5. சம்மக்க²ந்த⁴கோ

147. ஸோணகோளிவிஸவத்து²

242. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ அஸீதியா கா³மஸஹஸ்ஸேஸு இஸ்ஸரியாதி⁴பச்சம் ரஜ்ஜம் காரேதி. தேன கோ² பன ஸமயேன சம்பாயம் ஸோணோ நாம கோளிவிஸோ [கோளிவீஸோ (ஸீ.)] ஸேட்டி²புத்தோ ஸுகு²மாலோ ஹோதி. தஸ்ஸ பாத³தலேஸு லோமானி ஜாதானி ஹோந்தி. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ தானி அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி ஸன்னிபாதாபேத்வா கேனசிதே³வ கரணீயேன ஸோணஸ்ஸ கோளிவிஸஸ்ஸ ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி – ஆக³ச்ச²து ஸோணோ, இச்சா²மி ஸோணஸ்ஸ ஆக³தந்தி. அத² கோ² ஸோணஸ்ஸ கோளிவிஸஸ்ஸ மாதாபிதரோ ஸோணம் கோளிவிஸம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ராஜா தே, தாத ஸோண, பாதே³ த³க்கி²துகாமோ. மா கோ² த்வம், தாத ஸோண, யேன ராஜா தேன பாதே³ அபி⁴ப்பஸாரேய்யாஸி. ரஞ்ஞோ புரதோ பல்லங்கேன நிஸீத³. நிஸின்னஸ்ஸ தே ராஜா பாதே³ த³க்கி²ஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² ஸோணம் கோளிவிஸம் ஸிவிகாய ஆனேஸும். அத² கோ² ஸோணோ கோளிவிஸோ யேன ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ராஜானம் மாக³த⁴ம் ஸேனியம் பி³ம்பி³ஸாரம் அபி⁴வாதே³த்வா ரஞ்ஞோ புரதோ பல்லங்கேன நிஸீதி³. அத்³த³ஸா கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஸோணஸ்ஸ கோளிவிஸஸ்ஸ பாத³தலேஸு லோமானி ஜாதானி. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ தானி அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகே அத்தே² அனுஸாஸித்வா உய்யோஜேஸி – ‘‘தும்ஹே க்²வத்த², ப⁴ணே, மயா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகே அத்தே² அனுஸாஸிதா; க³ச்ச²த², தம் ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸத²; ஸோ நோ ப⁴க³வா ஸம்பராயிகே அத்தே² அனுஸாஸிஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² தானி அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி யேன கி³ஜ்ஜ²கூடோ பப்³ப³தோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸாக³தோ ப⁴க³வதோ உபட்டா²கோ ஹோதி. அத² கோ² தானி அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி யேனாயஸ்மா ஸாக³தோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாக³தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இமானி, ப⁴ந்தே, அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி இதூ⁴பஸங்கந்தானி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய; ஸாது⁴ மயம், ப⁴ந்தே, லபே⁴ய்யாம ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாயா’’தி. ‘‘தேன ஹி தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ முஹுத்தம் இதே⁴வ தாவ ஹோத², யாவாஹம் ப⁴க³வந்தம் படிவேதே³மீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாக³தோ தேஸம் அஸீதியா கா³மிகஸஹஸ்ஸானம் புரதோ பேக்க²மானானம் பாடிகாய நிமுஜ்ஜித்வா ப⁴க³வதோ புரதோ உம்முஜ்ஜித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இமானி, ப⁴ந்தே, அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி இதூ⁴பஸங்கந்தானி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய; யஸ்ஸ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீ’’தி. ‘‘தேன ஹி த்வம், ஸாக³த, விஹாரபச்சா²யாயம் ஆஸனம் பஞ்ஞபேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸாக³தோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா பீட²ம் க³ஹேத்வா ப⁴க³வதோ புரதோ நிமுஜ்ஜித்வா தேஸம் அஸீதியா கா³மிகஸஹஸ்ஸானம் புரதோ பேக்க²மானானம் பாடிகாய உம்முஜ்ஜித்வா விஹாரபச்சா²யாயம் ஆஸனம் பஞ்ஞபேதி. அத² கோ² ப⁴க³வா விஹாரா நிக்க²மித்வா விஹாரபச்சா²யாயம் பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² தானி அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. அத² கோ² தானி அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி ஆயஸ்மந்தம்யேவ ஸாக³தம் ஸமன்னாஹரந்தி, நோ ததா² ப⁴க³வந்தம். அத² கோ² ப⁴க³வா தேஸம் அஸீதியா கா³மிகஸஹஸ்ஸானம் சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய ஆயஸ்மந்தம் ஸாக³தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘தேன ஹி த்வம், ஸாக³த, பி⁴ய்யோஸோமத்தாய உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸாக³தோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா ஆகாஸே அந்தலிக்கே² சங்கமதிபி, திட்ட²திபி, நிஸீத³திபி, ஸேய்யம்பி கப்பேதி, தூ⁴மாயதிபி [தூ⁴பாயதிபி (ஸீ.), பதூ⁴பாயதிபி (ஸ்யா.)] பஜ்ஜலதிபி, அந்தரதா⁴யதிபி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாக³தோ ஆகாஸே அந்தலிக்கே² அனேகவிஹிதம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேத்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸத்தா² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; ஸாவகோஹமஸ்மி. ஸத்தா² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா; ஸாவகோஹமஸ்மீ’’தி. அத² கோ² தானி அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி ‘‘அச்ச²ரியம் வத போ⁴! அப்³பு⁴தம் வத போ⁴! ஸாவகோபி நாம ஏவம் மஹித்³தி⁴கோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏவம் மஹானுபா⁴வோ, அஹோ நூன ஸத்தா²’’தி ப⁴க³வந்தம்யேவ ஸமன்னாஹரந்தி, நோ ததா² ஆயஸ்மந்தம் ஸாக³தம்.

அத² கோ² ப⁴க³வா தேஸம் அஸீதியா கா³மிகஸஹஸ்ஸானம் சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய அனுபுப்³பி³ம் கத²ம் கதே²ஸி, ஸேய்யதி²த³ம் – தா³னகத²ம் ஸீலகத²ம் ஸக்³க³கத²ம், காமானம் ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம், நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேஸி. யதா³ தே ப⁴க³வா அஞ்ஞாஸி கல்லசித்தே, முது³சித்தே, வினீவரணசித்தே, உத³க்³க³சித்தே, பஸன்னசித்தே, அத² யா பு³த்³தா⁴னம் ஸாமுக்கம்ஸிகா த⁴ம்மதே³ஸனா, தம் பகாஸேஸி – து³க்க²ம், ஸமுத³யம், நிரோத⁴ம், மக்³க³ம். ஸேய்யதா²பி நாம ஸுத்³த⁴ம் வத்த²ம் அபக³தகாளகம் ஸம்மதே³வ ரஜனம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய, ஏவமேவம் தேஸம் அஸீதியா கா³மிகஸஹஸ்ஸானம் தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – ‘‘யம்கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம், ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி. தே தி³ட்ட²த⁴ம்மா பத்தத⁴ம்மா விதி³தத⁴ம்மா பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மா திண்ணவிசிகிச்சா² விக³தகத²ம்கதா² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தா அபரப்பச்சயா ஸத்து²ஸாஸனே ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே, அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – ‘‘சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீ’’தி, ஏவமேவம் ப⁴க³வதா அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏதே மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²ம. த⁴ம்மஞ்ச, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகே நோ ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதே ஸரணம் க³தே’’தி.

ஸோணஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜா

243. அத² கோ² ஸோணஸ்ஸ கோளிவிஸஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘‘யதா² யதா² கோ² அஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும்; யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² தானி அஸீதி கா³மிகஸஹஸ்ஸானி ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்கமிஸும். அத² கோ² ஸோணோ கோளிவிஸோ அசிரபக்கந்தேஸு தேஸு அஸீதியா கா³மிகஸஹஸ்ஸேஸு யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோணோ கோளிவிஸோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யதா² யதா²ஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும். பப்³பா³ஜேது மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா’’தி. அலத்த² கோ² ஸோணோ கோளிவிஸோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், அலத்த² உபஸம்பத³ம். அசிருபஸம்பன்னோ ச பனாயஸ்மா ஸோணோ ஸீதவனே விஹரதி. தஸ்ஸ அச்சாரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ சங்கமதோ பாதா³ பி⁴ஜ்ஜிம்ஸு. சங்கமோ லோஹிதேன பு²டோ ஹோதி, ஸேய்யதா²பி க³வாகா⁴தனம். [இதோ பரம் யாவ இமஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ அவஸானம் தாவ பாடோ² அ. நி. 6.55 ஆத³யோ] அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யே கோ² கேசி ப⁴க³வதோ ஸாவகா ஆரத்³த⁴வீரியா விஹரந்தி, அஹம் தேஸம் அஞ்ஞதரோ. அத² ச பன மே நானுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி. ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே போ⁴கா³; ஸக்கா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜிதும், புஞ்ஞானி ச காதும். யம்னூனாஹம் ஹீனாயாவத்தித்வா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜேய்யம், புஞ்ஞானி ச கரேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய ஏவமேவ – கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே அந்தரஹிதோ ஸீதவனே பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸேனாஸனசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தோ யேனாயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ சங்கமோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ சங்கமம் லோஹிதேன பு²டம், தி³ஸ்வான பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘கஸ்ஸ ந்வாயம், பி⁴க்க²வே, சங்கமோ லோஹிதேன பு²டோ, ஸேய்யதா²பி க³வாகா⁴தன’’ந்தி? ‘‘ஆயஸ்மதோ, ப⁴ந்தே, ஸோணஸ்ஸ அச்சாரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ சங்கமதோ பாதா³ பி⁴ஜ்ஜிம்ஸு. தஸ்ஸாயம் சங்கமோ லோஹிதேன பு²டோ, ஸேய்யதா²பி க³வாகா⁴தன’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா யேனாயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ விஹாரோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. ஆயஸ்மாபி கோ² ஸோணோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘நனு தே, ஸோண, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘யே கோ² கேசி ப⁴க³வதோ ஸாவகா ஆரத்³த⁴வீரியா விஹரந்தி, அஹம் தேஸம் அஞ்ஞதரோ. அத² ச பன மே நானுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி. ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பன மே குலே போ⁴கா³; ஸக்கா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜிதும், புஞ்ஞானி ச காதும். யம்னூனாஹம் ஹீனாயாவத்தித்வா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜேய்யம், புஞ்ஞானி ச கரேய்ய’’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, குஸலோ த்வம் புப்³பே³ அகா³ரிகபூ⁴தோ வீணாய தந்திஸ்ஸரே’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, யதா³ தே வீணாய தந்தியோ அச்சாயதா ஹோந்தி, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி, கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, யதா³ தே வீணாய தந்தியோ அதிஸிதி²லா ஹோந்தி, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி, கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸோண, யதா³ தே வீணாய தந்தியோ நேவ அச்சாயதா ஹோந்தி நாதிஸிதி²லா, ஸமே கு³ணே பதிட்டி²தா, அபி நு தே வீணா தஸ்மிம் ஸமயே ஸரவதீ வா ஹோதி, கம்மஞ்ஞா வா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஸோண, அச்சாரத்³த⁴வீரியம் உத்³த⁴ச்சாய ஸம்வத்ததி, அதிலீனவீரியம் கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்ததி. தஸ்மாதிஹ த்வம், ஸோண, வீரியஸமதம் அதி⁴ட்ட²ஹ, இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமதம் படிவிஜ்ஜ², தத்த² ச நிமித்தம் க³ண்ஹாஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³த்வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸம்மிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய ஏவமேவ – ஸீதவனே ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ஸம்முகே² அந்தரஹிதோ கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ அபரேன ஸமயேன வீரியஸமதம் அதி⁴ட்டா²ஸி, இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமதம் படிவிஜ்ஜி², தத்த² ச நிமித்தம் அக்³க³ஹேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ, ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ, ந சிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி – தத³னுத்தரம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி அபி⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா ஸோணோ அரஹதம் அஹோஸி.

244. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் ப⁴க³வதோ ஸந்திகே அஞ்ஞம் ப்³யாகரேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸஞ்ஞோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ, ஸோ ச²ட்டா²னானி அதி⁴முத்தோ ஹோதி – நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி, உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, தண்ஹக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘கேவலம் ஸத்³தா⁴மத்தகம் நூன அயமாயஸ்மா நிஸ்ஸாய நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ’தி, ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு², வுஸிதவா, கதகரணீயோ, கரணீயமத்தானம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம் க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் நூன அயமாயஸ்மா நிகாமயமானோ பவிவேகாதி⁴முத்தோ’தி. ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு², வுஸிதவா, கதகரணீயோ, கரணீயமத்தானம் [கரணீயம் அத்தனோ (அங்கு³த்தரபாளியம்)] அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம், க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா பவிவேகாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘ஸியா கோ² பன, ப⁴ந்தே, இதே⁴கச்சஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ஏவமஸ்ஸ – ‘ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் நூன அயமாயஸ்மா ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²ந்தோ அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ’தி. ந கோ² பனேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கீ²ணாஸவோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு², வுஸிதவா, கதகரணீயோ, கரணீயமத்தானம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கதஸ்ஸ வா படிசயம், க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா உபாதா³னக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா தண்ஹக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா தண்ஹக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா தண்ஹக்க²யாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘க²யா ராக³ஸ்ஸ வீதராக³த்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா தோ³ஸஸ்ஸ வீததோ³ஸத்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி, க²யா மோஹஸ்ஸ வீதமோஹத்தா அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோ ஹோதி.

‘‘ஏவம் ஸம்மா விமுத்தசித்தஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ பு⁴ஸா சேபி சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி. அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி, டி²தம், ஆனேஞ்ஜப்பத்தம், வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. பு⁴ஸா சேபி ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³… மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா மனஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி; அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி, டி²தம், ஆனேஞ்ஜப்பத்தம், வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, ஸேலோ பப்³ப³தோ அச்சி²த்³தோ³ அஸுஸிரோ ஏகக்³க⁴னோ, புரத்தி²மாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி², நேவ நம் ஸங்கம்பேய்ய ந ஸம்பகம்பேய்ய ந ஸம்பவேதே⁴ய்ய; பச்சி²மாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி²…பே… உத்தராய சேபி தி³ஸாய…பே… த³க்கி²ணாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய பு⁴ஸா வாதவுட்டி², நேவ நம் ஸங்கம்பேய்ய ந ஸம்பகம்பேய்ய ந ஸம்பவேதே⁴ய்ய, ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, ஏவம் ஸம்மா விமுத்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பு⁴ஸா சேபி சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி; அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி, டி²தம், ஆனேஞ்ஜப்பத்தம், வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதி. பு⁴ஸா சேபி ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³… மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா மனஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தி; அமிஸ்ஸீகதமேவஸ்ஸ சித்தம் ஹோதி, டி²தம், ஆனேஞ்ஜப்பத்தம், வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதீ’’தி.

நேக்க²ம்மம் அதி⁴முத்தஸ்ஸ, பவிவேகஞ்ச சேதஸோ;

அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தஸ்ஸ, உபாதா³னக்க²யஸ்ஸ ச.

தண்ஹக்க²யாதி⁴முத்தஸ்ஸ, அஸம்மோஹஞ்ச சேதஸோ;

தி³ஸ்வா ஆயதனுப்பாத³ம், ஸம்மா சித்தம் விமுச்சதி.

தஸ்ஸ ஸம்மாவிமுத்தஸ்ஸ, ஸந்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;

கதஸ்ஸ படிசயோ நத்தி², கரணீயம் ந விஜ்ஜதி.

ஸேலோ யதா² ஏகக்³க⁴னோ, வாதேன ந ஸமீரதி;

ஏவம் ரூபா ரஸா ஸத்³தா³, க³ந்தா⁴ ப²ஸ்ஸா ச கேவலா.

இட்டா² த⁴ம்மா அனிட்டா² ச, ந பவேதே⁴ந்தி தாதி³னோ;

டி²தம் சித்தம் விப்பமுத்தம், வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதீதி.

