2. உபோஸத²க்க²ந்த⁴கோ

68. ஸன்னிபாதானுஜானனா

132. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதித்வா த⁴ம்மம் பா⁴ஸந்தி. தே மனுஸ்ஸா உபஸங்கமந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய. தே லப⁴ந்தி அஞ்ஞதித்தி²யேஸு பரிப்³பா³ஜகேஸு பேமம், லப⁴ந்தி பஸாத³ம், லப⁴ந்தி அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா பக்க²ம். அத² கோ² ரஞ்ஞோ மாக³த⁴ஸ்ஸ ஸேனியஸ்ஸ பி³ம்பி³ஸாரஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘ஏதரஹி கோ² அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதித்வா த⁴ம்மம் பா⁴ஸந்தி. தே மனுஸ்ஸா உபஸங்கமந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய. தே லப⁴ந்தி அஞ்ஞதித்தி²யேஸு பரிப்³பா³ஜகேஸு பேமம், லப⁴ந்தி பஸாத³ம், லப⁴ந்தி அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா பக்க²ம். யம்னூன அய்யாபி சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதேய்யு’’ந்தி. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ ‘ஏதரஹி கோ² அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதித்வா த⁴ம்மம் பா⁴ஸந்தி. தே மனுஸ்ஸா உபஸங்கமந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய. தே லப⁴ந்தி அஞ்ஞதித்தி²யேஸு பரிப்³பா³ஜகேஸு பேமம், லப⁴ந்தி பஸாத³ம், லப⁴ந்தி அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா பக்க²ம். யம்னூன அய்யாபி சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதேய்யு’ந்தி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, அய்யாபி சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதேய்யு’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜானம் மாக³த⁴ம் ஸேனியம் பி³ம்பி³ஸாரம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதிது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதா சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதிதுந்தி – சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதித்வா துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி. தே மனுஸ்ஸா உபஸங்கமந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய. தே உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதித்வா துண்ஹீ நிஸீதி³ஸ்ஸந்தி, ஸேய்யதா²பி மூக³ஸூகரா. நனு நாம ஸன்னிபதிதேஹி த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதப்³போ³’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பி⁴க்கூ² தேஸம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யந்தானம் கி²ய்யந்தானம் விபாசேந்தானம். அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்…பே… அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ ஸன்னிபதித்வா த⁴ம்மம் பா⁴ஸிது’’ந்தி.

69. பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸானுஜானனா

133. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யம்னூனாஹம் யானி மயா பி⁴க்கூ²னம் பஞ்ஞத்தானி ஸிக்கா²பதா³னி, தானி நேஸம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் அனுஜானேய்யம். ஸோ நேஸம் ப⁴விஸ்ஸதி உபோஸத²கம்ம’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – இத⁴ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ ‘யம்னூனாஹம் யானி மயா பி⁴க்கூ²னம் பஞ்ஞத்தானி ஸிக்கா²பதா³னி, தானி நேஸம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் அனுஜானேய்யம். ஸோ நேஸம் ப⁴விஸ்ஸதி உபோஸத²கம்ம’ந்தி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

134. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ உபோஸத²ம் கரேய்ய, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்ய. கிம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ புப்³ப³கிச்சம்? பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆயஸ்மந்தோ ஆரோசேத². பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிஸ்ஸாமி. தம் ஸப்³பே³வ ஸந்தா ஸாது⁴கம் ஸுணோம மனஸி கரோம. யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தி, ஸோ ஆவிகரேய்ய. அஸந்தியா ஆபத்தியா துண்ஹீ ப⁴விதப்³ப³ம். துண்ஹீபா⁴வேன கோ² பனாயஸ்மந்தே பரிஸுத்³தா⁴தி வேதி³ஸ்ஸாமி. யதா² கோ² பன பச்சேகபுட்ட²ஸ்ஸ வேய்யாகரணம் ஹோதி, ஏவமேவம் [ஏவமேவ (க)] ஏவரூபாய பரிஸாய யாவததியம் அனுஸ்ஸாவிதம் ஹோதி. யோ பன பி⁴க்கு² யாவததியம் அனுஸ்ஸாவியமானே ஸரமானோ ஸந்திம் ஆபத்திம் நாவிகரேய்ய, ஸம்பஜானமுஸாவாத³ஸ்ஸ ஹோதி. ஸம்பஜானமுஸாவாதோ³ கோ² பனாயஸ்மந்தோ அந்தராயிகோ த⁴ம்மோ வுத்தோ ப⁴க³வதா. தஸ்மா, ஸரமானேன பி⁴க்கு²னா ஆபன்னேன விஸுத்³தா⁴பேக்கே²ன ஸந்தீ ஆபத்தி ஆவிகாதப்³பா³; ஆவிகதா ஹிஸ்ஸ பா²ஸு ஹோதீ’’தி.

135. பாதிமோக்க²ந்தி ஆதி³மேதம் முக²மேதம் பமுக²மேதம் குஸலானம் த⁴ம்மானம். தேன வுச்சதி பாதிமோக்க²ந்தி. ஆயஸ்மந்தோதி பியவசனமேதம் க³ருவசனமேதம் ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸாதி⁴வசனமேதம் ஆயஸ்மந்தோதி. உத்³தி³ஸிஸ்ஸாமீதி ஆசிக்கி²ஸ்ஸாமி தே³ஸேஸ்ஸாமி பஞ்ஞபேஸ்ஸாமி பட்ட²பேஸ்ஸாமி விவரிஸ்ஸாமி விப⁴ஜிஸ்ஸாமி உத்தானிம் கரிஸ்ஸாமி [உத்தானீ கரிஸ்ஸாமி (ஸீ. ஸ்யா.)] பகாஸேஸ்ஸாமி. தந்தி பாதிமோக்க²ம் வுச்சதி. ஸப்³பே³வ ஸந்தாதி யாவதிகா தஸ்ஸா பரிஸாய தே²ரா ச நவா ச மஜ்ஜி²மா ச, ஏதே வுச்சந்தி ஸப்³பே³வ ஸந்தாதி. ஸாது⁴கம் ஸுணோமாதி அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³சேதஸா [ஸப்³ப³ம் சேதஸா (ஸ்யா. க.)] ஸமன்னாஹராம. மனஸி கரோமாதி ஏகக்³க³சித்தா அவிக்கி²த்தசித்தா அவிஸாஹடசித்தா நிஸாமேம. யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தீதி தே²ரஸ்ஸ வா நவஸ்ஸ வா மஜ்ஜி²மஸ்ஸ வா, பஞ்சன்னம் வா ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞதரா ஆபத்தி, ஸத்தன்னம் வா ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞதரா ஆபத்தி. ஸோ ஆவிகரேய்யாதி ஸோ தே³ஸேய்ய, ஸோ விவரேய்ய, ஸோ உத்தானிம் கரேய்ய, ஸோ பகாஸேய்ய ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வா க³ணமஜ்ஜே² வா ஏகபுக்³க³லே வா. அஸந்தீ நாம ஆபத்தி அனஜ்ஜா²பன்னா வா ஹோதி, ஆபஜ்ஜித்வா வா வுட்டி²தா. துண்ஹீ ப⁴விதப்³ப³ந்தி அதி⁴வாஸேதப்³ப³ம் ந ப்³யாஹரிதப்³ப³ம். பரிஸுத்³தா⁴தி வேதி³ஸ்ஸாமீதி ஜானிஸ்ஸாமி தா⁴ரேஸ்ஸாமி. யதா² கோ² பன பச்சேகபுட்ட²ஸ்ஸ வேய்யாகரணம் ஹோதீதி யதா² ஏகேன ஏகோ புட்டோ² ப்³யாகரேய்ய, ஏவமேவ தஸ்ஸா பரிஸாய ஜானிதப்³ப³ம் மம் புச்ச²தீதி. ஏவரூபா நாம பரிஸா பி⁴க்கு²பரிஸா வுச்சதி. யாவததியம் அனுஸ்ஸாவிதம் ஹோதீதி ஸகிம்பி அனுஸ்ஸாவிதம் ஹோதி, து³தியம்பி அனுஸ்ஸாவிதம் ஹோதி, ததியம்பி அனுஸ்ஸாவிதம் ஹோதி. ஸரமானோதி ஜானமானோ ஸஞ்ஜானமானோ. ஸந்தீ நாம ஆபத்தி அஜ்ஜா²பன்னா வா ஹோதி, ஆபஜ்ஜித்வா வா அவுட்டி²தா. நாவிகரேய்யாதி ந தே³ஸேய்ய, ந விவரேய்ய, ந உத்தானிம் கரேய்ய, ந பகாஸேய்ய ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வா க³ணமஜ்ஜே² வா ஏகபுக்³க³லே வா. ஸம்பஜானமுஸாவாத³ஸ்ஸ ஹோதீதி. ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ கிம் ஹோதி? து³க்கடம் ஹோதி. அந்தராயிகோ த⁴ம்மோ வுத்தோ ப⁴க³வதாதி. கிஸ்ஸ அந்தராயிகோ? பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அந்தராயிகோ, து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அந்தராயிகோ, ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அந்தராயிகோ, சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அந்தராயிகோ, ஜா²னானம் விமோக்கா²னம் ஸமாதீ⁴னம் ஸமாபத்தீனம் நேக்க²ம்மானம் நிஸ்ஸரணானம் பவிவேகானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் அதி⁴க³மாய அந்தராயிகோ. தஸ்மாதி தங்காரணா. ஸரமானேனாதி ஜானமானேன ஸஞ்ஜானமானேன. விஸுத்³தா⁴பேக்கே²னாதி வுட்டா²துகாமேன விஸுஜ்ஜி²துகாமேன. ஸந்தீ நாம ஆபத்தி அஜ்ஜா²பன்னா வா ஹோதி, ஆபஜ்ஜித்வா வா அவுட்டி²தா. ஆவிகாதப்³பா³தி ஆவிகாதப்³பா³ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வா க³ணமஜ்ஜே² வா ஏகபுக்³க³லே வா. ஆவிகதா ஹிஸ்ஸ பா²ஸு ஹோதீதி. கிஸ்ஸ பா²ஸு ஹோதி? பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய பா²ஸு ஹோதி, து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய பா²ஸு ஹோதி, ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய பா²ஸு ஹோதி, சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய பா²ஸு ஹோதி, ஜா²னானம் விமோக்கா²னம் ஸமாதீ⁴னம் ஸமாபத்தீனம் நேக்க²ம்மானம் நிஸ்ஸரணானம் பவிவேகானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் அதி⁴க³மாய பா²ஸு ஹோதீதி.

136. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ அனுஞ்ஞாதோதி – தே³வஸிகம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, தே³வஸிகம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உபோஸதே² பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா உபோஸதே² பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ அனுஞ்ஞாதோதி – பக்க²ஸ்ஸ திக்க²த்தும் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, பக்க²ஸ்ஸ திக்க²த்தும் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸகிம் பக்க²ஸ்ஸ சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² யதா²பரிஸாய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி ஸகாய ஸகாய பரிஸாய. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, யதா²பரிஸாய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம் ஸகாய ஸகாய பரிஸாய. யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸமக்³கா³னம் உபோஸத²கம்மந்தி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ‘ஸமக்³கா³னம் உபோஸத²கம்ம’ந்தி. கித்தாவதா நு கோ² ஸாமக்³கீ³ ஹோதி, யாவதா ஏகாவாஸோ, உதா³ஹு ஸப்³பா³ பத²வீ’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏத்தாவதா ஸாமக்³கீ³ யாவதா ஏகாவாஸோதி.

70. மஹாகப்பினவத்து²

137. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மஹாகப்பினோ ராஜக³ஹே விஹரதி மத்³த³குச்சி²ம்ஹி மிக³தா³யே. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மஹாகப்பினஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘க³ச்சே²ய்யம் வாஹம் உபோஸத²ம் ந வா க³ச்சே²ய்யம், க³ச்சே²ய்யம் வாஹம் ஸங்க⁴கம்மம் ந வா க³ச்சே²ய்யம், அத² க்²வாஹம் விஸுத்³தோ⁴ பரமாய விஸுத்³தி⁴யா’’தி? அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ மஹாகப்பினஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே அந்தரஹிதோ மத்³த³குச்சி²ம்ஹி மிக³தா³யே ஆயஸ்மதோ மஹாகப்பினஸ்ஸ ஸம்முகே² பாதுரஹோஸி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. ஆயஸ்மாபி கோ² மஹாகப்பினோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் மஹாகப்பினம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘நனு தே, கப்பின, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – க³ச்சே²ய்யம் வாஹம் உபோஸத²ம் ந வா க³ச்சே²ய்யம், க³ச்சே²ய்யம் வாஹம் ஸங்க⁴கம்மம் ந வா க³ச்சே²ய்யம், அத² க்²வாஹம் விஸுத்³தோ⁴ பரமாய விஸுத்³தி⁴யா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தும்ஹே சே ப்³ராஹ்மணா உபோஸத²ம் ந ஸக்கரிஸ்ஸத² ந க³ருகரிஸ்ஸத² [ந க³ரும் கரிஸ்ஸத² (க.)] ந மானேஸ்ஸத² ந பூஜேஸ்ஸத², அத² கோ சரஹி உபோஸத²ம் ஸக்கரிஸ்ஸதி க³ருகரிஸ்ஸதி மானேஸ்ஸதி பூஜேஸ்ஸதி? க³ச்ச² த்வம், ப்³ராஹ்மண, உபோஸத²ம், மா நோ அக³மாஸி. க³ச்ச² த்வம் ஸங்க⁴கம்மம், மா நோ அக³மாஸீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா மஹாகப்பினோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகப்பினம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – மத்³த³குச்சி²ம்ஹி மிக³தா³யே ஆயஸ்மதோ மஹாகப்பினஸ்ஸ ஸம்முகே² அந்தரஹிதோ கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே பாதுரஹோஸி.

71. ஸீமானுஜானனா

138. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ‘ஏத்தாவதா ஸாமக்³கீ³ யாவதா ஏகாவாஸோ’தி, கித்தாவதா நு கோ² ஏகாவாஸோ ஹோதீ’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸீமம் ஸம்மன்னிதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³பா³ – பட²மம் நிமித்தா கித்தேதப்³பா³ – பப்³ப³தனிமித்தம், பாஸாணனிமித்தம், வனனிமித்தம், ருக்க²னிமித்தம், மக்³க³னிமித்தம், வம்மிகனிமித்தம், நதீ³னிமித்தம், உத³கனிமித்தம். நிமித்தே கித்தேத்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

139. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யாவதா ஸமந்தா நிமித்தா கித்திதா. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ ஏதேஹி நிமித்தேஹி ஸீமம் ஸம்மன்னேய்ய ஸமானஸம்வாஸம் ஏகுபோஸத²ம் [ஏகூபோஸத²ம் (க.)]. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யாவதா ஸமந்தா நிமித்தா கித்திதா. ஸங்கோ⁴ ஏதேஹி நிமித்தேஹி ஸீமம் ஸம்மன்னதி ஸமானஸம்வாஸம் ஏகுபோஸத²ம். யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஏதேஹி நிமித்தேஹி ஸீமாய ஸம்முதி [ஸம்மதி (ஸ்யா.)] ஸமானஸம்வாஸாய ஏகுபோஸதா²ய, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸம்மதா ஸீமா ஸங்கே⁴ன ஏதேஹி நிமித்தேஹி ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா². க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

140. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா ஸீமாஸம்முதி அனுஞ்ஞாதாதி – அதிமஹதியோ ஸீமாயோ ஸம்மன்னந்தி, சதுயோஜனிகாபி பஞ்சயோஜனிகாபி ச²யோஜனிகாபி. பி⁴க்கூ² உபோஸத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தா உத்³தி³ஸ்ஸமானேபி பாதிமோக்கே² ஆக³ச்ச²ந்தி, உத்³தி³ட்ட²மத்தேபி ஆக³ச்ச²ந்தி, அந்தராபி பரிவஸந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, அதிமஹதீ ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³, சதுயோஜனிகா வா பஞ்சயோஜனிகா வா ச²யோஜனிகா வா. யோ ஸம்மன்னேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தியோஜனபரமம் ஸீமம் ஸம்மன்னிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² நதீ³பாரஸீமம் [நதீ³பாரம் ஸீமம் (ஸீ. ஸ்யா.)] ஸம்மன்னந்தி. உபோஸத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தா பி⁴க்கூ²பி வுய்ஹந்தி, பத்தாபி வுய்ஹந்தி, சீவரானிபி வுய்ஹந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, நதீ³பாரஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. யோ ஸம்மன்னேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யத்த²ஸ்ஸ து⁴வனாவா வா து⁴வஸேது வா, ஏவரூபம் நதீ³பாரஸீமம் ஸம்மன்னிதுந்தி.

72. உபோஸதா²கா³ரகதா²

141. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² அனுபரிவேணியம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி அஸங்கேதேன. ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² ந ஜானந்தி – ‘‘கத்த² வா அஜ்ஜுபோஸதோ² கரீயிஸ்ஸதீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, அனுபரிவேணியம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம் அஸங்கேதேன. யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உபோஸதா²கா³ரம் ஸம்மன்னித்வா உபோஸத²ம் காதும், யம் ஸங்கோ⁴ ஆகங்க²தி விஹாரம் வா அட்³ட⁴யோக³ம் வா பாஸாத³ம் வா ஹம்மியம் வா கு³ஹம் வா. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³ப³ம். ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் விஹாரம் உபோஸதா²கா³ரம் ஸம்மன்னேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் விஹாரம் உபோஸதா²கா³ரம் ஸம்மன்னதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ உபோஸதா²கா³ரஸ்ஸ ஸம்முதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸம்மதோ ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமோ விஹாரோ உபோஸதா²கா³ரம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே த்³வே உபோஸதா²கா³ரானி ஸம்மதானி ஹோந்தி. பி⁴க்கூ² உப⁴யத்த² ஸன்னிபதந்தி – ‘‘இத⁴ உபோஸதோ² கரீயிஸ்ஸதி, இத⁴ உபோஸதோ² கரீயிஸ்ஸதீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஏகஸ்மிம் ஆவாஸே த்³வே உபோஸதா²கா³ரானி ஸம்மன்னிதப்³பா³னி. யோ ஸம்மன்னேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏகம் ஸமூஹனித்வா [ஸமுஹனித்வா (க.)] ஏகத்த² உபோஸத²ம் காதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸமூஹந்தப்³ப³ம். ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபோஸதா²கா³ரம் ஸமூஹனேய்ய [ஸமுஹனேய்ய (க.)]. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபோஸதா²கா³ரம் ஸமூஹனதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ உபோஸதா²கா³ரஸ்ஸ ஸமுக்³கா⁴தோ, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸமூஹதம் ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமம் உபோஸதா²கா³ரம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

