(౧౪) ౪. పుగ్గలవగ్గో

౧. సంయోజనసుత్తం

౧౩౧. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని హోన్తి, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని హోన్తి, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని హోన్తి.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని హోన్తి, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని హోన్తి, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని హోన్తి.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని హోన్తి, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని హోన్తి, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని హోన్తి.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని హోన్తి, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని హోన్తి, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని హోన్తి.

‘‘కతమస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని? సకదాగామిస్స. ఇమస్స ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని.

‘‘కతమస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని? ఉద్ధంసోతస్స అకనిట్ఠగామినో. ఇమస్స ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని.

‘‘కతమస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని? అన్తరాపరినిబ్బాయిస్స. ఇమస్స ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని అప్పహీనాని.

‘‘కతమస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని? అరహతో. ఇమస్స ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స ఓరమ్భాగియాని సంయోజనాని పహీనాని, ఉపపత్తిపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని, భవపటిలాభియాని సంయోజనాని పహీనాని. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి. పఠమం.

౨. పటిభానసుత్తం

౧౩౨. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? యుత్తప్పటిభానో, నో ముత్తప్పటిభానో; ముత్తప్పటిభానో, నో యుత్తప్పటిభానో; యుత్తప్పటిభానో చ ముత్తప్పటిభానో చ; నేవ యుత్తప్పటిభానో న ముత్తప్పటిభానో – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి [పు. ప. ౧౫౨ ఆదయో]. దుతియం.

౩. ఉగ్ఘటితఞ్ఞూసుత్తం

౧౩౩. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? ఉగ్ఘటితఞ్ఞూ, విపఞ్చితఞ్ఞూ, నేయ్యో, పదపరమో – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి [పు. ప. ౧౫౨ ఆదయో]. తతియం.

౪. ఉట్ఠానఫలసుత్తం

౧౩౪. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? ఉట్ఠానఫలూపజీవీ న కమ్మఫలూపజీవీ, కమ్మఫలూపజీవీ న ఉట్ఠానఫలూపజీవీ, ఉట్ఠానఫలూపజీవీ చేవ కమ్మఫలూపజీవీ చ, నేవ ఉట్ఠానఫలూపజీవీ న కమ్మఫలూపజీవీ – ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి [పు. ప. ౧౬౭]. చతుత్థం.

౫. సావజ్జసుత్తం

౧౩౫. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా [పు. ప. ౧౪౪ ఆదయో] సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? సావజ్జో, వజ్జబహులో, అప్పవజ్జో, అనవజ్జో.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో సావజ్జో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సావజ్జేన కాయకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, సావజ్జేన వచీకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, సావజ్జేన మనోకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో సావజ్జో హోతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో వజ్జబహులో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సావజ్జేన బహులం కాయకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, అప్పం అనవజ్జేన; సావజ్జేన బహులం వచీకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, అప్పం అనవజ్జేన; సావజ్జేన బహులం మనోకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, అప్పం అనవజ్జేన. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో వజ్జబహులో హోతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అప్పవజ్జో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో అనవజ్జేన బహులం కాయకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, అప్పం సావజ్జేన; అనవజ్జేన బహులం వచీకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, అప్పం సావజ్జేన; అనవజ్జేన బహులం మనోకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, అప్పం సావజ్జేన. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అప్పవజ్జో హోతి.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అనవజ్జో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో అనవజ్జేన కాయకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, అనవజ్జేన వచీకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి, అనవజ్జేన మనోకమ్మేన సమన్నాగతో హోతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అనవజ్జో హోతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి. పఞ్చమం.

౬. పఠమసీలసుత్తం

౧౩౬. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు న పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం న పరిపూరకారీ, పఞ్ఞాయ న పరిపూరకారీ.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం న పరిపూరకారీ, పఞ్ఞాయ న పరిపూరకారీ.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం పరిపూరకారీ, పఞ్ఞాయ న పరిపూరకారీ.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సీలేసు పరిపూరకారీ హోతి, సమాధిస్మిం పరిపూరకారీ, పఞ్ఞాయ పరిపూరకారీ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి. ఛట్ఠం.

౭. దుతియసీలసుత్తం

౧౩౭. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో న సీలగరు హోతి న సీలాధిపతేయ్యో, న సమాధిగరు హోతి న సమాధాధిపతేయ్యో, న పఞ్ఞాగరు హోతి న పఞ్ఞాధిపతేయ్యో.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సీలగరు హోతి సీలాధిపతేయ్యో, న సమాధిగరు హోతి న సమాధాధిపతేయ్యో, న పఞ్ఞాగరు హోతి న పఞ్ఞాధిపతేయ్యో.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సీలగరు హోతి సీలాధిపతేయ్యో, సమాధిగరు హోతి సమాధాధిపతేయ్యో, న పఞ్ఞాగరు హోతి న పఞ్ఞాధిపతేయ్యో.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో సీలగరు హోతి సీలాధిపతేయ్యో, సమాధిగరు హోతి సమాధాధిపతేయ్యో, పఞ్ఞాగరు హోతి పఞ్ఞాధిపతేయ్యో. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి. సత్తమం.