ஸோணகோளிவிஸவத்து² நிட்டி²தம்.

148. தி³கு³ணாதி³உபாஹனபடிக்கே²போ

245. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, குலபுத்தா அஞ்ஞம் ப்³யாகரோந்தி, அத்தோ² ச வுத்தோ, அத்தா ச அனுபனீதோ. அத² ச, பனிதே⁴கச்சே மோக⁴புரிஸா ஹஸமானகம், மஞ்ஞே, அஞ்ஞம் ப்³யாகரோந்தி, தே பச்சா² விகா⁴தம் ஆபஜ்ஜந்தீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் ஆமந்தேஸி – ‘‘த்வம் கோ²ஸி, ஸோண, ஸுகு²மாலோ. அனுஜானாமி தே, ஸோண, ஏகபலாஸிகம் உபாஹன’’ந்தி. ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, அஸீதிஸகடவாஹே ஹிரஞ்ஞம் ஓஹாய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ, ஸத்தஹத்தி²கஞ்ச அனீகம். அதா²ஹம் ப⁴ந்தே ஏகபலாஸிகம் சே உபாஹனம் பரிஹரிஸ்ஸாமி, தஸ்ஸ மே ப⁴விஸ்ஸந்தி வத்தாரோ ‘ஸோணோ கோளிவிஸோ அஸீதிஸகடவாஹே ஹிரஞ்ஞம் ஓஹாய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ, ஸத்தஹத்தி²கஞ்ச அனீகம். ஸோ தா³னாயம் ஏகபலாஸிகாஸு உபாஹனாஸு ஸத்தோ’தி. ஸசே ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுஜானிஸ்ஸதி அஹம்பி பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமி; நோ சே ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுஜானிஸ்ஸதி, அஹம்பி ந பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏகபலாஸிகம் உபாஹனம். ந, பி⁴க்க²வே, தி³கு³ணா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³. ந திகு³ணா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³. ந கு³ணங்கு³ணூபாஹனா [க³ணங்க³ணூபாஹனா (ப³ஹூஸு)] தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தி³கு³ணாதி³உபாஹனபடிக்கே²போ நிட்டி²தோ.

149. ஸப்³ப³னீலிகாதி³படிக்கே²போ

246. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸப்³ப³னீலிகா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி…பே… ஸப்³ப³பீதிகா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி… ஸப்³ப³லோஹிதிகா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி… ஸப்³ப³மஞ்ஜிட்டி²கா [ஸப்³ப³மஞ்ஜேட்டி²கா (க.)] உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி … ஸப்³ப³கண்ஹா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி… ஸப்³ப³மஹாரங்க³ரத்தா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி… ஸப்³ப³மஹானாமரத்தா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி, ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³னீலிகா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³…பே… ந ஸப்³ப³பீதிகா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ஸப்³ப³லோஹிதிகா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ஸப்³ப³மஞ்ஜிட்டி²கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ஸப்³ப³கண்ஹா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ஸப்³ப³மஹாரங்க³ரத்தா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ஸப்³ப³மஹானாமரத்தா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² நீலகவத்³தி⁴கா [வட்டிகா (ஸீ.)] உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, பீதகவத்³தி⁴கா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, லோஹிதகவத்³தி⁴கா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, மஞ்ஜிட்டி²கவத்³தி⁴கா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, கண்ஹவத்³தி⁴கா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, மஹாரங்க³ரத்தவத்³தி⁴கா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, மஹானாமரத்தவத்³தி⁴கா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி, ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, நீலகவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³…பே… ந பீதகவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந லோஹிதகவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந மஞ்ஜிட்டி²கவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந கண்ஹவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந மஹாரங்க³ரத்தவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந மஹானாமரத்தவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² க²ல்லகப³த்³தா⁴ […ப³ந்தா⁴ (க.)] உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி…பே… புடப³த்³தா⁴ உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, பாலிகு³ண்டி²மா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, தூலபுண்ணிகா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, தித்திரபத்திகா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, மேண்ட³விஸாணவத்³தி⁴கா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, அஜவிஸாணவத்³தி⁴கா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, விச்சி²காளிகா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, மோரபிஞ்ச² [மோரபிஞ்ஜ (ஸீ. ஸ்யா.)] பரிஸிப்³பி³தா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, சித்ரா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி, ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, க²ல்லகப³த்³தா⁴ உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³…பே… ந புடப³த்³தா⁴ உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந பாலிகு³ண்டி²மா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந தூலபுண்ணிகா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந தித்திரபத்திகா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந மேண்ட³விஸாணவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந அஜவிஸாணவத்³தி⁴கா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந விச்சி²காளிகா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந மோரபிஞ்ச²பரிஸிப்³பி³தா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந சித்ரா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸீஹசம்மபரிக்க²டா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி…பே… ப்³யக்³க⁴சம்மபரிக்க²டா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, தீ³பிசம்மபரிக்க²டா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, அஜினசம்மபரிக்க²டா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, உத்³த³சம்மபரிக்க²டா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, மஜ்ஜாரசம்மபரிக்க²டா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, காளகசம்மபரிக்க²டா உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி, லுவகசம்மபரிக்க²டா [உலூகசம்மபரிக்க²டா (யோஜனா)] உபாஹனாயோ தா⁴ரேந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி, ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸீஹசம்மபரிக்க²டா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³…பே… ந ப்³யக்³க⁴சம்மபரிக்க²டா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந தீ³பிசம்மபரிக்க²டா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந அஜினசம்மபரிக்க²டா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந உத்³த³சம்மபரிக்க²டா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந மஜ்ஜாரசம்மபரிக்க²டா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந காளகசம்மபரிக்க²டா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³, ந லுவகசம்மபரிக்க²டா உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

ஸப்³ப³னீலிகாதி³படிக்கே²போ நிட்டி²தோ.

150. ஓமுக்ககு³ணங்கு³ணூபாஹனானுஜானனா

247. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய பாவிஸி, அஞ்ஞதரேன பி⁴க்கு²னா பச்சா²ஸமணேன. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² க²ஞ்ஜமானோ ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴. அத்³த³ஸா கோ² அஞ்ஞதரோ உபாஸகோ கு³ணங்கு³ணூபாஹனா ஆரோஹித்வா ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம்; தி³ஸ்வா உபாஹனா ஆரோஹித்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா யேன ஸோ பி⁴க்கு² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தம் பி⁴க்கு²ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, அய்யோ க²ஞ்ஜதீ’’தி? ‘‘பாதா³ மே, ஆவுஸோ, ப²லிதா’’தி [பா²லிதாதி (க.)]. ‘‘ஹந்த³, ப⁴ந்தே, உபாஹனாயோ’’தி. ‘‘அலம், ஆவுஸோ, படிக்கி²த்தா ப⁴க³வதா கு³ணங்கு³ணூபாஹனா’’தி. ‘‘க³ண்ஹாஹேதா, பி⁴க்கு², உபாஹனாயோ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஓமுக்கம் கு³ணங்கு³ணூபாஹனம். ந, பி⁴க்க²வே, நவா கு³ணங்கு³ணூபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

ஓமுக்ககு³ணங்கு³ணூபாஹனானுஜானனா நிட்டி²தா.