73. உபோஸத²ப்பமுகா²னுஜானனா

142. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே அதிகு²த்³த³கம் உபோஸதா²கா³ரம் ஸம்மதம் ஹோதி, தத³ஹுபோஸதே² மஹாபி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஸன்னிபதிதோ ஹோதி. பி⁴க்கூ² அஸம்மதாய பூ⁴மியா நிஸின்னா பாதிமோக்க²ம் அஸ்ஸோஸும். அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி ‘‘ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ‘உபோஸதா²கா³ரம் ஸம்மன்னித்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³’தி, மயஞ்சம்ஹா அஸம்மதாய பூ⁴மியா நிஸின்னோ பாதிமோக்க²ம் அஸ்ஸும்ஹா, கதோ நு கோ² அம்ஹாகம் உபோஸதோ², அகதோ நு கோ²’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ஸம்மதாய வா, பி⁴க்க²வே, பூ⁴மியா நிஸின்னா அஸம்மதாய வா யதோ பாதிமோக்க²ம் ஸுணாதி, கதோவஸ்ஸ உபோஸதோ². தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ யாவ மஹந்தம் உபோஸத²ப்பமுக²ம் [உபோஸத²முக²ம் (ஸ்யா.)] ஆகங்க²தி, தாவ மஹந்தம் உபோஸத²ப்பமுக²ம் ஸம்மன்னது. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³ப³ம். பட²மம் நிமித்தா கித்தேதப்³பா³. நிமித்தே கித்தேத்வா ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யாவதா ஸமந்தா நிமித்தா கித்திதா. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ ஏதேஹி நிமித்தேஹி உபோஸத²ப்பமுக²ம் ஸம்மன்னேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யாவதா ஸமந்தா நிமித்தா கித்திதா. ஸங்கோ⁴ ஏதேஹி நிமித்தேஹி உபோஸத²ப்பமுக²ம் ஸம்மன்னதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஏதேஹி நிமித்தேஹி உபோஸத²ப்பமுக²ஸ்ஸ ஸம்முதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸம்மதம் ஸங்கே⁴ன ஏதேஹி நிமித்தேஹி உபோஸத²ப்பமுக²ம். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² நவகா பி⁴க்கூ² பட²மதரம் ஸன்னிபதித்வா – ‘‘ந தாவ தே²ரா ஆக³ச்ச²ந்தீ’’தி – பக்கமிம்ஸு. உபோஸதோ² விகாலே அஹோஸி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தத³ஹுபோஸதே² தே²ரேஹி பி⁴க்கூ²ஹி பட²மதரம் ஸன்னிபதிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹே ஸம்ப³ஹுலா ஆவாஸா ஸமானஸீமா ஹோந்தி. தத்த² பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி – ‘‘அம்ஹாகம் ஆவாஸே உபோஸதோ² கரீயது, அம்ஹாகம் ஆவாஸே உபோஸதோ² கரீயதூ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்ப³ஹுலா ஆவாஸா ஸமானஸீமா ஹோந்தி. தத்த² பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி – ‘‘அம்ஹாகம் ஆவாஸே உபோஸதோ² கரீயது, அம்ஹாகம் ஆவாஸே உபோஸதோ² கரீயதூ’’தி. தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ஸப்³பே³ஹேவ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதித்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. யத்த² வா பன தே²ரோ பி⁴க்கு² விஹரதி, தத்த² ஸன்னிபதித்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³, ந த்வேவ வக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² காதப்³போ³. யோ கரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

74. அவிப்பவாஸஸீமானுஜானனா

143. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ அந்த⁴கவிந்தா³ ராஜக³ஹம் உபோஸத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ நதி³ம் தரந்தோ மனம் வூள்ஹோ அஹோஸி, சீவரானிஸ்ஸ [தேன சீவரானிஸ்ஸ (க.)] அல்லானி. பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் மஹாகஸ்ஸபம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கிஸ்ஸ தே, ஆவுஸோ, சீவரானி அல்லானீ’’தி? ‘‘இதா⁴ஹம், ஆவுஸோ, அந்த⁴கவிந்தா³ ராஜக³ஹம் உபோஸத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ நதி³ம் தரந்தோ மனம்ஹி வூள்ஹோ. தேன மே சீவரானி அல்லானீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். யா ஸா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா², ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னது. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³பா³. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யா ஸா ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா², யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம் ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யா ஸா ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா², ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஏதிஸ்ஸா ஸீமாய திசீவரேன அவிப்பவாஸாய [அவிப்பவாஸஸ்ஸ (ஸ்யா.)] ஸம்முதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸம்மதா ஸா ஸீமா ஸங்கே⁴ன திசீவரேன அவிப்பவாஸா [அவிப்பவாஸோ (ஸ்யா.)]. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதா திசீவரேன அவிப்பவாஸஸம்முதி அனுஞ்ஞாதாதி அந்தரக⁴ரே சீவரானி நிக்கி²பந்தி. தானி சீவரானி நஸ்ஸந்திபி ட³ய்ஹந்திபி உந்தூ³ரேஹிபி க²ஜ்ஜந்தி. பி⁴க்கூ² து³ச்சோளா ஹோந்தி லூக²சீவரா. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘கிஸ்ஸ தும்ஹே, ஆவுஸோ, து³ச்சோளா லூக²சீவரா’’தி? ‘‘இத⁴ மயம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா திசீவரேன அவிப்பவாஸஸம்முதி அனுஞ்ஞாதாதி அந்தரக⁴ரே சீவரானி நிக்கி²பிம்ஹா. தானி சீவரானி நட்டா²னிபி த³ட்³டா⁴னிபி, உந்தூ³ரேஹிபி கா²யிதானி, தேன மயம் து³ச்சோளா லூக²சீவரா’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். யா ஸா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா², ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னது, ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³பா³. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

144. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யா ஸா ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா² யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னேய்ய, ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யா ஸா ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா², ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னதி, ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஏதிஸ்ஸா ஸீமாய திசீவரேன அவிப்பவாஸாய [அவிப்பவாஸஸ்ஸ (ஸ்யா.)] ஸம்முதி, ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸம்மதா ஸா ஸீமா ஸங்கே⁴ன திசீவரேன அவிப்பவாஸா [அவிப்பவாஸோ (ஸ்யா.)], ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

75. ஸீமாஸமூஹனன

‘‘ஸீமம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னந்தேன பட²மம் ஸமானஸம்வாஸஸீமா [ஸமானஸம்வாஸா ஸீமா (ஸ்யா.)] ஸம்மன்னிதப்³பா³, பச்சா² திசீவரேன அவிப்பவாஸோ ஸம்மன்னிதப்³போ³. ஸீமம், பி⁴க்க²வே, ஸமூஹனந்தேன பட²மம் திசீவரேன அவிப்பவாஸோ ஸமூஹந்தப்³போ³, பச்சா² ஸமானஸம்வாஸஸீமா ஸமூஹந்தப்³பா³. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, திசீவரேன அவிப்பவாஸோ ஸமூஹந்தப்³போ³. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

145. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யோ ஸோ ஸங்கே⁴ன திசீவரேன அவிப்பவாஸோ ஸம்மதோ, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ தம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸமூஹனேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யோ ஸோ ஸங்கே⁴ன திசீவரேன அவிப்பவாஸோ ஸம்மதோ, ஸங்கோ⁴ தம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸமூஹனதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஏதஸ்ஸ திசீவரேன அவிப்பவாஸஸ்ஸ ஸமுக்³கா⁴தோ, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸமூஹதோ ஸோ ஸங்கே⁴ன திசீவரேன அவிப்பவாஸோ. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸீமா [ஸமானஸம்வாஸா ஸீமா (ஸ்யா.)]. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

146. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யா ஸா ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா², யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் ஸமூஹனேய்ய ஸமானஸம்வாஸம் ஏகுபோஸத²ம். ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யா ஸா ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா², ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் ஸமூஹனதி ஸமானஸம்வாஸம் ஏகுபோஸத²ம். யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஏதிஸ்ஸா ஸீமாய ஸமானஸம்வாஸாய ஏகுபோஸதா²ய ஸமுக்³கா⁴தோ, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸமூஹதா ஸா ஸீமா ஸங்கே⁴ன ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா². க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

76. கா³மஸீமாதி³

147. அஸம்மதாய, பி⁴க்க²வே, ஸீமாய அட்ட²பிதாய, யம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹரதி, யா தஸ்ஸ வா கா³மஸ்ஸ கா³மஸீமா, நிக³மஸ்ஸ வா நிக³மஸீமா, அயம் தத்த² ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா². அகா³மகே சே, பி⁴க்க²வே, அரஞ்ஞே ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா, அயம் தத்த² ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா². ஸப்³பா³, பி⁴க்க²வே, நதீ³ அஸீமா; ஸப்³போ³ ஸமுத்³தோ³ அஸீமோ; ஸப்³போ³ ஜாதஸ்ஸரோ அஸீமோ. நதி³யா வா, பி⁴க்க²வே, ஸமுத்³தே³ வா ஜாதஸ்ஸரே வா யம் மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸமந்தா உத³குக்கே²பா, அயம் தத்த² ஸமானஸம்வாஸா ஏகுபோஸதா²தி.

148. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். யேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸீமா பட²மம் ஸம்மதா தேஸம் தம் கம்மம் த⁴ம்மிகம் அகுப்பம் டா²னாரஹம். யேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸீமா பச்சா² ஸம்மதா தேஸம் தம் கம்மம் அத⁴ம்மிகம் குப்பம் அட்டா²னாரஹம். ந, பி⁴க்க²வே, ஸீமாய ஸீமா ஸம்பி⁴ந்தி³தப்³பா³. யோ ஸம்பி⁴ந்தே³ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். யேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸீமா பட²மம் ஸம்மதா தேஸம் தம் கம்மம் த⁴ம்மிகம் அகுப்பம் டா²னாரஹம். யேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸீமா பச்சா² ஸம்மதா தேஸம் தம் கம்மம் அத⁴ம்மிகம் குப்பம் அட்டா²னாரஹம். ந, பி⁴க்க²வே, ஸீமாய ஸீமா அஜ்ஜோ²த்த²ரிதப்³பா³. யோ அஜ்ஜோ²த்த²ரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸீமம் ஸம்மன்னந்தேன ஸீமந்தரிகம் ட²பேத்வா ஸீமம் ஸம்மன்னிதுந்தி.

77. உபோஸத²பே⁴தா³தி³

149. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கதி நு கோ² உபோஸதா²’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, உபோஸதா² – சாதுத்³த³ஸிகோ ச பன்னரஸிகோ ச. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, த்³வே உபோஸதா²தி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கதி நு கோ² உபோஸத²கம்மானீ’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, உபோஸத²கம்மானி – அத⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், அத⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், த⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், த⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் உபோஸத²கம்மந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, யதி³த³ம் அத⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், ந, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் உபோஸத²கம்மம், காதப்³ப³ம். ந ச மயா ஏவரூபம் உபோஸத²கம்மம் அனுஞ்ஞாதம். தத்ர, பி⁴க்க²வே, யதி³த³ம் அத⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், ந, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் உபோஸத²கம்மம் காதப்³ப³ம். ந ச மயா ஏவரூபம் உபோஸத²கம்மம் அனுஞ்ஞாதம். தத்ர, பி⁴க்க²வே, யதி³த³ம் த⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், ந, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் உபோஸத²கம்மம் காதப்³ப³ம். ந ச மயா ஏவரூபம் உபோஸத²கம்மம் அனுஞ்ஞாதம். தத்ர, பி⁴க்க²வே, யதி³த³ம் த⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், ஏவரூபம், பி⁴க்க²வே, உபோஸத²கம்மம் காதப்³ப³ம், ஏவரூபஞ்ச மயா உபோஸத²கம்மம் அனுஞ்ஞாதம். தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபம் உபோஸத²கம்மம் கரிஸ்ஸாம யதி³த³ம் த⁴ம்மேன ஸமக்³க³ந்தி – ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ந்தி.

78. ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸாதி³

150. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கதி நு கோ² பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா – நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம். அயம் பட²மோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம். அயம் து³தியோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம். அயம் ததியோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா சத்தாரி பாராஜிகானி உத்³தி³ஸித்வா தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸே உத்³தி³ஸித்வா த்³வே அனியதே உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம். அயம் சதுத்தோ² பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ. வித்தா²ரேனேவ பஞ்சமோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² – ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ அனுஞ்ஞாதோதி – ஸப்³ப³காலம் ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன கோஸலேஸு ஜனபதே³ அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² ஸவரப⁴யம் [ஸம்சரப⁴யம் (ஸ்யா.)] அஹோஸி. பி⁴க்கூ² நாஸக்கி²ம்ஸு வித்தா²ரேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸதி அந்தராயே ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அஸதிபி அந்தராயே ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, அஸதி அந்தராயே ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸதி அந்தராயே ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும். தத்ரிமே அந்தராயா – ராஜந்தராயோ, சோரந்தராயோ, அக்³யந்தராயோ, உத³கந்தராயோ, மனுஸ்ஸந்தராயோ, அமனுஸ்ஸந்தராயோ, வாளந்தராயோ, ஸரீஸபந்தராயோ, ஜீவிதந்தராயோ, ப்³ரஹ்மசரியந்தராயோதி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபேஸு அந்தராயேஸு ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும், அஸதி அந்தராயே வித்தா²ரேனாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அனஜ்ஜி²ட்டா² த⁴ம்மம் பா⁴ஸந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அனஜ்ஜி²ட்டே²ன த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதப்³போ³. யோ பா⁴ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன பி⁴க்கு²னா ஸாமம் வா த⁴ம்மம் பா⁴ஸிதும் பரம் வா அஜ்ஜே²ஸிதுந்தி.

79. வினயபுச்ச²னகதா²

151. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அஸம்மதா வினயம் புச்ச²ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அஸம்மதேன வினயோ புச்சி²தப்³போ³. யோ புச்சே²ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸம்மதேன வினயம் புச்சி²தும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³போ³ – அத்தனா வா [அத்தனாவ (ஸ்யா.)] அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம், பரேன வா பரோ ஸம்மன்னிதப்³போ³. கத²ஞ்ச அத்தனாவ அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம்? ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமம் வினயம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி. ஏவம் அத்தனாவ அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம்.

கத²ஞ்ச பரேன பரோ ஸம்மன்னிதப்³போ³? ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமம் வினயம் புச்சே²ய்யா’’தி. ஏவம் பரேன பரோ ஸம்மன்னிதப்³போ³தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பேஸலா பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸம்மதா வினயம் புச்ச²ந்தி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² லப⁴ந்தி ஆகா⁴தம், லப⁴ந்தி அப்பச்சயம், வதே⁴ன தஜ்ஜேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸம்மதேனபி பரிஸம் ஓலோகேத்வா புக்³க³லம் துலயித்வா வினயம் புச்சி²துந்தி.

80. வினயவிஸ்ஸஜ்ஜனகதா²

152. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அஸம்மதா வினயம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி [விஸ்ஸஜ்ஜந்தி (க.)]. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அஸம்மதேன வினயோ விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³போ³. யோ விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸம்மதேன வினயம் விஸ்ஸஜ்ஜேதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³ப³ம். அத்தனா வா [அத்தனாவ (ஸ்யா.)] அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம், பரேன வா பரோ ஸம்மன்னிதப்³போ³. கத²ஞ்ச அத்தனாவ அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம்? ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமேன வினயம் புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய’’ந்தி. ஏவம் அத்தனாவ அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம்.

கத²ஞ்ச பரேன பரோ ஸம்மன்னிதப்³போ³? ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமேன வினயம் புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேய்யா’’தி. ஏவம் பரேன பரோ ஸம்மன்னிதப்³போ³தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பேஸலா பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸம்மதா வினயம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² லப⁴ந்தி ஆகா⁴தம், லப⁴ந்தி அப்பச்சயம், வதே⁴ன தஜ்ஜேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸம்மதேனபி பரிஸம் ஓலோகேத்வா புக்³க³லம் துலயித்வா வினயம் விஸ்ஸஜ்ஜேதுந்தி.

81. சோத³னாகதா²

153. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² அனோகாஸகதம் பி⁴க்கு²ம் ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, அனோகாஸகதோ பி⁴க்கு² ஆபத்தியா சோதே³தப்³போ³. யோ சோதே³ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஓகாஸம் காராபேத்வா ஆபத்தியா சோதே³தும் – கரோது ஆயஸ்மா ஓகாஸம், அஹம் தம் வத்துகாமோதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பேஸலா பி⁴க்கூ² ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஓகாஸம் காராபேத்வா ஆபத்தியா சோதே³ந்தி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² லப⁴ந்தி ஆகா⁴தம், லப⁴ந்தி அப்பச்சயம், வதே⁴ன தஜ்ஜேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கதேபி ஓகாஸே புக்³க³லம் துலயித்வா ஆபத்தியா சோதே³துந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² – புரம்ஹாகம் பேஸலா பி⁴க்கூ² ஓகாஸம் காராபேந்தீதி – படிகச்சேவ ஸுத்³தா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் அனாபத்திகானம் அவத்து²ஸ்மிம் அகாரணே ஓகாஸம் காராபேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸுத்³தா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் அனாபத்திகானம் அவத்து²ஸ்மிம் அகாரணே ஓகாஸோ காராபேதப்³போ³. யோ காராபேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லம் துலயித்வா ஓகாஸம் காது [காராபேதும் (ஸ்யா.)] ந்தி.

