్ఠాపేతబ్బా.

‘‘‘ఏథ తుమ్హే, ఆవుసో, ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారా విహరథ ఆరక్ఖసతినో నిపక్కసతినో [నిపకసతినో (సీ. స్యా.), నేపక్కసతినో (?)], సారక్ఖితమానసా సతారక్ఖేన చేతసా సమన్నాగతా’తి – ఇతి ఇన్ద్రియసంవరే సమాదపేతబ్బా నివేసేతబ్బా పతిట్ఠాపేతబ్బా.

‘‘‘ఏథ తుమ్హే, ఆవుసో, అప్పభస్సా హోథ, భస్సే పరియన్తకారినో’తి – ఇతి భస్సపరియన్తే సమాదపేతబ్బా నివేసేతబ్బా పతిట్ఠాపేతబ్బా.

‘‘‘ఏథ తుమ్హే, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికా హోథ, అరఞ్ఞవనపత్థాని పన్తాని సేనాసనాని పటిసేవథా’తి – ఇతి కాయవూపకాసే సమాదపేతబ్బా నివేసేతబ్బా పతిట్ఠాపేతబ్బా.

‘‘‘ఏథ తుమ్హే, ఆవుసో, సమ్మాదిట్ఠికా హోథ సమ్మాదస్సనేన సమన్నాగతా’తి – ఇతి సమ్మాదస్సనే సమాదపేతబ్బా నివేసేతబ్బా పతిట్ఠాపేతబ్బా. యే తే, ఆనన్ద, భిక్ఖూ నవా అచిరపబ్బజితా అధునాగతా ఇమం ధమ్మవినయం, తే వో, ఆనన్ద, భిక్ఖూ ఇమేసు పఞ్చసు ధమ్మేసు సమాదపేతబ్బా నివేసేతబ్బా పతిట్ఠాపేతబ్బా’’తి. చతుత్థం.

౫. మచ్ఛరినీసుత్తం

౧౧౫. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే. కతమేహి పఞ్చహి? ఆవాసమచ్ఛరినీ హోతి, కులమచ్ఛరినీ హోతి, లాభమచ్ఛరినీ హోతి, వణ్ణమచ్ఛరినీ హోతి, ధమ్మమచ్ఛరినీ హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే. కతమేహి పఞ్చహి? న ఆవాసమచ్ఛరినీ హోతి, న కులమచ్ఛరినీ హోతి, న లాభమచ్ఛరినీ హోతి, న వణ్ణమచ్ఛరినీ హోతి, న ధమ్మమచ్ఛరినీ హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే’’తి. పఞ్చమం.

౬. వణ్ణనాసుత్తం

౧౧౬. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే. కతమేహి పఞ్చహి? అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా అప్పసాదనీయే ఠానే పసాదం ఉపదంసేతి, అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా పసాదనీయే ఠానే అప్పసాదం ఉపదంసేతి, సద్ధాదేయ్యం వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే. కతమేహి పఞ్చహి? అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా అప్పసాదనీయే ఠానే అప్పసాదం ఉపదంసేతి, అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా పసాదనీయే ఠానే పసాదం ఉపదంసేతి, సద్ధాదేయ్యం న వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే’’తి. ఛట్ఠం.

౭. ఇస్సుకినీసుత్తం

౧౧౭. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే. కతమేహి పఞ్చహి? అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, ఇస్సుకినీ చ హోతి, మచ్ఛరినీ చ, సద్ధాదేయ్యం [సద్ధాదేయ్యఞ్చ (స్యా.)] వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే. కతమేహి పఞ్చహి? అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, అనిస్సుకినీ చ హోతి, అమచ్ఛరినీ చ, సద్ధాదేయ్యం న వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే’’తి. సత్తమం.

౮. మిచ్ఛాదిట్ఠికసుత్తం

౧౧౮. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే. కతమేహి పఞ్చహి? అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, మిచ్ఛాదిట్ఠికా చ హోతి, మిచ్ఛాసఙ్కప్పా చ, సద్ధాదేయ్యం వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే. కతమేహి పఞ్చహి? అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, సమ్మాదిట్ఠికా చ, హోతి, సమ్మాసఙ్కప్పా చ, సద్ధాదేయ్యం న వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే’’తి. అట్ఠమం.

౯. మిచ్ఛావాచాసుత్తం

౧౧౯. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే. కతమేహి పఞ్చహి? అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, మిచ్ఛావాచా చ హోతి, మిచ్ఛాకమ్మన్తా చ, సద్ధాదేయ్యం వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే. కతమేహి పఞ్చహి? అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, సమ్మావాచా చ హోతి, సమ్మాకమ్మన్తా చ, సద్ధాదేయ్యం న వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే’’తి. నవమం.

౧౦. మిచ్ఛావాయామసుత్తం

౧౨౦. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే. కతమేహి పఞ్చహి? అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, అననువిచ్చ అపరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, మిచ్ఛావాయామా చ హోతి, మిచ్ఛాసతినీ చ [మిచ్ఛాసతి చ (స్యా.)], సద్ధాదేయ్యం వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం నిరయే.

‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే. కతమేహి పఞ్చహి? అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా అవణ్ణారహస్స అవణ్ణం భాసతి, అనువిచ్చ పరియోగాహేత్వా వణ్ణారహస్స వణ్ణం భాసతి, సమ్మావాయామా చ హోతి, సమ్మాసతినీ చ, సద్ధాదేయ్యం న వినిపాతేతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహి ధమ్మేహి సమన్నాగతా భిక్ఖునీ యథాభతం నిక్ఖిత్తా ఏవం సగ్గే’’తి. దసమం.

అన్ధకవిన్దవగ్గో దుతియో.