౫. ఠానసుత్తం
౧౧౫. ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, ఠానాని. కతమాని చత్తారి? అత్థి, భిక్ఖవే, ఠానం అమనాపం కాతుం; తఞ్చ కయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతి. అత్థి, భిక్ఖవే, ఠానం అమనాపం కాతుం; తఞ్చ కయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతి. అత్థి, భిక్ఖవే, ఠానం మనాపం కాతుం; తఞ్చ కయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతి. అత్థి, భిక్ఖవే, ఠానం మనాపం కాతుం; తఞ్చ కయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతి.
‘‘తత్ర, భిక్ఖవే, యమిదం [యదిదం (స్యా. కం. క.)] ఠానం అమనాపం కాతుం; తఞ్చ కయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతి – ఇదం, భిక్ఖవే, ఠానం ఉభయేనేవ న కత్తబ్బం మఞ్ఞతి [పఞ్ఞాయతి (?)]. యమ్పిదం [యదిదం (క.)] ఠానం అమనాపం కాతుం; ఇమినాపి నం [తం (సీ. పీ.) స్యామపోత్థకే నత్థి] న కత్తబ్బం మఞ్ఞతి. యమ్పిదం ఠానం కయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతి; ఇమినాపి నం [తం (పీ.) సీ. స్యా. పోత్థకేసు నత్థి] న కత్తబ్బం మఞ్ఞతి. ఇదం, భిక్ఖవే, ఠానం ఉభయేనేవ న కత్తబ్బం మఞ్ఞతి.
‘‘తత్ర, భిక్ఖవే, యమిదం ఠానం అమనాపం కాతుం; తఞ్చ కయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతి – ఇమస్మిం, భిక్ఖవే, ఠానే బాలో చ పణ్డితో చ వేదితబ్బో పురిసథామే పురిసవీరియే పురిసపరక్కమే. న, భిక్ఖవే, బాలో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘కిఞ్చాపి ఖో ఇదం ఠానం అమనాపం కాతుం; అథ చరహిదం ఠానం కయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతీ’తి. సో తం ఠానం న కరోతి. తస్స తం ఠానం అకయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతి. పణ్డితో చ ఖో, భిక్ఖవే, ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘కిఞ్చాపి ఖో ఇదం ఠానం అమనాపం కాతుం; అథ చరహిదం ఠానం కయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతీ’తి. సో తం ఠానం కరోతి. తస్స తం ఠానం కయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతి.
‘‘తత్ర, భిక్ఖవే, యమిదం [యదిదం (స్యా. కం.)] ఠానం మనాపం కాతుం; తఞ్చ కయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతి – ఇమస్మిమ్పి, భిక్ఖవే, ఠానే బాలో చ పణ్డితో చ వేదితబ్బో పురిసథామే పురిసవీరియే పురిసపరక్కమే. న, భిక్ఖవే, బాలో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘కిఞ్చాపి ఖో ఇదం ఠానం మనాపం కాతుం; అథ చరహిదం ఠానం కయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతీ’తి. సో తం ఠానం కరోతి. తస్స తం ఠానం కయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతి. పణ్డితో చ ఖో, భిక్ఖవే, ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘కిఞ్చాపి ఖో ఇదం ఠానం మనాపం కాతుం; అథ చరహిదం ఠానం కయిరమానం అనత్థాయ సంవత్తతీ’తి. సో తం ఠానం న కరోతి. తస్స తం ఠానం అకయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతి.
‘‘తత్ర, భిక్ఖవే, యమిదం ఠానం మనాపం కాతుం, తఞ్చ కయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతి – ఇదం, భిక్ఖవే, ఠానం ఉభయేనేవ కత్తబ్బం మఞ్ఞతి. యమ్పిదం ఠానం మనాపం కాతుం, ఇమినాపి నం కత్తబ్బం మఞ్ఞతి; యమ్పిదం ఠానం కయిరమానం అత్థాయ సంవత్తతి, ఇమినాపి నం కత్తబ్బం మఞ్ఞతి. ఇదం, భిక్ఖవే, ఠానం ఉభయేనేవ కత్తబ్బం మఞ్ఞతి. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారి ఠానానీ’’తి. పఞ్చమం.