౨. కణ్టకసుత్తం

౭౨. ఏకం సమయం భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం సమ్బహులేహి అభిఞ్ఞాతేహి అభిఞ్ఞాతేహి థేరేహి సావకేహి సద్ధిం – ఆయస్మతా చ చాలేన [పాలేన (స్యా.)], ఆయస్మతా చ ఉపచాలేన [ఉప్పాలేన (స్యా.)], ఆయస్మతా చ కుక్కుటేన [కక్కటేన (సీ. స్యా.)], ఆయస్మతా చ కళిమ్భేన [కవిమ్భేన (సీ.)], ఆయస్మతా చ నికటేన [కటేన (సీ.)], ఆయస్మతా చ కటిస్సహేన; అఞ్ఞేహి చ అభిఞ్ఞాతేహి అభిఞ్ఞాతేహి థేరేహి సావకేహి సద్ధిం.

తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా అభిఞ్ఞాతా అభిఞ్ఞాతా లిచ్ఛవీ భద్రేహి భద్రేహి యానేహి పరపురాయ [పరంపురాయ (స్యా. అట్ఠ.)] ఉచ్చాసద్దా మహాసద్దా మహావనం అజ్ఝోగాహన్తి భగవన్తం దస్సనాయ. అథ ఖో తేసం ఆయస్మన్తానం ఏతదహోసి – ‘‘ఇమే ఖో సమ్బహులా అభిఞ్ఞాతా అభిఞ్ఞాతా లిచ్ఛవీ భద్రేహి భద్రేహి యానేహి పరపురాయ ఉచ్చాసద్దా మహాసద్దా మహావనం అజ్ఝోగాహన్తి భగవన్తం దస్సనాయ. ‘సద్దకణ్టకా ఖో పన ఝానా’ వుత్తా భగవతా. యంనూన మయం యేన గోసిఙ్గసాలవనదాయో తేనుపసఙ్కమేయ్యామ. తత్థ మయం అప్పసద్దా అప్పాకిణ్ణా ఫాసుం [ఫాసు (స్యా. క.)] విహరేయ్యామా’’తి. అథ ఖో తే ఆయస్మన్తో యేన గోసిఙ్గసాలవనదాయో తేనుపసఙ్కమింసు; తత్థ తే ఆయస్మన్తో అప్పసద్దా అప్పాకిణ్ణా ఫాసుం విహరన్తి.

అథ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘కహం ను ఖో, భిక్ఖవే, చాలో, కహం ఉపచాలో, కహం కుక్కుటో, కహం కళిమ్భో, కహం నికటో, కహం కటిస్సహో; కహం ను ఖో తే, భిక్ఖవే, థేరా సావకా గతా’’తి?

‘‘ఇధ, భన్తే, తేసం ఆయస్మన్తానం ఏతదహోసి – ‘ఇమే ఖో సమ్బహులా అభిఞ్ఞాతా అభిఞ్ఞాతా లిచ్ఛవీ భద్రేహి భద్రేహి యానేహి పరపురాయ ఉచ్చాసద్దా మహాసద్దా మహావనం అజ్ఝోగాహన్తి భగవన్తం దస్సనాయ ‘సద్దకణ్టకా ఖో పన ఝానావుత్తా భగవతా యంనూన మయం యేన గోసిఙ్గసాలవనదాయో తేనుపసఙ్కమేయ్యామ తత్థ మయం అప్పసద్దా అప్పాకిణ్ణా ఫాసుం విహరేయ్యామా’తి. అథ ఖో తే, భన్తే, ఆయస్మన్తో యేన గోసిఙ్గసాలవనదాయో తేనుపసఙ్కమింసు. తత్థ తే ఆయస్మన్తో అప్పసద్దా అప్పాకిణ్ణా ఫాసుం విహరన్తీ’’తి.

‘‘సాధు సాధు, భిక్ఖవే, యథా తే మహాసావకా సమ్మా బ్యాకరమానా బ్యాకరేయ్యుం, ‘సద్దకణ్టకా హి, భిక్ఖవే, ఝానా’ వుత్తా మయా.

‘‘దసయిమే, భిక్ఖవే, కణ్టకా. కతమే దస? పవివేకారామస్స సఙ్గణికారామతా కణ్టకో, అసుభనిమిత్తానుయోగం అనుయుత్తస్స సుభనిమిత్తానుయోగో కణ్టకో, ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారస్స విసూకదస్సనం కణ్టకో, బ్రహ్మచరియస్స మాతుగామూపచారో [మాతుగామోపవిచారో (సీ.), మాతుగామూపవిచరో (క.)] కణ్టకో, [కథా. ౩౩౩] పఠమస్స ఝానస్స సద్దో కణ్టకో, దుతియస్స ఝానస్స వితక్కవిచారా కణ్టకా, తతియస్స ఝానస్స పీతి కణ్టకో, చతుత్థస్స ఝానస్స అస్సాసపస్సాసో కణ్టకో, సఞ్ఞావేదయితనిరోధసమాపత్తియా సఞ్ఞా చ వేదనా చ కణ్టకో రాగో కణ్టకో దోసో కణ్టకో మోహో కణ్టకో.

‘‘అకణ్టకా, భిక్ఖవే, విహరథ. నిక్కణ్టకా, భిక్ఖవే, విహరథ. అకణ్టకనిక్కణ్టకా, భిక్ఖవే, విహరథ. అకణ్టకా, భిక్ఖవే, అరహన్తో; నిక్కణ్టకా, భిక్ఖవే, అరహన్తో; అకణ్టకనిక్కణ్టకా, భిక్ఖవే, అరహన్తో’’తి. దుతియం.