౧. బాలవగ్గో

౧. భయసుత్తం

౧. ఏవం మే సుతం – ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తత్ర ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిక్ఖవో’’తి. ‘‘భదన్తే [భద్దన్తే (క.)]’’తి తే భిక్ఖూ భగవతో పచ్చస్సోసుం. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘యాని కానిచి, భిక్ఖవే, భయాని ఉప్పజ్జన్తి సబ్బాని తాని బాలతో ఉప్పజ్జన్తి, నో పణ్డితతో. యే కేచి ఉపద్దవా ఉప్పజ్జన్తి సబ్బే తే బాలతో ఉప్పజ్జన్తి, నో పణ్డితతో. యే కేచి ఉపసగ్గా ఉప్పజ్జన్తి సబ్బే తే బాలతో ఉప్పజ్జన్తి, నో పణ్డితతో. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, నళాగారా వా తిణాగారా వా [నళాగారం వా తిణాగారం వా (సీ.)] అగ్గి ముత్తో [అగ్గిముక్కో (సీ.), అగ్గి ముక్కో (స్యా. కం. పీ.)] కూటాగారానిపి డహతి ఉల్లిత్తావలిత్తాని నివాతాని ఫుసితగ్గళాని పిహితవాతపానాని; ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, యాని కానిచి భయాని ఉప్పజ్జన్తి సబ్బాని తాని బాలతో ఉప్పజ్జన్తి, నో పణ్డితతో. యే కేచి ఉపద్దవా ఉప్పజ్జన్తి సబ్బే తే బాలతో ఉప్పజ్జన్తి, నో పణ్డితతో. యే కేచి ఉపసగ్గా ఉప్పజ్జన్తి సబ్బే తే బాలతో ఉప్పజ్జన్తి, నో పణ్డితతో.

‘‘ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సప్పటిభయో బాలో, అప్పటిభయో పణ్డితో. సఉపద్దవో బాలో, అనుపద్దవో పణ్డితో. సఉపసగ్గో బాలో, అనుపసగ్గో పణ్డితో. నత్థి, భిక్ఖవే, పణ్డితతో భయం, నత్థి పణ్డితతో ఉపద్దవో, నత్థి పణ్డితతో ఉపసగ్గో.

‘‘తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవం సిక్ఖితబ్బం – ‘యేహి తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో తే తయో ధమ్మే అభినివజ్జేత్వా, యేహి తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో తే తయో ధమ్మే సమాదాయ వత్తిస్సామా’తి. ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి. పఠమం.

౨. లక్ఖణసుత్తం

౨. ‘‘కమ్మలక్ఖణో, భిక్ఖవే, బాలో, కమ్మలక్ఖణో పణ్డితో, అపదానసోభనీ [అపదానే సోభతి (స్యా. కం. పీ.)] పఞ్ఞాతి [పఞ్ఞత్తి (?)]. తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? కాయదుచ్చరితేన, వచీదుచ్చరితేన, మనోదుచ్చరితేన. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో.

‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? కాయసుచరితేన, వచీసుచరితేన, మనోసుచరితేన. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో.

౩. చిన్తీసుత్తం

౩. ‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, బాలస్స బాలలక్ఖణాని బాలనిమిత్తాని బాలాపదానాని. కతమాని తీణి? ఇధ, భిక్ఖవే, బాలో దుచ్చిన్తితచిన్తీ చ హోతి దుబ్భాసితభాసీ చ దుక్కటకమ్మకారీ చ. నో చేదం [నో చేతం (స్యా. కం. క.)], భిక్ఖవే, బాలో దుచ్చిన్తితచిన్తీ చ అభవిస్స దుబ్భాసితభాసీ చ దుక్కటకమ్మకారీ చ, కేన నం పణ్డితా జానేయ్యుం [తేన నం పణ్డితా న జానేయ్యుం (క.), న నం పణ్డితా జానేయ్యుం (?)] – ‘బాలో అయం భవం అసప్పురిసో’తి? యస్మా చ ఖో, భిక్ఖవే, బాలో దుచ్చిన్తితచిన్తీ చ హోతి దుబ్భాసితభాసీ చ దుక్కటకమ్మకారీ చ తస్మా నం పణ్డితా జానన్తి – ‘బాలో అయం భవం అసప్పురిసో’తి. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి బాలస్స బాలలక్ఖణాని బాలనిమిత్తాని బాలాపదానాని.

‘‘తీణిమాని, భిక్ఖవే, పణ్డితస్స పణ్డితలక్ఖణాని పణ్డితనిమిత్తాని పణ్డితాపదానాని. కతమాని తీణి? ఇధ, భిక్ఖవే, పణ్డితో సుచిన్తితచిన్తీ చ హోతి సుభాసితభాసీ చ సుకతకమ్మకారీ చ. నో చేదం, భిక్ఖవే, పణ్డితో సుచిన్తితచిన్తీ చ అభవిస్స సుభాసితభాసీ చ సుకతకమ్మకారీ చ, కేన నం పణ్డితా జానేయ్యుం – ‘పణ్డితో అయం భవం సప్పురిసో’తి? యస్మా చ ఖో, భిక్ఖవే, పణ్డితో సుచిన్తితచిన్తీ చ హోతి సుభాసితభాసీ చ సుకతకమ్మకారీ చ తస్మా నం పణ్డితా జానన్తి – ‘పణ్డితో అయం భవం సప్పురిసో’తి. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి పణ్డితస్స పణ్డితలక్ఖణాని పణ్డితనిమిత్తాని పణ్డితాపదానాని. తస్మాతిహ…. తతియం.

