౩. పఠమసంవాససుత్తం
౫౩. ఏకం సమయం భగవా అన్తరా చ మధురం అన్తరా చ వేరఞ్జం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నో హోతి. సమ్బహులాపి ఖో గహపతీ చ గహపతానియో చ అన్తరా చ మధురం అన్తరా చ వేరఞ్జం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. అథ ఖో భగవా మగ్గా ఓక్కమ్మ అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే ( ) [(పఞ్ఞత్తే ఆసనే) (పీ. క.)] నిసీది. అద్దసంసు ఖో గహపతీ చ గహపతానియో చ భగవన్తం అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే నిసిన్నం. దిస్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నే ఖో తే గహపతీ చ గహపతానియో చ భగవా ఏతదవోచ –
‘‘చత్తారోమే, గహపతయో, సంవాసా. కతమే చత్తారో? ఛవో ఛవాయ సద్ధిం సంవసతి, ఛవో దేవియా సద్ధిం సంవసతి, దేవో ఛవాయ సద్ధిం సంవసతి, దేవో దేవియా సద్ధిం సంవసతి.
‘‘కథఞ్చ, గహపతయో, ఛవో ఛవాయ సద్ధిం సంవసతి? ఇధ, గహపతయో, సామికో హోతి పాణాతిపాతీ అదిన్నాదాయీ కామేసుమిచ్ఛాచారీ ముసావాదీ సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠాయీ దుస్సీలో పాపధమ్మో మచ్ఛేరమలపరియుట్ఠితేన చేతసా అగారం అజ్ఝావసతి అక్కోసకపరిభాసకో సమణబ్రాహ్మణానం; భరియాపిస్స హోతి పాణాతిపాతినీ అదిన్నాదాయినీ కామేసుమిచ్ఛాచారినీ ముసావాదినీ సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠాయినీ దుస్సీలా పాపధమ్మా మచ్ఛేరమలపరియుట్ఠితేన చేతసా అగారం అజ్ఝావసతి అక్కోసికపరిభాసికా సమణబ్రాహ్మణానం. ఏవం ఖో, గహపతయో, ఛవో ఛవాయ సద్ధిం సంవసతి.
‘‘కథఞ్చ, గహపతయో, ఛవో దేవియా సద్ధిం సంవసతి? ఇధ, గహపతయో, సామికో హోతి పాణాతిపాతీ అదిన్నాదాయీ కామేసుమిచ్ఛాచారీ ముసావాదీ సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠాయీ దుస్సీలో పాపధమ్మో మచ్ఛేరమలపరియుట్ఠితేన చేతసా అగారం అజ్ఝావసతి అక్కోసకపరిభాసకో సమణబ్రాహ్మణానం; భరియా ఖ్వస్స హోతి పాణాతిపాతా పటివిరతా అదిన్నాదానా పటివిరతా కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతా ముసావాదా పటివిరతా సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతా సీలవతీ కల్యాణధమ్మా విగతమలమచ్ఛేరేన చేతసా అగారం అజ్ఝావసతి అనక్కోసికపరిభాసికా సమణబ్రాహ్మణానం. ఏవం ఖో, గహపతయో, ఛవో దేవియా సద్ధిం సంవసతి.
‘‘కథఞ్చ, గహపతయో, దేవో ఛవాయ సద్ధిం సంవసతి? ఇధ, గహపతయో, సామికో హోతి పాణాతిపాతా పటివిరతో అదిన్నాదానా పటివిరతో కామేసుమిచ్ఛాచారా పటివిరతో ముసావాదా పటివిరతో సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతో సీలవా కల్యాణధమ్మో విగతమలమచ్ఛేరేన చేతసా అగారం అజ్ఝావసతి అనక్కోసకపరిభాసకో సమణబ్రాహ్మణానం; భరియా ఖ్వస్స హోతి పాణాతిపాతినీ…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠాయినీ దుస్సీలా పాపధమ్మా మచ్ఛేరమలపరియుట్ఠితేన చేతసా అగారం అజ్ఝావసతి అక్కోసికపరిభాసికా సమణబ్రాహ్మణానం. ఏవం ఖో, గహపతయో, దేవో ఛవాయ సద్ధిం సంవసతి.
‘‘కథఞ్చ, గహపతయో, దేవో దేవియా సద్ధిం సంవసతి? ఇధ, గహపతయో, సామికో హోతి పాణాతిపాతా పటివిరతో…పే… సీలవా కల్యాణధమ్మో విగతమలమచ్ఛేరేన చేతసా అగారం అజ్ఝావసతి అనక్కోసకపరిభాసకో సమణబ్రాహ్మణానం; భరియాపిస్స హోతి పాణాతిపాతా పటివిరతా…పే… సురామేరయమజ్జపమాదట్ఠానా పటివిరతా సీలవతీ కల్యాణధమ్మా విగతమలమచ్ఛేరేన చేతసా అగారం అజ్ఝావసతి అనక్కోసికపరిభాసికా సమణబ్రాహ్మణానం. ఏవం ఖో, గహపతయో, దేవో దేవియా సద్ధిం సంవసతి. ఇమే ఖో, గహపతయో, చత్తారో సంవాసా’’తి.
‘‘ఉభో చ హోన్తి దుస్సీలా, కదరియా పరిభాసకా;
తే హోన్తి జానిపతయో, ఛవా సంవాసమాగతా.
‘‘సామికో హోతి దుస్సీలో, కదరియో పరిభాసకో;
భరియా సీలవతీ హోతి, వదఞ్ఞూ వీతమచ్ఛరా;
సాపి దేవీ సంవసతి, ఛవేన పతినా సహ.
‘‘సామికో సీలవా హోతి, వదఞ్ఞూ వీతమచ్ఛరో;
భరియా హోతి దుస్సీలా, కదరియా పరిభాసికా;
సాపి ఛవా సంవసతి, దేవేన పతినా సహ.
‘‘ఉభో సద్ధా వదఞ్ఞూ చ, సఞ్ఞతా ధమ్మజీవినో;
తే హోన్తి జానిపతయో, అఞ్ఞమఞ్ఞం పియంవదా.
‘‘అత్థాసం పచురా హోన్తి, ఫాసుకం [ఫాసత్తం (సీ.), వాసత్థం (పీ.)] ఉపజాయతి;
అమిత్తా దుమ్మనా హోన్తి, ఉభిన్నం సమసీలినం.
‘‘ఇధ ధమ్మం చరిత్వాన, సమసీలబ్బతా ఉభో;
నన్దినో దేవలోకస్మిం, మోదన్తి కామకామినో’’తి. తతియం;