౫. మాతాపుత్తసుత్తం

౫౫. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సావత్థియం ఉభో మాతాపుత్తా వస్సావాసం ఉపగమింసు [ఉపసఙ్కమింసు (క.)] – భిక్ఖు చ భిక్ఖునీ చ. తే అఞ్ఞమఞ్ఞస్స అభిణ్హం దస్సనకామా అహేసుం. మాతాపి పుత్తస్స అభిణ్హం దస్సనకామా అహోసి; పుత్తోపి మాతరం అభిణ్హం దస్సనకామో అహోసి. తేసం అభిణ్హం దస్సనా సంసగ్గో అహోసి. సంసగ్గే సతి విస్సాసో అహోసి. విస్సాసే సతి ఓతారో అహోసి. తే ఓతిణ్ణచిత్తా సిక్ఖం అపచ్చక్ఖాయ దుబ్బల్యం అనావికత్వా మేథునం ధమ్మం పటిసేవింసు.

అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో తే భిక్ఖూ భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘ఇధ, భన్తే, సావత్థియం ఉభో మాతాపుత్తా వస్సావాసం ఉపగమింసు – భిక్ఖు చ భిక్ఖునీ చ, తే అఞ్ఞమఞ్ఞస్స అభిణ్హం దస్సనకామా అహేసుం, మాతాపి పుత్తస్స అభిణ్హం దస్సనకామా అహోసి, పుత్తోపి మాతరం అభిణ్హం దస్సనకామో అహోసి. తేసం అభిణ్హం దస్సనా సంసగ్గో అహోసి, సంసగ్గే సతి విస్సాసో అహోసి, విస్సాసే సతి ఓతారో అహోసి, తే ఓతిణ్ణచిత్తా సిక్ఖం అపచ్చక్ఖాయ దుబ్బల్యం అనావికత్వా మేథునం ధమ్మం పటిసేవింసూ’’తి.

‘‘కిం ను సో, భిక్ఖవే, మోఘపురిసో మఞ్ఞతి – ‘న మాతా పుత్తే సారజ్జతి, పుత్తో వా పన మాతరీ’తి? నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకరూపమ్పి సమనుపస్సామి ఏవం [యం ఏవం (సీ.)] రజనీయం ఏవం కమనీయం ఏవం మదనీయం ఏవం బన్ధనీయం ఏవం ముచ్ఛనీయం ఏవం అన్తరాయకరం అనుత్తరస్స యోగక్ఖేమస్స అధిగమాయ యథయిదం, భిక్ఖవే, ఇత్థిరూపం. ఇత్థిరూపే, భిక్ఖవే, సత్తా రత్తా గిద్ధా గథితా [గధితా (స్యా. పీ. క.)] ముచ్ఛితా అజ్ఝోసన్నా [అజ్ఝోపన్నా (బహూసు)]. తే దీఘరత్తం సోచన్తి ఇత్థిరూపవసానుగా.

‘‘నాహం, భిక్ఖవే, అఞ్ఞం ఏకసద్దమ్పి…పే… ఏకగన్ధమ్పి… ఏకరసమ్పి… ఏకఫోట్ఠబ్బమ్పి సమనుపస్సామి ఏవం రజనీయం ఏవం కమనీయం ఏవం మదనీయం ఏవం బన్ధనీయం ఏవం ముచ్ఛనీయం ఏవం అన్తరాయకరం అనుత్తరస్స యోగక్ఖేమస్స అధిగమాయ యథయిదం, భిక్ఖవే, ఇత్థిఫోట్ఠబ్బం. ఇత్థిఫోట్ఠబ్బే, భిక్ఖవే, సత్తా రత్తా గిద్ధా గథితా ముచ్ఛితా అజ్ఝోసన్నా. తే దీఘరత్తం సోచన్తి ఇత్థిఫోట్ఠబ్బవసానుగా.

‘‘ఇత్థీ, భిక్ఖవే, గచ్ఛన్తీపి పురిసస్స చిత్తం పరియాదాయ తిట్ఠతి; ఠితాపి…పే… నిసిన్నాపి… సయానాపి… హసన్తీపి… భణన్తీపి… గాయన్తీపి… రోదన్తీపి… ఉగ్ఘాతితాపి [ఉగ్ఘానితాపి (సీ.)] … మతాపి పురిసస్స చిత్తం పరియాదాయ తిట్ఠతి. యఞ్హి తం, భిక్ఖవే, సమ్మా వదమానో వదేయ్య – ‘సమన్తపాసో మారస్సా’తి మాతుగామంయేవ సమ్మా వదమానో వదేయ్య – ‘సమన్తపాసో మారస్సా’’’తి.

‘‘సల్లపే అసిహత్థేన, పిసాచేనాపి సల్లపే;

ఆసీవిసమ్పి ఆసీదే [ఆసద్దే (స్యా. కం.)], యేన దట్ఠో న జీవతి.

‘‘నత్వేవ ఏకో ఏకాయ, మాతుగామేన సల్లపే;

ముట్ఠస్సతిం తా బన్ధన్తి, పేక్ఖితేన సితేన చ [మ్హితేన చ (స్యా. కం.)].

‘‘అథోపి దున్నివత్థేన, మఞ్జునా భణితేన చ;

నేసో జనో స్వాసీసదో, అపి ఉగ్ఘాతితో మతో.

‘‘పఞ్చ కామగుణా ఏతే, ఇత్థిరూపస్మిం దిస్సరే;

రూపా సద్దా రసా గన్ధా, ఫోట్ఠబ్బా చ మనోరమా.

‘‘తేసం కామోఘవూళ్హానం, కామే అపరిజానతం;

కాలం గతి [గతిం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] భవాభవం, సంసారస్మిం పురక్ఖతా.

‘‘యే చ కామే పరిఞ్ఞాయ, చరన్తి అకుతోభయా;

తే వే పారఙ్గతా లోకే, యే పత్తా ఆసవక్ఖయ’’న్తి. పఞ్చమం;