౪. అచ్చయసుత్తం

౪. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? అచ్చయం అచ్చయతో న పస్సతి, అచ్చయం అచ్చయతో దిస్వా యథాధమ్మం నప్పటికరోతి, పరస్స ఖో పన అచ్చయం దేసేన్తస్స యథాధమ్మం నప్పటిగ్గణ్హాతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో.

‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? అచ్చయం అచ్చయతో పస్సతి, అచ్చయం అచ్చయతో దిస్వా యథాధమ్మం పటికరోతి, పరస్స ఖో పన అచ్చయం దేసేన్తస్స యథాధమ్మం పటిగ్గణ్హాతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో. తస్మాతిహ…. చతుత్థం.

౫. అయోనిసోసుత్తం

౫. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? అయోనిసో పఞ్హం కత్తా హోతి, అయోనిసో పఞ్హం విస్సజ్జేతా హోతి, పరస్స ఖో పన యోనిసో పఞ్హం విస్సజ్జితం పరిమణ్డలేహి పదబ్యఞ్జనేహి సిలిట్ఠేహి ఉపగతేహి నాబ్భనుమోదితా హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో.

‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? యోనిసో పఞ్హం కత్తా హోతి, యోనిసో పఞ్హం విస్సజ్జేతా హోతి, పరస్స ఖో పన యోనిసో పఞ్హం విస్సజ్జితం పరిమణ్డలేహి పదబ్యఞ్జనేహి సిలిట్ఠేహి ఉపగతేహి అబ్భనుమోదితా హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో. తస్మాతిహ…. పఞ్చమం.

౬. అకుసలసుత్తం

౬. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? అకుసలేన కాయకమ్మేన, అకుసలేన వచీకమ్మేన, అకుసలేన మనోకమ్మేన. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో.

‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? కుసలేన కాయకమ్మేన, కుసలేన వచీకమ్మేన, కుసలేన మనోకమ్మేన. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో. తస్మాతిహ…. ఛట్ఠం.

౭. సావజ్జసుత్తం

౭. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? సావజ్జేన కాయకమ్మేన, సావజ్జేన వచీకమ్మేన, సావజ్జేన మనోకమ్మేన…పే… అనవజ్జేన కాయకమ్మేన, అనవజ్జేన వచీకమ్మేన, అనవజ్జేన మనోకమ్మేన…పే…. సత్తమం.

౮. సబ్యాబజ్ఝసుత్తం

౮. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో వేదితబ్బో. కతమేహి తీహి? సబ్యాబజ్ఝేన కాయకమ్మేన, సబ్యాబజ్ఝేన వచీకమ్మేన, సబ్యాబజ్ఝేన మనోకమ్మేన…పే… అబ్యాబజ్ఝేన కాయకమ్మేన, అబ్యాబజ్ఝేన వచీకమ్మేన, అబ్యాబజ్ఝేన మనోకమ్మేన. ఇమేహి, ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వేదితబ్బో.

౯. ఖతసుత్తం

౯. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో అబ్యత్తో అసప్పురిసో ఖతం ఉపహతం అత్తానం పరిహరతి, సావజ్జో చ హోతి సానువజ్జో చ విఞ్ఞూనం, బహుఞ్చ అపుఞ్ఞం పసవతి. కతమేహి తీహి? కాయదుచ్చరితేన, వచీదుచ్చరితేన, మనోదుచ్చరితేన. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో బాలో అబ్యత్తో అసప్పురిసో ఖతం ఉపహతం అత్తానం పరిహరతి, సావజ్జో చ హోతి సానువజ్జో చ విఞ్ఞూనం, బహుఞ్చ అపుఞ్ఞం పసవతి.

‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వియత్తో సప్పురిసో అక్ఖతం అనుపహతం అత్తానం పరిహరతి, అనవజ్జో చ హోతి అననువజ్జో చ విఞ్ఞూనం, బహుఞ్చ పుఞ్ఞం పసవతి. కతమేహి తీహి? కాయసుచరితేన, వచీసుచరితేన, మనోసుచరితేన. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో పణ్డితో వియత్తో సప్పురిసో అక్ఖతం అనుపహతం అత్తానం పరిహరతి, అనవజ్జో చ హోతి అననువజ్జో చ విఞ్ఞూనం, బహుఞ్చ పుఞ్ఞం పసవతీ’’తి. నవమం.

౧౦. మలసుత్తం

౧౦. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో తయో మలే అప్పహాయ యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం నిరయే. కతమేహి తీహి? దుస్సీలో చ హోతి, దుస్సీల్యమలఞ్చస్స అప్పహీనం హోతి; ఇస్సుకీ చ హోతి, ఇస్సామలఞ్చస్స అప్పహీనం హోతి; మచ్ఛరీ చ హోతి, మచ్ఛేరమలఞ్చస్స అప్పహీనం హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఇమే తయో మలే అప్పహాయ యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం నిరయే.

‘‘తీహి, భిక్ఖవే, ధమ్మేహి సమన్నాగతో తయో మలే పహాయ యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం సగ్గే. కతమేహి తీహి? సీలవా చ హోతి, దుస్సీల్యమలఞ్చస్స పహీనం హోతి; అనిస్సుకీ చ హోతి, ఇస్సామలఞ్చస్స పహీనం హోతి; అమచ్ఛరీ చ హోతి, మచ్ఛేరమలఞ్చస్స పహీనం హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఇమే తయో మలే పహాయ యథాభతం నిక్ఖిత్తో ఏవం సగ్గే’’తి. దసమం.

బాలవగ్గో పఠమో.