౯. లోణకపల్లసుత్తం

౧౦౧. ‘‘యో [యో ఖో (స్యా. కం.), యో చ ఖో (క.)], భిక్ఖవే, ఏవం వదేయ్య – ‘యథా యథాయం పురిసో కమ్మం కరోతి తథా తథా తం పటిసంవేదియతీ’తి, ఏవం సన్తం, భిక్ఖవే, బ్రహ్మచరియవాసో న హోతి, ఓకాసో న పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయ. యో చ ఖో, భిక్ఖవే, ఏవం వదేయ్య – ‘యథా యథా వేదనీయం అయం పురిసో కమ్మం కరోతి తథా తథాస్స విపాకం పటిసంవేదియతీ’తి, ఏవం సన్తం, భిక్ఖవే, బ్రహ్మచరియవాసో హోతి, ఓకాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయ. ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం [పాపం కమ్మం (సీ. పీ.)] కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి. ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నా’ణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ.

‘‘కథంరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి? ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో అభావితకాయో హోతి అభావితసీలో అభావితచిత్తో అభావితపఞ్ఞో పరిత్తో అప్పాతుమో అప్పదుక్ఖవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి.

‘‘కథంరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నా’ణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో భావితకాయో హోతి భావితసీలో భావితచిత్తో భావితపఞ్ఞో అపరిత్తో మహత్తో [మహత్తా (సీ. స్యా. కం. పీ.)] అప్పమాణవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పురిసో లోణకపల్లం [లోణఫలం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] పరిత్తే ఉదకమల్లకే [ఉదకకపల్లకే (క.)] పక్ఖిపేయ్య. తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను తం పరిత్తం ఉదకం [ఉదకమల్లకే ఉదకం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] అమునా లోణకపల్లేన లోణం అస్స అపేయ్య’’న్తి? ‘‘ఏవం, భన్తే’’. ‘‘తం కిస్స హేతు’’? ‘‘అదుఞ్హి, భన్తే, పరిత్తం ఉదకకపల్లకే ఉదకం, తం అమునా లోణకపల్లేన లోణం అస్స అపేయ్య’’న్తి. ‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, పురిసో లోణకపల్లకం గఙ్గాయ నదియా పక్ఖిపేయ్య. తం కిం మఞ్ఞథ, భిక్ఖవే, అపి ను సా గఙ్గా నదీ అమునా లోణకపల్లేన లోణం అస్స అపేయ్యా’’తి? ‘‘నో హేతం, భన్తే’’. ‘‘తం కిస్స హేతు’’? ‘‘అసు హి, భన్తే, గఙ్గాయ నదియా మహా ఉదకక్ఖన్ధో సో అమునా లోణకపల్లేన లోణో న అస్స అపేయ్యో’’తి [లోణం నేవస్స అపేయ్యన్తి (సీ.), న లోణో అస్స అపేయ్యోతి (పీ.)].

‘‘ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చస్స పుగ్గలస్స అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి. ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ.

‘‘కథంరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో అభావితకాయో హోతి అభావితసీలో అభావితచిత్తో అభావితపఞ్ఞో పరిత్తో అప్పాతుమో అప్పదుక్ఖవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి.

‘‘కథంరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో భావితకాయో హోతి భావితసీలో భావితచిత్తో భావితపఞ్ఞో అపరిత్తో మహత్తో అప్పమాణవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ.

‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అడ్ఢకహాపణేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణసతేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి. ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అడ్ఢకహాపణేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణసతేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి.

‘‘కథంరూపో, భిక్ఖవే, అడ్ఢకహాపణేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణసతేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో దలిద్దో హోతి అప్పస్సకో అప్పభోగో. ఏవరూపో, భిక్ఖవే, అడ్ఢకహాపణేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణసతేనపి బన్ధనం నిగచ్ఛతి.

‘‘కథంరూపో, భిక్ఖవే, అడ్ఢకహాపణేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణసతేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అడ్ఢో హోతి మహద్ధనో మహాభోగో. ఏవరూపో, భిక్ఖవే, అడ్ఢకహాపణేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి, కహాపణసతేనపి న బన్ధనం నిగచ్ఛతి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చస్స పుగ్గలస్స అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం. తమేనం నిరయం ఉపనేతి. ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ.

