౧. కామభోగీసుత్తం

౯౧. ఏకం సమయం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో అనాథపిణ్డికో గహపతి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో అనాథపిణ్డికం గహపతిం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘దసయిమే, గహపతి, కామభోగీ సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే దస? ఇధ, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేన; అధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేన న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతి [న అత్తానం సుఖేతి పీణేతి (సీ. స్యా. పీ.) ఏవముపరిపి] న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేన; అధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి, న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేన; అధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనపి అసాహసేనపి; ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేనపి అసాహసేనపి న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతి న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనపి అసాహసేనపి; ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేనపి అసాహసేనపి అత్తానం సుఖేతి పీణేతి, న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనపి అసాహసేనపి; ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేనపి అసాహసేనపి అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన; ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతి న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన; ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి, న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన; ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి. తే చ భోగే గథితో [గధితో (క.) అ. ని. ౩.౧౨౪ పస్సితబ్బం] ముచ్ఛితో అజ్ఝోసన్నో [అజ్ఝాపన్నో (సబ్బత్థ) అ. ని. ౩.౧౨౪ సుత్తవణ్ణనా టీకా ఓలోకేతబ్బా] అనాదీనవదస్సావీ అనిస్సరణపఞ్ఞో పరిభుఞ్జతి.

‘‘ఇధ పన, గహపతి, ఏకచ్చో కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన; ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి. తే చ భోగే అగథితో అముచ్ఛితో అనజ్ఝోసన్నో ఆదీనవదస్సావీ నిస్సరణపఞ్ఞో పరిభుఞ్జతి.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేన, అధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేన న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతి న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ తీహి ఠానేహి గారయ్హో. ‘అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన గారయ్హో. ‘న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన గారయ్హో. ‘న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి, ఇమినా తతియేన ఠానేన గారయ్హో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమేహి తీహి ఠానేహి గారయ్హో.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేన, అధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ ద్వీహి ఠానేహి గారయ్హో ఏకేన ఠానేన పాసంసో. ‘అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన గారయ్హో. ‘అత్తానం సుఖేతి పీణేతీ’తి, ఇమినా ఏకేన ఠానేన పాసంసో. ‘న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి ఇమినా దుతియేన ఠానేన గారయ్హో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమేహి ద్వీహి ఠానేహి గారయ్హో ఇమినా ఏకేన ఠానేన పాసంసో.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేన, అధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ ఏకేన ఠానేన గారయ్హో ద్వీహి ఠానేహి పాసంసో. ‘అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనా’తి, ఇమినా ఏకేన ఠానేన గారయ్హో. ‘అత్తానం సుఖేతి పీణేతీ’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన పాసంసో. ‘సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన పాసంసో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమినా ఏకేన ఠానేన గారయ్హో, ఇమేహి ద్వీహి ఠానేహి పాసంసో.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనపి అసాహసేనపి, ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేనపి అసాహసేనపి న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతి న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ ఏకేన ఠానేన పాసంసో తీహి ఠానేహి గారయ్హో. ‘ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేనా’తి, ఇమినా ఏకేన ఠానేన పాసంసో. ‘అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన గారయ్హో. ‘న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన గారయ్హో. ‘న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి, ఇమినా తతియేన ఠానేన గారయ్హో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమినా ఏకేన ఠానేన పాసంసో ఇమేహి తీహి ఠానేహి గారయ్హో.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనపి అసాహసేనపి, ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేనపి అసాహసేనపి అత్తానం సుఖేతి పీణేతి న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ ద్వీహి ఠానేహి పాసంసో ద్వీహి ఠానేహి గారయ్హో. ‘ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన పాసంసో. ‘అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన గారయ్హో. ‘అత్తానం సుఖేతి పీణేతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన పాసంసో. ‘న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన గారయ్హో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమేహి ద్వీహి ఠానేహి పాసంసో ఇమేహి ద్వీహి ఠానేహి గారయ్హో.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనపి అసాహసేనపి, ధమ్మాధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా సాహసేనపి అసాహసేనపి అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ తీహి ఠానేహి పాసంసో ఏకేన ఠానేన గారయ్హో. ‘ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన పాసంసో. ‘అధమ్మేన భోగే పరియేసతి సాహసేనా’తి, ఇమినా ఏకేన ఠానేన గారయ్హో. ‘అత్తానం సుఖేతి పీణేతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన పాసంసో. ‘సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి, ఇమినా తతియేన ఠానేన పాసంసో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమేహి తీహి ఠానేహి పాసంసో ఇమినా ఏకేన ఠానేన గారయ్హో.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన, ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతి న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ ఏకేన ఠానేన పాసంసో ద్వీహి ఠానేహి గారయ్హో. ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేనా’తి, ఇమినా ఏకేన ఠానేన పాసంసో. ‘న అత్తానం సుఖేతి న పీణేతీ’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన గారయ్హో. ‘న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన గారయ్హో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమినా ఏకేన ఠానేన పాసంసో ఇమేహి ద్వీహి ఠానేహి గారయ్హో.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన, ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ ద్వీహి ఠానేహి పాసంసో ఏకేన ఠానేన గారయ్హో. ‘ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన పాసంసో. ‘అత్తానం సుఖేతి పీణేతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన పాసంసో. ‘న సంవిభజతి న పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి ఇమినా ఏకేన ఠానేన గారయ్హో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమేహి ద్వీహి ఠానేహి పాసంసో ఇమినా ఏకేన ఠానేన గారయ్హో.