82. அத⁴ம்மகம்மபடிக்கோஸனாதி³

154. தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அத⁴ம்மகம்மம் கரோந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மகம்மம் காதப்³ப³ம். யோ கரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி. கரோந்தியேவ அத⁴ம்மகம்மம். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அத⁴ம்மகம்மே கயிரமானே படிக்கோஸிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பேஸலா பி⁴க்கூ² ச²ப்³ப³க்³கி³யேஹி பி⁴க்கூ²ஹி அத⁴ம்மகம்மே கயிரமானே படிக்கோஸந்தி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² லப⁴ந்தி ஆகா⁴தம், லப⁴ந்தி அப்பச்சயம், வதே⁴ன தஜ்ஜேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²ம்பி ஆவிகாதுந்தி. தேஸம்யேவ ஸந்திகே தி³ட்டி²ம் ஆவிகரோந்தி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² லப⁴ந்தி ஆகா⁴தம், லப⁴ந்தி அப்பச்சயம், வதே⁴ன தஜ்ஜேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சதூஹி பஞ்சஹி படிக்கோஸிதும், த்³வீஹி தீஹி தி³ட்டி²ம் ஆவிகாதும், ஏகேன அதி⁴ட்டா²தும் – ‘ந மேதம் க²மதீ’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸமானா ஸஞ்சிச்ச ந ஸாவேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன ஸஞ்சிச்ச ந ஸாவேதப்³ப³ம். யோ ந ஸாவேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா உதா³யீ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகோ ஹோதி காகஸ்ஸரகோ. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ உதா³யிஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ‘பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன ஸாவேதப்³ப³’ந்தி, அஹஞ்சம்ஹி காகஸ்ஸரகோ, கத²ம் நு கோ² மயா படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன வாயமிதும் – ‘கத²ம் ஸாவேய்ய’ந்தி. வாயமந்தஸ்ஸ அனாபத்தீதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன தே³வத³த்தோ ஸக³ஹட்டா²ய பரிஸாய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸக³ஹட்டா²ய பரிஸாய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அனஜ்ஜி²ட்டா² பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அனஜ்ஜி²ட்டே²ன பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். யோ உத்³தி³ஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ராதி⁴கம் [தே²ராதே⁴ய்யம் (அட்ட²கதா²யம் பாட²ந்தரம்)] பாதிமோக்க²ந்தி.

அஞ்ஞதித்தி²யபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ பட²மோ [ஏகாத³ஸமோ (க.)].

83. பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகஅஜ்ஜே²ஸனாதி³

155. அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜக³ஹே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன சோத³னாவத்து² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன சோத³னாவத்து² தத³வஸரி. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி. தத்த² தே²ரோ பி⁴க்கு² பா³லோ ஹோதி அப்³யத்தோ. ஸோ ந ஜானாதி உபோஸத²ம் வா உபோஸத²கம்மம் வா, பாதிமோக்க²ம் வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் வா. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ‘தே²ராதி⁴கம் பாதிமோக்க²’ந்தி, அயஞ்ச அம்ஹாகம் தே²ரோ பா³லோ அப்³யத்தோ, ந ஜானாதி உபோஸத²ம் வா உபோஸத²கம்மம் வா, பாதிமோக்க²ம் வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் வா. கத²ம் நு கோ² அம்ஹேஹி படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யோ தத்த² பி⁴க்கு² ப்³யத்தோ படிப³லோ தஸ்ஸாதே⁴ய்யம் பாதிமோக்க²ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி பா³லா அப்³யத்தா. தே ந ஜானந்தி உபோஸத²ம் வா உபோஸத²கம்மம் வா, பாதிமோக்க²ம் வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் வா. தே தே²ரம் அஜ்ஜே²ஸிம்ஸு – ‘‘உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, தே²ரோ பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஸோ ஏவமாஹ – ‘‘ந மே, ஆவுஸோ, வத்ததீ’’தி. து³தியம் தே²ரம் அஜ்ஜே²ஸிம்ஸு – ‘‘உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, தே²ரோ பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஸோபி ஏவமாஹ – ‘‘ந மே, ஆவுஸோ, வத்ததீ’’தி. ததியம் தே²ரம் அஜ்ஜே²ஸிம்ஸு – ‘‘உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, தே²ரோ பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஸோபி ஏவமாஹ – ‘‘ந மே, ஆவுஸோ, வத்ததீ’’தி. ஏதேனேவ உபாயேன யாவ ஸங்க⁴னவகம் அஜ்ஜே²ஸிம்ஸு – ‘‘உத்³தி³ஸது ஆயஸ்மா பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஸோபி ஏவமாஹ – ‘‘ந மே, ப⁴ந்தே, வத்ததீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்.

இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி பா³லா அப்³யத்தா. தே ந ஜானந்தி உபோஸத²ம் வா உபோஸத²கம்மம் வா, பாதிமோக்க²ம் வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் வா. தே தே²ரம் அஜ்ஜே²ஸந்தி – ‘‘உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, தே²ரோ பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஸோ ஏவம் வதே³தி – ‘‘ந மே, ஆவுஸோ, வத்ததீ’’தி. து³தியம் தே²ரம் அஜ்ஜே²ஸந்தி – ‘‘உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, தே²ரோ பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஸோபி ஏவம் வதே³தி – ‘‘ந மே, ஆவுஸோ, வத்ததீ’’தி. ததியம் தே²ரம் அஜ்ஜே²ஸந்தி – ‘‘உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, தே²ரோ பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஸோபி ஏவம் வதே³தி – ‘‘ந மே, ஆவுஸோ, வத்ததீ’’தி. ஏதேனேவ உபாயேன யாவ ஸங்க⁴னவகம் அஜ்ஜே²ஸந்தி – ‘‘உத்³தி³ஸது ஆயஸ்மா பாதிமோக்க²’’ந்தி. ஸோபி ஏவம் வதே³தி – ‘‘ந மே, ப⁴ந்தே, வத்ததீ’’தி. தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ஏகோ பி⁴க்கு² ஸாமந்தா ஆவாஸா ஸஜ்ஜுகம் பாஹேதப்³போ³ – க³ச்சா²வுஸோ, ஸம்கி²த்தேன வா வித்தா²ரேன வா பாதிமோக்க²ம் பரியாபுணித்வான ஆக³ச்சா²ஹீதி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² பாஹேதப்³போ³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன பி⁴க்கு²னா நவம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதுந்தி. தே²ரேன ஆணத்தா நவா பி⁴க்கூ² ந க³ச்ச²ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன ஆணத்தேன அகி³லானேன ந க³ந்தப்³ப³ம். யோ ந க³ச்சே²ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

84. பக்க²க³ணனாதி³உக்³க³ஹணானுஜானனா

156. அத² கோ² ப⁴க³வா சோத³னாவத்து²ஸ்மிம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா புனதே³வ ராஜக³ஹம் பச்சாக³ஞ்சி².

தேன கோ² பன ஸமயேன மனுஸ்ஸா பி⁴க்கூ² பிண்டா³ய சரந்தே புச்ச²ந்தி – ‘‘கதிமீ, ப⁴ந்தே, பக்க²ஸ்ஸா’’தி? பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ந கோ² மயம், ஆவுஸோ, ஜானாமா’’தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘பக்க²க³ணனமத்தமம்பிமே ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ந ஜானந்தி, கிம் பனிமே அஞ்ஞம் கிஞ்சி கல்யாணம் ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பக்க²க³ணனம் உக்³க³ஹேதுந்தி. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² பக்க²க³ணனா உக்³க³ஹேதப்³பா³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸப்³பே³ஹேவ பக்க²க³ணனம் உக்³க³ஹேதுந்தி.

157. தேன கோ² பன ஸமயேன மனுஸ்ஸா பி⁴க்கூ² பிண்டா³ய சரந்தே புச்ச²ந்தி – ‘‘கீவதிகா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²’’தி? பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ந கோ² மயம், ஆவுஸோ, ஜானாமா’’தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞம்பிமே ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ந ஜானந்தி, கிம் பனிமே அஞ்ஞம் கிஞ்சி கல்யாணம் ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² க³ணேதுந்தி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கதா³ நு கோ² பி⁴க்கூ² க³ணேதப்³பா³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தத³ஹுபோஸதே² நாமக்³கே³ன [நாமமத்தேன (ஸ்யா.), க³ணமக்³கே³ன (க.)] க³ணேதும், ஸலாகம் வா கா³ஹேதுந்தி.

158. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² அஜானந்தா அஜ்ஜுபோஸதோ²தி தூ³ரம் கா³மம் பிண்டா³ய சரந்தி. தே உத்³தி³ஸ்ஸமானேபி பாதிமோக்கே² ஆக³ச்ச²ந்தி, உத்³தி³ட்ட²மத்தேபி ஆக³ச்ச²ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஆரோசேதும் ‘அஜ்ஜுபோஸதோ²’தி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² ஆரோசேதப்³போ³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன பி⁴க்கு²னா காலவதோ ஆரோசேதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ தே²ரோ காலவதோ நஸ்ஸரதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்தகாலேபி ஆரோசேதுந்தி.

ப⁴த்தகாலேபி நஸ்ஸரதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, யம் காலம் ஸரதி, தம் காலம் ஆரோசேதுந்தி.

