౫. పఠమసమజీవీసుత్తం
౫౫. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా భగ్గేసు విహరతి సుసుమారగిరే [సుంసుమారగిరే (సీ. స్యా. కం. పీ.)] భేసకళావనే [భేసకలావనే (సీ. పీ. క.)] మిగదాయే. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన నకులపితునో గహపతిస్స నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో నకులపితా చ గహపతి నకులమాతా చ గహపతానీ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో నకులపితా గహపతి భగవన్తం ఏతదవోచ –
‘‘యతో మే, భన్తే, నకులమాతా గహపతానీ దహరస్సేవ దహరా ఆనీతా, నాభిజానామి నకులమాతరం గహపతానిం మనసాపి అతిచరితా, కుతో పన కాయేన! ఇచ్ఛేయ్యామ మయం, భన్తే, దిట్ఠే చేవ ధమ్మే అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సితుం అభిసమ్పరాయఞ్చ అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సితు’’న్తి. నకులమాతాపి ఖో గహపతానీ భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘యతోహం, భన్తే, నకులపితునో గహపతిస్స దహరస్సేవ దహరా ఆనీతా, నాభిజానామి నకులపితరం గహపతిం మనసాపి అతిచరితా, కుతో పన కాయేన! ఇచ్ఛేయ్యామ మయం, భన్తే, దిట్ఠే చేవ ధమ్మే అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సితుం అభిసమ్పరాయఞ్చ అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సితు’’న్తి.
‘‘ఆకఙ్ఖేయ్యుం చే, గహపతయో, ఉభో జానిపతయో దిట్ఠే చేవ ధమ్మే అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సితుం అభిసమ్పరాయఞ్చ అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సితుం ఉభోవ [ఉభో చ (సీ. పీ.)] అస్సు సమసద్ధా సమసీలా సమచాగా సమపఞ్ఞా, తే దిట్ఠే చేవ ధమ్మే అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సన్తి అభిసమ్పరాయఞ్చ అఞ్ఞమఞ్ఞం పస్సన్తీ’’తి [పస్సిస్సన్తీతి (క.)].
‘‘ఉభో సద్ధా వదఞ్ఞూ చ, సఞ్ఞతా ధమ్మజీవినో;
తే హోన్తి జానిపతయో, అఞ్ఞమఞ్ఞం పియంవదా.
‘‘అత్థాసం పచురా హోన్తి, ఫాసుకం ఉపజాయతి;
అమిత్తా దుమ్మనా హోన్తి, ఉభిన్నం సమసీలినం.
‘‘ఇధ ధమ్మం చరిత్వాన, సమసీలబ్బతా ఉభో;
నన్దినో దేవలోకస్మిం, మోదన్తి కామకామినో’’తి. పఞ్చమం;