౩. సారిపుత్తసుత్తం
౩౩. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం భగవా ఏతదవోచ – ‘‘సంఖిత్తేనపి ఖో అహం, సారిపుత్త, ధమ్మం దేసేయ్యం; విత్థారేనపి ఖో అహం, సారిపుత్త, ధమ్మం దేసేయ్యం; సంఖిత్తవిత్థారేనపి ఖో అహం, సారిపుత్త, ధమ్మం దేసేయ్యం; అఞ్ఞాతారో చ దుల్లభా’’తి. ‘‘ఏతస్స, భగవా, కాలో, ఏతస్స, సుగత, కాలో యం భగవా సంఖిత్తేనపి ధమ్మం దేసేయ్య, విత్థారేనపి ధమ్మం దేసేయ్య, సంఖిత్తవిత్థారేనపి ధమ్మం దేసేయ్య. భవిస్సన్తి ధమ్మస్స అఞ్ఞాతారో’’తి.
‘‘తస్మాతిహ, సారిపుత్త, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘ఇమస్మిఞ్చ సవిఞ్ఞాణకే కాయే అహఙ్కారమమఙ్కారమానానుసయా న భవిస్సన్తి, బహిద్ధా చ సబ్బనిమిత్తేసు అహఙ్కారమమఙ్కారమానానుసయా న భవిస్సన్తి, యఞ్చ చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతో అహఙ్కారమమఙ్కారమానానుసయా న హోన్తి తఞ్చ చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం ఉపసమ్పజ్జ విహరిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి ఖో, సారిపుత్త, సిక్ఖితబ్బం.
‘‘యతో చ ఖో, సారిపుత్త, భిక్ఖునో ఇమస్మిఞ్చ సవిఞ్ఞాణకే కాయే అహఙ్కారమమఙ్కారమానానుసయా న హోన్తి, బహిద్ధా చ సబ్బనిమిత్తేసు అహఙ్కారమమఙ్కారమానానుసయా న హోన్తి, యఞ్చ చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతో అహఙ్కారమమఙ్కారమానానుసయా న హోన్తి తఞ్చ చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం ఉపసమ్పజ్జ విహరతి; అయం వుచ్చతి, సారిపుత్త – ‘భిక్ఖు అచ్ఛేచ్ఛి [అచ్ఛేజ్జి (స్యా. కం. క.)] తణ్హం, వివత్తయి [వావత్తయి (సీ. పీ.)] సంయోజనం, సమ్మా మానాభిసమయా అన్తమకాసి దుక్ఖస్స’. ఇదఞ్చ పన మేతం, సారిపుత్త, సన్ధాయ భాసితం పారాయనే [పారాయణే (సీ.)] ఉదయపఞ్హే –
‘‘పహానం కామసఞ్ఞానం, దోమనస్సాన చూభయం;
థినస్స చ పనూదనం, కుక్కుచ్చానం నివారణం.
‘‘ఉపేక్ఖాసతిసంసుద్ధం, ధమ్మతక్కపురేజవం;
అఞ్ఞావిమోక్ఖం పబ్రూమి, అవిజ్జాయ పభేదన’’న్తి [సు. ని. ౧౧౧౨; చూళని. ఉదయమాణవపుచ్ఛా ౧౩౧]. తతియం;