(౨౩) ౩. దుచ్చరితవగ్గో
౧. దుచ్చరితసుత్తం
౨౨౧. ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, వచీదుచ్చరితాని. కతమాని చత్తారి? ముసావాదో, పిసుణా వాచా, ఫరుసా వాచా, సమ్ఫప్పలాపో – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారి వచీదుచ్చరితాని. చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, వచీసుచరితాని. కతమాని చత్తారి? సచ్చవాచా, అపిసుణా వాచా, సణ్హా వాచా, మన్తవాచా [మన్తా వాచా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] – ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారి వచీసుచరితానీ’’తి. పఠమం.
౨. దిట్ఠిసుత్తం
౨౨౨. ‘‘చతూహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో అబ్యత్తో అసప్పురిసో ఖతం ఉపహతం అత్తానం పరిహరతి, సావజ్జో చ హోతి సానువజ్జో చ విఞ్ఞూనం; బహుఞ్చ అపుఞ్ఞం పసవతి. కతమేహి చతూహి? కాయదుచ్చరితేన, వచీదుచ్చరితేన, మనోదుచ్చరితేన, మిచ్ఛాదిట్ఠియా – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, చతూహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో అబ్యత్తో అసప్పురిసో ఖతం ఉపహతం అత్తానం పరిహరతి, సావజ్జో చ హోతి సానువజ్జో చ విఞ్ఞూనం, బహుఞ్చ అపుఞ్ఞం పసవతి.
‘‘చతూహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వియత్తో సప్పురిసో అక్ఖతం అనుపహతం అత్తానం పరిహరతి, అనవజ్జో చ హోతి అననువజ్జో విఞ్ఞూనం, బహుఞ్చ పుఞ్ఞం పసవతి. కతమేహి చతూహి? కాయసుచరితేన, వచీసుచరితేన, మనోసుచరితేన, సమ్మాదిట్ఠియా – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, చతూహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వియత్తో సప్పురిసో అక్ఖతం అనుపహతం అత్తానం పరిహరతి, అనవజ్జో చ హోతి అననువజ్జో విఞ్ఞూనం; బహుఞ్చ పుఞ్ఞం పసవతీ’’తి. దుతియం.
౩. అకతఞ్ఞుతాసుత్తం
౨౨౩. ‘‘చతూహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో అబ్యత్తో అసప్పురిసో ఖతం ఉపహతం అత్తానం పరిహరతి, సావజ్జో చ హోతి సానువజ్జో విఞ్ఞూనం, బహుఞ్చ అపుఞ్ఞం పసవతి. కతమేహి చతూహి? కాయదుచ్చరితేన, వచీదుచ్చరితేన, మనోదుచ్చరితేన, అకతఞ్ఞుతా అకతవేదితా – ఇమేహి…పే… పణ్డితో… కాయసుచరితేన, వచీసుచరితేన, మనోసుచరితేన కతఞ్ఞుతాకతవేదితా…పే…. తతియం.
౪. పాణాతిపాతీసుత్తం
౨౨౪. … పాణాతిపాతీ హోతి, అదిన్నాదాయీ హోతి, కామేసుమిచ్ఛాచారీ హోతి, ముసావాదీ హోతి…పే… పాణాతిపాతా పటివిరతో హోతి, అదిన్నాదానా పటివిరతో హోతి, కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతో హోతి, ముసావాదా పటివిరతో హోతి…పే…. చతుత్థం.
౫. పఠమమగ్గసుత్తం
౨౨౫. … మిచ్ఛాదిట్ఠికో హోతి, మిచ్ఛాసఙ్కప్పో హోతి, మిచ్ఛావాచో హోతి, మిచ్ఛాకమ్మన్తో హోతి…పే… సమ్మాదిట్ఠికో హోతి, సమ్మాసఙ్కప్పో హోతి, సమ్మావాచో హోతి, సమ్మాకమ్మన్తో హోతి…పే…. పఞ్చమం.
౬. దుతియమగ్గసుత్తం
౨౨౬. … మిచ్ఛాఆజీవో హోతి, మిచ్ఛావాయామో హోతి, మిచ్ఛాసతి హోతి, మిచ్ఛాసమాధి హోతి…పే… సమ్మాఆజీవో హోతి, సమ్మావాయామో హోతి, సమ్మాసతి హోతి, సమ్మాసమాధి హోతి…పే…. ఛట్ఠం.
౭. పఠమవోహారపథసుత్తం
౨౨౭. … అదిట్ఠే దిట్ఠవాదీ హోతి, అసుతే సుతవాదీ హోతి, అముతే ముతవాదీ హోతి, అవిఞ్ఞాతే విఞ్ఞాతవాదీ హోతి…పే… అదిట్ఠే అదిట్ఠవాదీ హోతి, అసుతే అసుతవాదీ హోతి, అముతే అముతవాదీ హోతి, అవిఞ్ఞాతే అవిఞ్ఞాతవాదీ హోతి…పే…. సత్తమం.
౮. దుతియవోహారపథసుత్తం
౨౨౮. … దిట్ఠే అదిట్ఠవాదీ హోతి, సుతే అసుతవాదీ హోతి, ముతే అముతవాదీ హోతి, విఞ్ఞాతే అవిఞ్ఞాతవాదీ హోతి…పే… దిట్ఠే దిట్ఠవాదీ హోతి, సుతే సుతవాదీ హోతి, ముతే ముతవాదీ హోతి, విఞ్ఞాతే విఞ్ఞాతవాదీ హోతి…పే…. అట్ఠమం.
౯. అహిరికసుత్తం
౨౨౯. … అస్సద్ధో హోతి, దుస్సీలో హోతి, అహిరికో హోతి, అనోత్తప్పీ హోతి…పే… సద్ధో హోతి, సీలవా హోతి, హిరిమా హోతి, ఓత్తప్పీ హోతి…పే…. నవమం.
౧౦. దుప్పఞ్ఞసుత్తం
౨౩౦. … అస్సద్ధో హోతి, దుస్సీలో హోతి, కుసీతో హోతి, దుప్పఞ్ఞో హోతి…పే… సద్ధో హోతి, సీలవా హోతి, ఆరద్ధవీరియో హోతి, పఞ్ఞవా హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, చతూహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వియత్తో సప్పురిసో అక్ఖతం అనుపహతం అత్తానం పరిహరతి, అనవజ్జో చ హోతి అననువజ్జో విఞ్ఞూనం, బహుఞ్చ పుఞ్ఞం పసవతీ’’తి. దసమం.
౧౧. కవిసుత్తం
౨౩౧. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, కవీ. కతమే చత్తారో? చిన్తాకవి, సుతకవి, అత్థకవి, పటిభానకవి – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో కవీ’’తి. ఏకాదసమం.
దుచ్చరితవగ్గో తతియో.