6. பே⁴ஸஜ்ஜக்க²ந்த⁴கோ

160. பஞ்சபே⁴ஸஜ்ஜகதா²

260. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ²னம் ஸாரதி³கேன ஆபா³தே⁴ன பு²ட்டா²னம் யாகு³பி பீதா உக்³க³ச்ச²தி, ப⁴த்தம்பி பு⁴த்தம் உக்³க³ச்ச²தி. தே தேன கிஸா ஹோந்தி, லூகா², து³ப்³ப³ண்ணா, உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா, த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² கிஸே லூகே² து³ப்³ப³ண்ணே உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதே த⁴மனிஸந்த²தக³த்தே, தி³ஸ்வான ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிம் நு கோ², ஆனந்த³, ஏதரஹி பி⁴க்கூ² கிஸா, லூகா², து³ப்³ப³ண்ணா, உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா, த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா’’தி? ‘‘ஏதரஹி, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²னம் ஸாரதி³கேன ஆபா³தே⁴ன பு²ட்டா²னம் யாகு³பி பீதா உக்³க³ச்ச²தி, ப⁴த்தம்பி பு⁴த்தம் உக்³க³ச்ச²தி. தே தேன கிஸா ஹோந்தி, லூகா², து³ப்³ப³ண்ணா, உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா, த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘ஏதரஹி கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஸாரதி³கேன ஆபா³தே⁴ன பு²ட்டா²னம் யாகு³பி பீதா உக்³க³ச்ச²தி, ப⁴த்தம்பி பு⁴த்தம் உக்³க³ச்ச²தி. தே தேன கிஸா ஹோந்தி, லூகா², து³ப்³ப³ண்ணா, உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா, த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா. கிம் நு கோ² அஹம் பி⁴க்கூ²னம் பே⁴ஸஜ்ஜம் அனுஜானேய்யம், யம் பே⁴ஸஜ்ஜஞ்சேவ அஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜஸம்மதஞ்ச லோகஸ்ஸ, ஆஹாரத்த²ஞ்ச ப²ரேய்ய, ந ச ஓளாரிகோ ஆஹாரோ பஞ்ஞாயேய்யா’’தி? அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘இமானி கோ² பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸப்பி, நவனீதம், தேலம், மது⁴, பா²ணிதம்; பே⁴ஸஜ்ஜானி சேவ பே⁴ஸஜ்ஜஸம்மதானி ச லோகஸ்ஸ, ஆஹாரத்த²ஞ்ச ப²ரந்தி, ந ச ஓளாரிகோ ஆஹாரோ பஞ்ஞாயதி. யம்னூனாஹம் பி⁴க்கூ²னம் இமானி பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி அனுஜானேய்யம், காலே படிக்³க³ஹேத்வா காலே பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘ஏதரஹி கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஸாரதி³கேன ஆபா³தே⁴ன பு²ட்டா²னம் யாகு³பி பீதா உக்³க³ச்ச²தி, ப⁴த்தம்பி பு⁴த்தம் உக்³க³ச்ச²தி. தே தேன கிஸா ஹோந்தி, லூகா², து³ப்³ப³ண்ணா, உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா, த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா. கிம் நு கோ² அஹம் பி⁴க்கூ²னம் பே⁴ஸஜ்ஜம் அனுஜானேய்யம், யம் பே⁴ஸஜ்ஜஞ்சேவ அஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜஸம்மதஞ்ச லோகஸ்ஸ, ஆஹாரத்த²ஞ்ச ப²ரேய்ய, ந ச ஓளாரிகோ ஆஹாரோ பஞ்ஞாயேய்யா’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதத³ஹோஸி ‘இமானி கோ² பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸப்பி, நவனீதம், தேலம், மது⁴, பா²ணிதம்; பே⁴ஸஜ்ஜானி சேவ பே⁴ஸஜ்ஜஸம்மதானி ச லோகஸ்ஸ, ஆஹாரத்த²ஞ்ச ப²ரந்தி, ந ச ஓளாரிகோ ஆஹாரோ பஞ்ஞாயதி. யம்னூனாஹம் பி⁴க்கூ²னம் இமானி பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி அனுஜானேய்யம், காலே படிக்³க³ஹேத்வா காலே பரிபு⁴ஞ்ஜிது’ந்தி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தானி பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி காலே படிக்³க³ஹேத்வா காலே பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி.

261. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² தானி பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி காலே படிக்³க³ஹேத்வா காலே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. தேஸம் யானிபி தானி பாகதிகானி லூகா²னி போ⁴ஜனானி தானிபி நச்சா²தே³ந்தி, பகே³வ ஸேனேஸிதானி [ஸேனேஸிகானி (ஸீ. ஸ்யா.), ஸேனேஹிகானி (யோஜனா)]. தே தேன சேவ ஸாரதி³கேன ஆபா³தே⁴ன பு²ட்டா², இமினா ச ப⁴த்தாச்சா²த³கேன [ப⁴த்தாச்ச²ன்னகேன (க.)], தது³ப⁴யேன பி⁴ய்யோஸோமத்தாய கிஸா ஹோந்தி, லூகா², து³ப்³ப³ண்ணா, உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா, த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² பி⁴ய்யோஸோமத்தாய கிஸே லூகே² து³ப்³ப³ண்ணே உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதே த⁴மனிஸந்த²தக³த்தே, தி³ஸ்வான ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிம் நு கோ², ஆனந்த³, ஏதரஹி பி⁴க்கூ² பி⁴ய்யோஸோமத்தாய கிஸா, லூகா², து³ப்³ப³ண்ணா, உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா, த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா’’தி? ‘‘ஏதரஹி, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² தானி ச பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி காலே படிக்³க³ஹேத்வா காலே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. தேஸம் யானிபி தானி பாகதிகானி லூகா²னி போ⁴ஜனானி தானிபி நச்சா²தே³ந்தி, பகே³வ ஸேனேஸிகானி. தே தேன சேவ ஸாரதி³கேன ஆபா³தே⁴ன பு²ட்டா², இமினா ச ப⁴த்தாச்சா²த³கேன, தது³ப⁴யேன பி⁴ய்யோஸோமத்தாய கிஸா, லூகா², து³ப்³ப³ண்ணா, உப்பண்டு³ப்பண்டு³கஜாதா, த⁴மனிஸந்த²தக³த்தா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தானி பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி படிக்³க³ஹேத்வா காலேபி விகாலேபி பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி.

262. தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் வஸேஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, வஸானி பே⁴ஸஜ்ஜானி – அச்ச²வஸம், மச்ச²வஸம், ஸுஸுகாவஸம், ஸூகரவஸம், க³த்³ரப⁴வஸம் – காலே படிக்³க³ஹிதம் காலே நிப்பக்கம் [நிபக்கம் (க.)] காலே ஸம்ஸட்ட²ம் தேலபரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜிதும். விகாலே சே, பி⁴க்க²வே, படிக்³க³ஹிதம் விகாலே நிப்பக்கம் விகாலே ஸம்ஸட்ட²ம், தம் சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி திண்ணம் து³க்கடானம். காலே சே, பி⁴க்க²வே, படிக்³க³ஹிதம் விகாலே நிப்பக்கம் விகாலே ஸம்ஸட்ட²ம், தம் சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி த்³வின்னம் து³க்கடானம். காலே சே, பி⁴க்க²வே, படிக்³க³ஹிதம் காலே நிப்பக்கம் விகாலே ஸம்ஸட்ட²ம், தம் சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. காலே சே, பி⁴க்க²வே, படிக்³க³ஹிதம் காலே நிப்பக்கம் காலே ஸம்ஸட்ட²ம், தம் சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, அனாபத்தீதி.

பஞ்சபே⁴ஸஜ்ஜகதா² நிட்டி²தா.

161. மூலாதி³பே⁴ஸஜ்ஜகதா²

263. தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் மூலேஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, மூலானி பே⁴ஸஜ்ஜானி – ஹலித்³தி³ம், ஸிங்கி³வேரம், வசம், வசத்த²ம் [வசத்த²ம் (ஸீ. ஸ்யா.)], அதிவிஸம், கடுகரோஹிணிம், உஸீரம், ப⁴த்³த³முத்தகம், யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² மூலானி பே⁴ஸஜ்ஜானி, நேவ கா²த³னீயே கா²த³னீயத்த²ம் ப²ரந்தி, ந போ⁴ஜனீயே போ⁴ஜனீயத்த²ம் ப²ரந்தி, தானி – படிக்³க³ஹேத்வா யாவஜீவம் பரிஹரிதும்; ஸதி பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும். அஸதி பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் மூலேஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி பிட்டே²ஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, நிஸத³ம் நிஸத³போதகந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் கஸாவேஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கஸாவானி [கஸாவபே⁴ஸஜ்ஜானி (க.)] பே⁴ஸஜ்ஜானி – நிம்ப³கஸாவம், குடஜகஸாவம், படோலகஸாவம், ப²க்³க³வகஸாவம், நத்தமாலகஸாவம், யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² கஸாவானி பே⁴ஸஜ்ஜானி நேவ கா²த³னீயே கா²த³னீயத்த²ம் ப²ரந்தி, ந போ⁴ஜனீயே போ⁴ஜனீயத்த²ம் ப²ரந்தி, தானி – படிக்³க³ஹேத்வா யாவஜீவம் பரிஹரிதும்; ஸதி பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும். அஸதி பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் பண்ணேஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பண்ணானி பே⁴ஸஜ்ஜானி – நிம்ப³பண்ணம், குடஜபண்ணம், படோலபண்ணம், ஸுலஸிபண்ணம், கப்பாஸபண்ணம், யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² பண்ணானி பே⁴ஸஜ்ஜானி, நேவ கா²த³னீயே கா²த³னீயத்த²ம் ப²ரந்தி, ந போ⁴ஜனீயே போ⁴ஜனீயத்த²ம் ப²ரந்தி…பே….

தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் ப²லேஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ப²லானி பே⁴ஸஜ்ஜானி – பி³லங்க³ம், பிப்பலிம், மரிசம், ஹரீதகம், விபீ⁴தகம், ஆமலகம், கோ³ட்ட²ப²லம் [கோ³ட²ப²லம் (ஸ்யா.), கோட்ட²ப²லம் (க.)], யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² ப²லானி பே⁴ஸஜ்ஜானி, நேவ கா²த³னீயே கா²த³னீயத்த²ம் ப²ரந்தி, ந போ⁴ஜனீயே போ⁴ஜனீயத்த²ம் ப²ரந்தி…பே….

தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் ஜதூஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஜதூனி பே⁴ஸஜ்ஜானி – ஹிங்கு³ம், ஹிங்கு³ஜதும், ஹிங்கு³ஸிபாடிகம், தகம், தகபத்திம், தகபண்ணிம், ஸஜ்ஜுலஸம், யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² ஜதூனி பே⁴ஸஜ்ஜானி, நேவ கா²த³னீயே கா²த³னீயத்த²ம் ப²ரந்தி…பே….

தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் லோணேஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, லோணானி பே⁴ஸஜ்ஜானி – ஸாமுத்³த³ம், காளலோணம், ஸிந்த⁴வம், உப்³பி⁴த³ம் [உப்³பி⁴ரம் (க.)], பி³லம் [பி³ளாலம் (ஸீ.)], யானி வா பனஞ்ஞானிபி அத்தி² லோணானி பே⁴ஸஜ்ஜானி, நேவ கா²த³னீயே கா²த³னீயத்த²ம் ப²ரந்தி, ந போ⁴ஜனீயே போ⁴ஜனீயத்த²ம் ப²ரந்தி, தானி – படிக்³க³ஹேத்வா யாவஜீவம் பரிஹரிதும்; ஸதி பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும். அஸதி பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

264. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ பே³லட்ட²ஸீஸஸ்ஸ து²ல்லகச்சா²பா³தோ⁴ ஹோதி. தஸ்ஸ லஸிகாய சீவரானி காயே லக்³க³ந்தி, தானி பி⁴க்கூ² உத³கேன தேமேத்வா தேமேத்வா அபகட்³ட⁴ந்தி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஸேனாஸனசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தோ தே பி⁴க்கூ² தானி சீவரானி உத³கேன தேமேத்வா தேமேத்வா அபகட்³ட⁴ந்தே, தி³ஸ்வான யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘கிம் இமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஆபா³தோ⁴’’தி? ‘‘இமஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மதோ து²ல்லகச்சா²பா³தோ⁴, லஸிகாய சீவரானி காயே லக்³க³ந்தி, தானி மயம் உத³கேன தேமேத்வா தேமேத்வா அபகட்³டா⁴மா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யஸ்ஸ கண்டு³ வா, பிளகா வா, அஸ்ஸாவோ வா, து²ல்லகச்சு² வா ஆபா³தோ⁴, காயோ வா து³க்³க³ந்தோ⁴, சுண்ணானி பே⁴ஸஜ்ஜானி; அகி³லானஸ்ஸ ச²கணம் மத்திகம் ரஜனனிப்பக்கம். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உது³க்க²லம் முஸல’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் சுண்ணேஹி பே⁴ஸஜ்ஜேஹி சாலிதேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சுண்ணசாலினிந்தி. ஸண்ஹேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, து³ஸ்ஸசாலினிந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அமனுஸ்ஸிகாபா³தோ⁴ ஹோதி. தம் ஆசரியுபஜ்ஜா²யா உபட்ட²ஹந்தா நாஸக்கி²ம்ஸு அரோக³ம் காதும். ஸோ ஸூகரஸூனம் க³ந்த்வா ஆமகமம்ஸம் கா²தி³, ஆமகலோஹிதம் பிவி. தஸ்ஸ ஸோ அமனுஸ்ஸிகாபா³தோ⁴ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அமனுஸ்ஸிகாபா³தே⁴ ஆமகமம்ஸம் ஆமகலோஹிதந்தி.

265. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ சக்கு²ரோகா³பா³தோ⁴ ஹோதி. தம் பி⁴க்கூ² பரிக்³க³ஹேத்வா உச்சாரம்பி பஸ்ஸாவம்பி நிக்கா²மேந்தி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஸேனாஸனசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தோ தே பி⁴க்கூ² தம் பி⁴க்கு²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா உச்சாரம்பி பஸ்ஸாவம்பி நிக்கா²மேந்தே, தி³ஸ்வான யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘கிம் இமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஆபா³தோ⁴’’தி? ‘‘இமஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மதோ சக்கு²ரோகா³பா³தோ⁴. இமம் மயம் பரிக்³க³ஹேத்வா உச்சாரம்பி பஸ்ஸாவம்பி நிக்கா²மேமா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஜனம் – காளஞ்ஜனம், ரஸஞ்ஜனம், ஸோதஞ்ஜனம், கே³ருகம், கபல்ல’’ந்தி. அஞ்ஜனூபபிஸனேஹி அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சந்த³னம், தக³ரம், காளானுஸாரியம், தாலீஸம், ப⁴த்³த³முத்தகந்தி. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² பிட்டா²னி அஞ்ஜனானி சருகேஸுபி [தா²லகேஸுபி (ஸீ. ஸ்யா.)] ஸராவகேஸுபி நிக்கி²பந்தி; திணசுண்ணேஹிபி பம்ஸுகேஹிபி ஓகிரியந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஜனிந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² உச்சாவசா அஞ்ஜனியோ தா⁴ரேந்தி – ஸோவண்ணமயம், ரூபியமயம். மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, உச்சாவசா அஞ்ஜனீ தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அட்டி²மயம், த³ந்தமயம், விஸாணமயம், நளமயம், வேளுமயம், கட்ட²மயம், ஜதுமயம், ப²லமயம், லோஹமயம், ஸங்க²னாபி⁴மயந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஜனியோ அபாருதா ஹோந்தி, திணசுண்ணேஹிபி பம்ஸுகேஹிபி ஓகிரியந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அபிதா⁴னந்தி. அபிதா⁴னம் நிபததி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸுத்தகேன ப³ந்தி⁴த்வா அஞ்ஜனியா ப³ந்தி⁴துந்தி. அஞ்ஜனீ ப²லதி [நிபததி (க.)]. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸுத்தகேன ஸிப்³பே³துந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² அங்கு³லியா அஞ்ஜந்தி, அக்கீ²னி து³க்கா²னி ஹோந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஜனிஸலாகந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² உச்சாவசா அஞ்ஜனிஸலாகாயோ தா⁴ரேந்தி – ஸோவண்ணமயம் ரூபியமயம். மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி, ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, உச்சாவசா அஞ்ஜனிஸலாகா தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அட்டி²மயம்…பே… ஸங்க²னாபி⁴மயந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஜனிஸலாகா பூ⁴மியம் பதிதா ப²ருஸா ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸலாகடா²னியந்தி [ஸலாகோதா⁴னியந்தி (ஸீ. ஸ்யா.)].

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² அஞ்ஜனிம்பி அஞ்ஜனிஸலாகம்பி ஹத்தே²ன பரிஹரந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஜனித்த²விகந்தி. அம்ஸப³த்³த⁴கோ ந ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அம்ஸப³த்³த⁴கம் ப³ந்த⁴னஸுத்தகந்தி.

266. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ ஸீஸாபி⁴தாபோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, முத்³த⁴னி தேலகந்தி. நக்க²மனியோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, நத்து²கம்மந்தி. நத்து² க³லதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, நத்து²கரணிந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² உச்சாவசா நத்து²கரணியோ தா⁴ரேந்தி – ஸோவண்ணமயம் ரூபியமயம். மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி, ‘‘ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, உச்சாவசா நத்து²கரணீ தா⁴ரேதப்³பா³. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அட்டி²மயம்…பே… ஸங்க²னாபி⁴மயந்தி. நத்து²ம் விஸமம் ஆஸிஞ்சந்தி [நத்து² விஸமம் ஆஸிஞ்சியதி (ஸீ. ஸ்யா.)]. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யமகனத்து²கரணிந்தி. நக்க²மனியோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தூ⁴மம் பாதுந்தி. தஞ்ஞேவ வட்டிம் ஆலிம்பேத்வா பிவந்தி, கண்டோ² த³ஹதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தூ⁴மனேத்தந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² உச்சாவசானி தூ⁴மனேத்தானி தா⁴ரேந்தி – ஸோவண்ணமயம் ரூபியமயம். மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ஸேய்யதா²பி கி³ஹீ காமபோ⁴கி³னோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, உச்சாவசானி தூ⁴மனேத்தானி தா⁴ரேதப்³பா³னி. யோ தா⁴ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அட்டி²மயம்…பே… ஸங்க²னாபி⁴மயந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன தூ⁴மனேத்தானி அபாருதானி ஹோந்தி, பாணகா பவிஸந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அபிதா⁴னந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² தூ⁴மனேத்தானி ஹத்தே²ன பரிஹரந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தூ⁴மனேத்தத²விகந்தி. ஏகதோ க⁴ம்ஸியந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யமகத²விகந்தி. அம்ஸப³த்³த⁴கோ ந ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அம்ஸப³த்³த⁴கம் ப³ந்த⁴னஸுத்தகந்தி.

267. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ வாதாபா³தோ⁴ ஹோதி. வேஜ்ஜா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘தேலம் பசிதப்³ப³’’ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தேலபாகந்தி. தஸ்மிம் கோ² பன தேலபாகே மஜ்ஜம் பக்கி²பிதப்³ப³ம் ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தேலபாகே மஜ்ஜம் பக்கி²பிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அதிபக்கி²த்தமஜ்ஜானி [அதிகி²த்தமஜ்ஜானி (க.)] தேலானி பசந்தி, தானி பிவித்வா மஜ்ஜந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, அதிபக்கி²த்தமஜ்ஜம் தேலம் பாதப்³ப³ம். யோ பிவேய்ய, யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யஸ்மிம் தேலபாகே மஜ்ஜஸ்ஸ ந வண்ணோ ந க³ந்தோ⁴ ந ரஸோ பஞ்ஞாயதி, ஏவரூபம் மஜ்ஜபக்கி²த்தம் தேலம் பாதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹும் அதிபக்கி²த்தமஜ்ஜம் தேலம் பக்கம் ஹோதி. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கத²ம் நு கோ² அதிபக்கி²த்தமஜ்ஜே தேலே படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அப்³ப⁴ஞ்ஜனம் அதி⁴ட்டா²துந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ ப³ஹுதரம் தேலம் பக்கம் ஹோதி, தேலபா⁴ஜனம் ந விஜ்ஜதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தீணி தும்பா³னி – லோஹதும்ப³ம், கட்ட²தும்ப³ம், ப²லதும்ப³ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ அங்க³வாதோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸேத³கம்மந்தி. நக்க²மனியோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸம்பா⁴ரஸேத³ந்தி. நக்க²மனியோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸேத³ந்தி. நக்க²மனியோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ப⁴ங்கோ³த³கந்தி. நக்க²மனியோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உத³ககோட்ட²கந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ பப்³ப³வாதோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, லோஹிதம் மோசேதுந்தி. நக்க²மனியோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, லோஹிதம் மோசேத்வா விஸாணேன கா³ஹேதுந்தி [க³ஹேதுந்தி (ஸீ. ஸ்யா.)].

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ பாதா³ ப²லிதா [பா²லிதா (க.)] ஹோந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பாத³ப்³ப⁴ஞ்ஜனந்தி. நக்க²மனியோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஜ்ஜம் அபி⁴ஸங்க²ரிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ க³ண்டா³பா³தோ⁴ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸத்த²கம்மந்தி. கஸாவோத³கேன அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கஸாவோத³கந்தி. திலகக்கேன அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, திலகக்கந்தி. கப³ளிகாய அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கப³ளிகந்தி. வணப³ந்த⁴னசோளேன அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, வணப³ந்த⁴னசோளந்தி. வணோ கண்டு³வதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸாஸபகுட்டேன [ஸாஸபகுட்³டே³ன (ஸீ. ஸ்யா.)] போ²ஸிதுந்தி. வணோ கிலிஜ்ஜித்த². ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தூ⁴மம் காதுந்தி. வட்³ட⁴மம்ஸம் வுட்டா²தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, லோணஸக்க²ரிகாய சி²ந்தி³துந்தி. வணோ ந ருஹதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, வணதேலந்தி. தேலம் க³லதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, விகாஸிகம் ஸப்³ப³ம் வணபடிகம்மந்தி.

268. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² அஹினா த³ட்டோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சத்தாரி மஹாவிகடானி தா³தும் – கூ³த²ம், முத்தம், சா²ரிகம், மத்திகந்தி. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அப்படிக்³க³ஹிதானி நு கோ² உதா³ஹு படிக்³க³ஹேதப்³பா³னீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸதி கப்பியகாரகே படிக்³க³ஹாபேதும், அஸதி கப்பியகாரகே ஸாமம் க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரேன பி⁴க்கு²னா விஸம் பீதம் ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே கூ³த²ம் பாயேதுந்தி. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அப்படிக்³க³ஹிதம் நு கோ² உதா³ஹு படிக்³க³ஹேதப்³போ³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யம் கரோந்தோ படிக்³க³ண்ஹாதி, ஸ்வேவ படிக்³க³ஹோ கதோ, ந புன [கதோ பன (?)] படிக்³க³ஹேதப்³போ³தி.

269. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ க⁴ரதி³ன்னகாபா³தோ⁴ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸீதாலோளிம் பாயேதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² து³ட்ட²க³ஹணிகோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஆமிஸகா²ரம் பாயேதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பண்டு³ரோகா³பா³தோ⁴ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, முத்தஹரீதகம் பாயேதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ச²விதோ³ஸாபா³தோ⁴ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, க³ந்தா⁴லேபம் காதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² அபி⁴ஸன்னகாயோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, விரேசனம் பாதுந்தி. அச்ச²கஞ்ஜியா அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அச்ச²கஞ்ஜிந்தி. அகடயூஸேன அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அகடயூஸந்தி. கடாகடேன அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கடாகடந்தி. படிச்சா²த³னீயேன அத்தோ² ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, படிச்சா²த³னீயந்தி.

மூலாதி³பே⁴ஸஜ்ஜகதா² நிட்டி²தா.

