౭. పఠమనళకపానసుత్తం

౬౭. ఏకం సమయం భగవా కోసలేసు చారికం చరమానో మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం యేన నళకపానం నామ కోసలానం నిగమో తదవసరి. తత్ర సుదం భగవా నళకపానే విహరతి పలాసవనే. తేన ఖో పన సమయేన భగవా తదహుపోసథే భిక్ఖుసఙ్ఘపరివుతో నిసిన్నో హోతి. అథ ఖో భగవా బహుదేవ రత్తిం భిక్ఖూనం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేత్వా సమాదపేత్వా సముత్తేజేత్వా సమ్పహంసేత్వా తుణ్హీభూతం తుణ్హీభూతం భిక్ఖుసఙ్ఘం అనువిలోకేత్వా ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆమన్తేసి –

‘‘విగతథినమిద్ధో [విగతథీనమిద్ధో (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఖో, సారిపుత్త, భిక్ఖుసఙ్ఘో. పటిభాతు తం, సారిపుత్త, భిక్ఖూనం ధమ్మీ కథా. పిట్ఠి మే ఆగిలాయతి; తమహం ఆయమిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో భగవతో పచ్చస్సోసి.

అథ ఖో భగవా చతుగ్గుణం సఙ్ఘాటిం పఞ్ఞాపేత్వా దక్ఖిణేన పస్సేన సీహసేయ్యం కప్పేసి పాదే పాదం అచ్చాధాయ సతో సమ్పజానో ఉట్ఠానసఞ్ఞం మనసి కరిత్వా. తత్ర ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఆవుసో భిక్ఖవే’’తి. ‘‘ఆవుసో’’తి ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స పచ్చస్సోసుం. ఆయస్మా సారిపుత్తో ఏతదవోచ –

‘‘యస్స కస్సచి, ఆవుసో, సద్ధా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరీ [హిరి (సీ. స్యా. కం. పీ.)] నత్థి… ఓత్తప్పం నత్థి … వీరియం [విరియం (సీ. స్యా. కం. పీ.)] నత్థి… పఞ్ఞా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, తస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, హానియేవ పాటికఙ్ఖా కుసలేసు ధమ్మేసు నో వుద్ధి. సేయ్యథాపి, ఆవుసో, కాళపక్ఖే చన్దస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, హాయతేవ వణ్ణేన హాయతి మణ్డలేన హాయతి ఆభాయ హాయతి ఆరోహపరిణాహేన; ఏవమేవం ఖో, ఆవుసో, యస్స కస్సచి సద్ధా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరీ నత్థి… ఓత్తప్పం నత్థి… వీరియం నత్థి… పఞ్ఞా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, తస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, హానియేవ పాటికఙ్ఖా కుసలేసు ధమ్మేసు నో వుద్ధి.

‘‘అస్సద్ధో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘అహిరికో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘అనోత్తప్పీ పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘కుసీతో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘దుప్పఞ్ఞో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘కోధనో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘ఉపనాహీ పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘పాపిచ్ఛో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘పాపమిత్తో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం; ‘మిచ్ఛాదిట్ఠికో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, పరిహానమేతం.

‘‘యస్స కస్సచి, ఆవుసో, సద్ధా అత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరీ అత్థి… ఓత్తప్పం అత్థి… పఞ్ఞా అత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, తస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, వుద్ధియేవ పాటికఙ్ఖా కుసలేసు ధమ్మేసు నో పరిహాని. సేయ్యథాపి, ఆవుసో, జుణ్హపక్ఖే చన్దస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, వడ్ఢతేవ వణ్ణేన వడ్ఢతి మణ్డలేన వడ్ఢతి ఆభాయ వడ్ఢతి ఆరోహపరిణాహేన; ఏవమేవం ఖో, ఆవుసో, యస్స కస్సచి సద్ధా అత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరీ అత్థి… ఓత్తప్పం అత్థి… వీరియం అత్థి… పఞ్ఞా అత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, తస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, వుద్ధియేవ పాటికఙ్ఖా కుసలేసు ధమ్మేసు నో పరిహాని.

‘‘‘సద్ధో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘హిరీమా పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘ఓత్తప్పీ పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘ఆరద్ధవీరియో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘పఞ్ఞవా పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘అక్కోధనో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘అనుపనాహీ పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘అప్పిచ్ఛో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘కల్యాణమిత్తో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేతం; ‘సమ్మాదిట్ఠికో పురిసపుగ్గలో’తి, ఆవుసో, అపరిహానమేత’’న్తి.

అథ ఖో భగవా పచ్చుట్ఠాయ ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఆమన్తేసి – ‘‘సాధు సాధు, సారిపుత్త! యస్స కస్సచి, సారిపుత్త, సద్ధా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరీ నత్థి… ఓత్తప్పం నత్థి… వీరియం నత్థి… పఞ్ఞా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, తస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, హానియేవ పాటికఙ్ఖా కుసలేసు ధమ్మేసు నో వుద్ధి. సేయ్యథాపి, సారిపుత్త, కాళపక్ఖే చన్దస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, హాయతేవ వణ్ణేన హాయతి మణ్డలేన హాయతి ఆభాయ హాయతి ఆరోహపరిణాహేన; ఏవమేవం ఖో, సారిపుత్త, యస్స కస్సచి సద్ధా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు…పే… పఞ్ఞా నత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, తస్స యా రత్తి వా దివసో వా …పే… నో వుద్ధి.

‘‘‘అస్సద్ధో పురిసపుగ్గలో’తి, సారిపుత్త, పరిహానమేతం; అహిరికో… అనోత్తప్పీ… కుసీతో… దుప్పఞ్ఞో… కోధనో… ఉపనాహీ… పాపిచ్ఛో… పాపమిత్తో… ‘మిచ్ఛాదిట్ఠికో పురిసపుగ్గలో’తి, సారిపుత్త, పరిహానమేతం.

‘‘యస్స కస్సచి, సారిపుత్త, సద్ధా అత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరీ అత్థి… ఓత్తప్పం అత్థి… వీరియం అత్థి… పఞ్ఞా అత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, తస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, వుద్ధియేవ పాటికఙ్ఖా కుసలేసు ధమ్మేసు నో పరిహాని. సేయ్యథాపి, సారిపుత్త, జుణ్హపక్ఖే చన్దస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, వడ్ఢతేవ వణ్ణేన వడ్ఢతి మణ్డలేన వడ్ఢతి ఆభాయ వడ్ఢతి ఆరోహపరిణాహేన; ఏవమేవం ఖో, సారిపుత్త, యస్స కస్సచి సద్ధా అత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, హిరీ అత్థి… ఓత్తప్పం అత్థి… వీరియం అత్థి… పఞ్ఞా అత్థి కుసలేసు ధమ్మేసు, తస్స యా రత్తి వా దివసో వా ఆగచ్ఛతి, వుద్ధియేవ పాటికఙ్ఖా కుసలేసు ధమ్మేసు నో పరిహాని.

‘‘‘సద్ధో పురిసపుగ్గలో’తి, సారిపుత్త, అపరిహానమేతం; హిరీమా… ఓత్తప్పీ… ఆరద్ధవీరియో… పఞ్ఞవా… అక్కోధనో… అనుపనాహీ… అప్పిచ్ఛో… కల్యాణమిత్తో… ‘సమ్మాదిట్ఠికో పురిసపుగ్గలో’తి, సారిపుత్త, అపరిహానమేత’’న్తి. సత్తమం.