౮. నికట్ఠసుత్తం

౧౩౮. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? నికట్ఠకాయో అనికట్ఠచిత్తో, అనికట్ఠకాయో నికట్ఠచిత్తో, అనికట్ఠకాయో చ అనికట్ఠచిత్తో చ, నికట్ఠకాయో చ నికట్ఠచిత్తో చ.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో నికట్ఠకాయో హోతి అనికట్ఠచిత్తో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో అరఞ్ఞవనపత్థాని [అరఞ్ఞే వనపత్థాని (సీ. పీ.)] పన్తాని సేనాసనాని పటిసేవతి. సో తత్థ కామవితక్కమ్పి వితక్కేతి బ్యాపాదవితక్కమ్పి వితక్కేతి విహింసావితక్కమ్పి వితక్కేతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో నికట్ఠకాయో హోతి అనికట్ఠచిత్తో.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అనికట్ఠకాయో హోతి నికట్ఠచిత్తో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో నహేవ ఖో అరఞ్ఞవనపత్థాని పన్తాని సేనాసనాని పటిసేవతి. సో తత్థ నేక్ఖమ్మవితక్కమ్పి వితక్కేతి అబ్యాపాదవితక్కమ్పి వితక్కేతి అవిహింసావితక్కమ్పి వితక్కేతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అనికట్ఠకాయో హోతి నికట్ఠచిత్తో.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అనికట్ఠకాయో చ హోతి అనికట్ఠచిత్తో చ? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో నహేవ ఖో అరఞ్ఞవనపత్థాని పన్తాని సేనాసనాని పటిసేవతి. సో తత్థ కామవితక్కమ్పి వితక్కేతి బ్యాపాదవితక్కమ్పి వితక్కేతి విహింసావితక్కమ్పి వితక్కేతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అనికట్ఠకాయో చ హోతి అనికట్ఠచిత్తో చ.

‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో నికట్ఠకాయో చ హోతి నికట్ఠచిత్తో చ? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో అరఞ్ఞవనపత్థాని పన్తాని సేనాసనాని పటిసేవతి. సో తత్థ నేక్ఖమ్మవితక్కమ్పి వితక్కేతి అబ్యాపాదవితక్కమ్పి వితక్కేతి అవిహింసావితక్కమ్పి వితక్కేతి. ఏవం ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో నికట్ఠకాయో చ హోతి నికట్ఠచిత్తో చ. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి. అట్ఠమం.

౯. ధమ్మకథికసుత్తం

౧౩౯. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, ధమ్మకథికా. కతమే చత్తారో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో ధమ్మకథికో అప్పఞ్చ భాసతి అసహితఞ్చ; పరిసా చస్స [పరిసా చ (సీ. స్యా. కం. పీ.) పు. ప. ౧౫౬] న కుసలా హోతి సహితాసహితస్స. ఏవరూపో, భిక్ఖవే, ధమ్మకథికో ఏవరూపాయ పరిసాయ ధమ్మకథికోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో ధమ్మకథికో అప్పఞ్చ భాసతి సహితఞ్చ; పరిసా చస్స కుసలా హోతి సహితాసహితస్స. ఏవరూపో, భిక్ఖవే, ధమ్మకథికో ఏవరూపాయ పరిసాయ ధమ్మకథికోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో ధమ్మకథికో బహుఞ్చ భాసతి అసహితఞ్చ; పరిసా చస్స న కుసలా హోతి సహితాసహితస్స. ఏవరూపో, భిక్ఖవే, ధమ్మకథికో ఏవరూపాయ పరిసాయ ధమ్మకథికోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో ధమ్మకథికో బహుఞ్చ భాసతి సహితఞ్చ; పరిసా చస్స కుసలా హోతి సహితాసహితస్స. ఏవరూపో, భిక్ఖవే, ధమ్మకథికో ఏవరూపాయ పరిసాయ ధమ్మకథికోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో ధమ్మకథికా’’తి. నవమం.

౧౦. వాదీసుత్తం

౧౪౦. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, వాదీ. కతమే చత్తారో? అత్థి, భిక్ఖవే, వాదీ అత్థతో పరియాదానం గచ్ఛతి, నో బ్యఞ్జనతో; అత్థి, భిక్ఖవే, వాదీ బ్యఞ్జనతో పరియాదానం గచ్ఛతి, నో అత్థతో; అత్థి, భిక్ఖవే, వాదీ అత్థతో చ బ్యఞ్జనతో చ పరియాదానం గచ్ఛతి; అత్థి, భిక్ఖవే, వాదీ నేవత్థతో నో బ్యఞ్జనతో పరియాదానం గచ్ఛతి. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో వాదీ. అట్ఠానమేతం, భిక్ఖవే, అనవకాసో యం చతూహి పటిసమ్భిదాహి సమన్నాగతో [సమన్నాగతో భిక్ఖు (సీ. స్యా. కం.)] అత్థతో వా బ్యఞ్జనతో వా పరియాదానం గచ్ఛేయ్యా’’తి. దసమం.

పుగ్గలవగ్గో చతుత్థో.