162. பிலிந்த³வச்ச²வத்து²

270. [இத³ம் வத்து² பாரா. 618 ஆத³யோ] தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² ராஜக³ஹே பப்³பா⁴ரம் ஸோதா⁴பேதி லேணம் கத்துகாமோ. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ யேனாயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் பிலிந்த³வச்ச²ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஆயஸ்மந்தம் பிலிந்த³வச்ச²ம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, தே²ரோ காராபேதீ’’தி? ‘‘பப்³பா⁴ரம், மஹாராஜ, ஸோதா⁴பேமி, லேணம் கத்துகாமோ’’தி. ‘‘அத்தோ², ப⁴ந்தே, அய்யஸ்ஸ ஆராமிகேனா’’தி? ‘‘ந கோ², மஹாராஜ, ப⁴க³வதா ஆராமிகோ அனுஞ்ஞாதோ’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் படிபுச்சி²த்வா மம ஆரோசேய்யாதா²’’தி. ‘ஏவம், மஹாராஜா’தி கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² ரஞ்ஞோ மாக³த⁴ஸ்ஸ ஸேனியஸ்ஸ பி³ம்பி³ஸாரஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² ராஜானம் மாக³த⁴ம் ஸேனியம் பி³ம்பி³ஸாரம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி, ஸமாத³பேஸி, ஸமுத்தேஜேஸி, ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஆயஸ்மதா பிலிந்த³வச்சே²ன த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ உட்டா²யாஸனா ஆயஸ்மந்தம் பிலிந்த³வச்ச²ம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² ப⁴க³வதோ ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி – ‘‘ராஜா, ப⁴ந்தே, மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஆராமிகம் தா³துகாமோ. கத²ம் நு கோ², ப⁴ந்தே, மயா படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஆராமிக’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ யேனாயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் பிலிந்த³வச்ச²ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஆயஸ்மந்தம் பிலிந்த³வச்ச²ம் ஏதத³வோச – ‘‘அனுஞ்ஞாதோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஆராமிகோ’’தி? ‘‘ஏவம், மஹாராஜா’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே, அய்யஸ்ஸ ஆராமிகம் த³ம்மீ’’தி. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ ஆராமிகம் படிஸ்ஸுத்வா, விஸ்ஸரித்வா, சிரேன ஸதிம் படிலபி⁴த்வா, அஞ்ஞதரம் ஸப்³ப³த்த²கம் மஹாமத்தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘யோ மயா, ப⁴ணே, அய்யஸ்ஸ ஆராமிகோ படிஸ்ஸுதோ, தி³ன்னோ ஸோ ஆராமிகோ’’தி? ‘‘ந கோ², தே³வ, அய்யஸ்ஸ ஆராமிகோ தி³ன்னோ’’தி. ‘‘கீவ சிரம் நு கோ², ப⁴ணே, இதோ [இதோ ரத்தி (ஸ்யா.)] ஹி தம் ஹோதீ’’தி? அத² கோ² ஸோ மஹாமத்தோ ரத்தியோ க³ணேத்வா [விக³ணேத்வா (ஸீ.)] ராஜானம் மாக³த⁴ம் ஸேனியம் பி³ம்பி³ஸாரம் ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்ச, தே³வ, ரத்திஸதானீ’’தி. தேன ஹி, ப⁴ணே, அய்யஸ்ஸ பஞ்ச ஆராமிகஸதானி தே³ஹீதி. ‘‘ஏவம், தே³வா’’தி கோ² ஸோ மஹாமத்தோ ரஞ்ஞோ மாக³த⁴ஸ்ஸ ஸேனியஸ்ஸ பி³ம்பி³ஸாரஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ பஞ்ச ஆராமிகஸதானி பாதா³ஸி, பாடியேக்கோ கா³மோ நிவிஸி. ‘ஆராமிககா³மகோதி’பி நம் ஆஹம்ஸு, ‘பிலிந்த³கா³மகோ’திபி நம் ஆஹம்ஸு.

271. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² தஸ்மிம் கா³மகே குலூபகோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய பிலிந்த³கா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. தேன கோ² பன ஸமயேன தஸ்மிம் கா³மகே உஸ்ஸவோ ஹோதி. தா³ரகா அலங்கதா மாலாகிதா கீளந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² பிலிந்த³கா³மகே ஸபதா³னம் பிண்டா³ய சரமானோ யேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ ஆராமிகஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. தேன கோ² பன ஸமயேன தஸ்ஸா ஆராமிகினியா தீ⁴தா அஞ்ஞே தா³ரகே அலங்கதே மாலாகிதே பஸ்ஸித்வா ரோத³தி – ‘மாலம் மே தே³த², அலங்காரம் மே தே³தா²’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² தம் ஆராமிகினிம் ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸாயம் தா³ரிகா ரோத³தீ’’தி? ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, தா³ரிகா அஞ்ஞே தா³ரகே அலங்கதே மாலாகிதே பஸ்ஸித்வா ரோத³தி – ‘மாலம் மே தே³த², அலங்காரம் மே தே³தா²’தி. குதோ அம்ஹாகம் து³க்³க³தானம் மாலா, குதோ அலங்காரோ’’தி? அத² கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² அஞ்ஞதரம் திணண்டு³பகம் க³ஹேத்வா தம் ஆராமிகினிம் ஏதத³வோச – ‘‘ஹந்தி³மம் திணண்டு³பகம் தஸ்ஸா தா³ரிகாய ஸீஸே படிமுஞ்சா’’தி. அத² கோ² ஸா ஆராமிகினீ தம் திணண்டு³பகம் க³ஹேத்வா தஸ்ஸா தா³ரிகாய ஸீஸே படிமுஞ்சி. ஸா அஹோஸி ஸுவண்ணமாலா அபி⁴ரூபா, த³ஸ்ஸனீயா, பாஸாதி³கா; நத்தி² தாதி³ஸா ரஞ்ஞோபி அந்தேபுரே ஸுவண்ணமாலா. மனுஸ்ஸா ரஞ்ஞோ மாக³த⁴ஸ்ஸ ஸேனியஸ்ஸ பி³ம்பி³ஸாரஸ்ஸ ஆரோசேஸும் – ‘‘அமுகஸ்ஸ, தே³வ, ஆராமிகஸ்ஸ க⁴ரே ஸுவண்ணமாலா அபி⁴ரூபா, த³ஸ்ஸனீயா, பாஸாதி³கா; நத்தி² தாதி³ஸா தே³வஸ்ஸபி அந்தேபுரே ஸுவண்ணமாலா; குதோ தஸ்ஸ து³க்³க³தஸ்ஸ? நிஸ்ஸம்ஸயம் சோரிகாய ஆப⁴தா’’தி.

அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ தம் ஆராமிககுலம் ப³ந்தா⁴பேஸி. து³தியம்பி கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய பிலிந்த³கா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. பிலிந்த³கா³மகே ஸபதா³னம் பிண்டா³ய சரமானோ யேன தஸ்ஸ ஆராமிகஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா படிவிஸ்ஸகே புச்சி² – ‘‘கஹம் இமம் ஆராமிககுலம் க³த’’ந்தி? ‘‘ஏதிஸ்ஸா, ப⁴ந்தே, ஸுவண்ணமாலாய காரணா ரஞ்ஞா ப³ந்தா⁴பித’’ந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² யேன ரஞ்ஞோ மாக³த⁴ஸ்ஸ ஸேனியஸ்ஸ பி³ம்பி³ஸாரஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ யேனாயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் பிலிந்த³வச்ச²ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ராஜானம் மாக³த⁴ம் ஸேனியம் பி³ம்பி³ஸாரம் ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸ, மஹாராஜ, ஆராமிககுலம் ப³ந்தா⁴பித’’ந்தி? ‘‘தஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, ஆராமிகஸ்ஸ க⁴ரே ஸுவண்ணமாலா அபி⁴ரூபா, த³ஸ்ஸனீயா, பாஸாதி³கா; நத்தி² தாதி³ஸா அம்ஹாகம்பி அந்தேபுரே ஸுவண்ணமாலா; குதோ தஸ்ஸ து³க்³க³தஸ்ஸ? நிஸ்ஸம்ஸயம் சோரிகாய ஆப⁴தா’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² ரஞ்ஞோ மாக³த⁴ஸ்ஸ ஸேனியஸ்ஸ பி³ம்பி³ஸாரஸ்ஸ பாஸாத³ம் ஸுவண்ணந்தி அதி⁴முச்சி; ஸோ அஹோஸி ஸப்³ப³ஸோவண்ணமயோ. ‘‘இத³ம் பன தே, மஹாராஜ, தாவ ப³ஹும் ஸுவண்ணம் குதோ’’தி? ‘அஞ்ஞாதம், ப⁴ந்தே, அய்யஸ்ஸேவேஸோ இத்³தா⁴னுபா⁴வோ’தி தம் ஆராமிககுலம் முஞ்சாபேஸி.

மனுஸ்ஸா ‘‘அய்யேன கிர பிலிந்த³வச்சே²ன ஸராஜிகாய பரிஸாய உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸித’’ந்தி அத்தமனா அபி⁴ப்பஸன்னா ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி அபி⁴ஹரிம்ஸு, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸப்பிம், நவனீதம், தேலம், மது⁴ம் [ஸப்பி நவனீதம் தேலம் மது⁴ (க.)], பா²ணிதம். பகதியாபி ச ஆயஸ்மா பிலிந்த³வச்சோ² லாபீ⁴ ஹோதி பஞ்சன்னம் பே⁴ஸஜ்ஜானம்; லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் பரிஸாய விஸ்ஸஜ்ஜேதி. பரிஸா சஸ்ஸ ஹோதி பா³ஹுல்லிகா; லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் கோலம்பே³பி [கோளும்பே³பி (க.)], க⁴டேபி, பூரேத்வா படிஸாமேதி; பரிஸ்ஸாவனானிபி, த²விகாயோபி, பூரேத்வா வாதபானேஸு லக்³கே³தி. தானி ஓலீனவிலீனானி திட்ட²ந்தி. உந்தூ³ரேஹிபி விஹாரா ஓகிண்ணவிகிண்ணா ஹோந்தி. மனுஸ்ஸா விஹாரசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தா பஸ்ஸித்வா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘அந்தோகோட்டா²கா³ரிகா இமே ஸமணா ஸக்யபுத்தியா, ஸேய்யதா²பி ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா², தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம பி⁴க்கூ² ஏவரூபாய பா³ஹுல்லாய சேதேஸ்ஸந்தீ’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தே அனேகபரியாயேன விக³ரஹித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஏவரூபாய பா³ஹுல்லாய சேதேந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம் ப⁴க³வாதி…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘யானி கோ² பன தானி கி³லானானம் பி⁴க்கூ²னம் படிஸாயனீயானி பே⁴ஸஜ்ஜானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸப்பி, நவனீதம், தேலம், மது⁴, பா²ணிதம், தானி படிக்³க³ஹேத்வா ஸத்தாஹபரமம் ஸன்னிதி⁴காரகம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³னி. தம் அதிக்காமயதோ யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³’’தி.

பிலிந்த³வச்ச²வத்து² நிட்டி²தம்.

பே⁴ஸஜ்ஜானுஞ்ஞாதபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ பட²மோ.

163. கு³ளாதி³அனுஜானனா

272. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ராஜக³ஹம் தேன சாரிகம் பக்காமி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா கங்கா²ரேவதோ அந்தராமக்³கே³ கு³ளகரணம், ஓக்கமித்வா கு³ளே பிட்ட²ம்பி சா²ரிகம்பி பக்கி²பந்தே, தி³ஸ்வான ‘‘அகப்பியோ கு³ளோ ஸாமிஸோ, ந கப்பதி கு³ளோ விகாலே பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி குக்குச்சாயந்தோ ஸபரிஸோ கு³ளம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜதி. யேபிஸ்ஸ ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, தேபி கு³ளம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். கிமத்தா²ய [கிமத்தி²யா (க.)], பி⁴க்க²வே, கு³ளே பிட்ட²ம்பி சா²ரிகம்பி பக்கி²பந்தீதி? த²த்³த⁴த்தா²ய [ப³ந்த⁴னத்தா²ய (ஸீ. ஸ்யா.)] ப⁴க³வாதி. ஸசே, பி⁴க்க²வே, த²த்³த⁴த்தா²ய கு³ளே பிட்ட²ம்பி சா²ரிகம்பி பக்கி²பந்தி, ஸோ ச கு³ளோத்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யதா²ஸுக²ம் கு³ளம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி.

அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா கங்கா²ரேவதோ அந்தராமக்³கே³ வச்சே முக்³க³ம் ஜாதம், பஸ்ஸித்வா ‘‘அகப்பியா முக்³கா³; பக்காபி முக்³கா³ ஜாயந்தீதி’’ குக்குச்சாயந்தோ ஸபரிஸோ முக்³க³ம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜதி. யேபிஸ்ஸ ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, தேபி முக்³க³ம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ஸசே [ஸசேபி (?)], பி⁴க்க²வே, பக்காபி முக்³கா³ ஜாயந்தி, அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யதா²ஸுக²ம் முக்³க³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி.

273. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உத³ரவாதாபா³தோ⁴ ஹோதி. ஸோ லோணஸோவீரகம் அபாயி. தஸ்ஸ ஸோ உத³ரவாதாபா³தோ⁴ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கி³லானஸ்ஸ லோணஸோவீரகம்; அகி³லானஸ்ஸ உத³கஸம்பி⁴ன்னம் பானபரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி.