151. அஜ்ஜா²ராமே உபாஹனபடிக்கே²போ

248. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா அஜ்ஜோ²காஸே அனுபாஹனோ சங்கமதி. ஸத்தா² அனுபாஹனோ சங்கமதீதி, தே²ராபி பி⁴க்கூ² அனுபாஹனா சங்கமந்தி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ², ஸத்த²ரி அனுபாஹனே சங்கமமானே, தே²ரேஸுபி பி⁴க்கூ²ஸு அனுபாஹனேஸு சங்கமமானேஸு, ஸஉபாஹனா சங்கமந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ², ஸத்த²ரி அனுபாஹனே சங்கமமானே, தே²ரேஸுபி பி⁴க்கூ²ஸு அனுபாஹனேஸு சங்கமமானேஸு, ஸஉபாஹனா சங்கமிஸ்ஸந்தீ’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ², ஸத்த²ரி அனுபாஹனே சங்கமமானே, தே²ரேஸுபி பி⁴க்கூ²ஸு அனுபாஹனேஸு சங்கமமானேஸு, ஸஉபாஹனா சங்கமந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம தே, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸா, ஸத்த²ரி அனுபாஹனே சங்கமமானே, தே²ரேஸுபி பி⁴க்கூ²ஸு அனுபாஹனேஸு சங்கமமானேஸு, ஸஉபாஹனா சங்கமிஸ்ஸந்தி. இமே ஹி நாம, பி⁴க்க²வே, கி³ஹீ ஓதா³தவத்த²வஸனகா அபி⁴ஜீவனிகஸ்ஸ ஸிப்பஸ்ஸ காரணா ஆசரியேஸு ஸகா³ரவா ஸப்பதிஸ்ஸா ஸபா⁴க³வுத்திகா விஹரிஸ்ஸந்தி. இத⁴ கோ² தம், பி⁴க்க²வே, ஸோபே⁴த², யம் தும்ஹே ஏவம் ஸ்வாக்கா²தே த⁴ம்மவினயே பப்³ப³ஜிதா ஸமானா ஆசரியேஸு ஆசரியமத்தேஸு உபஜ்ஜா²யேஸு உபஜ்ஜா²யமத்தேஸு அகா³ரவா அப்பதிஸ்ஸா அஸபா⁴க³வுத்திகா [ஸகா³ரவா ஸக்³க³திஸ்ஸா ஸபா⁴க³வுத்திகா (க.)] விஹரேய்யாத². நேதம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஆசரியேஸு ஆசரியமத்தேஸு உபஜ்ஜா²யேஸு உபஜ்ஜா²யமத்தேஸு அனுபாஹனேஸு சங்கமமானேஸு ஸஉபாஹனேன சங்கமிதப்³ப³ம். யோ சங்கமேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந ச, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜா²ராமே உபாஹனா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

249. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாத³கி²லாபா³தோ⁴ ஹோதி. தம் பி⁴க்கூ² பரிக்³க³ஹேத்வா உச்சாரம்பி பஸ்ஸாவம்பி நிக்கா²மேந்தி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஸேனாஸனசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தோ தே பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா உச்சாரம்பி பஸ்ஸாவம்பி நிக்கா²மேந்தே, தி³ஸ்வான யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘கிம் இமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஆபா³தோ⁴’’தி? ‘‘இமஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மதோ பாத³கி²லாபா³தோ⁴; இமம் மயம் பரிக்³க³ஹேத்வா உச்சாரம்பி பஸ்ஸாவம்பி நிக்கா²மேமா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யஸ்ஸ பாதா³ வா து³க்கா², பாதா³ வா ப²லிதா, பாத³கி²லோ வா ஆபா³தோ⁴ [பாத³கி²லாபா³தோ⁴ வா (ஸ்யா.)] உபாஹனம் தா⁴ரேது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² அதோ⁴தேஹி பாதே³ஹி மஞ்சம்பி பீட²ம்பி அபி⁴ருஹந்தி; சீவரம்பி ஸேனாஸனம்பி து³ஸ்ஸதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ‘இதா³னி மஞ்சம் வா பீட²ம் வா அபி⁴ருஹிஸ்ஸாமீ’’தி உபாஹனம் தா⁴ரேதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ரத்தியா உபோஸத²க்³க³ம்பி ஸன்னிஸஜ்ஜம்பி க³ச்ச²ந்தா அந்த⁴காரே கா²ணும்பி கண்டகம்பி அக்கமந்தி; பாதா³ து³க்கா² ஹோந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜா²ராமே உபாஹனம் தா⁴ரேதும், உக்கம், பதீ³பம், கத்தரத³ண்ட³ந்தி.

அஜ்ஜா²ராமே உபாஹனபடிக்கே²போ நிட்டி²தோ.

152. கட்ட²பாது³காதி³படிக்கே²போ

250. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய கட்ட²பாது³காயோ அபி⁴ருஹித்வா அஜ்ஜோ²காஸே சங்கமந்தி, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ க²டக²டஸத்³தா³, அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தா, ஸேய்யதி²த³ம் [இமா திரச்சா²னகதா²யோ பாசி. 508; தீ³. நி. 1.7; ம. நி. 2.223; ஸம். நி. 5.1080; அ. நி. 10.69 ஆத³யோ] – ராஜகத²ம், சோரகத²ம், மஹாமத்தகத²ம், ஸேனாகத²ம், ப⁴யகத²ம், யுத்³த⁴கத²ம், அன்னகத²ம், பானகத²ம், வத்த²கத²ம், ஸயனகத²ம், மாலாகத²ம், க³ந்த⁴கத²ம், ஞாதிகத²ம், யானகத²ம், கா³மகத²ம், நிக³மகத²ம், நக³ரகத²ம், ஜனபத³கத²ம், இத்தி²கத²ம் [இத்தி²கத²ம் புரிஸகத²ம் (க.)], ஸூரகத²ம், விஸிகா²கத²ம், கும்ப⁴ட்டா²னகத²ம், புப்³ப³பேதகத²ம், நானத்தகத²ம், லோகக்கா²யிகம், ஸமுத்³த³க்கா²யிகம், இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா; கீடகம்பி அக்கமித்வா மாரேந்தி, பி⁴க்கூ²பி ஸமாதி⁴ம்ஹா சாவேந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய கட்ட²பாது³காயோ அபி⁴ருஹித்வா அஜ்ஜோ²காஸே சங்கமிஸ்ஸந்தி, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ க²டக²டஸத்³தா³ அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தா, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகத²ம், சோரகத²ம்…பே… இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா, கீடகம்பி அக்கமித்வா மாரேஸ்ஸந்தி, பி⁴க்கூ²பி ஸமாதி⁴ம்ஹா சாவேஸ்ஸந்தீ’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய கட்ட²பாது³காயோ அபி⁴ருஹித்வா அஜ்ஜோ²காஸே சங்கமந்தி, உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ க²டக²டஸத்³தா³, அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தா, ஸேய்யதி²த³ம், – ராஜகத²ம், சோரகத²ம்…பே… இதிப⁴வாப⁴வகத²ம் இதி வா, கீடகம்பி அக்கமித்வா மாரேந்தி, பி⁴க்கூ²பி ஸமாதி⁴ம்ஹா சாவேந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, கட்ட²பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜக³ஹே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன பா³ராணஸீ தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன பா³ராணஸீ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் விஹரதி இஸிபதனே மிக³தா³யே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா கட்ட²பாது³கா படிக்கி²த்தாதி – தாலதருணே சே²தா³பேத்வா தாலபத்தபாது³காயோ தா⁴ரேந்தி; தானி தாலதருணானி சி²ன்னானி மிலாயந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா தாலதருணே சே²தா³பேத்வா தாலபத்தபாது³காயோ தா⁴ரேஸ்ஸந்தி; தானி தாலதருணானி சி²ன்னானி மிலாயந்தி; ஏகிந்த்³ரியம் ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ஜீவம் விஹேடே²ந்தீ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² தாலதருணே சே²தா³பேத்வா தாலபத்தபாது³காயோ தா⁴ரேந்தி; தானி தாலதருணானி சி²ன்னானி மிலாயந்தீ’’தி? ஸச்சம் ப⁴க³வாதி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தே, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸா தாலதருணே சே²தா³பேத்வா தாலபத்தபாது³காயோ தா⁴ரேஸ்ஸந்தி; தானி தாலதருணானி சி²ன்னானி மிலாயந்தி. ஜீவஸஞ்ஞினோ ஹி, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா ருக்க²ஸ்மிம். நேதம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, தாலபத்தபாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ‘ப⁴க³வதா தாலபத்தபாது³கா படிக்கி²த்தா’தி வேளுதருணே சே²தா³பேத்வா வேளுபத்தபாது³காயோ தா⁴ரேந்தி. தானி வேளுதருணானி சி²ன்னானி மிலாயந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா வேளுதருணே சே²தா³பேத்வா வேளுபத்தபாது³காயோ தா⁴ரேஸ்ஸந்தி. தானி வேளுதருணானி சி²ன்னானி மிலாயந்தி. ஏகிந்த்³ரியம் ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ஜீவம் விஹேடே²ந்தீ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ஜீவஸஞ்ஞினோ ஹி, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா ருக்க²ஸ்மிம்…பே… ந, பி⁴க்க²வே, வேளுபத்தபாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

