౧. పఠమఉరువేలసుత్తం

౨౧. ఏవం మే సుతం [సం. ని. ౧.౧౭౩ ఆగతం] – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘ఏకమిదాహం, భిక్ఖవే, సమయం ఉరువేలాయం విహరామి నజ్జా నేరఞ్జరాయ తీరే అజపాలనిగ్రోధే పఠమాభిసమ్బుద్ధో. తస్స మయ్హం, భిక్ఖవే, రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘దుక్ఖం ఖో అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో. కిం ను ఖో అహం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా [గరుకత్వా (సీ. పీ.)] ఉపనిస్సాయ విహరేయ్య’’’న్తి?

‘‘తస్స మయ్హం, భిక్ఖవే, ఏతదహోసి – అపరిపూరస్స ఖో అహం సీలక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా అత్తనా సీలసమ్పన్నతరం, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం.

‘‘అపరిపూరస్స ఖో అహం సమాధిక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా అత్తనా సమాధిసమ్పన్నతరం, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం.

‘‘అపరిపూరస్స ఖో అహం పఞ్ఞాక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా అత్తనా పఞ్ఞాసమ్పన్నతరం, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం.

‘‘అపరిపూరస్స ఖో అహం విముత్తిక్ఖన్ధస్స పారిపూరియా అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్యం. న ఖో పనాహం పస్సామి సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ అఞ్ఞం సమణం వా బ్రాహ్మణం వా అత్తనా విముత్తిసమ్పన్నతరం, యమహం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్య’’న్తి.

‘‘తస్స మయ్హం, భిక్ఖవే, ఏతదహోసి – ‘యంనూనాహం య్వాయం [యోపాయం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ధమ్మో మయా అభిసమ్బుద్ధో తమేవ ధమ్మం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరేయ్య’’’న్తి.

‘‘అథ ఖో, భిక్ఖవే, బ్రహ్మా సహమ్పతి మమ చేతసా చేతోపరివితక్కమఞ్ఞాయ – సేయ్యథాపి నామ బలవా పురిసో సమిఞ్జితం [సమ్మిఞ్జితం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] వా బాహం పసారేయ్య, పసారితం వా బాహం సమిఞ్జేయ్య, ఏవమేవం – బ్రహ్మలోకే అన్తరహితో మమ పురతో పాతురహోసి. అథ ఖో, భిక్ఖవే, బ్రహ్మా సహమ్పతి ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా దక్ఖిణం జాణుమణ్డలం పథవియం నిహన్త్వా యేనాహం తేనఞ్జలిం పణామేత్వా మం ఏతదవోచ – ‘ఏవమేతం భగవా, ఏవమేతం సుగత! యేపి తే, భన్తే, అహేసుం అతీతమద్ధానం అరహన్తో సమ్మాసమ్బుద్ధా తేపి భగవన్తో ధమ్మంయేవ సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరింసు; యేపి తే, భన్తే, భవిస్సన్తి అనాగతమద్ధానం అరహన్తో సమ్మాసమ్బుద్ధా తేపి భగవన్తో ధమ్మంయేవ సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరిస్సన్తి; భగవాపి, భన్తే, ఏతరహి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో ధమ్మంయేవ సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహరతూ’’’తి. ఇదమవోచ బ్రహ్మా సహమ్పతి. ఇదం వత్వా అథాపరం ఏతదవోచ –

‘‘యే చ అతీతా [యే చబ్భతీతా (సీ. పీ. క.)] సమ్బుద్ధా, యే చ బుద్ధా అనాగతా;

యో చేతరహి సమ్బుద్ధో, బహూనం [బహున్నం (సీ. స్యా. కం. పీ.) సం. ని. ౧.౧౭౩] సోకనాసనో.

‘‘సబ్బే సద్ధమ్మగరునో, విహంసు [విహరింసు (స్యా. కం.)] విహరన్తి చ;

అథోపి విహరిస్సన్తి, ఏసా బుద్ధాన ధమ్మతా.

‘‘తస్మా హి అత్తకామేన [అత్థకామేన (సీ. క.)], మహత్తమభికఙ్ఖతా;

సద్ధమ్మో గరుకాతబ్బో, సరం బుద్ధాన సాసన’’న్తి.

‘‘ఇదమవోచ, భిక్ఖవే, బ్రహ్మా సహమ్పతి. ఇదం వత్వా మం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా తత్థేవన్తరధాయి. అథ ఖ్వాహం, భిక్ఖవే, బ్రహ్మునో చ అజ్ఝేసనం విదిత్వా అత్తనో చ పతిరూపం య్వాయం [యోపాయం (సబ్బత్థ)] ధమ్మో మయా అభిసమ్బుద్ధో తమేవ ధమ్మం సక్కత్వా గరుం కత్వా ఉపనిస్సాయ విహాసిం. యతో చ ఖో, భిక్ఖవే, సఙ్ఘోపి మహత్తేన సమన్నాగతో, అథ మే సఙ్ఘేపి గారవో’’తి. పఠమం.