கு³ளாதி³அனுஜானனா நிட்டி²தா.

164. அந்தோவுட்டா²தி³படிக்கே²பகதா²

274. அத² கோ² ப⁴க³வா அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ராஜக³ஹம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வதோ உத³ரவாதாபா³தோ⁴ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ – ‘புப்³பே³பி ப⁴க³வதோ உத³ரவாதாபா³தோ⁴ தேகடுலயாகு³யா பா²ஸு ஹோதீ’தி – ஸாமம் திலம்பி, தண்டு³லம்பி, முக்³க³ம்பி விஞ்ஞாபேத்வா, அந்தோ வாஸேத்வா, அந்தோ ஸாமம் பசித்வா ப⁴க³வதோ உபனாமேஸி – ‘‘பிவது ப⁴க³வா தேகடுலயாகு³’’ந்தி. ஜானந்தாபி ததா²க³தா புச்ச²ந்தி, ஜானந்தாபி ந புச்ச²ந்தி; காலம் விதி³த்வா புச்ச²ந்தி, காலம் விதி³த்வா ந புச்ச²ந்தி; அத்த²ஸம்ஹிதம் ததா²க³தா புச்ச²ந்தி, நோ அனத்த²ஸம்ஹிதம். அனத்த²ஸம்ஹிதே ஸேதுகா⁴தோ ததா²க³தானம். த்³வீஹி ஆகாரேஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ பி⁴க்கூ² படிபுச்ச²ந்தி – த⁴ம்மம் வா தே³ஸேஸ்ஸாம, ஸாவகானம் வா ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமாதி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘குதாயம், ஆனந்த³, யாகூ³’’தி? அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா – ‘அனனுச்ச²விகம், ஆனந்த³, அனனுலோமிகம், அப்பதிரூபம், அஸ்ஸாமணகம், அகப்பியம், அகரணீயம். கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், ஆனந்த³, ஏவரூபாய பா³ஹுல்லாய சேதேஸ்ஸஸி. யத³பி, ஆனந்த³, அந்தோ வுட்ட²ம் [வுத்த²ம் (ஸீ. ஸ்யா. க.)] தத³பி அகப்பியம்; யத³பி அந்தோ பக்கம் தத³பி அகப்பியம்; யத³பி ஸாமம் பக்கம், தத³பி அகப்பியம். நேதம், ஆனந்த³, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அந்தோ வுட்ட²ம், அந்தோ பக்கம், ஸாமம் பக்கம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அந்தோ சே, பி⁴க்க²வே, வுட்ட²ம், அந்தோ பக்கம், ஸாமம் பக்கம் தஞ்சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி திண்ணம் து³க்கடானம். அந்தோ சே, பி⁴க்க²வே, வுட்ட²ம், அந்தோ பக்கம், அஞ்ஞேஹி பக்கம், தஞ்சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி த்³வின்னம் து³க்கடானம். அந்தோ சே, பி⁴க்க²வே, வுட்ட²ம், ப³ஹி பக்கம், ஸாமம் பக்கம், தஞ்சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி த்³வின்னம் து³க்கடானம். ப³ஹி சே, பி⁴க்க²வே, வுட்ட²ம், அந்தோ பக்கம், ஸாமம் பக்கம், தஞ்சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி த்³வின்னம் து³க்கடானம். அந்தோ சே, பி⁴க்க²வே, வுட்ட²ம், ப³ஹி பக்கம், அஞ்ஞேஹி பக்கம், தஞ்சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ப³ஹி சே, பி⁴க்க²வே, வுட்ட²ம், அந்தோ பக்கம், அஞ்ஞேஹி பக்கம், தஞ்சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ப³ஹி சே, பி⁴க்க²வே, வுட்ட²ம், ப³ஹி பக்கம், ஸாமம் பக்கம், தஞ்சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ப³ஹி சே, பி⁴க்க²வே, வுட்ட²ம், ப³ஹி பக்கம், அஞ்ஞேஹி பக்கம், தஞ்சே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, அனாபத்தீ’’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ‘‘ப⁴க³வதா ஸாமம்பாகோ படிக்கி²த்தோ’’தி புன பாகே குக்குச்சாயந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, புன பாகம் பசிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹம் து³ப்³பி⁴க்க²ம் ஹோதி. மனுஸ்ஸா லோணம்பி, தேலம்பி, தண்டு³லம்பி, கா²த³னீயம்பி ஆராமம் ஆஹரந்தி. தானி பி⁴க்கூ² ப³ஹி வாஸேந்தி; உக்கபிண்ட³காபி கா²த³ந்தி, சோராபி ஹரந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அந்தோ வாஸேதுந்தி. அந்தோ வாஸேத்வா ப³ஹி பாசேந்தி. த³மகா பரிவாரேந்தி. பி⁴க்கூ² அவிஸ்ஸட்டா² பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அந்தோ பசிதுந்தி. து³ப்³பி⁴க்கே² கப்பியகாரகா ப³ஹுதரம் ஹரந்தி, அப்பதரம் பி⁴க்கூ²னம் தே³ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸாமம் பசிதும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அந்தோ வுட்ட²ம், அந்தோ பக்கம், ஸாமம் பக்கந்தி.

அந்தோவுட்டா²தி³படிக்கே²பகதா² நிட்டி²தா.

165. உக்³க³ஹிதபடிக்³க³ஹணா

275. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² காஸீஸு வஸ்ஸம்வுட்டா² ராஜக³ஹம் க³ச்ச²ந்தா ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அந்தராமக்³கே³ ந லபி⁴ம்ஸு லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம்; ப³ஹுஞ்ச ப²லகா²த³னீயம் அஹோஸி; கப்பியகாரகோ ச ந அஹோஸி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² கிலந்தரூபா யேன ராஜக³ஹம் வேளுவனம் கலந்த³கனிவாபோ, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஆசிண்ணம் கோ² பனேதம் பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ஆக³ந்துகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோதி³தும். அத² கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி, பி⁴க்க²வே, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம், கச்சித்த² அப்பகிலமதே²ன அத்³தா⁴னம் ஆக³தா; குதோ ச தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஆக³ச்ச²தா²’’தி? ‘‘க²மனீயம் ப⁴க³வா, யாபனீயம் ப⁴க³வா. இத⁴ மயம், ப⁴ந்தே, காஸீஸு வஸ்ஸம்வுட்டா² ராஜக³ஹம் ஆக³ச்ச²ந்தா ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய அந்தராமக்³கே³ ந லபி⁴ம்ஹா லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம்; ப³ஹுஞ்ச ப²லகா²த³னீயம் அஹோஸி; கப்பியகாரகோ ச ந அஹோஸி; தேன மயம் கிலந்தரூபா அத்³தா⁴னம் ஆக³தா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யத்த² ப²லகா²த³னீயம் பஸ்ஸதி, கப்பியகாரகோ ச ந ஹோதி, ஸாமம் க³ஹேத்வா, ஹரித்வா, கப்பியகாரகே பஸ்ஸித்வா, பூ⁴மியம் நிக்கி²பித்வா, படிக்³க³ஹாபேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உக்³க³ஹிதம் படிக்³க³ஹிது’’ந்தி.

276. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ நவா ச திலா நவஞ்ச மது⁴ உப்பன்னா ஹோந்தி. அத² கோ² தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் நவே ச திலே நவஞ்ச மது⁴ம் பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³தே³ய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் படிஸம்மோதி³, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வாஸேது மே ப⁴வம் கோ³தமோ ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம், ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா பக்காமி. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸி – ‘‘காலோ, போ⁴ கோ³தம, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேத்வா ஸம்பவாரேத்வா ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² தம் ப்³ராஹ்மணம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா, ஸமாத³பேத்வா, ஸமுத்தேஜேத்வா, ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யேஸம் கோ² மயா அத்தா²ய பு³த்³த⁴ப்பமுகோ² பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ நிமந்திதோ, ‘நவே ச திலே நவஞ்ச மது⁴ம் த³ஸ்ஸாமீ’தி, தே மயா பமுட்டா² தா³தும். யம்னூனாஹம் நவே ச திலே நவஞ்ச மது⁴ம் கோலம்பே³ஹி ச க⁴டேஹி ச ஆராமம் ஹராபேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ நவே ச திலே நவஞ்ச மது⁴ம் கோலம்பே³ஹி ச க⁴டேஹி ச ஆராமம் ஹராபேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யேஸம் கோ² மயா, போ⁴ கோ³தம, அத்தா²ய பு³த்³த⁴ப்பமுகோ² பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ நிமந்திதோ, ‘நவே ச திலே நவஞ்ச மது⁴ம் த³ஸ்ஸாமீ’தி, தே மயா பமுட்டா² தா³தும். படிக்³க³ண்ஹாது மே ப⁴வம் கோ³தமோ நவே ச திலே நவஞ்ச மது⁴’’ந்தி. தேன ஹி, ப்³ராஹ்மண, பி⁴க்கூ²னம் தே³ஹீதி. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² து³ப்³பி⁴க்கே² அப்பமத்தகேபி பவாரேந்தி, படிஸங்கா²பி படிக்கி²பந்தி, ஸப்³போ³ ச ஸங்கோ⁴ பவாரிதோ ஹோதி. பி⁴க்கூ² குக்குச்சாயந்தா ந படிக்³க³ண்ஹந்தி. படிக்³க³ண்ஹத², பி⁴க்க²வே, பரிபு⁴ஞ்ஜத². அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ததோ நீஹடம் பு⁴த்தாவினா பவாரிதேன அனதிரித்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி.

உக்³க³ஹிதபடிக்³க³ஹணா நிட்டி²தா.

166. படிக்³க³ஹிதாதி³அனுஜானனா

277. [பாசி. 295] தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ உபனந்த³ஸ்ஸ ஸக்யபுத்தஸ்ஸ உபட்டா²ககுலம் ஸங்க⁴ஸ்ஸத்தா²ய கா²த³னீயம் பாஹேஸி – அய்யஸ்ஸ உபனந்த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேத்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³தப்³ப³ந்தி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா உபனந்தோ³ ஸக்யபுத்தோ கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்டோ² ஹோதி. அத² கோ² தே மனுஸ்ஸா ஆராமம் க³ந்த்வா பி⁴க்கூ² புச்சி²ம்ஸு – ‘‘கஹம், ப⁴ந்தே, அய்யோ உபனந்தோ³’’தி? ‘‘ஏஸாவுஸோ, ஆயஸ்மா உபனந்தோ³ ஸக்யபுத்தோ கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்டோ²’’தி. ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கா²த³னீயம் அய்யஸ்ஸ உபனந்த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேத்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³தப்³ப³’’ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, படிக்³க³ஹேத்வா நிக்கி²பத² யாவ உபனந்தோ³ ஆக³ச்ச²தீதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா உபனந்தோ³ ஸக்யபுத்தோ புரேப⁴த்தம் குலானி பயிருபாஸித்வா தி³வா ஆக³ச்ச²தி. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² து³ப்³பி⁴க்கே² அப்பமத்தகேபி பவாரேந்தி, படிஸங்கா²பி படிக்கி²பந்தி, ஸப்³போ³ ச ஸங்கோ⁴ பவாரிதோ ஹோதி, பி⁴க்கூ² குக்குச்சாயந்தா ந படிக்³க³ண்ஹந்தி. படிக்³க³ண்ஹத², பி⁴க்க²வே, பரிபு⁴ஞ்ஜத². அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, புரேப⁴த்தம் படிக்³க³ஹிதம் பு⁴த்தாவினா பவாரிதேன அனதிரித்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி.

278. அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜக³ஹே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸாவத்தி² தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ காயடா³ஹாபா³தோ⁴ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘புப்³பே³ தே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, காயடா³ஹாபா³தோ⁴ கேன பா²ஸு ஹோதீ’’தி? ‘‘பி⁴ஸேஹி ச மே, ஆவுஸோ, முளாலிகாஹி சா’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸம்மிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ ஜேதவனே அந்தரஹிதோ மந்தா³கினியா போக்க²ரணியா தீரே பாதுரஹோஸி. அத்³த³ஸா கோ² அஞ்ஞதரோ நாகோ³ ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வான ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏது கோ², ப⁴ந்தே, அய்யோ மஹாமோக்³க³ல்லானோ. ஸ்வாக³தம், ப⁴ந்தே, அய்யஸ்ஸ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ. கேன, ப⁴ந்தே, அய்யஸ்ஸ அத்தோ²; கிம் த³ம்மீ’’தி? ‘‘பி⁴ஸேஹி ச மே, ஆவுஸோ, அத்தோ², முளாலிகாஹி சா’’தி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ அஞ்ஞதரம் நாக³ம் ஆணாபேஸி – ‘‘தேன ஹி, ப⁴ணே, அய்யஸ்ஸ பி⁴ஸே ச முளாலிகாயோ ச யாவத³த்த²ம் தே³ஹீ’’தி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ மந்தா³கினிம் போக்க²ரணிம் ஓகா³ஹேத்வா, ஸோண்டா³ய பி⁴ஸஞ்ச முளாலிகஞ்ச அப்³பா³ஹித்வா, ஸுவிக்கா²லிதம் விக்கா²லேத்வா, ப⁴ண்டி³கம் ப³ந்தி⁴த்வா யேனாயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தேனுபஸங்கமி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – மந்தா³கினியா போக்க²ரணியா தீரே அந்தரஹிதோ ஜேதவனே பாதுரஹோஸி. ஸோபி கோ² நாகோ³ மந்தா³கினியா போக்க²ரணியா தீரே அந்தரஹிதோ ஜேதவனே பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ பி⁴ஸே ச முளாலிகாயோ ச படிக்³க³ஹாபேத்வா ஜேதவனே அந்தரஹிதோ மந்தா³கினியா போக்க²ரணியா தீரே பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பி⁴ஸே ச முளாலிகாயோ ச உபனாமேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பி⁴ஸே ச முளாலிகாயோ ச பு⁴த்தஸ்ஸ காயடா³ஹாபா³தோ⁴ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴. ப³ஹூ பி⁴ஸா ச முளாலிகாயோ ச அவஸிட்டா² ஹோந்தி. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² து³ப்³பி⁴க்கே² அப்பமத்தகேபி பவாரேந்தி, படிஸங்கா²பி படிக்கி²பந்தி, ஸப்³போ³ ச ஸங்கோ⁴ பவாரிதோ ஹோதி. பி⁴க்கூ² குக்குச்சாயந்தா ந படிக்³க³ண்ஹந்தி. படிக்³க³ண்ஹத², பி⁴க்க²வே, பரிபு⁴ஞ்ஜத². அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, வனட்ட²ம் போக்க²ரட்ட²ம் பு⁴த்தாவினா பவாரிதேன அனதிரித்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸாவத்தி²யம் ப³ஹும் ப²லகா²த³னீயம் உப்பன்னம் ஹோதி, கப்பியகாரகோ ச ந ஹோதி. பி⁴க்கூ² குக்குச்சாயந்தா ப²லம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அபீ³ஜம் நிப்³ப³த்தபீ³ஜம் [நிப்³ப³ட்டபீ³ஜம் (ஸீ.), நிப்³ப³டபீ³ஜம் (ஸ்யா.), நிப்பட்டபீ³ஜம் (க.)] அகதகப்பம் ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதுந்தி.

படிக்³க³ஹிதாதி³ அனுஜானனா நிட்டி²தா.

167. ஸத்த²கம்மபடிக்கே²பகதா²

279. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ராஜக³ஹம் தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ராஜக³ஹம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப⁴க³ந்த³லாபா³தோ⁴ ஹோதி. ஆகாஸகோ³த்தோ வேஜ்ஜோ ஸத்த²கம்மம் கரோதி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸேனாஸனசாரிகம் ஆஹிண்ட³ந்தோ யேன தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விஹாரோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஆகாஸகோ³த்தோ வேஜ்ஜோ ப⁴க³வந்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³ச்ச²து ப⁴வம் கோ³தமோ, இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வச்சமக்³க³ம் பஸ்ஸது, ஸேய்யதா²பி கோ³தா⁴முக²’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா – ‘‘ஸோ மம் க்²வாயம் மோக⁴புரிஸோ உப்பண்டே³தீ’’தி – ததோவ படினிவத்தித்வா, ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா, பி⁴க்கூ² படிபுச்சி² – ‘‘அத்தி² கிர, பி⁴க்க²வே, அமுகஸ்மிம் விஹாரே பி⁴க்கு² கி³லானோ’’தி? ‘‘அத்தி² ப⁴க³வா’’தி. ‘‘கிம் தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஆபா³தோ⁴’’தி? ‘‘தஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மதோ ப⁴க³ந்த³லாபா³தோ⁴, ஆகாஸகோ³த்தோ வேஜ்ஜோ ஸத்த²கம்மம் கரோதீ’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா – ‘‘அனனுச்ச²விகம், பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ, அனனுலோமிகம், அப்பதிரூபம், அஸ்ஸாமணகம், அகப்பியம், அகரணீயம். கத²ஞ்ஹி நாம ஸோ, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸோ ஸம்பா³தே⁴ ஸத்த²கம்மம் காராபேஸ்ஸதி. ஸம்பா³தே⁴, பி⁴க்க²வே, ஸுகு²மா ச²வி, து³ரோபயோ வணோ, து³ப்பரிஹாரம் ஸத்த²ம். நேதம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா…பே… த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸம்பா³தே⁴ ஸத்த²கம்மம் காராபேதப்³ப³ம். யோ காராபேய்ய, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா ஸத்த²கம்மம் படிக்கி²த்தந்தி – வத்தி²கம்மம் காராபேந்தி. யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா², தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² வத்தி²கம்மம் காராபேஸ்ஸந்தீ’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² வத்தி²கம்மம் காராபேந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸம்பா³த⁴ஸ்ஸ ஸாமந்தா த்³வங்கு³லா ஸத்த²கம்மம் வா வத்தி²கம்மம் வா காராபேதப்³ப³ம். யோ காராபேய்ய, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி.

ஸத்த²கம்மபடிக்கே²பகதா² நிட்டி²தா.

168. மனுஸ்ஸமம்ஸபடிக்கே²பகதா²

280. அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜக³ஹே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன பா³ராணஸீ தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன பா³ராணஸீ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் விஹரதி இஸிபதனே மிக³தா³யே. தேன கோ² பன ஸமயேன பா³ராணஸியம் ஸுப்பியோ ச உபாஸகோ ஸுப்பியா ச உபாஸிகா உப⁴தோபஸன்னா ஹோந்தி, தா³யகா, காரகா, ஸங்கு⁴பட்டா²கா. அத² கோ² ஸுப்பியா உபாஸிகா ஆராமம் க³ந்த்வா விஹாரேன விஹாரம் பரிவேணேன பரிவேணம் உபஸங்கமித்வா பி⁴க்கூ² புச்ச²தி – ‘‘கோ, ப⁴ந்தே, கி³லானோ, கஸ்ஸ கிம் ஆஹரியதூ’’தி? தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரேன பி⁴க்கு²னா விரேசனம் பீதம் ஹோதி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ஸுப்பியம் உபாஸிகம் ஏதத³வோச – ‘‘மயா கோ², ப⁴கி³னி, விரேசனம் பீதம். அத்தோ² மே படிச்சா²த³னீயேனா’’தி. ‘‘ஸுட்டு², அய்ய, ஆஹரியிஸ்ஸதீ’’தி க⁴ரம் க³ந்த்வா அந்தேவாஸிம் ஆணாபேஸி – ‘‘க³ச்ச², ப⁴ணே, பவத்தமம்ஸம் ஜானாஹீ’’தி. ஏவம், அய்யேதி கோ² ஸோ புரிஸோ ஸுப்பியாய உபாஸிகாய படிஸ்ஸுணித்வா கேவலகப்பம் பா³ராணஸிம் ஆஹிண்ட³ந்தோ ந அத்³த³ஸ பவத்தமம்ஸம். அத² கோ² ஸோ புரிஸோ யேன ஸுப்பியா உபாஸிகா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஸுப்பியம் உபாஸிகம் ஏதத³வோச – ‘‘நத்த²ய்யே பவத்தமம்ஸம். மாகா⁴தோ அஜ்ஜா’’தி. அத² கோ² ஸுப்பியாய உபாஸிகாய ஏதத³ஹோஸி – ‘‘தஸ்ஸ கோ² கி³லானஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ படிச்சா²த³னீயம் அலப⁴ந்தஸ்ஸ ஆபா³தோ⁴ வா அபி⁴வட்³டி⁴ஸ்ஸதி, காலங்கிரியா வா ப⁴விஸ்ஸதி. ந கோ² மேதம் பதிரூபம் யாஹம் படிஸ்ஸுணித்வா ந ஹராபேய்ய’’ந்தி. போத்த²னிகம் க³ஹேத்வா ஊருமம்ஸம் உக்கந்தித்வா தா³ஸியா அதா³ஸி – ‘‘ஹந்த³, ஜே, இமம் மம்ஸம் ஸம்பாதே³த்வா அமுகஸ்மிம் விஹாரே பி⁴க்கு² கி³லானோ, தஸ்ஸ த³ஜ்ஜாஹி. யோ ச மம் புச்ச²தி, ‘கி³லானா’தி படிவேதே³ஹீ’’தி. உத்தராஸங்கே³ன ஊரும் வேடே²த்வா ஓவரகம் பவிஸித்வா மஞ்சகே நிபஜ்ஜி. அத² கோ² ஸுப்பியோ உபாஸகோ க⁴ரம் க³ந்த்வா தா³ஸிம் புச்சி² – ‘‘கஹம் ஸுப்பியா’’தி? ‘‘ஏஸாய்ய ஓவரகே நிபன்னா’’தி. அத² கோ² ஸுப்பியோ உபாஸகோ யேன ஸுப்பியா உபாஸிகா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஸுப்பியம் உபாஸிகம் ஏதத³வோச – ‘‘கிஸ்ஸ நிபன்னாஸீ’’தி? ‘‘கி³லானாம்ஹீ’’தி. ‘‘கிம் தே ஆபா³தோ⁴’’தி? அத² கோ² ஸுப்பியா உபாஸிகா ஸுப்பியஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. அத² கோ² ஸுப்பியோ உபாஸகோ – அச்ச²ரியம் வத போ⁴! அப்³பு⁴தம் வத போ⁴! யாவ ஸத்³தா⁴யம் ஸுப்பியா பஸன்னா, யத்ர ஹி நாம அத்தனோபி மம்ஸானி பரிச்சத்தானி! கிம்பிமாய [கிம் பனிமாய (ஸீ. ஸ்யா.)] அஞ்ஞம் கிஞ்சி அதே³ய்யம் ப⁴விஸ்ஸதீதி – ஹட்டோ² உத³க்³கோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸுப்பியோ உபாஸகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வாஸேது மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம், ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ஸுப்பியோ உபாஸகோ ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ஸுப்பியோ உபாஸகோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸி – ‘‘காலோ, ப⁴ந்தே, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸுப்பியஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. அத² கோ² ஸுப்பியோ உபாஸகோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² ஸுப்பியம் உபாஸகம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கஹம் ஸுப்பியா’’தி? ‘‘கி³லானா ப⁴க³வா’’தி. ‘‘தேன ஹி ஆக³ச்ச²தூ’’தி. ‘‘ந ப⁴க³வா உஸ்ஸஹதீ’’தி. ‘‘தேன ஹி பரிக்³க³ஹேத்வாபி ஆனேதா²’’தி. அத² கோ² ஸுப்பியோ உபாஸகோ ஸுப்பியம் உபாஸிகம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஆனேஸி. தஸ்ஸா, ஸஹ த³ஸ்ஸனேன ப⁴க³வதோ, தாவ மஹாவணோ ருளஹோ அஹோஸி, ஸுச்ச²விலோமஜாதோ. அத² கோ² ஸுப்பியோ ச உபாஸகோ ஸுப்பியா ச உபாஸிகா – ‘‘அச்ச²ரியம் வத போ⁴! அப்³பு⁴தம் வத போ⁴! ததா²க³தஸ்ஸ மஹித்³தி⁴கதா மஹானுபா⁴வதா, யத்ர ஹி நாம ஸஹ த³ஸ்ஸனேன ப⁴க³வதோ தாவ மஹாவணோ ருளஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸுச்ச²விலோமஜாதோ’’தி – ஹட்டா² உத³க்³கா³ பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேத்வா ஸம்பவாரேத்வா ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸுப்பியஞ்ச உபாஸகம் ஸுப்பியஞ்ச உபாஸிகம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா பி⁴க்கூ²

படிபுச்சி² – ‘‘கோ, பி⁴க்க²வே, ஸுப்பியம் உபாஸிகம் மம்ஸம் விஞ்ஞாபேஸீ’’தி? ஏவம் வுத்தே ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, ஸுப்பியம் உபாஸிகம் மம்ஸம் விஞ்ஞாபேஸி’’ந்தி. ‘‘ஆஹரியித்த² பி⁴க்கூ²’’தி? ‘‘ஆஹரியித்த² ப⁴க³வா’’தி. ‘‘பரிபு⁴ஞ்ஜி த்வம் பி⁴க்கூ²’’தி? ‘‘பரிபு⁴ஞ்ஜாமஹம் ப⁴க³வா’’தி. ‘‘படிவேக்கி² த்வம் பி⁴க்கூ²’’தி? ‘‘நாஹம் ப⁴க³வா படிவேக்கி²’’ந்தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, அப்படிவேக்கி²த்வா மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸஸி. மனுஸ்ஸமம்ஸம் கோ² தயா, மோக⁴புரிஸ, பரிபு⁴த்தம். நேதம், மோக⁴புரிஸ, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா ஸத்³தா⁴ பஸன்னா, தேஹி அத்தனோபி மம்ஸானி பரிச்சத்தானி. ந, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. ந ச, பி⁴க்க²வே, அப்படிவேக்கி²த்வா மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

மனுஸ்ஸமம்ஸபடிக்கே²பகதா² நிட்டி²தா.