251. அத² கோ² ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ப⁴த்³தி³யம் தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ப⁴த்³தி³யம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ப⁴த்³தி³யே விஹரதி ஜாதியா வனே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴த்³தி³யா பி⁴க்கூ² அனேகவிஹிதம் பாது³கமண்ட³னானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி, திணபாது³கம் கரோந்திபி காராபேந்திபி, முஞ்ஜபாது³கம் கரோந்திபி காராபேந்திபி, பப்³ப³ஜபாது³கம் கரோந்திபி காராபேந்திபி, ஹிந்தாலபாது³கம் கரோந்திபி காராபேந்திபி, கமலபாது³கம் கரோந்திபி காராபேந்திபி, கம்ப³லபாது³கம் கரோந்திபி காராபேந்திபி, ரிஞ்சந்தி உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²ம் அதி⁴ஸீலம் அதி⁴சித்தம் அதி⁴பஞ்ஞம். யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா²…பே… தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ப⁴த்³தி³யா பி⁴க்கூ² அனேகவிஹிதம் பாது³கமண்ட³னானுயோக³மனுயுத்தா விஹரிஸ்ஸந்தி, திணபாது³கம் கரிஸ்ஸந்திபி காராபேஸ்ஸந்திபி, முஞ்ஜபாது³கம் கரிஸ்ஸந்திபி காராபேஸ்ஸந்திபி, பப்³ப³ஜபாது³கம் கரிஸ்ஸந்திபி காராபேஸ்ஸந்திபி, ஹிந்தாலபாது³கம் கரிஸ்ஸந்திபி காராபேஸ்ஸந்திபி, கமலபாது³கம் கரிஸ்ஸந்திபி காராபேஸ்ஸந்திபி, கம்ப³லபாது³கம் கரிஸ்ஸந்திபி காராபேஸ்ஸந்திபி, ரிஞ்சிஸ்ஸந்தி உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²ம் அதி⁴ஸீலம் அதி⁴சித்தம் அதி⁴பஞ்ஞ’’ந்தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்³தி³யா பி⁴க்கூ² அனேகவிஹிதம் பாது³கமண்ட³னானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி, திணபாது³கம் கரோந்திபி காராபேந்திபி…பே… ரிஞ்சந்தி உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²ம் அதி⁴ஸீலம் அதி⁴சித்தம் அதி⁴பஞ்ஞ’’ந்தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம தே, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸா அனேகவிஹிதம் பாது³கமண்ட³னானுயோக³மனுயுத்தா விஹரிஸ்ஸந்தி, திணபாது³கம் கரிஸ்ஸந்திபி காராபேஸ்ஸந்திபி…பே… ரிஞ்சிஸ்ஸந்தி உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²ம் அதி⁴ஸீலம் அதி⁴சித்தம் அதி⁴பஞ்ஞம். நேதம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, திணபாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந முஞ்ஜபாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந பப்³ப³ஜபாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ஹிந்தாலபாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந கமலபாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந கம்ப³லபாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ஸோவண்ணமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ரூபியமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந மணிமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந வேளுரியமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ப²லிகமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந கம்ஸமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந காசமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந திபுமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந ஸீஸமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³, ந தம்ப³லோஹமயா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந ச, பி⁴க்க²வே, காசி ஸங்கமனியா பாது³கா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ பாது³கா து⁴வட்டா²னியா அஸங்கமனியாயோ – வச்சபாது³கம், பஸ்ஸாவபாது³கம், ஆசமனபாது³க’’ந்தி.

252. அத² கோ² ப⁴க³வா ப⁴த்³தி³யே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸாவத்தி² தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அசிரவதியா நதி³யா கா³வீனம் தரந்தீனம் விஸாணேஸுபி க³ண்ஹந்தி, கண்ணேஸுபி க³ண்ஹந்தி, கீ³வாயபி க³ண்ஹந்தி, சே²ப்பாபி க³ண்ஹந்தி, பிட்டி²ம்பி அபி⁴ருஹந்தி, ரத்தசித்தாபி அங்க³ஜாதம் சு²பந்தி, வச்ச²தரிம்பி ஓகா³ஹேத்வா மாரேந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா கா³வீனம் தரந்தீனம் விஸாணேஸுபி க³ஹேஸ்ஸந்தி…பே… ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே,…பே… ஸச்சம் ப⁴க³வாதி…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, கா³வீனம் விஸாணேஸு க³ஹேதப்³ப³ம், ந கண்ணேஸு க³ஹேதப்³ப³ம், ந கீ³வாய க³ஹேதப்³ப³ம், ந சே²ப்பாய க³ஹேதப்³ப³ம், ந பிட்டி² அபி⁴ருஹிதப்³பா³. யோ அபி⁴ருஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந ச, பி⁴க்க²வே, ரத்தசித்தேன அங்க³ஜாதம் சு²பிதப்³ப³ம். யோ சு²பேய்ய, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. ந வச்ச²தரீ மாரேதப்³பா³. யோ மாரேய்ய, யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³’’தி.

கட்ட²பாது³காதி³படிக்கே²போ நிட்டி²தோ.

153. யானாதி³படிக்கே²போ

253. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² யானேன யாயந்தி, இத்தி²யுத்தேனபி புரிஸந்தரேன, புரிஸயுத்தேனபி இத்த²ந்தரேன. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘ஸேய்யதா²பி க³ங்கா³மஹியாயா’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, யானேன யாயிதப்³ப³ம். யோ யாயேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² கோஸலேஸு ஜனபதே³ ஸாவத்தி²ம் க³ச்ச²ந்தோ ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அந்தராமக்³கே³ கி³லானோ ஹோதி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² மக்³கா³ ஓக்கம்ம அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸீதி³. மனுஸ்ஸா தம் பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா ஏதத³வோசும் – ‘‘கஹம், ப⁴ந்தே, அய்யோ க³மிஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸாவத்தி²ம் கோ² அஹம், ஆவுஸோ, க³மிஸ்ஸாமி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாயா’’தி. ‘‘ஏஹி, ப⁴ந்தே, க³மிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘நாஹம், ஆவுஸோ, ஸக்கோமி, கி³லானோம்ஹீ’’தி. ‘‘ஏஹி, ப⁴ந்தே, யானம் அபி⁴ருஹா’’தி. ‘‘அலம், ஆவுஸோ, படிக்கி²த்தம் ப⁴க³வதா யான’’ந்தி குக்குச்சாயந்தோ யானம் நாபி⁴ருஹி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கி³லானஸ்ஸ யானந்தி. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘இத்தி²யுத்தம் நு கோ² புரிஸயுத்தம் நு கோ²’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, புரிஸயுத்தம் ஹத்த²வட்டகந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ யானுக்³கா⁴தேன பா³ள்ஹதரம் அபா²ஸு அஹோஸி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸிவிகம் பாடங்கிந்தி.

யானாதி³படிக்கே²போ நிட்டி²தோ.

154. உச்சாஸயனமஹாஸயனபடிக்கே²போ

254. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² உச்சாஸயனமஹாஸயனானி தா⁴ரேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஆஸந்தி³ம், பல்லங்கம், கோ³னகம், சித்தகம், படிகம், படலிகம், தூலிகம், விகதிகம், உத்³த⁴லோமிம் [உந்த³லோமிம் (க.), உத்³த³லோமிம் (க.)], ஏகந்தலோமிம், கட்டிஸ்ஸம், கோஸேய்யம், குத்தகம், ஹத்த²த்த²ரம், அஸ்ஸத்த²ரம், ரத²த்த²ரம், அஜினபவேணிம், கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணம், ஸஉத்தரச்ச²த³ம், உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னந்தி. மனுஸ்ஸா விஹாரசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தா பஸ்ஸித்வா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, உச்சாஸயனமஹாஸயனானி தா⁴ரேதப்³பா³னி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஆஸந்தி³, பல்லங்கோ, கோ³னகோ, சித்தகோ, படிகா, படலிகா, தூலிகா, விகதிகா, உத்³த⁴லோமி, ஏகந்தலோமி, கட்டிஸ்ஸம், கோஸேய்யம், குத்தகம், ஹத்த²த்த²ரம், அஸ்ஸத்த²ரம், ரத²த்த²ரம், அஜினபவேணி, கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணம், ஸஉத்தரச்ச²த³ம், உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னம். யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

உச்சாஸயனமஹாஸயனபடிக்கே²போ நிட்டி²தோ.

