౧. కేసిసుత్తం

౧౧౧. అథ ఖో కేసి అస్సదమ్మసారథి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో కేసిం అస్సదమ్మసారథిం భగవా ఏతదవోచ – ‘‘త్వం ఖోసి, కేసి, పఞ్ఞాతో అస్సదమ్మసారథీతి [సఞ్ఞాతో అస్సదమ్మసారథి (సీ. స్యా. కం. పీ.)]. కథం పన త్వం, కేసి, అస్సదమ్మం వినేసీ’’తి? ‘‘అహం ఖో, భన్తే, అస్సదమ్మం సణ్హేనపి వినేమి, ఫరుసేనపి వినేమి, సణ్హఫరుసేనపి వినేమీ’’తి. ‘‘సచే తే, కేసి, అస్సదమ్మో సణ్హేన వినయం న ఉపేతి, ఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, సణ్హఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, కిన్తి నం కరోసీ’’తి? ‘‘సచే మే, భన్తే, అస్సదమ్మో సణ్హేన వినయం న ఉపేతి, ఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, సణ్హఫరుసేన వినయం న ఉపేతి; హనామి నం, భన్తే. తం కిస్స హేతు? మా మే ఆచరియకులస్స అవణ్ణో అహోసీ’’తి.

‘‘భగవా పన, భన్తే, అనుత్తరో పురిసదమ్మసారథి. కథం పన, భన్తే, భగవా పురిసదమ్మం వినేతీ’’తి? ‘‘అహం ఖో, కేసి, పురిసదమ్మం సణ్హేనపి వినేమి, ఫరుసేనపి వినేమి, సణ్హఫరుసేనపి వినేమి. తత్రిదం, కేసి, సణ్హస్మిం – ఇతి కాయసుచరితం ఇతి కాయసుచరితస్స విపాకో, ఇతి వచీసుచరితం ఇతి వచీసుచరితస్స విపాకో, ఇతి మనోసుచరితం ఇతి మనోసుచరితస్స విపాకో, ఇతి దేవా, ఇతి మనుస్సాతి. తత్రిదం, కేసి, ఫరుసస్మిం – ఇతి కాయదుచ్చరితం ఇతి కాయదుచ్చరితస్స విపాకో, ఇతి వచీదుచ్చరితం ఇతి వచీదుచ్చరితస్స విపాకో, ఇతి మనోదుచ్చరితం ఇతి మనోదుచ్చరితస్స విపాకో, ఇతి నిరయో, ఇతి తిరచ్ఛానయోని, ఇతి పేత్తివిసయో’’తి.

‘‘తత్రిదం, కేసి, సణ్హఫరుసస్మిం – ఇతి కాయసుచరితం ఇతి కాయసుచరితస్స విపాకో, ఇతి కాయదుచ్చరితం ఇతి కాయదుచ్చరితస్స విపాకో, ఇతి వచీసుచరితం ఇతి వచీసుచరితస్స విపాకో, ఇతి వచీదుచ్చరితం ఇతి వచీదుచ్చరితస్స విపాకో, ఇతి మనోసుచరితం ఇతి మనోసుచరితస్స విపాకో, ఇతి మనోదుచ్చరితం ఇతి మనోదుచ్చరితస్స విపాకో, ఇతి దేవా, ఇతి మనుస్సా, ఇతి నిరయో, ఇతి తిరచ్ఛానయోని, ఇతి పేత్తివిసయో’’తి.

‘‘సచే తే, భన్తే, పురిసదమ్మో సణ్హేన వినయం న ఉపేతి, ఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, సణ్హఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, కిన్తి నం భగవా కరోతీ’’తి? ‘‘సచే మే, కేసి, పురిసదమ్మో సణ్హేన వినయం న ఉపేతి, ఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, సణ్హఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, హనామి నం, కేసీ’’తి. ‘‘న ఖో, భన్తే, భగవతో పాణాతిపాతో కప్పతి. అథ చ పన భగవా ఏవమాహ – ‘హనామి, నం కేసీ’’’తి! ‘‘సచ్చం, కేసి! న తథాగతస్స పాణాతిపాతో కప్పతి. అపి చ యో పురిసదమ్మో సణ్హేన వినయం న ఉపేతి, ఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, సణ్హఫరుసేన వినయం న ఉపేతి, న తం తథాగతో వత్తబ్బం అనుసాసితబ్బం మఞ్ఞతి, నాపి విఞ్ఞూ సబ్రహ్మచారీ వత్తబ్బం అనుసాసితబ్బం మఞ్ఞన్తి. వధో హేసో, కేసి, అరియస్స వినయే – యం న తథాగతో వత్తబ్బం అనుసాసితబ్బం మఞ్ఞతి, నాపి విఞ్ఞూ సబ్రహ్మచారీ వత్తబ్బం అనుసాసితబ్బం మఞ్ఞన్తీ’’తి.

‘‘సో హి నూన, భన్తే, సుహతో హోతి – యం న తథాగతో వత్తబ్బం అనుసాసితబ్బం మఞ్ఞతి, నాపి విఞ్ఞూ సబ్రహ్మచారీ వత్తబ్బం అనుసాసితబ్బం మఞ్ఞన్తీతి. అభిక్కన్తం, భన్తే, అభిక్కన్తం, భన్తే…పే… ఉపాసకం మం, భన్తే, భగవా ధారేతు అజ్జతగ్గే పాణుపేతం సరణం గత’’న్తి. పఠమం.