౩. కాయసుత్తం

౨౩. ‘‘అత్థి, భిక్ఖవే, ధమ్మా కాయేన పహాతబ్బా, నో వాచాయ. అత్థి, భిక్ఖవే, ధమ్మా వాచాయ పహాతబ్బా, నో కాయేన. అత్థి, భిక్ఖవే, ధమ్మా నేవ కాయేన పహాతబ్బా నో వాచాయ, పఞ్ఞాయ దిస్వా [దిస్వా దిస్వా (సీ. స్యా.)] పహాతబ్బా.

‘‘కతమే చ, భిక్ఖవే, ధమ్మా కాయేన పహాతబ్బా, నో వాచాయ? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అకుసలం ఆపన్నో హోతి కిఞ్చి దేసం [కఞ్చి దేవ దేసం (సీ. స్యా.)] కాయేన. తమేనం అనువిచ్చ విఞ్ఞూ సబ్రహ్మచారీ ఏవమాహంసు – ‘ఆయస్మా ఖో అకుసలం ఆపన్నో కిఞ్చి దేసం కాయేన. సాధు వతాయస్మా కాయదుచ్చరితం పహాయ కాయసుచరితం భావేతూ’తి. సో అనువిచ్చ విఞ్ఞూహి సబ్రహ్మచారీహి వుచ్చమానో కాయదుచ్చరితం పహాయ కాయసుచరితం భావేతి. ఇమే వుచ్చన్తి, భిక్ఖవే, ధమ్మా కాయేన పహాతబ్బా, నో వాచాయ.

‘‘కతమే చ, భిక్ఖవే, ధమ్మా వాచాయ పహాతబ్బా, నో కాయేన? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అకుసలం ఆపన్నో హోతి కిఞ్చి దేసం వాచాయ. తమేనం అనువిచ్చ విఞ్ఞూ సబ్రహ్మచారీ ఏవమాహంసు – ‘ఆయస్మా ఖో అకుసలం ఆపన్నో కిఞ్చి దేసం వాచాయ. సాధు వతాయస్మా వచీదుచ్చరితం పహాయ వచీసుచరితం భావేతూ’తి. సో అనువిచ్చ విఞ్ఞూహి సబ్రహ్మచారీహి వుచ్చమానో వచీదుచ్చరితం పహాయ వచీసుచరితం భావేతి. ఇమే వుచ్చన్తి, భిక్ఖవే, ధమ్మా వాచాయ పహాతబ్బా, నో కాయేన.

‘‘కతమే చ, భిక్ఖవే, ధమ్మా నేవ కాయేన పహాతబ్బా నో వాచాయ, పఞ్ఞాయ దిస్వా పహాతబ్బా? లోభో, భిక్ఖవే, నేవ కాయేన పహాతబ్బో నో వాచాయ, పఞ్ఞాయ దిస్వా పహాతబ్బో. దోసో, భిక్ఖవే…పే… మోహో… కోధో… ఉపనాహో… మక్ఖో… పళాసో … మచ్ఛరియం, భిక్ఖవే, నేవ కాయేన పహాతబ్బం నో వాచాయ, పఞ్ఞాయ దిస్వా పహాతబ్బం.

‘‘పాపికా, భిక్ఖవే, ఇస్సా నేవ కాయేన పహాతబ్బా నో వాచాయ, పఞ్ఞాయ దిస్వా పహాతబ్బా. కతమా చ, భిక్ఖవే, పాపికా ఇస్సా? ఇధ, భిక్ఖవే, ఇజ్ఝతి గహపతిస్స వా గహపతిపుత్తస్స వా ధనేన వా ధఞ్ఞేన వా రజతేన వా జాతరూపేన వా. తత్రాఞ్ఞతరస్స దాసస్స వా ఉపవాసస్స వా ఏవం హోతి – ‘అహో వతిమస్స గహపతిస్స వా గహపతిపుత్తస్స వా న ఇజ్ఝేయ్య ధనేన వా ధఞ్ఞేన వా రజతేన వా జాతరూపేన వా’తి. సమణో వా పన బ్రాహ్మణో వా లాభీ హోతి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం. తత్రాఞ్ఞతరస్స సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా ఏవం హోతి – ‘అహో వత అయమాయస్మా న లాభీ అస్స చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారాన’న్తి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, పాపికా ఇస్సా.

‘‘పాపికా, భిక్ఖవే, ఇచ్ఛా నేవ కాయేన పహాతబ్బా నో వాచాయ, పఞ్ఞాయ దిస్వా పహాతబ్బా. కతమా చ, భిక్ఖవే, పాపికా ఇచ్ఛా? [విభ. ౮౫౧] ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చో అస్సద్ధో సమానో ‘సద్ధోతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి; దుస్సీలో సమానో ‘సీలవాతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి; అప్పస్సుతో సమానో ‘బహుస్సుతోతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి; సఙ్గణికారామో సమానో ‘పవివిత్తోతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి; కుసీతో సమానో ‘ఆరద్ధవీరియోతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి; ముట్ఠస్సతి సమానో ‘ఉపట్ఠితస్సతీతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి; అసమాహితో సమానో ‘సమాహితోతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి; దుప్పఞ్ఞో సమానో ‘పఞ్ఞవాతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి; అఖీణాసవో సమానో ‘ఖీణాసవోతి మం జానేయ్యు’న్తి ఇచ్ఛతి. అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, పాపికా ఇచ్ఛా. ఇమే వుచ్చన్తి, భిక్ఖవే, ధమ్మా నేవ కాయేన పహాతబ్బా నో వాచాయ, పఞ్ఞాయ దిస్వా పహాతబ్బా.

‘‘తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖుం లోభో అభిభుయ్య ఇరియతి, దోసో… మోహో… కోధో… ఉపనాహో… మక్ఖో… పళాసో… మచ్ఛరియం… పాపికా ఇస్సా… పాపికా ఇచ్ఛా అభిభుయ్య ఇరియతి. సో ఏవమస్స వేదితబ్బో – ‘నాయమాయస్మా తథా పజానాతి యథా పజానతో లోభో న హోతి, తథాహిమం ఆయస్మన్తం లోభో అభిభుయ్య ఇరియతి; నాయమాయస్మా తథా పజానాతి యథా పజానతో దోసో న హోతి… మోహో… కోధో… ఉపనాహో… మక్ఖో… పళాసో… మచ్ఛరియం… పాపికా ఇస్సా… పాపికా ఇచ్ఛా న హోతి, తథాహిమం ఆయస్మన్తం పాపికా ఇచ్ఛా అభిభుయ్య ఇరియతీ’తి.

‘‘తఞ్చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖుం లోభో నాభిభుయ్య ఇరియతి, దోసో… మోహో… కోధో… ఉపనాహో… మక్ఖో… పళాసో… మచ్ఛరియం… పాపికా ఇస్సా… పాపికా ఇచ్ఛా నాభిభుయ్య ఇరియతి, సో ఏవమస్స వేదితబ్బో – ‘తథా అయమాయస్మా పజానాతి యథా పజానతో లోభో న హోతి, తథాహిమం ఆయస్మన్తం లోభో నాభిభుయ్య ఇరియతి; తథా అయమాయస్మా పజానాతి యథా పజానతో దోసో న హోతి… మోహో… కోధో … ఉపనాహో… మక్ఖో… పళాసో… మచ్ఛరియం… పాపికా ఇస్సా… పాపికా ఇచ్ఛా న హోతి, తథాహిమం ఆయస్మన్తం పాపికా ఇచ్ఛా నాభిభుయ్య ఇరియతీ’’’తి. తతియం.