౪. సమథసుత్తం
౫౪. ‘‘నో చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు పరచిత్తపరియాయకుసలో హోతి, అథ ‘సచిత్తపరియాయకుసలో భవిస్సామీ’తి – ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బం.
‘‘కథఞ్చ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సచిత్తపరియాయకుసలో హోతి? సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఇత్థీ వా పురిసో వా దహరో యువా మణ్డనకజాతికో ఆదాసే వా పరిసుద్ధే పరియోదాతే అచ్ఛే వా ఉదపత్తే సకం ముఖనిమిత్తం పచ్చవేక్ఖమానో సచే తత్థ పస్సతి రజం వా అఙ్గణం వా, తస్సేవ రజస్స వా అఙ్గణస్స వా పహానాయ వాయమతి. నో చే తత్థ పస్సతి రజం వా అఙ్గణం వా, తేనేవత్తమనో హోతి పరిపుణ్ణసఙ్కప్పో – ‘లాభా వత మే, పరిసుద్ధం వత మే’తి. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో పచ్చవేక్ఖణా బహుకారా హోతి కుసలేసు ధమ్మేసు – ‘లాభీ ను ఖోమ్హి అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స, న ను ఖోమ్హి లాభీ అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స, లాభీ ను ఖోమ్హి అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయ, న ను ఖోమ్హి లాభీ అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయా’తి.
‘‘సచే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘లాభీమ్హి అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స, న లాభీ అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయా’తి, తేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా అజ్ఝత్తం చేతోసమథే పతిట్ఠాయ అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయ యోగో కరణీయో. సో అపరేన సమయేన లాభీ చేవ హోతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స లాభీ చ అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయ.
‘‘సచే పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘లాభీమ్హి అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయ, న లాభీ అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్సా’తి, తేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయ పతిట్ఠాయ అజ్ఝత్తం చేతోసమథే యోగో కరణీయో. సో అపరేన సమయేన లాభీ చేవ హోతి అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయ లాభీ చ అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స.
‘‘సచే, పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘న లాభీ అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స, న లాభీ అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయా’తి, తేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా తేసంయేవ కుసలానం ధమ్మానం పటిలాభాయ అధిమత్తో ఛన్దో చ వాయామో చ ఉస్సాహో చ ఉస్సోళ్హీ చ అప్పటివానీ చ సతి చ సమ్పజఞ్ఞఞ్చ కరణీయం. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, ఆదిత్తచేలో వా ఆదిత్తసీసో వా. తస్సేవ చేలస్స వా సీసస్స వా నిబ్బాపనాయ అధిమత్తం ఛన్దఞ్చ వాయామఞ్చ ఉస్సాహఞ్చ ఉస్సోళ్హిఞ్చ అప్పటివానిఞ్చ సతిఞ్చ సమ్పజఞ్ఞఞ్చ కరేయ్య. ఏవమేవం ఖో, భిక్ఖవే, తేన భిక్ఖునా తేసంయేవ కుసలానం ధమ్మానం పటిలాభాయ అధిమత్తో ఛన్దో చ వాయామో చ ఉస్సాహో చ ఉస్సోళ్హీ చ అప్పటివానీ చ సతి చ సమ్పజఞ్ఞఞ్చ కరణీయం. సో అపరేన సమయేన లాభీ చేవ హోతి అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స లాభీ చ అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయ.
‘‘సచే పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు పచ్చవేక్ఖమానో ఏవం జానాతి – ‘లాభీమ్హి అజ్ఝత్తం చేతోసమథస్స, లాభీ అధిపఞ్ఞాధమ్మవిపస్సనాయా’తి, తేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా తేసుయేవ కుసలేసు ధమ్మేసు పతిట్ఠాయ ఉత్తరి ఆసవానం ఖయాయ యోగో కరణీయో.
‘‘చీవరమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పి. పిణ్డపాతమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పి. సేనాసనమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పి. గామనిగమమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పి. జనపదపదేసమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పి. పుగ్గలమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పి.
‘‘‘చీవరమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? తత్థ యం జఞ్ఞా చీవరం – ‘ఇదం ఖో మే చీవరం సేవతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తీ’తి, ఏవరూపం చీవరం న సేవితబ్బం. తత్థ యం జఞ్ఞా చీవరం – ‘ఇదం ఖో మే చీవరం సేవతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తీ’తి, ఏవరూపం చీవరం సేవితబ్బం. ‘చీవరమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్తం.
‘‘‘పిణ్డపాతమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? తత్థ యం జఞ్ఞా పిణ్డపాతం – ‘ఇమం ఖో మే పిణ్డపాతం సేవతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తీ’తి, ఏవరూపో పిణ్డపాతో న సేవితబ్బో. తత్థ యం జఞ్ఞా పిణ్డపాతం – ‘ఇమం ఖో మే పిణ్డపాతం సేవతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తీ’తి, ఏవరూపో పిణ్డపాతో సేవితబ్బో. ‘పిణ్డపాతమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్తం.
‘‘‘సేనాసనమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? తత్థ యం జఞ్ఞా సేనాసనం – ‘ఇదం ఖో మే సేనాసనం సేవతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తీ’తి, ఏవరూపం సేనాసనం న సేవితబ్బం. తత్థ యం జఞ్ఞా సేనాసనం – ‘ఇదం ఖో మే సేనాసనం సేవతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తీ’తి, ఏవరూపం సేనాసనం సేవితబ్బం. ‘సేనాసనమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్తం.
‘‘‘గామనిగమమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? తత్థ యం జఞ్ఞా గామనిగమం – ‘ఇమం ఖో మే గామనిగమం సేవతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తీ’తి, ఏవరూపో గామనిగమో న సేవితబ్బో. తత్థ యం జఞ్ఞా గామనిగమం – ‘ఇమం ఖో మే గామనిగమం సేవతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తీ’తి, ఏవరూపో గామనిగమో సేవితబ్బో. ‘గామనిగమమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్తం.
‘‘‘జనపదపదేసమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? తత్థ యం జఞ్ఞా జనపదపదేసం – ‘ఇమం ఖో మే జనపదపదేసం సేవతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తీ’తి, ఏవరూపో జనపదపదేసో న సేవితబ్బో. తత్థ యం జఞ్ఞా జనపదపదేసం – ‘ఇమం ఖో మే జనపదపదేసం సేవతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తీ’తి, ఏవరూపో జనపదపదేసో సేవితబ్బో. ‘జనపదపదేసమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్తం.
‘‘‘పుగ్గలమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి ఖో పనేతం వుత్తం. కిఞ్చేతం పటిచ్చ వుత్తం? తత్థ యం జఞ్ఞా పుగ్గలం – ‘ఇమం ఖో మే పుగ్గలం సేవతో అకుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తి, కుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తీ’తి, ఏవరూపో పుగ్గలో న సేవితబ్బో. తత్థ యం జఞ్ఞా పుగ్గలం – ‘ఇమం ఖో మే పుగ్గలం సేవతో అకుసలా ధమ్మా పరిహాయన్తి, కుసలా ధమ్మా అభివడ్ఢన్తీ’తి, ఏవరూపో పుగ్గలో సేవితబ్బో. ‘పుగ్గలమ్పాహం, భిక్ఖవే, దువిధేన వదామి – సేవితబ్బమ్పి అసేవితబ్బమ్పీ’తి, ఇతి యం తం వుత్తం, ఇదమేతం పటిచ్చ వుత్త’’న్తి. చతుత్థం.