155. ஸப்³ப³சம்மபடிக்கே²போ

255. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா உச்சாஸயனமஹாஸயனானி படிக்கி²த்தானீதி – மஹாசம்மானி தா⁴ரேந்தி, ஸீஹசம்மம் ப்³யக்³க⁴சம்மம் தீ³பிசம்மம். தானி மஞ்சப்பமாணேனபி சி²ன்னானி ஹோந்தி, பீட²ப்பமாணேனபி சி²ன்னானி ஹோந்தி, அந்தோபி மஞ்சே பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி, ப³ஹிபி மஞ்சே பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி, அந்தோபி பீடே² பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி, ப³ஹிபி பீடே² பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி. மனுஸ்ஸா விஹாரசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தா பஸ்ஸித்வா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, மஹாசம்மானி தா⁴ரேதப்³பா³னி, ஸீஹசம்மம் ப்³யக்³க⁴சம்மம் தீ³பிசம்மம். யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா மஹாசம்மானி படிக்கி²த்தானீதி – கோ³சம்மானி தா⁴ரேந்தி. தானி மஞ்சப்பமாணேனபி சி²ன்னானி ஹோந்தி, பீட²ப்பமாணேனபி சி²ன்னானி ஹோந்தி, அந்தோபி மஞ்சே பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி, ப³ஹிபி மஞ்சே பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி, அந்தோபி பீடே² பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி, ப³ஹிபி பீடே² பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி. அஞ்ஞதரோபி பாபபி⁴க்கு² அஞ்ஞதரஸ்ஸ பாபுபாஸகஸ்ஸ குலூபகோ ஹோதி. அத² கோ² ஸோ பாபபி⁴க்கு² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன தஸ்ஸ பாபுபாஸகஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ஸோ பாபுபாஸகோ யேன ஸோ பாபபி⁴க்கு² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தம் பாபபி⁴க்கு²ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. தேன கோ² பன ஸமயேன தஸ்ஸ பாபுபாஸகஸ்ஸ வச்ச²கோ ஹோதி தருணகோ அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ பாஸாதி³கோ சித்ரோ, ஸேய்யதா²பி தீ³பிச்சா²போ. அத² கோ² ஸோ பாபபி⁴க்கு² தம் வச்ச²கம் ஸக்கச்சம் உபனிஜ்ஜா²யதி. அத² கோ² ஸோ பாபுபாஸகோ தம் பாபபி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, அய்யோ இமம் வச்ச²கம் ஸக்கச்சம் உபனிஜ்ஜா²யதீ’’தி? ‘‘அத்தோ² மே, ஆவுஸோ, இமஸ்ஸ வச்ச²கஸ்ஸ சம்மேனா’’தி. அத² கோ² ஸோ பாபுபாஸகோ தம் வச்ச²கம் வதி⁴த்வா சம்மம் விது⁴னித்வா தஸ்ஸ பாபபி⁴க்கு²னோ பாதா³ஸி. அத² கோ² ஸோ பாபபி⁴க்கு² தம் சம்மம் ஸங்கா⁴டியா படிச்சா²தே³த்வா அக³மாஸி. அத² கோ² ஸா கா³வீ வச்ச²கி³த்³தி⁴னீ தம் பாபபி⁴க்கு²ம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘கிஸ்ஸ த்யாயம், ஆவுஸோ, கா³வீ பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தீ⁴’’தி? ‘‘அஹம்பி கோ², ஆவுஸோ, ந ஜானாமி கேன [கேனசி (க.)] ம்யாயம் கா³வீ பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தீ⁴’’தி. தேன கோ² பன ஸமயேன தஸ்ஸ பாபபி⁴க்கு²னோ ஸங்கா⁴டி லோஹிதேன மக்கி²தா ஹோதி. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘அயம் பன தே, ஆவுஸோ, ஸங்கா⁴டி கிம் கதா’’தி? அத² கோ² ஸோ பாபபி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. ‘‘கிம் பன த்வம், ஆவுஸோ, பாணாதிபாதே ஸமாத³பேஸீ’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா² தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கு² பாணாதிபாதே ஸமாத³பேஸ்ஸதி, நனு ப⁴க³வதா அனேகபரியாயேன பாணாதிபாதோ க³ரஹிதோ, பாணாதிபாதா வேரமணீ பஸத்தா²’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா தம் பாபபி⁴க்கு²ம் படிபுச்சி² – ‘‘ஸச்சம் கிர த்வம், பி⁴க்கு², பாணாதிபாதே ஸமாத³பேஸீ’’தி? ஸச்சம் ப⁴க³வாதி…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, பாணாதிபாதே ஸமாத³பேஸ்ஸஸி, நனு மயா, மோக⁴புரிஸ, அனேகபரியாயேன பாணாதிபாதோ க³ரஹிதோ, பாணாதிபாதா வேரமணீ பஸத்தா². நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பாணாதிபாதே ஸமாத³பேதப்³ப³ம். யோ ஸமாத³பேய்ய, யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³. ந, பி⁴க்க²வே, கோ³சம்மம் தா⁴ரேதப்³ப³ம். யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந ச, பி⁴க்க²வே, கிஞ்சி சம்மம் தா⁴ரேதப்³ப³ம். யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

ஸப்³ப³சம்மபடிக்கே²போ நிட்டி²தோ.

156. கி³ஹிவிகதானுஞ்ஞாதாதி³

256. தேன கோ² பன ஸமயேன மனுஸ்ஸானம் மஞ்சம்பி பீட²ம்பி சம்மோனத்³தா⁴னி ஹோந்தி, சம்மவினத்³தா⁴னி. பி⁴க்கூ² குக்குச்சாயந்தா நாபி⁴னிஸீத³ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கி³ஹிவிகதம் அபி⁴னிஸீதி³தும், ந த்வேவ அபி⁴னிபஜ்ஜிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன விஹாரா சம்மவத்³தே⁴ஹி ஓகு³ம்பி²யந்தி [ஓகு³ம்பி⁴யந்தி (க.)]. பி⁴க்கூ² குக்குச்சாயந்தா நாபி⁴னிஸீத³ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ப³ந்த⁴னமத்தம் அபி⁴னிஸீதி³துந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸஉபாஹனா கா³மம் பவிஸந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸஉபாஹனேன கா³மோ பவிஸிதப்³போ³. யோ பவிஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² கி³லானோ ஹோதி, ந ஸக்கோதி வினா உபாஹனேன கா³மம் பவிஸிதும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கி³லானேன பி⁴க்கு²னா ஸஉபாஹனேன கா³மம் பவிஸிதுந்தி.

கி³ஹிவிகதானுஞ்ஞாதாதி³ நிட்டி²தா.