169. ஹத்தி²மம்ஸாதி³படிக்கே²பகதா²

281. தேன கோ² பன ஸமயேன ரஞ்ஞோ ஹத்தீ² மரந்தி. மனுஸ்ஸா து³ப்³பி⁴க்கே² ஹத்தி²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, பி⁴க்கூ²னம் பிண்டா³ய சரந்தானம் ஹத்தி²மம்ஸம் தே³ந்தி. பி⁴க்கூ² ஹத்தி²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ஹத்தி²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்தி. ராஜங்க³ம் ஹத்தீ², ஸசே ராஜா ஜானேய்ய, ந நேஸம் அத்தமனோ அஸ்ஸா’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஹத்தி²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ரஞ்ஞோ அஸ்ஸா மரந்தி. மனுஸ்ஸா து³ப்³பி⁴க்கே² அஸ்ஸமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, பி⁴க்கூ²னம் பிண்டா³ய சரந்தானம் அஸ்ஸமம்ஸம் தே³ந்தி. பி⁴க்கூ² அஸ்ஸமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா அஸ்ஸமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்தி. ராஜங்க³ம் அஸ்ஸா, ஸசே ராஜா ஜானேய்ய, ந நேஸம் அத்தமனோ அஸ்ஸா’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன மனுஸ்ஸா து³ப்³பி⁴க்கே² ஸுனக²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, பி⁴க்கூ²னம் பிண்டா³ய சரந்தானம் ஸுனக²மம்ஸம் தே³ந்தி. பி⁴க்கூ² ஸுனக²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ஸுனக²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்தி, ஜேகு³ச்சோ² ஸுனகோ² படிகூலோ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸுனக²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன மனுஸ்ஸா து³ப்³பி⁴க்கே² அஹிமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, பி⁴க்கூ²னம் பிண்டா³ய சரந்தானம் அஹிமம்ஸம் தே³ந்தி. பி⁴க்கூ² அஹிமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா அஹிமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்தி, ஜேகு³ச்சோ² அஹி படிகூலோ’’தி. ஸுபஸ்ஸோபி [ஸுப²ஸ்ஸோ (ஸீ.)] நாக³ராஜா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸுபஸ்ஸோ நாக³ராஜா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸந்தி, ப⁴ந்தே, நாகா³ அஸ்ஸத்³தா⁴ அப்பஸன்னா. தே அப்பமத்தகேஹிபி பி⁴க்கூ² விஹேடே²ய்யும். ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, அய்யா அஹிமம்ஸம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யு’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸுபஸ்ஸம் நாக³ராஜானம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி…பே… பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அஹிமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன லுத்³த³கா ஸீஹம் ஹந்த்வா ஸீஹமம்ஸம் [மம்ஸம் (க.)] பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, பி⁴க்கூ²னம் பிண்டா³ய சரந்தானம் ஸீஹமம்ஸம் தே³ந்தி. பி⁴க்கூ² ஸீஹமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா அரஞ்ஞே விஹரந்தி. ஸீஹா ஸீஹமம்ஸக³ந்தே⁴ன பி⁴க்கூ² பரிபாதேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸீஹமம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன லுத்³த³கா ப்³யக்³க⁴ம் ஹந்த்வா…பே… தீ³பிம் ஹந்த்வா…பே… அச்ச²ம் ஹந்த்வா…பே… தரச்ச²ம் ஹந்த்வா தரச்ச²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, பி⁴க்கூ²னம் பிண்டா³ய சரந்தானம் தரச்ச²மம்ஸம் தே³ந்தி. பி⁴க்கூ² தரச்ச²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா அரஞ்ஞே விஹரந்தி. தரச்சா² தரச்ச²மம்ஸக³ந்தே⁴ன பி⁴க்கூ² பரிபாதேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, தரச்ச²மம்ஸம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

ஹத்தி²மம்ஸாதி³படிக்கே²பகதா² நிட்டி²தா.

ஸுப்பியபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ து³தியோ.

170. யாகு³மது⁴கோ³ளகானுஜானனா

282. அத² கோ² ப⁴க³வா பா³ராணஸியம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன அந்த⁴கவிந்த³ம் தேன சாரிகம் பக்காமி, மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம், அட்³ட⁴தேலஸேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஜானபதா³ மனுஸ்ஸா ப³ஹும் லோணம்பி, தேலம்பி, தண்டு³லம்பி, கா²த³னீயம்பி ஸகடேஸு ஆரோபேத்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தா⁴ ஹோந்தி – யதா³ படிபாடிம் லபி⁴ஸ்ஸாம ததா³ ப⁴த்தம் கரிஸ்ஸாமாதி, பஞ்சமத்தானி ச விகா⁴ஸாத³ஸதானி. அத² கோ² ப⁴க³வா அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன அந்த⁴கவிந்த³ம் தத³வஸரி. அத² கோ² அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ படிபாடிம் அலப⁴ந்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அதீதானி [அதி⁴கானி (ஸீ. ஸ்யா.)] கோ² மே த்³வே மாஸானி பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அனுப³ந்த⁴ந்தஸ்ஸ ‘யதா³ படிபாடிம் லபி⁴ஸ்ஸாமி ததா³ ப⁴த்தம் கரிஸ்ஸாமீ’தி, ந ச மே படிபாடி லப்³ப⁴தி, அஹஞ்சம்ஹி ஏகத்தகோ [ஏகதோ (ஸீ. ஸ்யா.)], ப³ஹு ச மே க⁴ராவாஸத்தோ² ஹாயதி. யம்னூனாஹம் ப⁴த்தக்³க³ம் ஓலோகேய்யம்; யம் ப⁴த்தக்³கே³ நாஸ்ஸ, தம் படியாதே³ய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴த்தக்³க³ம் ஓலோகேந்தோ த்³வே நாத்³த³ஸ – யாகு³ஞ்ச மது⁴கோ³ளகஞ்ச. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மே, போ⁴ ஆனந்த³, படிபாடிம் அலப⁴ந்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘அதீதானி கோ² மே த்³வே மாஸானி பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அனுப³ந்த⁴ந்தஸ்ஸ, யதா³ படிபாடிம் லபி⁴ஸ்ஸாமி ததா³ ப⁴த்தம் கரிஸ்ஸாமீதி. ந ச மே படிபாடி லப்³ப⁴தி, அஹஞ்சம்ஹி ஏகத்தகோ, ப³ஹு ச மே க⁴ராவாஸத்தோ² ஹாயதி. யம்னூனாஹம் ப⁴த்தக்³க³ம் ஓலோகேய்யம்; யம் ப⁴த்தக்³கே³ நாஸ்ஸ, தம் படியாதே³ய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், போ⁴ ஆனந்த³, ப⁴த்தக்³க³ம் ஓலோகேந்தோ த்³வே நாத்³த³ஸம் – யாகு³ஞ்ச மது⁴கோ³ளகஞ்ச. ஸசாஹம், போ⁴ ஆனந்த³, படியாதே³ய்யம் யாகு³ஞ்ச மது⁴கோ³ளகஞ்ச, படிக்³க³ண்ஹேய்ய மே ப⁴வம் கோ³தமோ’’தி? ‘‘தேன ஹி, ப்³ராஹ்மண, ப⁴க³வந்தம் படிபுச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. தேன ஹானந்த³, படியாதே³தூதி. தேன ஹி, ப்³ராஹ்மண, படியாதே³ஹீதி. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பஹூதம் யாகு³ஞ்ச மது⁴கோ³ளகஞ்ச படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ உபனாமேஸி – படிக்³க³ண்ஹாது மே ப⁴வம் கோ³தமோ யாகு³ஞ்ச மது⁴கோ³ளகஞ்சாதி. தேன ஹி, ப்³ராஹ்மண, பி⁴க்கூ²னம் தே³ஹீதி. பி⁴க்கூ² குக்குச்சாயந்தா ந படிக்³க³ண்ஹந்தி. படிக்³க³ண்ஹத², பி⁴க்க²வே, பரிபு⁴ஞ்ஜதா²தி. அத² கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பஹூதாய யாகு³யா ச மது⁴கோ³ளகேன ச ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேத்வா ஸம்பவாரேத்வா ப⁴க³வந்தம் தோ⁴தஹத்த²ம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² தம் ப்³ராஹ்மணம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘த³ஸயிமே, ப்³ராஹ்மண, ஆனிஸம்ஸா யாகு³யா. கதமே த³ஸ? யாகு³ம் தே³ந்தோ ஆயும் தே³தி, வண்ணம் தே³தி, ஸுக²ம் தே³தி, ப³லம் தே³தி, படிபா⁴னம் தே³தி, யாகு³ பீதா கு²த்³த³ம் [கு²த³ம் (ஸீ. ஸ்யா.)] படிஹனதி, பிபாஸம் வினேதி, வாதம் அனுலோமேதி, வத்தி²ம் ஸோதே⁴தி, ஆமாவஸேஸம் பாசேதி – இமே கோ², ப்³ராஹ்மண, த³ஸானிஸம்ஸா யாகு³யா’’தி [பச்சி²மா பஞ்ச ஆனிஸம்ஸா அ. நி. 5.207].

[அ. நி. 4.58-59 தோ²கம் விஸதி³ஸம்] யோ ஸஞ்ஞதானம் பரத³த்தபோ⁴ஜினம்;

காலேன ஸக்கச்ச த³தா³தி யாகு³ம்;

த³ஸஸ்ஸ டா²னானி அனுப்பவேச்ச²தி;

ஆயுஞ்ச வண்ணஞ்ச ஸுக²ம் ப³லஞ்ச.

படிபா⁴னமஸ்ஸ உபஜாயதே ததோ;

கு²த்³த³ம் பிபாஸஞ்ச ப்³யபனேதி வாதம்;

ஸோதே⁴தி வத்தி²ம் பரிணாமேதி பு⁴த்தம்;

பே⁴ஸஜ்ஜமேதம் ஸுக³தேன வண்ணிதம்.

தஸ்மா ஹி யாகு³ம் அலமேவ தா³தும்;

நிச்சம் மனுஸ்ஸேன ஸுக²த்தி²கேன;

தி³ப்³பா³னி வா பத்த²யதா ஸுகா²னி;

மனுஸ்ஸஸோப⁴க்³யதமிச்ச²தா வாதி.

அத² கோ² ப⁴க³வா தம் ப்³ராஹ்மணம் இமாஹி கா³தா²ஹி அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யாகு³ஞ்ச மது⁴கோ³ளகஞ்சா’’தி.

யாகு³மது⁴கோ³ளகானுஜானனா நிட்டி²தா.

