౨. అధివుత్తిపదసుత్తం

౨౨. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం భగవా ఏతదవోచ –

‘‘యే తే, ఆనన్ద, ధమ్మా తేసం తేసం అధివుత్తిపదానం [అధిముత్తిపదానం (క.)] అభిఞ్ఞా సచ్ఛికిరియాయ సంవత్తన్తి, విసారదో అహం, ఆనన్ద, తత్థ పటిజానామి. ‘తేసం తేసం తథా తథా ధమ్మం దేసేతుం యథా యథా పటిపన్నో సన్తం వా అత్థీతి ఞస్సతి, అసన్తం వా నత్థీతి ఞస్సతి, హీనం వా హీనన్తి ఞస్సతి, పణీతం వా పణీతన్తి ఞస్సతి, సఉత్తరం వా సఉత్తరన్తి ఞస్సతి, అనుత్తరం వా అనుత్తరన్తి ఞస్సతి; యథా యథా వా పన తం ఞాతేయ్యం వా దట్ఠేయ్యం వా సచ్ఛికరేయ్యం వా, తథా తథా ఞస్సతి వా దక్ఖతి వా సచ్ఛికరిస్సతి వా’తి ఠానమేతం విజ్జతి. ఏతదానుత్తరియం, ఆనన్ద, ఞాణానం యదిదం తత్థ తత్థ యథాభూతఞాణం. ఏతస్మా చాహం, ఆనన్ద, ఞాణా అఞ్ఞం ఞాణం ఉత్తరితరం వా పణీతతరం వా నత్థీతి వదామి.

‘‘దసయిమాని, ఆనన్ద, తథాగతస్స తథాగతబలాని, యేహి బలేహి సమన్నాగతో తథాగతో ఆసభం ఠానం పటిజానాతి, పరిసాసు సీహనాదం నదతి, బ్రహ్మచక్కం పవత్తేతి. కతమాని దస? ఇధానన్ద, తథాగతో ఠానఞ్చ ఠానతో అట్ఠానఞ్చ అట్ఠానతో యథాభూతం పజానాతి. యమ్పానన్ద, తథాగతో ఠానఞ్చ ఠానతో అట్ఠానఞ్చ అట్ఠానతో యథాభూతం పజానాతి, ఇదమ్పానన్ద, తథాగతస్స తథాగతబలం హోతి, యం బలం ఆగమ్మ తథాగతో ఆసభం ఠానం పటిజానాతి, పరిసాసు సీహనాదం నదతి, బ్రహ్మచక్కం పవత్తేతి.

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో అతీతానాగతపచ్చుప్పన్నానం కమ్మసమాదానానం ఠానసో హేతుసో విపాకం యథాభూతం పజానాతి. యమ్పానన్ద…పే… ఇదమ్పానన్ద…పే….

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో సబ్బత్థగామినిం పటిపదం యథాభూతం పజానాతి. యమ్పానన్ద…పే… ఇదమ్పానన్ద…పే….

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో అనేకధాతుం నానాధాతుం లోకం యథాభూతం పజానాతి. యమ్పానన్ద …పే… ఇదమ్పానన్ద…పే….

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో సత్తానం నానాధిముత్తికతం యథాభూతం పజానాతి. యమ్పానన్ద…పే… ఇదమ్పానన్ద…పే….

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో పరసత్తానం పరపుగ్గలానం ఇన్ద్రియపరోపరియత్తం యథాభూతం పజానాతి. యమ్పానన్ద…పే… ఇదమ్పానన్ద…పే….

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో ఝానవిమోక్ఖసమాధిసమాపత్తీనం సంకిలేసం వోదానం వుట్ఠానం యథాభూతం పజానాతి. యమ్పానన్ద…పే… ఇదమ్పానన్ద…పే….

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో అనేకవిహితం పుబ్బేనివాసం అనుస్సరతి, సేయ్యథిదం – ఏకమ్పి జాతిం ద్వేపి జాతియో…పే… ఇతి సాకారం సఉద్దేసం అనేకవిహితం పుబ్బేనివాసం అనుస్సరతి. యమ్పానన్ద…పే… ఇదమ్పానన్ద…పే….

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన…పే… యథాకమ్మూపగే సత్తే పజానాతి. యమ్పానన్ద…పే… ఇదమ్పానన్ద…పే….

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, తథాగతో ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. యమ్పానన్ద, తథాగతో ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం…పే… సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. ఇదమ్పానన్ద, తథాగతస్స తథాగతబలం హోతి, యం బలం ఆగమ్మ తథాగతో ఆసభం ఠానం పటిజానాతి, పరిసాసు సీహనాదం నదతి, బ్రహ్మచక్కం పవత్తేతి.

‘‘ఇమాని ఖో, ఆనన్ద, దస తథాగతస్స తథాగతబలాని, యేహి బలేహి సమన్నాగతో తథాగతో ఆసభం ఠానం పటిజానాతి, పరిసాసు సీహనాదం నదతి, బ్రహ్మచక్కం పవత్తేతీ’’తి. దుతియం.