157. ஸோணகுடிகண்ணவத்து²

257. [உதா³. 46 ஸோகஸுத்தேன ஸம்ஸந்தி³த்வா பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ அவந்தீஸு விஹரதி குரரக⁴ரே [குருரக⁴ரே (க.)] பபதகே [பபாதே (ஸீ. ஸ்யா.) பவத்தே² (உதா³. 46)] பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ உபட்டா²கோ ஹோதி. அத² கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச – ‘‘யதா² யதா²ஹம், ப⁴ந்தே, அய்யேன மஹாகச்சானேன த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும். பப்³பா³ஜேது மம், ப⁴ந்தே, அய்யோ மஹாகச்சானோ’’தி. ( ) [(ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா மஹாகச்சாயனோ ஸோணம் உபாஸகம் குடிகண்ணம் ஏதத³வோச) (ஸ்யா. உதா³. 46)] ‘‘து³க்கரம் கோ², ஸோண, யாவஜீவம் ஏகஸேய்யம் ஏகப⁴த்தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். இங்க⁴, த்வம், ஸோண, தத்தே²வ அகா³ரிகபூ⁴தோ பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் அனுயுஞ்ஜ, காலயுத்தம் ஏகஸேய்யம் ஏகப⁴த்தம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி. அத² கோ² ஸோணஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ குடிகண்ணஸ்ஸ யோ அஹோஸி பப்³ப³ஜ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ ஸோ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴. து³தியம்பி கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ …பே… ததியம்பி கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோணோ உபாஸகோ குடிகண்ணோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச – ‘‘யதா² யதா²ஹம், ப⁴ந்தே, அய்யேன மஹாகச்சானேன த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி, நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும். பப்³பா³ஜேது மம், ப⁴ந்தே, அய்யோ மஹாகச்சானோ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ஸோணம் உபாஸகம் குடிகண்ணம் பப்³பா³ஜேஸி. தேன கோ² பன ஸமயேன அவந்தித³க்கி²ணாபதோ² அப்பபி⁴க்கு²கோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ திண்ணம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன கிச்சே²ன கஸிரேன ததோ ததோ த³ஸவக்³க³ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் உபஸம்பாதே³ஸி.

ஸோணகுடிகண்ணவத்து² நிட்டி²தம்.

158. மஹாகச்சானஸ்ஸ பஞ்சவரபரித³ஸ்ஸனா

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ வஸ்ஸம்வுட்ட²ஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘ஸுதோயேவ கோ² மே ஸோ ப⁴க³வா ஏதி³ஸோ ச ஏதி³ஸோ சாதி, ந ச மயா ஸம்முகா² தி³ட்டோ², க³ச்சே²ய்யாஹம் தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம், ஸசே மம் உபஜ்ஜா²யோ அனுஜானேய்யா’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘ஸுதோ யேவ கோ² மே ஸோ ப⁴க³வா ஏதி³ஸோ ச ஏதி³ஸோ சாதி, ந ச மயா ஸம்முகா² தி³ட்டோ², க³ச்சே²ய்யாஹம் தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம், ஸசே மம் உபஜ்ஜா²யோ அனுஜானேய்யா’தி; க³ச்சே²ய்யாஹம், ப⁴ந்தே, தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம், ஸசே மம் உபஜ்ஜா²யோ அனுஜானாதீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸோண. க³ச்ச² த்வம், ஸோண, தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம். த³க்கி²ஸ்ஸஸி த்வம், ஸோண, தம் ப⁴க³வந்தம் பாஸாதி³கம் பஸாத³னீயம் ஸந்திந்த்³ரியம் ஸந்தமானஸம் உத்தமத³மத²ஸமத²ம் அமனுப்பத்தம் த³ந்தம் கு³த்தம் யதிந்த்³ரியம் நாக³ம். தேன ஹி த்வம், ஸோண, மம வசனேன ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³ – ‘உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தீ’’’தி. ஏவஞ்ச வதே³ஹி – ‘‘அவந்தித³க்கி²ணாபதோ², ப⁴ந்தே, அப்பபி⁴க்கு²கோ, திண்ணம் மே வஸ்ஸானம் அச்சயேன கிச்சே²ன கஸிரேன ததோ ததோ த³ஸவக்³க³ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா உபஸம்பத³ம் அலத்த²ம்; அப்பேவ நாம ப⁴க³வா அவந்தித³க்கி²ணாபதே² அப்பதரேன க³ணேன உபஸம்பத³ம் அனுஜானேய்ய. அவந்தித³க்கி²ணாபதே², ப⁴ந்தே, கண்ஹுத்தரா பூ⁴மி க²ரா கோ³கண்டகஹதா; அப்பேவ நாம ப⁴க³வா அவந்தித³க்கி²ணாபதே² கு³ணங்கு³ணூபாஹனம் அனுஜானேய்ய. அவந்தித³க்கி²ணாபதே², ப⁴ந்தே, நஹானக³ருகா மனுஸ்ஸா உத³கஸுத்³தி⁴கா; அப்பேவ நாம ப⁴க³வா அவந்தித³க்கி²ணாபதே² து⁴வனஹானம் அனுஜானேய்ய. அவந்தித³க்கி²ணாபதே², ப⁴ந்தே, சம்மானி அத்த²ரணானி, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, மஜ்ஜி²மேஸு ஜனபதே³ஸு ஏரகூ³ மோரகூ³ மஜ்ஜாரூ [மஜ்ஜா²ரூ (க.)] ஜந்தூ, ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, அவந்தித³க்கி²ணாபதே² சம்மானி அத்த²ரணானி, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம்; அப்பேவ நாம ப⁴க³வா அவந்தித³க்கி²ணாபதே² சம்மானி அத்த²ரணானி அனுஜானேய்ய, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம். ஏதரஹி, ப⁴ந்தே, மனுஸ்ஸா நிஸ்ஸீமக³தானம் பி⁴க்கூ²னம் சீவரம் தே³ந்தி – ‘இமம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ தே³மா’’’தி. தே ஆக³ந்த்வா ஆரோசேந்தி – ‘இத்த²ன்னாமேஹி தே, ஆவுஸோ, மனுஸ்ஸேஹி சீவரம் தி³ன்ன’ந்தி தே குக்குச்சாயந்தா ந ஸாதி³யந்தி – ‘மா நோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் அஹோஸீ’தி; அப்பேவ நாம ப⁴க³வா சீவரே பரியாயம் ஆசிக்கே²ய்யா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகச்சானம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸாவத்தி² தேன பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன யேன ஸாவத்தி² ஜேதவனம் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘இமஸ்ஸ, ஆனந்த³, ஆக³ந்துகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸேனாஸனம் பஞ்ஞாபேஹீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ – ‘‘யஸ்ஸ கோ² மம் ப⁴க³வா ஆணாபேதி, ‘இமஸ்ஸ, ஆனந்த³, ஆக³ந்துகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸேனாஸனம் பஞ்ஞாபேஹீ’தி, இச்ச²தி ப⁴க³வா தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஏகவிஹாரே வத்து²ம், இச்ச²தி ப⁴க³வா ஆயஸ்மதா ஸோணேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகவிஹாரே வத்து²’’ந்தி – யஸ்மிம் விஹாரே ப⁴க³வா விஹரதி தஸ்மிம் விஹாரே ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ஸேனாஸனம் பஞ்ஞாபேஸி.

258. அத² கோ² ப⁴க³வா ப³ஹுதே³வ ரத்திம் அஜ்ஜோ²காஸே வீதினாமேத்வா விஹாரம் பாவிஸி. ஆயஸ்மாபி கோ² ஸோணோ ப³ஹுதே³வ ரத்திம் அஜ்ஜோ²காஸே வீதினாமேத்வா விஹாரம் பாவிஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய ஆயஸ்மந்தம் ஸோணம் அஜ்ஜே²ஸி – ‘‘படிபா⁴து தம், பி⁴க்கு², த⁴ம்மோ பா⁴ஸிது’’ந்தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா ஸப்³பா³னேவ அட்ட²கவக்³கி³கானி ஸரேன அபா⁴ஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ஸரப⁴ஞ்ஞபரியோஸானே அப்³பா⁴னுமோதி³ – ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, பி⁴க்கு². ஸுக்³க³ஹிதானி கோ² தே, பி⁴க்கு², அட்ட²கவக்³கி³கானி, ஸுமனஸிகதானி ஸூபதா⁴ரிதானி. கல்யாணியாபி வாசாய ஸமன்னாக³தோ, விஸ்ஸட்டா²ய, அனேலக³லாய [அனேளக³லாய (க.)], அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியா. கதிவஸ்ஸோஸி த்வம், பி⁴க்கூ²’’தி? ‘‘ஏகவஸ்ஸோஹம், ப⁴க³வா’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ பன த்வம், பி⁴க்கு², ஏவம் சிரம் அகாஸீ’’தி? ‘‘சிரம் தி³ட்டோ² மே, ப⁴ந்தே, காமேஸு ஆதீ³னவோ, அபி ச ஸம்பா³தா⁴ க⁴ராவாஸா ப³ஹுகிச்சா ப³ஹுகரணீயா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

