౧. అవిజ్జాసుత్తం

౬౧. ‘‘పురిమా, భిక్ఖవే, కోటి న పఞ్ఞాయతి అవిజ్జాయ – ‘ఇతో పుబ్బే అవిజ్జా నాహోసి, అథ పచ్ఛా సమభవీ’తి. ఏవఞ్చేతం, భిక్ఖవే, వుచ్చతి, అథ చ పన పఞ్ఞాయతి – ‘ఇదప్పచ్చయా అవిజ్జా’తి.

‘‘అవిజ్జమ్పాహం [అవిజ్జమ్పహం (సీ. స్యా.)], భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో అవిజ్జాయ? ‘పఞ్చ నీవరణా’తిస్స వచనీయం. పఞ్చపాహం, భిక్ఖవే, నీవరణే సాహారే వదామి, నో అనాహారే. కో చాహారో పఞ్చన్నం నీవరణానం? ‘తీణి దుచ్చరితానీ’తిస్స వచనీయం. తీణిపాహం, భిక్ఖవే, దుచ్చరితాని సాహారాని వదామి, నో అనాహారాని. కో చాహారో తిణ్ణం దుచ్చరితానం? ‘ఇన్ద్రియఅసంవరో’తిస్స వచనీయం. ఇన్ద్రియఅసంవరమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో ఇన్ద్రియఅసంవరస్స? ‘అసతాసమ్పజఞ్ఞ’న్తిస్స వచనీయం. అసతాసమ్పజఞ్ఞమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో అసతాసమ్పజఞ్ఞస్స? ‘అయోనిసోమనసికారో’తిస్స వచనీయం. అయోనిసోమనసికారమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో అయోనిసోమనసికారస్స? ‘అస్సద్ధియ’న్తిస్స వచనీయం. అస్సద్ధియమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో అస్సద్ధియస్స? ‘అసద్ధమ్మస్సవన’న్తిస్స వచనీయం. అసద్ధమ్మస్సవనమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో అసద్ధమ్మస్సవనస్స? ‘అసప్పురిససంసేవో’తిస్స వచనీయం.

‘‘ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, అసప్పురిససంసేవో పరిపూరో అసద్ధమ్మస్సవనం పరిపూరేతి, అసద్ధమ్మస్సవనం పరిపూరం అస్సద్ధియం పరిపూరేతి, అస్సద్ధియం పరిపూరం అయోనిసోమనసికారం పరిపూరేతి, అయోనిసోమనసికారో పరిపూరో అసతాసమ్పజఞ్ఞం పరిపూరేతి, అసతాసమ్పజఞ్ఞం పరిపూరం ఇన్ద్రియఅసంవరం పరిపూరేతి, ఇన్ద్రియఅసంవరో పరిపూరో తీణి దుచ్చరితాని పరిపూరేతి, తీణి దుచ్చరితాని పరిపూరాని పఞ్చ నీవరణే పరిపూరేన్తి, పఞ్చ నీవరణా పరిపూరా అవిజ్జం పరిపూరేన్తి. ఏవమేతిస్సా అవిజ్జాయ ఆహారో హోతి, ఏవఞ్చ పారిపూరి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఉపరిపబ్బతే థుల్లఫుసితకే దేవే వస్సన్తే ( ) [(గలగలాయన్తే) (సీ.), (గళగళాయన్తే) (స్యా.)] తం ఉదకం యథానిన్నం పవత్తమానం పబ్బతకన్దరపదరసాఖా పరిపూరేతి, పబ్బతకన్దరపదరసాఖా పరిపూరా కుసోబ్భే [కుస్సుబ్భే (సీ.), కుసుబ్భే (స్యా.), కుసోమ్భే (క.) అ. ని. ౩.౯౬] పరిపూరేన్తి. కుసోబ్భా పరిపూరా మహాసోబ్భే [మహాసోమ్భే (క.)] పరిపూరేన్తి, మహాసోబ్భా పరిపూరా కున్నదియో పరిపూరేన్తి, కున్నదియో పరిపూరా మహానదియో పరిపూరేన్తి, మహానదియో పరిపూరా మహాసముద్దం సాగరం పరిపూరేన్తి; ఏవమేతస్స మహాసముద్దస్స సాగరస్స ఆహారో హోతి, ఏవఞ్చ పారిపూరి.

‘‘ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, అసప్పురిససంసేవో పరిపూరో అసద్ధమ్మస్సవనం పరిపూరేతి, అసద్ధమ్మస్సవనం పరిపూరం అస్సద్ధియం పరిపూరేతి, అస్సద్ధియం పరిపూరం అయోనిసోమనసికారం పరిపూరేతి, అయోనిసోమనసికారో పరిపూరో అసతాసమ్పజఞ్ఞం పరిపూరేతి, అసతాసమ్పజఞ్ఞం పరిపూరం ఇన్ద్రియఅసంవరం పరిపూరేతి, ఇన్ద్రియఅసంవరో పరిపూరో తీణి దుచ్చరితాని పరిపూరేతి, తీణి దుచ్చరితాని పరిపూరాని పఞ్చ నీవరణే పరిపూరేన్తి, పఞ్చ నీవరణా పరిపూరా అవిజ్జం పరిపూరేన్తి; ఏవమేతిస్సా అవిజ్జాయ ఆహారో హోతి, ఏవఞ్చ పారిపూరి.

‘‘విజ్జావిముత్తిమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో విజ్జావిముత్తియా? ‘సత్త బోజ్ఝఙ్గా’తిస్స వచనీయం. సత్తపాహం, భిక్ఖవే, బోజ్ఝఙ్గే సాహారే వదామి, నో అనాహారే. కో చాహారో సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం? ‘చత్తారో సతిపట్ఠానా’తిస్స వచనీయం. చత్తారోపాహం, భిక్ఖవే, సతిపట్ఠానే సాహారే వదామి, నో అనాహారే. కో చాహారో చతున్నం సతిపట్ఠానానం? ‘తీణి సుచరితానీ’తిస్స వచనీయం. తీణిపాహం, భిక్ఖవే, సుచరితాని సాహారాని వదామి, నో అనాహారాని. కో చాహారో తిణ్ణం సుచరితానం? ‘ఇన్ద్రియసంవరో’తిస్స వచనీయం. ఇన్ద్రియసంవరమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో ఇన్ద్రియసంవరస్స? ‘సతిసమ్పజఞ్ఞ’న్తిస్స వచనీయం. సతిసమ్పజఞ్ఞమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో సతిసమ్పజఞ్ఞస్స? ‘యోనిసోమనసికారో’తిస్స వచనీయం. యోనిసోమనసికారమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో యోనిసోమనసికారస్స? ‘సద్ధా’తిస్స వచనీయం. సద్ధమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో సద్ధాయ? ‘సద్ధమ్మస్సవన’న్తిస్స వచనీయం. సద్ధమ్మస్సవనమ్పాహం, భిక్ఖవే, సాహారం వదామి, నో అనాహారం. కో చాహారో సద్ధమ్మస్సవనస్స? ‘సప్పురిససంసేవో’తిస్స వచనీయం.

‘‘ఇతి ఖో, భిక్ఖవే, సప్పురిససంసేవో పరిపూరో సద్ధమ్మస్సవనం పరిపూరేతి, సద్ధమ్మస్సవనం పరిపూరం సద్ధం పరిపూరేతి, సద్ధా పరిపూరా యోనిసోమనసికారం పరిపూరేతి, యోనిసోమనసికారో పరిపూరో సతిసమ్పజఞ్ఞం పరిపూరేతి, సతిసమ్పజఞ్ఞం పరిపూరం ఇన్ద్రియసంవరం పరిపూరేతి, ఇన్ద్రియసంవరో పరిపూరో తీణి సుచరితాని పరిపూరేతి, తీణి సుచరితాని పరిపూరాని చత్తారో సతిపట్ఠానే పరిపూరేన్తి, చత్తారో సతిపట్ఠానా పరిపూరా సత్త బోజ్ఝఙ్గే పరిపూరేన్తి, సత్త బోజ్ఝఙ్గా పరిపూరా విజ్జావిముత్తిం పరిపూరేన్తి; ఏవమేతిస్సా విజ్జావిముత్తియా ఆహారో హోతి, ఏవఞ్చ పారిపూరి.

‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఉపరిపబ్బతే థుల్లఫుసితకే దేవే వస్సన్తే తం ఉదకం యథానిన్నం పవత్తమానం పబ్బతకన్దరపదరసాఖా పరిపూరేతి, పబ్బతకన్దరపదరసాఖా పరిపూరా కుసోబ్భే పరిపూరేన్తి, కుసోబ్భా పరిపూరా మహాసోబ్భే పరిపూరేన్తి, మహాసోబ్భా పరిపూరా కున్నదియో పరిపూరేన్తి, కున్నదియో పరిపూరా మహానదియో పరిపూరేన్తి, మహానదియో పరిపూరా మహాసముద్దం సాగరం పరిపూరేన్తి; ఏవమేతస్స మహాసముద్దస్స సాగరస్స ఆహారో హోతి, ఏవఞ్చ పారిపూరి.

‘‘ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, సప్పురిససంసేవో పరిపూరో సద్ధమ్మస్సవనం పరిపూరేతి, సద్ధమ్మస్సవనం పరిపూరం సద్ధం పరిపూరేతి, సద్ధా పరిపూరా యోనిసోమనసికారం పరిపూరేతి, యోనిసోమనసికారో పరిపూరో సతిసమ్పజఞ్ఞం పరిపూరేతి, సతిసమ్పజఞ్ఞం పరిపూరం ఇన్ద్రియసంవరం పరిపూరేతి, ఇన్ద్రియసంవరో పరిపూరో తీణి సుచరితాని పరిపూరేతి, తీణి సుచరితాని పరిపూరాని చత్తారో సతిపట్ఠానే పరిపూరేన్తి, చత్తారో సతిపట్ఠానా పరిపూరా సత్త బోజ్ఝఙ్గే పరిపూరేన్తి, సత్త బోజ్ఝఙ్గా పరిపూరా విజ్జావిముత్తిం పరిపూరేన్తి; ఏవమేతిస్సా విజ్జావిముత్తియా ఆహారో హోతి, ఏవఞ్చ పారిపూరీ’’తి. పఠమం.