౫. అనుసోతసుత్తం
౫. ‘‘చత్తారోమే, భిక్ఖవే, పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే చత్తారో? అనుసోతగామీ పుగ్గలో, పటిసోతగామీ పుగ్గలో, ఠితత్తో పుగ్గలో, తిణ్ణో పారఙ్గతో [పారగతో (సీ. స్యా. కం.)] థలే తిట్ఠతి బ్రాహ్మణో. కతమో చ, భిక్ఖవే, అనుసోతగామీ పుగ్గలో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో కామే చ పటిసేవతి, పాపఞ్చ కమ్మం కరోతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అనుసోతగామీ పుగ్గలో.
‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, పటిసోతగామీ పుగ్గలో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో కామే చ నప్పటిసేవతి, పాపఞ్చ కమ్మం న కరోతి, సహాపి దుక్ఖేన సహాపి దోమనస్సేన అస్సుముఖోపి రుదమానో పరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం చరతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, పటిసోతగామీ పుగ్గలో.
‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, ఠితత్తో పుగ్గలో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో పఞ్చన్నం ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పరిక్ఖయా ఓపపాతికో హోతి, తత్థ పరినిబ్బాయీ, అనావత్తిధమ్మో తస్మా లోకా. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ఠితత్తో పుగ్గలో.
‘‘కతమో చ, భిక్ఖవే, పుగ్గలో తిణ్ణో పారఙ్గతో థలే తిట్ఠతి బ్రాహ్మణో? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, పుగ్గలో తిణ్ణో పారఙ్గతో థలే తిట్ఠతి బ్రాహ్మణో. ఇమే ఖో, భిక్ఖవే, చత్తారో పుగ్గలా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మి’’న్తి.
‘‘యే కేచి కామేసు అసఞ్ఞతా జనా,
అవీతరాగా ఇధ కామభోగినో;
పునప్పునం జాతిజరూపగామి తే [జాతిజరూపగాహినో (సీ.), జాతిజరూపగా హి తే (స్యా. కం.)],
తణ్హాధిపన్నా అనుసోతగామినో.
‘‘తస్మా హి ధీరో ఇధుపట్ఠితస్సతీ,
కామే చ పాపే చ అసేవమానో;
సహాపి దుక్ఖేన జహేయ్య కామే,
పటిసోతగామీతి తమాహు పుగ్గలం.
‘‘యో వే కిలేసాని పహాయ పఞ్చ,
పరిపుణ్ణసేఖో అపరిహానధమ్మో;
చేతోవసిప్పత్తో సమాహితిన్ద్రియో,
స వే ఠితత్తోతి నరో పవుచ్చతి.
‘‘పరోపరా యస్స సమేచ్చ ధమ్మా,
విధూపితా అత్థగతా న సన్తి;
స వే ముని [స వేదగూ (సీ. స్యా. కం. పీ.)] వుసితబ్రహ్మచరియో,
లోకన్తగూ పారగతోతి వుచ్చతీ’’తి. పఞ్చమం;