[உதா³. 46 உதா³னேபி] ‘‘தி³ஸ்வா ஆதீ³னவம் லோகே, ஞத்வா த⁴ம்மம் நிரூபதி⁴ம்;

அரியோ ந ரமதீ பாபே, பாபே ந ரமதீ ஸுசீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸோணோ – படிஸம்மோத³தி கோ² மம் ப⁴க³வா, அயம் க்²வஸ்ஸ காலோ யம் மே உபஜ்ஜா²யோ பரித³ஸ்ஸீதி – உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘உபஜ்ஜா²யோ மே, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, ஏவஞ்ச வதே³தி அவந்தித³க்கி²ணாபதோ², ப⁴ந்தே, அப்பபி⁴க்கு²கோ. திண்ணம் மே வஸ்ஸானம் அச்சயேன கிச்சே²ன கஸிரேன ததோ ததோ த³ஸவக்³க³ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா உபஸம்பத³ம் அலத்த²ம், அப்பேவ நாம ப⁴க³வா அவந்தித³க்கி²ணாபதே² அப்பதரேன க³ணேன உபஸம்பத³ம் அனுஜானேய்ய. அவந்தித³க்கி²ணாபதே², ப⁴ந்தே, கண்ஹுத்தரா பூ⁴மி க²ரா கோ³கண்டகஹதா; அப்பேவ நாம ப⁴க³வா அவந்தித³க்கி²ணாபதே² கு³ணங்கு³ணூபாஹனம் அனுஜானேய்ய. அவந்தித³க்கி²ணாபதே², ப⁴ந்தே, நஹானக³ருகா மனுஸ்ஸா உத³கஸுத்³தி⁴கா, அப்பேவ நாம ப⁴க³வா அவந்தித³க்கி²ணாபதே² து⁴வனஹானம் அனுஜானேய்ய. அவந்தித³க்கி²ணாபதே², ப⁴ந்தே, சம்மானி அத்த²ரணானி, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம். ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, மஜ்ஜி²மேஸு ஜனபதே³ஸு ஏரகூ³ மோரகூ³ மஜ்ஜாரூ ஜந்தூ, ஏவமேவ கோ², ப⁴ந்தே, அவந்தித³க்கி²ணாபதே² சம்மானி அத்த²ரணானி, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம்; அப்பேவ நாம ப⁴க³வா அவந்தித³க்கி²ணாபதே² சம்மானி அத்த²ரணானி அனுஜானேய்ய, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம். ஏதரஹி, ப⁴ந்தே, மனுஸ்ஸா நிஸ்ஸீமக³தானம் பி⁴க்கூ²னம் சீவரம் தே³ந்தி – ‘இமம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ தே³மா’தி. தே ஆக³ந்த்வா ஆரோசேந்தி – ‘இத்த²ன்னாமேஹி தே, ஆவுஸோ, மனுஸ்ஸேஹி சீவரம் தி³ன்ன’ந்தி. தே குக்குச்சாயந்தா ந ஸாதி³யந்தி – ‘மா நோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் அஹோஸீ’தி; அப்பேவ நாம ப⁴க³வா சீவரே பரியாயம் ஆசிக்கே²ய்யா’’தி.

259. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அவந்தித³க்கி²ணாபதோ², பி⁴க்க²வே, அப்பபி⁴க்கு²கோ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு வினயத⁴ரபஞ்சமேன க³ணேன உபஸம்பத³ம். தத்ரிமே பச்சந்திமா ஜனபதா³ – புரத்தி²மாய தி³ஸாய க³ஜங்க³லம் [கஜங்க³லம் (ஸீ. ஸ்யா.)] நாம நிக³மோ, தஸ்ஸ பரேன மஹாஸாலா, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே²; புரத்தி²மத³க்கி²ணாய தி³ஸாய ஸல்லவதீ [ஸலலவதீ (ஸீ.)] நாம நதீ³, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே²; த³க்கி²ணாய தி³ஸாய ஸேதகண்ணிகம் நாம நிக³மோ, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே²; பச்சி²மாய தி³ஸாய தூ²ணம் நாம ப்³ராஹ்மணகா³மோ, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே²; உத்தராய தி³ஸாய உஸீரத்³த⁴ஜோ நாம பப்³ப³தோ, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபேஸு பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு வினயத⁴ரபஞ்சமேன க³ணேன உபஸம்பத³ம். அவந்தித³க்கி²ணாபதே², பி⁴க்க²வே, கண்ஹுத்தரா பூ⁴மி க²ரா கோ³கண்டகஹதா. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு கு³ணங்கு³ணூபாஹனம். அவந்தித³க்கி²ணாபதே², பி⁴க்க²வே, நஹானக³ருகா மனுஸ்ஸா உத³கஸுத்³தி⁴கா. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு து⁴வனஹானம். அவந்தித³க்கி²ணாபதே², பி⁴க்க²வே, சம்மானி அத்த²ரணானி, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஜ்ஜி²மேஸு ஜனபதே³ஸு ஏரகூ³ மோரகூ³ மஜ்ஜாரூ ஜந்தூ, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அவந்தித³க்கி²ணாபதே² சம்மானி அத்த²ரணானி, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³பச்சந்திமேஸு ஜனபதே³ஸு சம்மானி அத்த²ரணானி, ஏளகசம்மம் அஜசம்மம் மிக³சம்மம். இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா நிஸ்ஸீமக³தானம் பி⁴க்கூ²னம் சீவரம் தே³ந்தி – ‘இமம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ தே³மா’தி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸாதி³தும், ந தாவ தம் க³ணனூபக³ம் யாவ ந ஹத்த²ம் க³ச்ச²தீ’’தி.

மஹாகச்சானஸ்ஸ பஞ்சவரபரித³ஸ்ஸனா நிட்டி²தா.

சம்மக்க²ந்த⁴கோ பஞ்சமோ.

159. தஸ்ஸுத்³தா³னம்

ராஜா ச மாக³தோ⁴ ஸோணோ, அஸீதிஸஹஸ்ஸிஸ்ஸரோ;

ஸாக³தோ கி³ஜ்ஜ²கூடஸ்மிம், ப³ஹும் த³ஸ்ஸேதி உத்தரிம்.

பப்³ப³ஜ்ஜாரத்³த⁴பி⁴ஜ்ஜிம்ஸு, வீணம் ஏகபலாஸிகம்;

நீலா பீதா லோஹிதிகா, மஞ்ஜிட்டா² கண்ஹமேவ ச.

மஹாரங்க³மஹானாமா, வத்³தி⁴கா ச படிக்கி²பி;

க²ல்லகா புடபாலி ச, தூலதித்திரமேண்ட³ஜா.

விச்சி²கா மோரசித்ரா ச, ஸீஹப்³யக்³கா⁴ ச தீ³பிகா;

அஜினுத்³தா³ மஜ்ஜாரீ ச, காளலுவகபரிக்க²டா.

ப²லிதுபாஹனா கி²லா, தோ⁴தகா²ணுக²டக²டா;

தாலவேளுதிணம் சேவ, முஞ்ஜபப்³ப³ஜஹிந்தாலா.

கமலகம்ப³லஸோவண்ணா, ரூபிகா மணிவேளுரியா;

ப²லிகா கம்ஸகாசா ச, திபுஸீஸஞ்ச தம்ப³கா.

கா³வீ யானம் கி³லானோ ச, புரிஸாயுத்தஸிவிகா;

ஸயனானி மஹாசம்மா, கோ³சம்மேஹி ச பாபகோ.

கி³ஹீனம் சம்மவத்³தே⁴ஹி, பவிஸந்தி கி³லாயனோ;

மஹாகச்சாயனோ ஸோணோ, ஸரேன அட்ட²கவக்³கி³கம்.

உபஸம்பத³ம் பஞ்சஹி, கு³ணங்கு³ணா து⁴வஸினா;

சம்மத்த²ரணானுஞ்ஞாஸி, ந தாவ க³ணனூபக³ம்;

அதா³ஸி மே வரே பஞ்ச, ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ நாயகோதி.

இமம்ஹி க²ந்த⁴கே வத்தூ²னி தேஸட்டி².

சம்மக்க²ந்த⁴கோ நிட்டி²தோ.