౪. నిదానసుత్తం

౩౪. ‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, నిదానాని కమ్మానం సముదయాయ. కతమాని తీణి? లోభో నిదానం కమ్మానం సముదయాయ, దోసో నిదానం కమ్మానం సముదయాయ, మోహో నిదానం కమ్మానం సముదయాయ.

‘‘యం, భిక్ఖవే, లోభపకతం కమ్మం లోభజం లోభనిదానం లోభసముదయం, యత్థస్స అత్తభావో నిబ్బత్తతి తత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి. యత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి తత్థ తస్స కమ్మస్స విపాకం పటిసంవేదేతి, దిట్ఠే వా ధమ్మే ఉపపజ్జ వా [ఉపపజ్జే వా (సీ. స్యా. కం.) ఉపపజ్జిత్వాతి మ. ని. ౩.౩౦౩ పాళియా సంవణ్ణనా] అపరే వా [అపరాపరే వా (క.)] పరియాయే.

‘‘యం, భిక్ఖవే, దోసపకతం కమ్మం దోసజం దోసనిదానం దోససముదయం, యత్థస్స అత్తభావో నిబ్బత్తతి తత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి. యత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి తత్థ తస్స కమ్మస్స విపాకం పటిసంవేదేతి, దిట్ఠే వా ధమ్మే ఉపపజ్జ వా అపరే వా పరియాయే.

‘‘యం, భిక్ఖవే, మోహపకతం కమ్మం మోహజం మోహనిదానం మోహసముదయం, యత్థస్స అత్తభావో నిబ్బత్తతి తత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి. యత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి తత్థ తస్స కమ్మస్స విపాకం పటిసంవేదేతి, దిట్ఠే వా ధమ్మే ఉపపజ్జ వా అపరే వా పరియాయే.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, బీజాని అఖణ్డాని అపూతీని అవాతాతపహతాని సారాదాని సుఖసయితాని సుఖేత్తే సుపరికమ్మకతాయ భూమియా నిక్ఖిత్తాని. దేవో చ సమ్మాధారం అనుప్పవేచ్ఛేయ్య. ఏవస్సు తాని, భిక్ఖవే, బీజాని వుద్ధిం విరుళ్హిం వేపుల్లం ఆపజ్జేయ్యుం. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, యం లోభపకతం కమ్మం లోభజం లోభనిదానం లోభసముదయం, యత్థస్స అత్తభావో నిబ్బత్తతి తత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి. యత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి తత్థ తస్స కమ్మస్స విపాకం పటిసంవేదేతి, దిట్ఠే వా ధమ్మే ఉపపజ్జ వా అపరే వా పరియాయే.

‘‘యం దోసపకతం కమ్మం…పే… యం మోహపకతం కమ్మం మోహజం మోహనిదానం మోహసముదయం, యత్థస్స అత్తభావో నిబ్బత్తతి తత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి. యత్థ తం కమ్మం విపచ్చతి తత్థ తస్స కమ్మస్స విపాకం పటిసంవేదేతి, దిట్ఠే వా ధమ్మే ఉపపజ్జ వా అపరే వా పరియాయే. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి నిదానాని కమ్మానం సముదయాయ.

‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, నిదానాని కమ్మానం సముదయాయ. కతమాని తీణి? అలోభో నిదానం కమ్మానం సముదయాయ, అదోసో నిదానం కమ్మానం సముదయాయ, అమోహో నిదానం కమ్మానం సముదయాయ.

‘‘యం, భిక్ఖవే, అలోభపకతం కమ్మం అలోభజం అలోభనిదానం అలోభసముదయం, లోభే విగతే ఏవం తం కమ్మం పహీనం హోతి ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావఙ్కతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మం.

‘‘యం, భిక్ఖవే, అదోసపకతం కమ్మం అదోసజం అదోసనిదానం అదోససముదయం, దోసే విగతే ఏవం తం కమ్మం పహీనం హోతి ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావఙ్కతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మం.

‘‘యం, భిక్ఖవే, అమోహపకతం కమ్మం అమోహజం అమోహనిదానం అమోహసముదయం, మోహే విగతే ఏవం తం కమ్మం పహీనం హోతి ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావఙ్కతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మం.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, బీజాని అఖణ్డాని అపూతీని అవాతాతపహతాని సారాదాని సుఖసయితాని. తాని పురిసో అగ్గినా డహేయ్య. అగ్గినా డహిత్వా మసిం కరేయ్య. మసిం కరిత్వా మహావాతే వా ఓఫుణేయ్య [ఓపునేయ్య (సీ. పీ.)] నదియా వా సీఘసోతాయ పవాహేయ్య. ఏవస్సు తాని, భిక్ఖవే, బీజాని ఉచ్ఛిన్నమూలాని తాలావత్థుకతాని అనభావఙ్కతాని [అనభావకతాని (సీ. పీ.)] ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మాని. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, యం అలోభపకతం కమ్మం అలోభజం అలోభనిదానం అలోభసముదయం, లోభే విగతే ఏవం తం కమ్మం పహీనం హోతి ఉచ్ఛిన్నమూలం తాలావత్థుకతం అనభావఙ్కతం ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మం.

‘‘యం అదోసపకతం కమ్మం…పే… యం అమోహపకతం కమ్మం అమోహజం అమోహనిదానం అమోహసముదయం, మోహే విగతే ఏవం తం కమ్మం పహీనం హోతి…పే… ఆయతిం అనుప్పాదధమ్మం. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి నిదానాని కమ్మానం సముదయాయా’’తి.

‘‘లోభజం దోసజఞ్చేవ [దోసజం కమ్మం (క.)], మోహజఞ్చాపవిద్దసు;

యం తేన పకతం కమ్మం, అప్పం వా యది వా బహుం;

ఇధేవ తం వేదనియం, వత్థు అఞ్ఞం న విజ్జతి.

‘‘తస్మా లోభఞ్చ దోసఞ్చ, మోహజఞ్చాపి విద్దసు;

విజ్జం ఉప్పాదయం భిక్ఖు, సబ్బా దుగ్గతియో జహే’’తి. చతుత్థం;