171. தருணபஸன்னமஹாமத்தவத்து²

283. அஸ்ஸோஸும் கோ² மனுஸ்ஸா ப⁴க³வதா கிர யாகு³ அனுஞ்ஞாதா மது⁴கோ³ளகஞ்சாதி. தே காலஸ்ஸேவ, போ⁴ஜ்ஜயாகு³ம் படியாதே³ந்தி மது⁴கோ³ளகஞ்ச. பி⁴க்கூ² காலஸ்ஸேவ போ⁴ஜ்ஜயாகு³யா தா⁴தா மது⁴கோ³ளகேன ச ப⁴த்தக்³கே³ ந சித்தரூபம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரேன தருணபஸன்னேன மஹாமத்தேன ஸ்வாதனாய பு³த்³த⁴ப்பமுகோ² பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ நிமந்திதோ ஹோதி. அத² கோ² தஸ்ஸ தருணபஸன்னஸ்ஸ மஹாமத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் அட்³ட⁴தேலஸன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் அட்³ட⁴தேலஸானி மம்ஸபாதிஸதானி படியாதே³ய்யம், ஏகமேகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகமேகம் மம்ஸபாதிம் உபனாமேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஸோ தருணபஸன்னோ மஹாமத்தோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா அட்³ட⁴தேலஸானி ச மம்ஸபாதிஸதானி, ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸி – ‘‘காலோ, ப⁴ந்தே, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன தஸ்ஸ தருணபஸன்னஸ்ஸ மஹாமத்தஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³, ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. அத² கோ² ஸோ தருணபஸன்னோ மஹாமத்தோ ப⁴த்தக்³கே³ பி⁴க்கூ² பரிவிஸதி. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘தோ²கம், ஆவுஸோ, தே³ஹி; தோ²கம், ஆவுஸோ, தே³ஹீ’’தி. ‘‘மா கோ² தும்ஹே, ப⁴ந்தே, – ‘அயம் தருணபஸன்னோ மஹாமத்தோ’தி – தோ²கம் தோ²கம் படிக்³க³ண்ஹத². ப³ஹும் மே கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியத்தம், அட்³ட⁴தேலஸானி ச மம்ஸபாதிஸதானி. ஏகமேகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகமேகம் மம்ஸபாதிம் உபனாமேஸ்ஸாமீதி. படிக்³க³ண்ஹத², ப⁴ந்தே, யாவத³த்த²’’ந்தி. ‘‘ந கோ² மயம், ஆவுஸோ, ஏதம்காரணா தோ²கம் தோ²கம் படிக்³க³ண்ஹாம, அபி ச மயம் காலஸ்ஸேவ போ⁴ஜ்ஜயாகு³யா தா⁴தா மது⁴கோ³ளகேன ச. தேன மயம் தோ²கம் தோ²கம் படிக்³க³ண்ஹாமா’’தி. அத² கோ² ஸோ தருணபஸன்னோ மஹாமத்தோ உஜ்ஜா²யதி கி²ய்யதி விபாசேதி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ப⁴த³ந்தா மயா நிமந்திதா அஞ்ஞஸ்ஸ போ⁴ஜ்ஜயாகு³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்தி, ந சாஹம் படிப³லோ யாவத³த்த²ம் தா³து’’ந்தி குபிதோ அனத்தமனோ ஆஸாத³னாபேக்கோ² பி⁴க்கூ²னம் பத்தே பூரேந்தோ அக³மாஸி – பு⁴ஞ்ஜத² வா ஹரத² வாதி. அத² கோ² ஸோ தருணபஸன்னோ மஹாமத்தோ பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேத்வா ஸம்பவாரேத்வா ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² தம் தருணபஸன்னம் மஹாமத்தம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² தஸ்ஸ தருணபஸன்னஸ்ஸ மஹாமத்தஸ்ஸ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அஹுதே³வ குக்குச்சம், அஹு விப்படிஸாரோ – ‘‘அலாபா⁴ வத மே, ந வத மே லாபா⁴; து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே, ந வத மே ஸுலத்³த⁴ம்; யோஹம் குபிதோ அனத்தமனோ ஆஸாத³னாபேக்கோ² பி⁴க்கூ²னம் பத்தே பூரேந்தோ அக³மாஸிம் – ‘பு⁴ஞ்ஜத² வா ஹரத² வா’தி. கிம் நு கோ² மயா ப³ஹும் பஸுதம் புஞ்ஞம் வா அபுஞ்ஞம் வா’’தி? அத² கோ² ஸோ தருணபஸன்னோ மஹாமத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ தருணபஸன்னோ மஹாமத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அஹுதே³வ குக்குச்சம், அஹு விப்படிஸாரோ ‘அலாபா⁴ வத மே, ந வத மே லாபா⁴; து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே, ந வத மே ஸுலத்³த⁴ம்; யோஹம் குபிதோ அனத்தமனோ ஆஸாத³னாபேக்கோ² பி⁴க்கூ²னம் பத்தே பூரேந்தோ அக³மாஸிம் – பு⁴ஞ்ஜத² வா ஹரத² வாதி. கிம் நு கோ² மயா ப³ஹும் பஸுதம், புஞ்ஞம் வா அபுஞ்ஞம் வா’தி. கிம் நு கோ² மயா, ப⁴ந்தே, ப³ஹும் பஸுதம், புஞ்ஞம் வா அபுஞ்ஞம் வா’’தி? ‘‘யத³க்³கே³ன தயா, ஆவுஸோ, ஸ்வாதனாய பு³த்³த⁴ப்பமுகோ² பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ நிமந்திதோ தத³க்³கே³ன தே ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸுதம். யத³க்³கே³ன தே ஏகமேகேன பி⁴க்கு²னா ஏகமேகம் ஸித்த²ம் படிக்³க³ஹிதம் தத³க்³கே³ன தே ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸுதம், ஸக்³கா³ தே ஆரத்³தா⁴’’தி. அத² கோ² ஸோ தருணபஸன்னோ மஹாமத்தோ – ‘‘லாபா⁴ கிர மே, ஸுலத்³த⁴ம் கிர மே, ப³ஹும் கிர மயா புஞ்ஞம் பஸுதம், ஸக்³கா³ கிர மே ஆரத்³தா⁴’’தி – ஹட்டோ² உத³க்³கோ³ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா பி⁴க்கூ² படிபுச்சி² – ‘‘ஸச்சம் கிர, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அஞ்ஞத்ர நிமந்திதா அஞ்ஞஸ்ஸ போ⁴ஜ்ஜயாகு³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீ’’தி? ‘‘ஸச்சம், ப⁴க³வா’’தி. விக³ரஹி பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா…பே… கத²ஞ்ஹி நாம தே, பி⁴க்க²வே, மோக⁴புரிஸா அஞ்ஞத்ர நிமந்திதா அஞ்ஞஸ்ஸ போ⁴ஜ்ஜயாகு³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸந்தி. நேதம், பி⁴க்க²வே, அப்பஸன்னானம் வா பஸாதா³ய…பே… விக³ரஹித்வா த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞத்ர நிமந்திதேன அஞ்ஞஸ்ஸ போ⁴ஜ்ஜயாகு³ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³. யோ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³’’தி.

தருணபஸன்னமஹாமத்தவத்து² நிட்டி²தம்.

172. பே³லட்ட²கச்சானவத்து²

284. அத² கோ² ப⁴க³வா அந்த⁴கவிந்தே³ யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ராஜக³ஹம் தேன சாரிகம் பக்காமி, மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம், அட்³ட⁴தேலஸேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி. தேன கோ² பன ஸமயேன பே³லட்டோ² கச்சானோ ராஜக³ஹா அந்த⁴கவிந்த³ம் அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ ஹோதி, பஞ்சமத்தேஹி ஸகடஸதேஹி, ஸப்³பே³ஹேவ கு³ளகும்ப⁴பூரேஹி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா பே³லட்ட²ம் கச்சானம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம், தி³ஸ்வான மக்³கா³ ஓக்கம்ம அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸீதி³. அத² கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இச்சா²மஹம், ப⁴ந்தே, ஏகமேகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகமேகம் கு³ளகும்ப⁴ம் தா³து’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி த்வம், கச்சான, ஏகம்யேவ கு³ளகும்ப⁴ம் ஆஹரா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா ஏகம்யேவ கு³ளகும்ப⁴ம் ஆதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆப⁴தோ [ஆஹடோ (ஸீ. ஸ்யா. க.)], ப⁴ந்தே, கு³ளகும்போ⁴; கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், கச்சான, பி⁴க்கூ²னம் கு³ளம் தே³ஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா பி⁴க்கூ²னம் கு³ளம் த³த்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தி³ன்னோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²னம் கு³ளோ, ப³ஹு சாயம் கு³ளோ அவஸிட்டோ². கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், கச்சான, பி⁴க்கூ²னம் கு³ளம் யாவத³த்த²ம் தே³ஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா பி⁴க்கூ²னம் கு³ளம் யாவத³த்த²ம் த³த்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தி³ன்னோ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²னம் கு³ளோ யாவத³த்தோ², ப³ஹு சாயம் கு³ளோ அவஸிட்டோ². கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், கச்சான, பி⁴க்கூ² கு³ளேஹி ஸந்தப்பேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா பி⁴க்கூ² கு³ளேஹி ஸந்தப்பேஸி. ஏகச்சே பி⁴க்கூ² பத்தேபி பூரேஸும் பரிஸ்ஸாவனானிபி த²விகாயோபி பூரேஸும். அத² கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ பி⁴க்கூ² கு³ளேஹி ஸந்தப்பேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸந்தப்பிதா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ² கு³ளேஹி, ப³ஹு சாயம் கு³ளோ அவஸிட்டோ². கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், கச்சான, விகா⁴ஸாதா³னம் கு³ளம் தே³ஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா விகா⁴ஸாதா³னம் கு³ளம் த³த்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தி³ன்னோ, ப⁴ந்தே, விகா⁴ஸாதா³னம் கு³ளோ, ப³ஹு சாயம் கு³ளோ அவஸிட்டோ². கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், கச்சான, விகா⁴ஸாதா³னம் கு³ளம் யாவத³த்த²ம் தே³ஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா விகா⁴ஸாதா³னம் கு³ளம் யாவத³த்த²ம் த³த்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தி³ன்னோ, ப⁴ந்தே, விகா⁴ஸாதா³னம் கு³ளோ யாவத³த்தோ², ப³ஹு சாயம் கு³ளோ அவஸிட்டோ². கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘தேன ஹி த்வம், கச்சான, விகா⁴ஸாதே³ கு³ளேஹி ஸந்தப்பேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா விகா⁴ஸாதே³ கு³ளேஹி ஸந்தப்பேஸி. ஏகச்சே விகா⁴ஸாதா³ கோலம்பே³பி க⁴டேபி பூரேஸும், பிடகானிபி உச்ச²ங்கே³பி பூரேஸும். அத² கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ விகா⁴ஸாதே³ கு³ளேஹி ஸந்தப்பேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸந்தப்பிதா, ப⁴ந்தே, விகா⁴ஸாதா³ கு³ளேஹி, ப³ஹு சாயம் கு³ளோ அவஸிட்டோ². கதா²ஹம், ப⁴ந்தே, படிபஜ்ஜாமீ’’தி? ‘‘நாஹம் தம், கச்சான, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய யஸ்ஸ ஸோ கு³ளோ பரிபு⁴த்தோ ஸம்மா பரிணாமம் க³ச்சே²ய்ய, அஞ்ஞத்ர ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா. தேன ஹி த்வம், கச்சான, தம் கு³ளம் அப்பஹரிதே வா ச²ட்³டே³ஹி, அப்பாணகே வா உத³கே ஓபிலாபேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா தம் கு³ளம் அப்பாணகே உத³கே ஓபிலாபேதி. அத² கோ² ஸோ கு³ளோ உத³கே பக்கி²த்தோ சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி பதூ⁴பாயதி [ஸந்தூ⁴பாயதி (ஸீ. ஸ்யா.)] ஸம்பதூ⁴பாயதி. ஸேய்யதா²பி நாம பா²லோ தி³வஸம்ஸந்தத்தோ உத³கே பக்கி²த்தோ சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி பதூ⁴பாயதி ஸம்பதூ⁴பாயதி, ஏவமேவ ஸோ கு³ளோ உத³கே பக்கி²த்தோ சிச்சிடாயதி சிடிசிடாயதி பதூ⁴பாயதி ஸம்பதூ⁴பாயதி.

அத² கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ ஸம்விக்³கோ³ லோமஹட்ட²ஜாதோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னஸ்ஸ கோ² பே³லட்ட²ஸ்ஸ கச்சானஸ்ஸ ப⁴க³வா அனுபுப்³பி³ம் கத²ம் கதே²ஸி, ஸேய்யதி²த³ம் – ‘‘தா³னகத²ம் ஸீலகத²ம் ஸக்³க³கத²ம், காமானம் ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம், நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேஸி. யதா³ ப⁴க³வா அஞ்ஞாஸி பே³லட்ட²ம் கச்சானம் கல்லசித்தம், முது³சித்தம், வினீவரணசித்தம், உத³க்³க³சித்தம், பஸன்னசித்தம், அத² யா பு³த்³தா⁴னம் ஸாமுக்கம்ஸிகா த⁴ம்மதே³ஸனா, தம் பகாஸேஸி…பே… ஏவமேவ பே³லட்ட²ஸ்ஸ கச்சானஸ்ஸ தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி. அத² கோ² பே³லட்டோ² கச்சானோ தி³ட்ட²த⁴ம்மோ பத்தத⁴ம்மோ விதி³தத⁴ம்மோ பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மோ திண்ணவிசிகிச்சோ² விக³தகத²ம்கதோ² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ அபரப்பச்சயோ ஸத்து²ஸாஸனே ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே. அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய…பே… ஏவமேவம் கோ² ப⁴க³வதா அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, த⁴ம்மஞ்ச, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணக³த’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ராஜக³ஹம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹே கு³ளோ உஸ்ஸன்னோ ஹோதி. பி⁴க்கூ² – கி³லானஸ்ஸேவ ப⁴க³வதா கு³ளோ அனுஞ்ஞாதோ, நோ அகி³லானஸ்ஸாதி – குக்குச்சாயந்தா கு³ளம் ந பு⁴ஞ்ஜந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கி³லானஸ்ஸ கு³ளம், அகி³லானஸ்ஸ கு³ளோத³கந்தி.