‘‘కథంరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం, తమేనం నిరయం ఉపనేతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో అభావితకాయో హోతి అభావితసీలో అభావితచిత్తో అభావితపఞ్ఞో పరిత్తో అప్పాతుమో అప్పదుక్ఖవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి.

‘‘కథంరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో భావితకాయో హోతి భావితసీలో భావితచిత్తో భావితపఞ్ఞో అపరిత్తో మహత్తో అప్పమాణవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ.

‘‘ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో భావితకాయో హోతి భావితసీలో భావితచిత్తో భావితపఞ్ఞో అపరిత్తో మహత్తో అప్పమాణవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఓరబ్భికో వా ఉరబ్భఘాతకో వా అప్పేకచ్చం ఉరబ్భం అదిన్నం ఆదియమానం పహోతి హన్తుం వా బన్ధితుం వా జాపేతుం వా యథాపచ్చయం వా కాతుం, అప్పేకచ్చం ఉరబ్భం అదిన్నం ఆదియమానం నప్పహోతి హన్తుం వా బన్ధితుం వా జాపేతుం వా యథాపచ్చయం వా కాతుం.

‘‘కథంరూపం, భిక్ఖవే, ఓరబ్భికో వా ఉరబ్భఘాతకో వా ఉరబ్భం అదిన్నం ఆదియమానం పహోతి హన్తుం వా బన్ధితుం వా జాపేతుం వా యథాపచ్చయం వా కాతుం? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో దలిద్దో హోతి అప్పస్సకో అప్పభోగో. ఏవరూపం, భిక్ఖవే, ఓరబ్భికో వా ఉరబ్భఘాతకో వా ఉరబ్భం అదిన్నం ఆదియమానం పహోతి హన్తుం వా బన్ధితుం వా జాపేతుం వా యథాపచ్చయం వా కాతుం.

‘‘కథంరూపం, భిక్ఖవే, ఓరబ్భికో వా ఉరబ్భఘాతకో వా ఉరబ్భం అదిన్నం ఆదియమానం నప్పహోతి హన్తుం వా బన్ధితుం వా జాపేతుం వా యథాపచ్చయం వా కాతుం. ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అడ్ఢో హోతి మహద్ధనో మహాభోగో రాజా వా రాజమహామత్తో వా. ఏవరూపం, భిక్ఖవే, ఓరబ్భికో వా ఉరబ్భఘాతకో వా ఉరబ్భం అదిన్నం ఆదియమానం నప్పహోతి హన్తుం వా బన్ధితుం వా జాపేతుం వా యథాపచ్చయం వా కాతుం. అఞ్ఞదత్థు పఞ్జలికోవ [పఞ్జలికో (క.)] నం [పరం (క.)] యాచతి – ‘దేహి మే, మారిస, ఉరబ్భం వా ఉరబ్భధనం వా’తి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి. ఇధ పన, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ.

‘‘కథంరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో అభావితకాయో హోతి అభావితసీలో అభావితచిత్తో అభావితపఞ్ఞో పరిత్తో అప్పాతుమో అప్పదుక్ఖవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స అప్పమత్తకమ్పి పాపకమ్మం కతం తమేనం నిరయం ఉపనేతి.

‘‘కథంరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో పుగ్గలో భావితకాయో హోతి భావితసీలో భావితచిత్తో భావితపఞ్ఞో అపరిత్తో మహత్తో అప్పమాణవిహారీ. ఏవరూపస్స, భిక్ఖవే, పుగ్గలస్స తాదిసంయేవ అప్పమత్తకం పాపకమ్మం కతం దిట్ఠధమ్మవేదనీయం హోతి, నాణుపి ఖాయతి, కిం బహుదేవ.

‘‘యో, భిక్ఖవే, ఏవం వదేయ్య – ‘యథా యథాయం పురిసో కమ్మం కరోతి తథా తథా తం పటిసంవేదేతీ’తి, ఏవం సన్తం, భిక్ఖవే, బ్రహ్మచరియవాసో న హోతి, ఓకాసో న పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయ. యో చ ఖో, భిక్ఖవే, ఏవం వదేయ్య – ‘యథా యథా వేదనీయం అయం పురిసో కమ్మం కరోతి తథా తథా తస్స విపాకం పటిసంవేదేతీ’తి, ఏవం సన్తం, భిక్ఖవే, బ్రహ్మచరియవాసో హోతి, ఓకాసో పఞ్ఞాయతి సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయా’’తి. నవమం.