‘‘తత్ర, గహపతి య్వాయం కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన, ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి, తే చ భోగే గథితో ముచ్ఛితో అజ్ఝోసన్నో అనాదీనవదస్సావీ అనిస్సరణపఞ్ఞో పరిభుఞ్జతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ తీహి ఠానేహి పాసంసో ఏకేన ఠానేన గారయ్హో. ‘ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన పాసంసో. ‘అత్తానం సుఖేతి పీణేతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన పాసంసో. ‘సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి, ఇమినా తతియేన ఠానేన పాసంసో. ‘తే చ భోగే గథితో ముచ్ఛితో అజ్ఝోసన్నో అనాదీనవదస్సావీ అనిస్సరణపఞ్ఞో పరిభుఞ్జతీ’తి, ఇమినా ఏకేన ఠానేన గారయ్హో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమేహి తీహి ఠానేహి పాసంసో ఇమినా ఏకేన ఠానేన గారయ్హో.

‘‘తత్ర, గహపతి, య్వాయం కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన, ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి, తే చ భోగే అగథితో అముచ్ఛితో అనజ్ఝోసన్నో ఆదీనవదస్సావీ నిస్సరణపఞ్ఞో పరిభుఞ్జతి, అయం, గహపతి, కామభోగీ చతూహి ఠానేహి పాసంసో. ‘ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేనా’తి, ఇమినా పఠమేన ఠానేన పాసంసో. ‘అత్తానం సుఖేతి పీణేతీ’తి, ఇమినా దుతియేన ఠానేన పాసంసో. ‘సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతీ’తి, ఇమినా తతియేన ఠానేన పాసంసో. ‘తే చ భోగే అగథితో అముచ్ఛితో అనజ్ఝోసన్నో ఆదీనవదస్సావీ నిస్సరణపఞ్ఞో పరిభుఞ్జతీ’తి, ఇమినా చతుత్థేన ఠానేన పాసంసో. అయం, గహపతి, కామభోగీ ఇమేహి చతూహి ఠానేహి పాసంసో.

‘‘ఇమే ఖో, గహపతి, దస కామభోగీ సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. ఇమేసం ఖో, గహపతి, దసన్నం కామభోగీనం య్వాయం కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన, ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి, తే చ భోగే అగథితో అముచ్ఛితో అనజ్ఝోసన్నో ఆదీనవదస్సావీ నిస్సరణపఞ్ఞో పరిభుఞ్జతి, అయం ఇమేసం దసన్నం కామభోగీనం అగ్గో చ సేట్ఠో చ పామోక్ఖో [మోక్ఖో (క. సీ.) అ. ని. ౪.౯౫; ౫.౧౮౧; సం. ని. ౩.౬౬౨] చ ఉత్తమో చ పవరో చ. సేయ్యథాపి, గహపతి, గవా ఖీరం, ఖీరమ్హా దధి, దధిమ్హా నవనీతం, నవనీతమ్హా సప్పి, సప్పిమ్హా సప్పిమణ్డో. సప్పిమణ్డో తత్థ అగ్గమక్ఖాయతి.

ఏవమేవం ఖో, గహపతి, ఇమేసం దసన్నం కామభోగీనం య్వాయం కామభోగీ ధమ్మేన భోగే పరియేసతి అసాహసేన, ధమ్మేన భోగే పరియేసిత్వా అసాహసేన అత్తానం సుఖేతి పీణేతి సంవిభజతి పుఞ్ఞాని కరోతి, తే చ భోగే అగథితో అముచ్ఛితో అనజ్ఝోసన్నో ఆదీనవదస్సావీ నిస్సరణపఞ్ఞో పరిభుఞ్జతి, అయం ఇమేసం దసన్నం కామభోగీనం అగ్గో చ సేట్ఠో చ పామోక్ఖో [మోక్ఖో (క. సీ.) అ. ని. ౫.౧౮౧] చ ఉత్తమో చ పవరో చా’’తి. పఠమం.