பே³லட்ட²கச்சானவத்து² நிட்டி²தம்.

173. பாடலிகா³மவத்து²

285. [இதோ பரம் மஹாவ. 286-287 ‘திண்ணா மேதா⁴வினோ ஜனா’தி பாடோ² தீ³. நி. 2.148; உதா³. 76 ஆத³யோ] அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜக³ஹே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன பாடலிகா³மோ தேன சாரிகம் பக்காமி, மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம், அட்³ட⁴தேலஸேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி. அத² கோ² ப⁴க³வா அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன பாடலிகா³மோ தத³வஸரி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா – ‘‘ப⁴க³வா கிர பாடலிகா³மம் அனுப்பத்தோ’’தி. அத² கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² பாடலிகா³மிகே உபாஸகே ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி, ஸமாத³பேஸி, ஸமுத்தேஜேஸி, ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அதி⁴வாஸேது நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஆவஸதா²கா³ரம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேன ஆவஸதா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம் ஆவஸதா²கா³ரம் ஸந்த²ரித்வா, ஆஸனானி பஞ்ஞபேத்வா, உத³கமணிகம் பதிட்டா²பேத்வா, தேலபதீ³பம் ஆரோபேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸப்³ப³ஸந்த²ரிஸந்த²தம், ப⁴ந்தே, ஆவஸதா²கா³ரம். ஆஸனானி பஞ்ஞத்தானி. உத³கமணிகோ பதிட்டா²பிதோ. தேலபதீ³போ ஆரோபிதோ. யஸ்ஸதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன ஆவஸதா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா மஜ்ஜி²மம் த²ம்ப⁴ம் நிஸ்ஸாய புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீதி³. பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴பி கோ² பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா பச்சி²மம் பி⁴த்திம் நிஸ்ஸாய புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீதி³, ப⁴க³வந்தம்யேவ புரக்க²த்வா. பாடலிகா³மிகாபி கோ² உபாஸகா பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா புரத்தி²மம் பி⁴த்திம் நிஸ்ஸாய பச்சி²மாபி⁴முகா² நிஸீதி³ம்ஸு, ப⁴க³வந்தம்யேவ புரக்க²த்வா. அத² கோ² ப⁴க³வா பாடலிகா³மிகே உபாஸகே ஆமந்தேஸி –

[தீ³. நி. 3.316; அ. நி. 5.213 ஆத³யோ], க³ஹபதயோ, ஆதீ³னவா து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. கதமே பஞ்ச? இத⁴, க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ பமாதா³தி⁴கரணம் மஹதிம் போ⁴க³ஜானிம் நிக³ச்ச²தி. அயம் பட²மோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபன்னஸ்ஸ பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி. அயம் து³தியோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ யஞ்ஞதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமதி, யதி³ க²த்தியபரிஸம், யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம், யதி³ க³ஹபதிபரிஸம், யதி³ ஸமணபரிஸம், அவிஸாரதோ³ உபஸங்கமதி மங்குபூ⁴தோ. அயம் ததியோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ ஸம்மூள்ஹோ காலம்கரோதி. அயம் சதுத்தோ² ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. அயம் பஞ்சமோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. இமே கோ², க³ஹபதயோ, பஞ்ச ஆதீ³னவா து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

[தீ³. நி. 3.316; அ. நி. 5.213 ஆத³யோ] ‘‘பஞ்சிமே, க³ஹபதயோ, ஆனிஸம்ஸா ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. கதமே பஞ்ச? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ அப்பமாதா³தி⁴கரணம் மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அதி⁴க³ச்ச²தி. அயம் பட²மோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவதோ ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி. அயம் து³தியோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ யஞ்ஞதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமதி, யதி³ க²த்தியபரிஸம், யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம், யதி³ க³ஹபதிபரிஸம், யதி³ ஸமணபரிஸம், விஸாரதோ³ உபஸங்கமதி அமங்குபூ⁴தோ. அயம் ததியோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ அஸம்மூள்ஹோ காலம்கரோதி. அயம் சதுத்தோ² ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. அயம் பஞ்சமோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. இமே கோ², க³ஹபதயோ, பஞ்ச ஆனிஸம்ஸா ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³யாதி.

அத² கோ² ப⁴க³வா பாடலிகா³மிகே உபாஸகே ப³ஹுதே³வ ரத்திம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உய்யோஜேஸி – ‘‘அபி⁴க்கந்தா கோ², க³ஹபதயோ, ரத்தி. யஸ்ஸதா³னி தும்ஹே காலம் மஞ்ஞதா²’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி, கோ² பாடலிகா³மிகா உபாஸகா ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுணித்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்கமிம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா அசிரபக்கந்தேஸு பாடலிகா³மிகேஸு உபாஸகேஸு ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பாவிஸி.

பாடலிகா³மவத்து² நிட்டி²தம்.

174. ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரவத்து²

286. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாய. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸம்ப³ஹுலா தே³வதாயோ பாடலிகா³மே வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தியோ. யஸ்மிம் பதே³ஸே மஹேஸக்கா² தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஹேஸக்கா²னம் தத்த² ராஜூனம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே மஜ்ஜி²மா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஜ்ஜி²மானம் தத்த² ராஜூனம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே நீசா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, நீசானம் தத்த² ராஜூனம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கே நு கோ² தே, ஆனந்த³, பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தீ’’தி? ‘‘ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா, ப⁴ந்தே, மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாயா’’தி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, தே³வேஹி தாவதிம்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் மந்தேத்வா, ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாய. இதா⁴ஹம், ஆனந்த³, ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய அத்³த³ஸம் தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸம்ப³ஹுலா தே³வதாயோ பாடலிகா³மே வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தியோ. யஸ்மிம் பதே³ஸே மஹேஸக்கா² தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஹேஸக்கா²னம் தத்த² ராஜூனம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே மஜ்ஜி²மா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஜ்ஜி²மானம் தத்த² ராஜூனம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே நீசா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, நீசானம் தத்த² ராஜூனம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யாவதா, ஆனந்த³, அரியம் ஆயதனம், யாவதா வணிப்பதோ², இத³ம் அக்³க³னக³ரம் ப⁴விஸ்ஸதி பாடலிபுத்தம் புடபே⁴த³னம். பாடலிபுத்தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, தயோ அந்தராயா ப⁴விஸ்ஸந்தி – அக்³கி³தோ வா உத³கதோ வா அப்³ப⁴ந்தரதோ வா மிது²பே⁴தா³தி.

அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அதி⁴வாஸேது நோ ப⁴வம் கோ³தமோ அஜ்ஜதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா பக்கமிம்ஸு. அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸும் – ‘‘காலோ, போ⁴ கோ³தம, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரானம் மக³த⁴மஹாமத்தானம் பரிவேஸனா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³ ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேத்வா ஸம்பவாரேத்வா ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரே மக³த⁴மஹாமத்தே ப⁴க³வா இமாஹி கா³தா²ஹி அனுமோதி³ –

‘‘யஸ்மிம் பதே³ஸே கப்பேதி, வாஸம் பண்டி³தஜாதியோ;

ஸீலவந்தேத்த² போ⁴ஜேத்வா, ஸஞ்ஞதே ப்³ரஹ்மசாரயோ [ப்³ரஹ்மசாரினோ (ஸ்யா.)].

‘‘யா தத்த² தே³வதா ஆஸும், தாஸம் த³க்கி²ணமாதி³ஸே;

தா பூஜிதா பூஜயந்தி, மானிதா மானயந்தி நம்.

‘‘ததோ நம் அனுகம்பந்தி, மாதா புத்தம்வ ஓரஸம்;

தே³வதானுகம்பிதோ போஸோ, ஸதா³ ப⁴த்³ரானி பஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரே மக³த⁴மஹாமத்தே இமாஹி கா³தா²ஹி அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தா⁴ ஹோந்தி, ‘‘யேனஜ்ஜ ஸமணோ கோ³தமோ த்³வாரேன நிக்க²மிஸ்ஸதி, தம் கோ³தமத்³வாரம் நாம ப⁴விஸ்ஸதி; யேன தித்தே²ன க³ங்க³ம் நதி³ம் உத்தரிஸ்ஸதி, தம் கோ³தமதித்த²ம் நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன த்³வாரேன நிக்க²மி, தம் கோ³தமத்³வாரம் நாம அஹோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன க³ங்கா³ நதீ³ தேனுபஸங்கமி. தேன கோ² பன ஸமயேன க³ங்கா³ நதீ³ பூரா ஹோதி ஸமதித்திகா காகபேய்யா. மனுஸ்ஸா அஞ்ஞே நாவம் பரியேஸந்தி, அஞ்ஞே உளும்பம் பரியேஸந்தி, அஞ்ஞே குல்லம் ப³ந்த⁴ந்தி ஓரா பாரம் க³ந்துகாமா. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தே மனுஸ்ஸே அஞ்ஞே நாவம் பரியேஸந்தே, அஞ்ஞே உளும்பம் பரியேஸந்தே, அஞ்ஞே குல்லம் ப³ந்த⁴ந்தே ஓரா பாரம் க³ந்துகாமே, தி³ஸ்வான ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ கோ² க³ங்கா³ய நதி³யா ஓரிமதீரே அந்தரஹிதோ பாரிமதீரே பச்சுட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யே தரந்தி அண்ணவம் ஸரம்;

ஸேதும் கத்வான விஸஜ்ஜ பல்லலானி;

குல்லஞ்ஹி ஜனோ ப³ந்த⁴தி;

திண்ணா மேதா⁴வினோ ஜனா’’தி.

ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரவத்து² நிட்டி²தம்.

175. கோடிகா³மே ஸச்சகதா²

287. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன கோடிகா³மோ தேனுபஸங்கமி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா கோடிகா³மே விஹரதி. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – [தீ³. நி. 2.155] ‘‘சதுன்னம், பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானம் அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. கதமேஸம் சதுன்னம்? து³க்க²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. து³க்க²ஸமுத³யஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ…பே… து³க்க²னிரோத⁴ஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அரியஸச்சஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. தயித³ம், பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா.)] அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²னிரோத⁴ம் [து³க்க²னிரோதோ⁴ (ஸ்யா.)] அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், உச்சி²ன்னா ப⁴வதண்ஹா, கீ²ணா ப⁴வனேத்தி, நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி.

சதுன்னம் அரியஸச்சானம், யதா²பூ⁴தம் அத³ஸ்ஸனா;

ஸம்ஸிதம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம், தாஸு தாஸ்வேவ ஜாதிஸு.

தானி ஏதானி தி³ட்டா²னி, ப⁴வனேத்தி ஸமூஹதா;

உச்சி²ன்னம் மூலம் து³க்க²ஸ்ஸ, நத்தி²தா³னி புனப்³ப⁴வோதி.

கோடிகா³மே ஸச்சகதா² நிட்டி²தா.

176. அம்ப³பாலீவத்து²

288. [தீ³. நி. 2.161 ஆத³யோ] அஸ்ஸோஸி கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா – ப⁴க³வா கிர கோடிகா³மம் அனுப்பத்தோதி. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா ப⁴த்³ரானி ப⁴த்³ரானி யானானி யோஜாபேத்வா ப⁴த்³ரம் ப⁴த்³ரம் யானம் அபி⁴ருஹித்வா ப⁴த்³ரேஹி ப⁴த்³ரேஹி யானேஹி வேஸாலியா நிய்யாஸி ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய. யாவதிகா யானஸ்ஸ பூ⁴மி, யானேன க³ந்த்வா, யானா பச்சோரோஹித்வா, பத்திகாவ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அம்ப³பாலிம் க³ணிகம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வாஸேது மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² அம்ப³பாலீ க³ணிகா ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

அம்ப³பாலீவத்து² நிட்டி²தம்.

177. லிச்ச²வீவத்து²