85. புப்³ப³கரணானுஜானனா

159. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே உபோஸதா²கா³ரம் உக்லாபம் ஹோதி. ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² உபோஸதா²கா³ரம் ந ஸம்மஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உபோஸதா²கா³ரம் ஸம்மஜ்ஜிதுந்தி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² உபோஸதா²கா³ரம் ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன பி⁴க்கு²னா நவம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதுந்தி.

தே²ரேன ஆணத்தா நவா பி⁴க்கூ² ந ஸம்மஜ்ஜந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன ஆணத்தேன அகி³லானேன ந ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ம். யோ ந ஸம்மஜ்ஜேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

160. தேன கோ² பன ஸமயேன உபோஸதா²கா³ரே ஆஸனம் அபஞ்ஞத்தம் ஹோதி. பி⁴க்கூ² ச²மாயம் நிஸீத³ந்தி, க³த்தானிபி சீவரானிபி பம்ஸுகிதானி ஹோந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உபோஸதா²கா³ரே ஆஸனம் பஞ்ஞபேதுந்தி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² உபோஸதா²கா³ரே ஆஸனம் பஞ்ஞபேதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன பி⁴க்கு²னா நவம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதுந்தி.

தே²ரேன ஆணத்தா நவா பி⁴க்கூ² ந பஞ்ஞபேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன ஆணத்தேன அகி³லானேன ந பஞ்ஞபேதப்³ப³ம். யோ ந பஞ்ஞபேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

161. தேன கோ² பன ஸமயேன உபோஸதா²கா³ரே பதீ³போ ந ஹோதி. பி⁴க்கூ² அந்த⁴காரே காயம்பி சீவரம்பி அக்கமந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உபோஸதா²கா³ரே பதீ³பம் காதுந்தி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² உபோஸதா²கா³ரே பதீ³போ காதப்³போ³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன பி⁴க்கு²னா நவம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதுந்தி.

தே²ரேன ஆணத்தா நவா பி⁴க்கூ² ந பதீ³பேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன ஆணத்தேன அகி³லானேன ந பதீ³பேதப்³போ³. யோ ந பதீ³பேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

162. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² நேவ பானீயம் உபட்டா²பேந்தி, ந பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்டா²பேந்தி. ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி – ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² நேவ பானீயம் உபட்டா²பேஸ்ஸந்தி, ந பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்டா²பேஸ்ஸந்தீ’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்டா²பேதுந்தி.

அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கேன நு கோ² பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்டா²பேதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன பி⁴க்கு²னா நவம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதுந்தி.

தே²ரேன ஆணத்தா நவா பி⁴க்கூ² ந உபட்டா²பேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ந, பி⁴க்க²வே, தே²ரேன ஆணத்தேன அகி³லானேன ந உபட்டா²பேதப்³ப³ம். யோ ந உபட்டா²பேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

86. தி³ஸம்க³மிகாதி³வத்து²

163. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² பா³லா அப்³யத்தா தி³ஸம்க³மிகா ஆசரியுபஜ்ஜா²யே ந ஆபுச்சி²ம்ஸு [ந ஆபுச்சி²ம்ஸு (க.)]. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்.

இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² பா³லா அப்³யத்தா தி³ஸம்க³மிகா ஆசரியுபஜ்ஜா²யே ந ஆபுச்ச²ந்தி [ந ஆபுச்ச²ந்தி (க.)]. தே [தேஹி (க.)], பி⁴க்க²வே, ஆசரியுபஜ்ஜா²யேஹி புச்சி²தப்³பா³ – ‘‘கஹம் க³மிஸ்ஸத², கேன ஸத்³தி⁴ம் க³மிஸ்ஸதா²’’தி? தே சே, பி⁴க்க²வே, பா³லா அப்³யத்தா அஞ்ஞே பா³லே அப்³யத்தே அபதி³ஸேய்யும், ந, பி⁴க்க²வே, ஆசரியுபஜ்ஜா²யேஹி அனுஜானிதப்³பா³. அனுஜானேய்யும் சே, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. தே ச, பி⁴க்க²வே, பா³லா அப்³யத்தா அனனுஞ்ஞாதா ஆசரியுபஜ்ஜா²யேஹி க³ச்சே²ய்யும் சே, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி பா³லா அப்³யத்தா. தே ந ஜானந்தி உபோஸத²ம் வா உபோஸத²கம்மம் வா, பாதிமோக்க²ம் வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் வா. தத்த² அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² ஆக³ச்ச²தி ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஆக³தாக³மோ த⁴ம்மத⁴ரோ வினயத⁴ரோ மாதிகாத⁴ரோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ மேதா⁴வீ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ. தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ஸோ பி⁴க்கு² ஸங்க³ஹேதப்³போ³ அனுக்³க³ஹேதப்³போ³ உபலாபேதப்³போ³ உபட்டா²பேதப்³போ³ சுண்ணேன மத்திகாய த³ந்தகட்டே²ன முகோ²த³கேன. நோ சே ஸங்க³ண்ஹேய்யும் அனுக்³க³ண்ஹேய்யும் உபலாபேய்யும் உபட்டா²பேய்யும் சுண்ணேன மத்திகாய த³ந்தகட்டே²ன முகோ²த³கேன, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி பா³லா அப்³யத்தா. தே ந ஜானந்தி உபோஸத²ம் வா உபோஸத²கம்மம் வா, பாதிமோக்க²ம் வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் வா. தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ஏகோ பி⁴க்கு² ஸாமந்தா ஆவாஸா ஸஜ்ஜுகம் பாஹேதப்³போ³ – ‘‘க³ச்சா²வுஸோ, ஸம்கி²த்தேன வா வித்தா²ரேன வா பாதிமோக்க²ம் பரியாபுணித்வா ஆக³ச்சா²’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ஸப்³பே³ஹேவ யத்த² ஜானந்தி உபோஸத²ம் வா உபோஸத²கம்மம் வா பாதிமோக்க²ம் வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் வா, ஸோ ஆவாஸோ க³ந்தப்³போ³. நோ சே க³ச்சே²ய்யும், ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² வஸ்ஸம் வஸந்தி பா³லா அப்³யத்தா. தே ந ஜானந்தி உபோஸத²ம் வா உபோஸத²கம்மம் வா பாதிமோக்க²ம் வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் வா. தேஹி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²ஹி ஏகோ பி⁴க்கு² ஸாமந்தா ஆவாஸா ஸஜ்ஜுகம் பாஹேதப்³போ³ – ‘‘க³ச்சா²வுஸோ, ஸம்கி²த்தேன வா வித்தா²ரேன வா பாதிமோக்க²ம் பரியாபுணித்வா ஆக³ச்சா²’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², ஏகோ பி⁴க்கு² ஸத்தாஹகாலிகம் பாஹேதப்³போ³ – ‘‘க³ச்சா²வுஸோ, ஸம்கி²த்தேன வா வித்தா²ரேன வா பாதிமோக்க²ம் பரியாபுணித்வா ஆக³ச்சா²’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², ந, பி⁴க்க²வே, தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தஸ்மிம் ஆவாஸே வஸ்ஸம் வஸிதப்³ப³ம். வஸேய்யும் சே, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

87. பாரிஸுத்³தி⁴தா³னகதா²

164. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸன்னிபதத², பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸதீ’’தி. ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² கி³லானோ, ஸோ அனாக³தோ’’தி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கி³லானேன பி⁴க்கு²னா பாரிஸுத்³தி⁴ம் தா³தும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, தா³தப்³பா³ – தேன கி³லானேன பி⁴க்கு²னா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘‘பாரிஸுத்³தி⁴ம் த³ம்மி, பாரிஸுத்³தி⁴ம் மே ஹர, பாரிஸுத்³தி⁴ம் மே ஆரோசேஹீ’’தி. காயேன விஞ்ஞாபேதி, வாசாய விஞ்ஞாபேதி, காயேன வாசாய விஞ்ஞாபேதி, தி³ன்னா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴. ந காயேன விஞ்ஞாபேதி, ந வாசாய விஞ்ஞாபேதி, ந காயேன வாசாய விஞ்ஞாபேதி, ந தி³ன்னா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², ஸோ, பி⁴க்க²வே, கி³லானோ பி⁴க்கு² மஞ்சேன வா பீடே²ன வா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஆனேத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. ஸசே, பி⁴க்க²வே, கி³லானுபட்டா²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘ஸசே கோ² மயம் கி³லானம் டா²னா சாவேஸ்ஸாம, ஆபா³தோ⁴ வா அபி⁴வட்³டி⁴ஸ்ஸதி காலம்கிரியா வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி, ந, பி⁴க்க²வே, கி³லானோ பி⁴க்கு² டா²னா சாவேதப்³போ³. ஸங்கே⁴ன தத்த² க³ந்த்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. ந த்வேவ வக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² காதப்³போ³. கரேய்ய சே, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னாய பாரிஸுத்³தி⁴யா தத்தே²வ பக்கமதி, அஞ்ஞஸ்ஸ தா³தப்³பா³ பாரிஸுத்³தி⁴. பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னாய பாரிஸுத்³தி⁴யா தத்தே²வ விப்³ப⁴மதி,…பே… காலம் கரோதி – ஸாமணேரோ படிஜானாதி – ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகோ படிஜானாதி – அந்திமவத்து²ம் அஜ்ஜா²பன்னகோ படிஜானாதி – உம்மத்தகோ படிஜானாதி – கி²த்தசித்தோ படிஜானாதி – வேத³னாட்டோ படிஜானாதி – ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²த்தகோ படிஜானாதி – ஆபத்தியா அப்படிகம்மே உக்கி²த்தகோ படிஜானாதி – பாபிகாய தி³ட்டி²யா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ உக்கி²த்தகோ படிஜானாதி – பண்ட³கோ படிஜானாதி – தே²ய்யஸம்வாஸகோ படிஜானாதி – தித்தி²யபக்கந்தகோ படிஜானாதி – திரச்சா²னக³தோ படிஜானாதி – மாதுகா⁴தகோ படிஜானாதி – பிதுகா⁴தகோ படிஜானாதி – அரஹந்தகா⁴தகோ படிஜானாதி – பி⁴க்கு²னிதூ³ஸகோ படிஜானாதி – ஸங்க⁴பே⁴த³கோ படிஜானாதி – லோஹிதுப்பாத³கோ படிஜானாதி – உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ படிஜானாதி, அஞ்ஞஸ்ஸ தா³தப்³பா³ பாரிஸுத்³தி⁴.

பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னாய பாரிஸுத்³தி⁴யா அந்தராமக்³கே³ பக்கமதி, அனாஹடா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴. பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னாய பாரிஸுத்³தி⁴யா அந்தராமக்³கே³ விப்³ப⁴மதி,…பே… உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ படிஜானாதி, அனாஹடா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴.

பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னாய பாரிஸுத்³தி⁴யா ஸங்க⁴ப்பத்தோ பக்கமதி, ஆஹடா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴. பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னாய பாரிஸுத்³தி⁴யா ஸங்க⁴ப்பத்தோ விப்³ப⁴மதி,…பே… உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ படிஜானாதி, ஆஹடா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴.

பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னாய பாரிஸுத்³தி⁴யா ஸங்க⁴ப்பத்தோ ஸுத்தோ ந ஆரோசேதி, பமத்தோ ந ஆரோசேதி, ஸமாபன்னோ ந ஆரோசேதி, ஆஹடா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴. பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகஸ்ஸ அனாபத்தி.

பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னாய பாரிஸுத்³தி⁴யா ஸங்க⁴ப்பத்தோ ஸஞ்சிச்ச ந ஆரோசேதி, ஆஹடா ஹோதி பாரிஸுத்³தி⁴. பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகஸ்ஸ ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

88. ச²ந்த³தா³னகதா²

165. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸன்னிபதத², பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரிஸ்ஸதீ’’தி. ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² கி³லானோ, ஸோ அனாக³தோ’’தி. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கி³லானேன பி⁴க்கு²னா ச²ந்த³ம் தா³தும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, தா³தப்³போ³. தேன கி³லானேன பி⁴க்கு²னா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘‘ச²ந்த³ம் த³ம்மி, ச²ந்த³ம் மே ஹர, ச²ந்த³ம் மே ஆரோசேஹீ’’தி. காயேன விஞ்ஞாபேதி, வாசாய விஞ்ஞாபேதி, காயேன வாசாய விஞ்ஞாபேதி, தி³ன்னோ ஹோதி ச²ந்தோ³. ந காயேன விஞ்ஞாபேதி, ந வாசாய விஞ்ஞாபேதி, ந காயேன வாசாய விஞ்ஞாபேதி, ந தி³ன்னோ ஹோதி ச²ந்தோ³. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², ஸோ, பி⁴க்க²வே, கி³லானோ பி⁴க்கு² மஞ்சேன வா பீடே²ன வா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஆனேத்வா கம்மம் காதப்³ப³ம். ஸசே, பி⁴க்க²வே, கி³லானுபட்டா²கானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘ஸசே கோ² மயம் கி³லானம் டா²னா சாவேஸ்ஸாம, ஆபா³தோ⁴ வா அபி⁴வட்³டி⁴ஸ்ஸதி காலம்கிரியா வா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி, ந, பி⁴க்க²வே, கி³லானோ பி⁴க்கு² டா²னா சாவேதப்³போ³. ஸங்கே⁴ன தத்த² க³ந்த்வா கம்மம் காதப்³ப³ம். ந த்வேவ வக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன கம்மம் காதப்³ப³ம். கரேய்ய சே, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

ச²ந்த³ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னே ச²ந்தே³ தத்தே²வ பக்கமதி, அஞ்ஞஸ்ஸ தா³தப்³போ³ ச²ந்தோ³. ச²ந்த³ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னே ச²ந்தே³ தத்தே²வ விப்³ப⁴மதி…பே… காலம்கரோதி – ஸாமணேரோ படிஜானாதி – ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²தகோ படிஜானாதி – அந்திமவத்து²ம் அஜ்ஜா²பன்னகோ படிஜானாதி – உம்மத்தகோ படிஜானாதி – கி²த்தசித்தோ படிஜானாதி – வேத³னாட்டோ படிஜானாதி – ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²த்தகோ படிஜானாதி – ஆபத்தியா அப்படிகம்மே உக்கி²த்தகோ படிஜானாதி – பாபிகாய தி³ட்டி²யா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ உக்கி²த்தகோ படிஜானாதி – பண்ட³கோ படிஜானாதி – தே²ய்யஸம்வாஸகோ படிஜானாதி – தித்தி²யபக்கந்தகோ படிஜானாதி – திரச்சா²னக³தோ படிஜானாதி – மாதுகா⁴தகோ படிஜானாதி – பிதுகா⁴தகோ படிஜானாதி – அரஹந்தகா⁴தகோ படிஜானாதி – பி⁴க்கு²னிதூ³ஸகோ படிஜானாதி – ஸங்க⁴பே⁴த³கோ படிஜானாதி – லோஹிதுப்பாத³கோ படிஜானாதி – உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ படிஜானாதி, அஞ்ஞஸ்ஸ தா³தப்³போ³ ச²ந்தோ³.

ச²ந்த³ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னே ச²ந்தே³ அந்தராமக்³கே³ பக்கமதி, அனாஹடோ ஹோதி ச²ந்தோ³. ச²ந்த³ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னே ச²ந்தே³ அந்தராமக்³கே³ விப்³ப⁴மதி…பே… உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ படிஜானாதி, அனாஹடோ ஹோதி ச²ந்தோ³.

ச²ந்த³ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னே ச²ந்தே³ ஸங்க⁴ப்பத்தோ பக்கமதி, ஆஹடோ ஹோதி ச²ந்தோ³. ச²ந்த³ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னே ச²ந்தே³ ஸங்க⁴ப்பத்தோ விப்³ப⁴மதி…பே… உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ படிஜானாதி, ஆஹடோ ஹோதி ச²ந்தோ³.

ச²ந்த³ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னே ச²ந்தே³ ஸங்க⁴ப்பத்தோ ஸுத்தோ ந ஆரோசேதி, பமத்தோ ந ஆரோசேதி, ஸமாபன்னோ ந ஆரோசேதி, ஆஹடோ ஹோதி ச²ந்தோ³. ச²ந்த³ஹாரகஸ்ஸ அனாபத்தி.

ச²ந்த³ஹாரகோ சே, பி⁴க்க²வே, தி³ன்னே ச²ந்தே³ ஸங்க⁴ப்பத்தோ ஸஞ்சிச்ச ந ஆரோசேதி, ஆஹடோ ஹோதி ச²ந்தோ³. ச²ந்த³ஹாரகஸ்ஸ ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தத³ஹுபோஸதே² பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³ந்தேன ச²ந்த³ம்பி தா³தும், ஸந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ கரணீயந்தி.

89. ஞாதகாதி³க்³க³ஹணகதா²

166. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் தத³ஹுபோஸதே² ஞாதகா க³ண்ஹிம்ஸும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும்.

இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ம் தத³ஹுபோஸதே² ஞாதகா க³ண்ஹந்தி. தே ஞாதகா பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘‘இங்க⁴, தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ இமம் பி⁴க்கு²ம் முஹுத்தம் முஞ்சத², யாவாயம் பி⁴க்கு² உபோஸத²ம் கரோதீ’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தே ஞாதகா பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘‘இங்க⁴, தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ முஹுத்தம் ஏகமந்தம் ஹோத², யாவாயம் பி⁴க்கு² பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³தீ’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தே ஞாதகா பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘‘இங்க⁴, தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ இமம் பி⁴க்கு²ம் முஹுத்தம் நிஸ்ஸீமம் நேத², யாவ ஸங்கோ⁴ உபோஸத²ம் கரோதீ’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², ந த்வேவ வக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² காதப்³போ³. கரேய்ய சே, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.

இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ம் தத³ஹுபோஸதே² ராஜானோ க³ண்ஹந்தி,…பே… சோரா க³ண்ஹந்தி – து⁴த்தா க³ண்ஹந்தி – பி⁴க்கு²பச்சத்தி²கா க³ண்ஹந்தி, தே பி⁴க்கு²பச்சத்தி²கா பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘‘இங்க⁴, தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ இமம் பி⁴க்கு²ம் முஹுத்தம் முஞ்சத², யாவாயம் பி⁴க்கு² உபோஸத²ம் கரோதீ’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தே பி⁴க்கு²பச்சத்தி²கா பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘‘இங்க⁴, தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ முஹுத்தம் ஏகமந்தம் ஹோத², யாவாயம் பி⁴க்கு² பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³தீ’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², தே பி⁴க்கு²பச்சத்தி²கா பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘‘இங்க⁴, தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ இமம் பி⁴க்கு²ம் முஹுத்தம் நிஸ்ஸீமம் நேத², யாவ ஸங்கோ⁴ உபோஸத²ம் கரோதீ’’தி. ஏவஞ்சேதம் லபே⁴த², இச்சேதம் குஸலம். நோ சே லபே⁴த², ந த்வேவ வக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² காதப்³போ³. கரேய்ய சே, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி.

90. உம்மத்தகஸம்முதி

167. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸன்னிபதத², பி⁴க்க²வே, அத்தி² ஸங்க⁴ஸ்ஸ கரணீய’’ந்தி. ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே, க³க்³கோ³ நாம பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ, ஸோ அனாக³தோ’’தி.

‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, உம்மத்தகா – அத்தி², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ ஸரதிபி உபோஸத²ம் நபி ஸரதி, ஸரதிபி ஸங்க⁴கம்மம் நபி ஸரதி, அத்தி² நேவ ஸரதி; ஆக³ச்ச²திபி உபோஸத²ம் நபி ஆக³ச்ச²தி, ஆக³ச்ச²திபி ஸங்க⁴கம்மம் நபி ஆக³ச்ச²தி, அத்தி² நேவ ஆக³ச்ச²தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ய்வாயம் உம்மத்தகோ ஸரதிபி உபோஸத²ம் நபி ஸரதி, ஸரதிபி ஸங்க⁴கம்மம் நபி ஸரதி, ஆக³ச்ச²திபி உபோஸத²ம் நபி ஆக³ச்ச²தி, ஆக³ச்ச²திபி ஸங்க⁴கம்மம் நபி ஆக³ச்ச²தி, அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏவரூபஸ்ஸ உம்மத்தகஸ்ஸ உம்மத்தகஸம்முத்திம் தா³தும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, தா³தப்³பா³. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ – ஸரதிபி உபோஸத²ம் நபி ஸரதி, ஸரதிபி ஸங்க⁴கம்மம் நபி ஸரதி, ஆக³ச்ச²திபி உபோஸத²ம் நபி ஆக³ச்ச²தி, ஆக³ச்ச²திபி ஸங்க⁴கம்மம் நபி ஆக³ச்ச²தி. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உம்மத்தகஸ்ஸ உம்மத்தகஸம்முதிம் த³தே³ய்ய. ஸரேய்ய வா க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உபோஸத²ம் ந வா ஸரேய்ய, ஸரேய்ய வா ஸங்க⁴கம்மம் ந வா ஸரேய்ய, ஆக³ச்சே²ய்ய வா உபோஸத²ம் ந வா ஆக³ச்சே²ய்ய, ஆக³ச்சே²ய்ய வா ஸங்க⁴கம்மம் ந வா ஆக³ச்சே²ய்ய, ஸங்கோ⁴ ஸஹ வா க³க்³கே³ன வினா வா க³க்³கே³ன உபோஸத²ம் கரேய்ய, ஸங்க⁴கம்மம் கரேய்ய. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உம்மத்தகோ – ஸரதிபி உபோஸத²ம் நபி ஸரதி, ஸரதிபி ஸங்க⁴கம்மம் நபி ஸரதி, ஆக³ச்ச²திபி உபோஸத²ம் நபி ஆக³ச்ச²தி, ஆக³ச்ச²திபி ஸங்க⁴கம்மம் நபி ஆக³ச்ச²தி. ஸங்கோ⁴ க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உம்மத்தகஸ்ஸ உம்மத்தகஸம்முதிம் தே³தி. ஸரேய்ய வா க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உபோஸத²ம் ந வா ஸரேய்ய, ஸரேய்ய வா ஸங்க⁴கம்மம் ந வா ஸரேய்யம், ஆக³ச்சே²ய்ய வா உபோஸத²ம் ந வா ஆக³ச்சே²ய்ய, ஆக³ச்சே²ய்ய வா ஸங்க⁴கம்மம் ந வா ஆக³ச்சே²ய்ய, ஸங்கோ⁴ ஸஹ வா க³க்³கே³ன, வினா வா க³க்³கே³ன உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸதி, ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸதி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உம்மத்தகஸ்ஸ உம்மத்தகஸம்முதியா தா³னம் – ஸரேய்ய வா க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உபோஸத²ம் ந வா ஸரேய்ய, ஸரேய்ய வா ஸங்க⁴கம்மம் ந வா ஸரேய்ய, ஆக³ச்சே²ய்ய வா உபோஸத²ம் ந வா ஆக³ச்சே²ய்ய, ஆக³ச்சே²ய்ய வா ஸங்க⁴கம்மம் ந வா ஆக³ச்சே²ய்ய, ஸங்கோ⁴ ஸஹ வா க³க்³கே³ன, வினா வா க³க்³கே³ன உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸதி, ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸதி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘தி³ன்னா ஸங்கே⁴ன க³க்³க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உம்மத்தகஸ்ஸ உம்மத்தகஸம்முதி. ஸரேய்ய வா க³க்³கோ³ பி⁴க்கு² உபோஸத²ம் ந வா ஸரேய்ய, ஸரேய்ய வா ஸங்க⁴கம்மம் ந வா ஸரேய்ய, ஆக³ச்சே²ய்ய வா உபோஸத²ம் ந வா ஆக³ச்சே²ய்ய, ஆக³ச்சே²ய்ய வா ஸங்க⁴கம்மம் ந வா ஆக³ச்சே²ய்ய, ஸங்கோ⁴ ஸஹ வா க³க்³கே³ன வினா வா க³க்³கே³ன உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸதி, ஸங்க⁴கம்மம் கரிஸ்ஸதி. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

91. ஸங்கு⁴போஸதா²தி³ப்பபே⁴த³ம்

168. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² சத்தாரோ பி⁴க்கூ² விஹரந்தி. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ‘உபோஸதோ² காதப்³போ³’தி, மயஞ்சம்ஹா சத்தாரோ ஜனா, கத²ம் நு கோ² அம்ஹேஹி உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதுந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² தயோ பி⁴க்கூ² விஹரந்தி. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதம் சதுன்னம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும், மயஞ்சம்ஹா தயோ ஜனா, கத²ம் நு கோ² அம்ஹேஹி உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, திண்ணம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் காதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, காதப்³போ³. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன தே பி⁴க்கூ² ஞாபேதப்³பா³ –

‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா. அஜ்ஜுபோஸதோ² பன்னரஸோ. யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், மயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரேய்யாமா’’தி.

தே²ரேன பி⁴க்கு²னா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா தே பி⁴க்கூ² ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ஆவுஸோ; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேத². பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ஆவுஸோ; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேத². பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ஆவுஸோ; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேதா²’’தி.

நவகேன பி⁴க்கு²னா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா தே பி⁴க்கூ² ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ப⁴ந்தே; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேத². பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ப⁴ந்தே; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேத². பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ப⁴ந்தே; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேதா²’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² த்³வே பி⁴க்கூ² விஹரந்தி. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதம் சதுன்னம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும், திண்ணன்னம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் காதும். மயஞ்சம்ஹா த்³வே ஜனா. கத²ம் நு கோ² அம்ஹேஹி உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, த்³வின்னம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் காதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, காதப்³போ³. தே²ரேன பி⁴க்கு²னா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா நவோ பி⁴க்கு² ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ஆவுஸோ; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேஹி. பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ஆவுஸோ; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேஹி. பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ஆவுஸோ; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேஹீ’’தி.

நவகேன பி⁴க்கு²னா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா தே²ரோ பி⁴க்கு² ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ப⁴ந்தே; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேத². பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ப⁴ந்தே; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேத². பரிஸுத்³தோ⁴ அஹம், ப⁴ந்தே; பரிஸுத்³தோ⁴தி மம் தா⁴ரேதா²’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² ஏகோ பி⁴க்கு² விஹரதி. அத² கோ² தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதம் சதுன்னம் பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதும், திண்ணன்னம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் காதும், த்³வின்னம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் காதும். அஹஞ்சம்ஹி ஏககோ. கத²ம் நு கோ² மயா உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரஸ்மிம் ஆவாஸே தத³ஹுபோஸதே² ஏகோ பி⁴க்கு² விஹரதி. தேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னா யத்த² பி⁴க்கூ² படிக்கமந்தி உபட்டா²னஸாலாய வா, மண்ட³பே வா, ருக்க²மூலே வா, ஸோ தே³ஸோ ஸம்மஜ்ஜித்வா பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் உபட்டா²பேத்வா ஆஸனம் பஞ்ஞபேத்வா பதீ³பம் கத்வா நிஸீதி³தப்³ப³ம். ஸசே அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஆக³ச்ச²ந்தி, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் உபோஸதோ² காதப்³போ³. நோ சே ஆக³ச்ச²ந்தி, அஜ்ஜ மே உபோஸதோ²தி அதி⁴ட்டா²தப்³போ³. நோ சே அதி⁴ட்ட²ஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ.