12. உருவேலபாடிஹாரியகதா²

37. அத² கோ² ப⁴க³வா அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன உருவேலா தத³வஸரி. தேன கோ² பன ஸமயேன உருவேலாயம் தயோ ஜடிலா படிவஸந்தி – உருவேலகஸ்ஸபோ, நதீ³கஸ்ஸபோ, க³யாகஸ்ஸபோதி. தேஸு உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ பஞ்சன்னம் ஜடிலஸதானம் நாயகோ ஹோதி, வினாயகோ அக்³கோ³ பமுகோ² பாமோக்கோ². நதீ³கஸ்ஸபோ ஜடிலோ திண்ணம் ஜடிலஸதானம் நாயகோ ஹோதி, வினாயகோ அக்³கோ³ பமுகோ² பாமோக்கோ². க³யாகஸ்ஸபோ ஜடிலோ த்³வின்னம் ஜடிலஸதானம் நாயகோ ஹோதி, வினாயகோ அக்³கோ³ பமுகோ² பாமோக்கோ². அத² கோ² ப⁴க³வா யேன உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ அஸ்ஸமோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸசே தே, கஸ்ஸப, அக³ரு, வஸேய்யாம ஏகரத்தம் அக்³யாகா³ரே’’தி? ‘‘ந கோ² மே, மஹாஸமண, க³ரு, சண்டே³த்த² நாக³ராஜா இத்³தி⁴மா ஆஸிவிஸோ கோ⁴ரவிஸோ, ஸோ தம் மா விஹேடே²ஸீ’’தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸசே தே, கஸ்ஸப, அக³ரு, வஸேய்யாம ஏகரத்தம் அக்³யாகா³ரே’’தி? ‘‘ந கோ² மே, மஹாஸமண, க³ரு, சண்டே³த்த² நாக³ராஜா இத்³தி⁴மா ஆஸிவிஸோ கோ⁴ரவிஸோ, ஸோ தம் மா விஹேடே²ஸீ’’தி. ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸசே தே, கஸ்ஸப, அக³ரு, வஸேய்யாம ஏகரத்தம் அக்³யாகா³ரே’’தி? ‘‘ந கோ² மே, மஹாஸமண, க³ரு, சண்டே³த்த² நாக³ராஜா இத்³தி⁴மா ஆஸிவிஸோ கோ⁴ரவிஸோ, ஸோ தம் மா விஹேடே²ஸீ’’தி. ‘‘அப்பேவ மம் ந விஹேடே²ய்ய, இங்க⁴ த்வம், கஸ்ஸப, அனுஜானாஹி அக்³யாகா³ர’’ந்தி. ‘‘விஹர, மஹாஸமண, யதா²ஸுக²’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா அக்³யாகா³ரம் பவிஸித்வா திணஸந்தா²ரகம் பஞ்ஞபேத்வா நிஸீதி³ பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா.

38. அத்³த³ஸா கோ² ஸோ நாகோ³ ப⁴க³வந்தம் பவிட்ட²ம், தி³ஸ்வான து³ம்மனோ [து³க்கீ² து³ம்மனோ (ஸீ. ஸ்யா.)] பதூ⁴பாயி [பகூ²பாஸி (க.)]. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் இமஸ்ஸ நாக³ஸ்ஸ அனுபஹச்ச ச²விஞ்ச சம்மஞ்ச மம்ஸஞ்ச ந்ஹாருஞ்ச அட்டி²ஞ்ச அட்டி²மிஞ்ஜஞ்ச தேஜஸா தேஜம் பரியாதி³யேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா பதூ⁴பாயி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ மக்க²ம் அஸஹமானோ பஜ்ஜலி. ப⁴க³வாபி தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா பஜ்ஜலி. உபி⁴ன்னம் ஸஜோதிபூ⁴தானம் அக்³யாகா³ரம் ஆதி³த்தம் விய ஹோதி ஸம்பஜ்ஜலிதம் ஸஜோதிபூ⁴தம். அத² கோ² தே ஜடிலா அக்³யாகா³ரம் பரிவாரேத்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘அபி⁴ரூபோ வத போ⁴ மஹாஸமணோ நாகே³ன விஹேடி²யதீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன தஸ்ஸ நாக³ஸ்ஸ அனுபஹச்ச ச²விஞ்ச சம்மஞ்ச மம்ஸஞ்ச ந்ஹாருஞ்ச அட்டி²ஞ்ச அட்டி²மிஞ்ஜஞ்ச தேஜஸா தேஜம் பரியாதி³யித்வா பத்தே பக்கி²பித்வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ த³ஸ்ஸேஸி – ‘‘அயம் தே, கஸ்ஸப, நாகோ³ பரியாதி³ன்னோ [பரியாதி³ண்ணோ (க.)] அஸ்ஸ தேஜஸா தேஜோ’’தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம சண்ட³ஸ்ஸ நாக³ராஜஸ்ஸ இத்³தி⁴மதோ ஆஸிவிஸஸ்ஸ கோ⁴ரவிஸஸ்ஸ தேஜஸா தேஜம் பரியாதி³யிஸ்ஸதி, நத்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி.

39. நேரஞ்ஜராயம் ப⁴க³வா, உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் அவோச;

‘‘ஸசே தே கஸ்ஸப அக³ரு, விஹரேமு அஜ்ஜண்ஹோ அக்³கி³ஸாலம்ஹீ’’தி [அக்³கி³ஸரணம்ஹீதி (ஸீ. ஸ்யா.)].

‘‘ந கோ² மே மஹாஸமண க³ரு;

பா²ஸுகாமோவ தம் நிவாரேமி;

சண்டே³த்த² நாக³ராஜா;

இத்³தி⁴மா ஆஸிவிஸோ கோ⁴ரவிஸோ;

ஸோ தம் மா விஹேடே²ஸீ’’தி.

‘‘அப்பேவ மம் ந விஹேடே²ய்ய;

இங்க⁴ த்வம் கஸ்ஸப அனுஜானாஹி அக்³யாகா³ர’’ந்தி;

தி³ன்னந்தி நம் விதி³த்வா;

அபீ⁴தோ [அஸம்பீ⁴தோ (ஸீ.)] பாவிஸி ப⁴யமதீதோ.

தி³ஸ்வா இஸிம் பவிட்ட²ம், அஹினாகோ³ து³ம்மனோ பதூ⁴பாயி;

ஸுமனமனஸோ அதி⁴மனோ [அவிமனோ (கத்த²சி), நவிமனோ (ஸ்யா.)], மனுஸ்ஸனாகோ³பி தத்த² பதூ⁴பாயி.

மக்க²ஞ்ச அஸஹமானோ, அஹினாகோ³ பாவகோவ பஜ்ஜலி;

தேஜோதா⁴துஸு குஸலோ, மனுஸ்ஸனாகோ³பி தத்த² பஜ்ஜலி.

உபி⁴ன்னம் ஸஜோதிபூ⁴தானம்;

அக்³யாகா³ரம் ஆதி³த்தம் ஹோதி ஸம்பஜ்ஜலிதம் ஸஜோதிபூ⁴தம்;

உதி³ச்ச²ரே ஜடிலா;

‘‘அபி⁴ரூபோ வத போ⁴ மஹாஸமணோ;

நாகே³ன விஹேடி²யதீ’’தி ப⁴ணந்தி.

அத² தஸ்ஸா ரத்தியா [அத² ரத்தியா (ஸீ. ஸ்யா.)] அச்சயேன;

ஹதா நாக³ஸ்ஸ அச்சியோ ஹோந்தி [அஹினாக³ஸ்ஸ அச்சியோ ந ஹோந்தி (ஸீ. ஸ்யா.)];

இத்³தி⁴மதோ பன டி²தா [இத்³தி⁴மதோ பனுட்டி²தா (ஸீ.)];

அனேகவண்ணா அச்சியோ ஹோந்தி.

நீலா அத² லோஹிதிகா;

மஞ்ஜிட்டா² பீதகா ப²லிகவண்ணாயோ;

அங்கீ³ரஸஸ்ஸ காயே;

அனேகவண்ணா அச்சியோ ஹோந்தி.

பத்தம்ஹி ஓத³ஹித்வா;

அஹினாக³ம் ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ த³ஸ்ஸேஸி;

‘‘அயம் தே கஸ்ஸப நாகோ³;

பரியாதி³ன்னோ அஸ்ஸ தேஜஸா தேஜோ’’தி.

அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ ப⁴க³வதோ இமினா இத்³தி⁴பாடிஹாரியேன அபி⁴ப்பஸன்னோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதே⁴வ, மஹாஸமண, விஹர, அஹம் தே [தே உபட்டா²மி (இதிபி)] து⁴வப⁴த்தேனா’’தி.

பட²மம் பாடிஹாரியம்.

40. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ அஸ்ஸமஸ்ஸ அவிதூ³ரே அஞ்ஞதரஸ்மிம் வனஸண்டே³ விஹாஸி. அத² கோ² சத்தாரோ மஹாராஜானோ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் வனஸண்ட³ம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா சதுத்³தி³ஸா அட்ட²ம்ஸு ஸேய்யதா²பி மஹந்தா அக்³கி³க்க²ந்தா⁴. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘காலோ, மஹாஸமண, நிட்டி²தம் ப⁴த்தம். கே நு கோ² தே, மஹாஸமண, அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் வனஸண்ட³ம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன த்வம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா தம் அபி⁴வாதே³த்வா சதுத்³தி³ஸா அட்ட²ம்ஸு ‘‘ஸேய்யதா²பி மஹந்தா அக்³கி³க்க²ந்தா⁴’’தி. ‘‘ஏதே கோ², கஸ்ஸப, சத்தாரோ மஹாராஜானோ யேனாஹம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு த⁴ம்மஸ்ஸவனாயா’’தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம சத்தாரோபி மஹாராஜானோ உபஸங்கமிஸ்ஸந்தி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா தஸ்மிம்யேவ வனஸண்டே³ விஹாஸி.

து³தியம் பாடிஹாரியம்.

41. அத² கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் வனஸண்ட³ம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி ஸேய்யதா²பி மஹாஅக்³கி³க்க²ந்தோ⁴, புரிமாஹி வண்ணனிபா⁴ஹி அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ ச. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘காலோ, மஹாஸமண, நிட்டி²தம் ப⁴த்தம். கோ நு கோ² ஸோ, மஹாஸமண, அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் வனஸண்ட³ம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன த்வம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி ஸேய்யதா²பி மஹாஅக்³கி³க்க²ந்தோ⁴, புரிமாஹி வண்ணனிபா⁴ஹி அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ சா’’தி? ‘‘ஏஸோ கோ², கஸ்ஸப, ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி த⁴ம்மஸ்ஸவனாயா’’தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம ஸக்கோபி தே³வானமிந்தோ³ உபஸங்கமிஸ்ஸதி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா தஸ்மிம்யேவ வனஸண்டே³ விஹாஸி.

ததியம் பாடிஹாரியம்.

42. அத² கோ² ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் வனஸண்ட³ம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி ஸேய்யதா²பி மஹாஅக்³கி³க்க²ந்தோ⁴, புரிமாஹி வண்ணனிபா⁴ஹி அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ ச. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘காலோ, மஹாஸமண, நிட்டி²தம் ப⁴த்தம். கோ நு கோ² ஸோ, மஹாஸமண, அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் வனஸண்ட³ம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன த்வம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி ஸேய்யதா²பி மஹாஅக்³கி³க்க²ந்தோ⁴, புரிமாஹி வண்ணனிபா⁴ஹி அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ சா’’தி? ‘‘ஏஸோ கோ², கஸ்ஸப, ப்³ரஹ்மா ஸஹம்பதி யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி த⁴ம்மஸ்ஸவனாயா’’தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம ப்³ரஹ்மாபி ஸஹம்பதி உபஸங்கமிஸ்ஸதி த⁴ம்மஸ்ஸவனாய, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா தஸ்மிம்யேவ வனஸண்டே³ விஹாஸி.

சதுத்த²ம் பாடிஹாரியம்.

43. தேன கோ² பன ஸமயேன உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ மஹாயஞ்ஞோ பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி, கேவலகப்பா ச அங்க³மக³தா⁴ பஹூதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய அபி⁴க்கமிதுகாமா ஹோந்தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஏதரஹி கோ² மே மஹாயஞ்ஞோ பச்சுபட்டி²தோ, கேவலகப்பா ச அங்க³மக³தா⁴ பஹூதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய அபி⁴க்கமிஸ்ஸந்தி. ஸசே மஹாஸமணோ மஹாஜனகாயே இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் கரிஸ்ஸதி, மஹாஸமணஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரோ அபி⁴வட்³டி⁴ஸ்ஸதி, மம லாப⁴ஸக்காரோ பரிஹாயிஸ்ஸதி. அஹோ நூன மஹாஸமணோ ஸ்வாதனாய நாக³ச்சே²ய்யா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய உத்தரகுரும் க³ந்த்வா ததோ பிண்ட³பாதம் ஆஹரித்வா அனோதத்தத³ஹே பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா தத்தே²வ தி³வாவிஹாரம் அகாஸி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘காலோ, மஹாஸமண, நிட்டி²தம் ப⁴த்தம். கிம் நு கோ², மஹாஸமண, ஹிய்யோ நாக³மாஸி? அபி ச மயம் தம் ஸராம – கிம் நு கோ² மஹாஸமணோ நாக³ச்ச²தீதி? கா²த³னீயஸ்ஸ ச போ⁴ஜனீயஸ்ஸ ச தே படிவீஸோ [படிவிம்ஸோ (ஸீ.), படிவிஸோ (ஸ்யா.)] ட²பிதோ’’தி. நனு தே, கஸ்ஸப, ஏதத³ஹோஸி – ‘‘‘ஏதரஹி கோ² மே மஹாயஞ்ஞோ பச்சுபட்டி²தோ, கேவலகப்பா ச அங்க³மக³தா⁴ பஹூதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய அபி⁴க்கமிஸ்ஸந்தி, ஸசே மஹாஸமணோ மஹாஜனகாயே இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் கரிஸ்ஸதி, மஹாஸமணஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரோ அபி⁴வட்³டி⁴ஸ்ஸதி, மம லாப⁴ஸக்காரோ பரிஹாயிஸ்ஸதி, அஹோ நூன மஹாஸமணோ ஸ்வாதனாய நாக³ச்சே²ய்யா’தி. ஸோ கோ² அஹம், கஸ்ஸப, தவ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கம் அஞ்ஞாய உத்தரகுரும் க³ந்த்வா ததோ பிண்ட³பாதம் ஆஹரித்வா அனோதத்தத³ஹே பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா தத்தே²வ தி³வாவிஹாரம் அகாஸி’’ந்தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம சேதஸாபி சித்தம் பஜானிஸ்ஸதி, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா தஸ்மிம்யேவ வனஸண்டே³ விஹாஸி.

பஞ்சமம் பாடிஹாரியம்.

44. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வதோ பம்ஸுகூலம் உப்பன்னம் ஹோதி. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கத்த² நு கோ² அஹம் பம்ஸுகூலம் தோ⁴வேய்ய’’ந்தி? அத² கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ ப⁴க³வதோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய பாணினா போக்க²ரணிம் க²ணித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பம்ஸுகூலம் தோ⁴வதூ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கிம்ஹி நு கோ² அஹம் பம்ஸுகூலம் பரிமத்³தே³ய்ய’’ந்தி? அத² கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ ப⁴க³வதோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய மஹதிம் ஸிலம் உபனிக்கி²பி – இத⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பம்ஸுகூலம் பரிமத்³த³தூதி. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கிம்ஹி நு கோ² அஹம் [அஹம் பம்ஸுகூலம் (க.)] ஆலம்பி³த்வா உத்தரேய்ய’’ந்தி? அத² கோ² ககுதே⁴ அதி⁴வத்தா² தே³வதா ப⁴க³வதோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய ஸாக²ம் ஓனாமேஸி – இத⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஆலம்பி³த்வா உத்தரதூதி. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கிம்ஹி நு கோ² அஹம் பம்ஸுகூலம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய’’ந்தி? அத² கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ ப⁴க³வதோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய மஹதிம் ஸிலம் உபனிக்கி²பி – இத⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பம்ஸுகூலம் விஸ்ஸஜ்ஜேதூதி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘காலோ, மஹாஸமண, நிட்டி²தம் ப⁴த்தம். கிம் நு கோ², மஹாஸமண, நாயம் புப்³பே³ இத⁴ போக்க²ரணீ, ஸாயம் இத⁴ போக்க²ரணீ. நயிமா ஸிலா புப்³பே³ உபனிக்கி²த்தா. கேனிமா ஸிலா உபனிக்கி²த்தா? நயிமஸ்ஸ ககுத⁴ஸ்ஸ புப்³பே³ ஸாகா² ஓனதா, ஸாயம் ஸாகா² ஓனதா’’தி. இத⁴ மே, கஸ்ஸப, பம்ஸுகூலம் உப்பன்னம் அஹோஸி. தஸ்ஸ மய்ஹம், கஸ்ஸப, ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கத்த² நு கோ² அஹம் பம்ஸுகூலம் தோ⁴வேய்ய’’ந்தி? அத² கோ², கஸ்ஸப, ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ மம சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய பாணினா போக்க²ரணிம் க²ணித்வா மம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பம்ஸுகூலம் தோ⁴வதூ’’தி. ஸாயம் கஸ்ஸப அமனுஸ்ஸேன பாணினா க²ணிதா போக்க²ரணீ. தஸ்ஸ மய்ஹம், கஸ்ஸப, ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கிம்ஹி நு கோ² அஹம் பம்ஸுகூலம் பரிமத்³தே³ய்ய’’ந்தி? அத² கோ², கஸ்ஸப, ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ மம சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய மஹதிம் ஸிலம் உபனிக்கி²பி – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பம்ஸுகூலம் பரிமத்³த³தூ’’தி. ஸாயம் கஸ்ஸப அமனுஸ்ஸேன உபனிக்கி²த்தா ஸிலா. தஸ்ஸ மய்ஹம், கஸ்ஸப, ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கிம்ஹி நு கோ² அஹம் ஆலம்பி³த்வா உத்தரேய்ய’’ந்தி? அத² கோ², கஸ்ஸப, ககுதே⁴ அதி⁴வத்தா² தே³வதா ஜ மம சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய ஸாக²ம் ஓனாமேஸி – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஆலம்பி³த்வா உத்தரதூ’’தி. ஸ்வாயம் ஆஹரஹத்தோ² ககுதோ⁴. தஸ்ஸ மய்ஹம், கஸ்ஸப, ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கிம்ஹி நு கோ² அஹம் பம்ஸுகூலம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய’’ந்தி? அத² கோ², கஸ்ஸப, ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ மம சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய மஹதிம் ஸிலம் உபனிக்கி²பி – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பம்ஸுகூலம் விஸ்ஸஜ்ஜேதூ’’தி. ஸாயம் கஸ்ஸப அமனுஸ்ஸேன உபனிக்கி²த்தா ஸிலாதி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம ஸக்கோபி தே³வானமிந்தோ³ வேய்யாவச்சம் கரிஸ்ஸதி, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா தஸ்மிம்யேவ வனஸண்டே³ விஹாஸி.

அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசேஸி – ‘‘காலோ, மஹாஸமண, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி. ‘‘க³ச்ச² த்வம், கஸ்ஸப, ஆயாமஹ’’ந்தி உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் உய்யோஜேத்வா யாய ஜம்பு³யா ‘ஜம்பு³தீ³போ’ பஞ்ஞாயதி, ததோ ப²லம் க³ஹேத்வா பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா அக்³யாகா³ரே நிஸீதி³. அத்³த³ஸா கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ ப⁴க³வந்தம் அக்³யாகா³ரே நிஸின்னம், தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கதமேன த்வம், மஹாஸமண, மக்³கே³ன ஆக³தோ? அஹம் தயா பட²மதரம் பக்கந்தோ, ஸோ த்வம் பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா அக்³யாகா³ரே நிஸின்னோ’’தி. ‘‘இதா⁴ஹம், கஸ்ஸப, தம் உய்யோஜேத்வா யாய ஜம்பு³யா ‘ஜம்பு³தீ³போ’ பஞ்ஞாயதி, ததோ ப²லம் க³ஹேத்வா பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா அக்³யாகா³ரே நிஸின்னோ. இத³ம் கோ², கஸ்ஸப, ஜம்பு³ப²லம் வண்ணஸம்பன்னம் க³ந்த⁴ஸம்பன்னம் ரஸஸம்பன்னம். ஸசே ஆகங்க²ஸி பரிபு⁴ஞ்ஜா’’தி. ‘‘அலம், மஹாஸமண, த்வம்யேவ தம் அரஹஸி, த்வம்யேவ தம் [த்வம்யேவேதம் ஆஹரஸி, த்வம்யேவேதம் (ஸீ. ஸ்யா.)] பரிபு⁴ஞ்ஜாஹீ’’தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம மம் பட²மதரம் உய்யோஜேத்வா யாய ஜம்பு³யா ‘ஜம்பு³தீ³போ’ பஞ்ஞாயதி, ததோ ப²லம் க³ஹேத்வா பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா அக்³யாகா³ரே நிஸீதி³ஸ்ஸதி, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா தஸ்மிம்யேவ வனஸண்டே³ விஹாஸி.

45. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசேஸி – ‘‘காலோ, மஹாஸமண, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி. க³ச்ச² த்வம், கஸ்ஸப, ஆயாமஹந்தி உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் உய்யோஜேத்வா யாய ஜம்பு³யா ‘ஜம்பு³தீ³போ’ பஞ்ஞாயதி, தஸ்ஸா அவிதூ³ரே அம்போ³…பே… தஸ்ஸா அவிதூ³ரே ஆமலகீ…பே… தஸ்ஸா அவிதூ³ரே ஹரீதகீ…பே… தாவதிம்ஸம் க³ந்த்வா பாரிச்ச²த்தகபுப்ப²ம் க³ஹேத்வா பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா அக்³யாகா³ரே நிஸீதி³. அத்³த³ஸா கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ ப⁴க³வந்தம் அக்³யாகா³ரே நிஸின்னம், தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கதமேன த்வம், மஹாஸமண, மக்³கே³ன ஆக³தோ? அஹம் தயா பட²மதரம் பக்கந்தோ, ஸோ த்வம் பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா அக்³யாகா³ரே நிஸின்னோ’’தி. ‘‘இதா⁴ஹம், கஸ்ஸப, தம் உய்யோஜேத்வா தாவதிம்ஸம் க³ந்த்வா பாரிச்ச²த்தகபுப்ப²ம் க³ஹேத்வா பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா அக்³யாகா³ரே நிஸின்னோ. இத³ம் கோ², கஸ்ஸப, பாரிச்ச²த்தகபுப்ப²ம் வண்ணஸம்பன்னம் க³ந்த⁴ஸம்பன்னம் [ஸுக³ந்தி⁴கம் (க.)]. (ஸசே ஆகங்க²ஸி க³ண்ஹா’’தி. ‘‘அலம், மஹாஸமண, த்வம்யேவ தம் அரஹஸி, த்வம்யேவ தம் க³ண்ஹா’’தி) [( ) ஸீ. ஸ்யா. போத்த²கேஸு நத்தி²]. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம மம் பட²மதரம் உய்யோஜேத்வா தாவதிம்ஸம் க³ந்த்வா பாரிச்ச²த்தகபுப்ப²ம் க³ஹேத்வா பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா அக்³யாகா³ரே நிஸீதி³ஸ்ஸதி, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி.

46. தேன கோ² பன ஸமயேன தே ஜடிலா அக்³கி³ம் பரிசரிதுகாமா ந ஸக்கோந்தி கட்டா²னி பா²லேதும். அத² கோ² தேஸம் ஜடிலானம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² மஹாஸமணஸ்ஸ இத்³தா⁴னுபா⁴வோ, யதா² மயம் ந ஸக்கோம கட்டா²னி பா²லேது’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் ஏதத³வோச – ‘‘பா²லியந்து, கஸ்ஸப, கட்டா²னீ’’தி. ‘‘பா²லியந்து, மஹாஸமணா’’தி. ஸகிதே³வ பஞ்ச கட்ட²ஸதானி பா²லியிம்ஸு. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம கட்டா²னிபி பா²லியிஸ்ஸந்தி, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி.

47. தேன கோ² பன ஸமயேன தே ஜடிலா அக்³கி³ம் பரிசரிதுகாமா ந ஸக்கோந்தி அக்³கி³ம் உஜ்ஜலேதும் [ஜாலேதும் (ஸீ.), உஜ்ஜலிதும் (க.)]. அத² கோ² தேஸம் ஜடிலானம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² மஹாஸமணஸ்ஸ இத்³தா⁴னுபா⁴வோ, யதா² மயம் ந ஸக்கோம அக்³கி³ம் உஜ்ஜலேது’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் ஏதத³வோச – ‘‘உஜ்ஜலியந்து, கஸ்ஸப, அக்³கீ³’’தி. ‘‘உஜ்ஜலியந்து, மஹாஸமணா’’தி. ஸகிதே³வ பஞ்ச அக்³கி³ஸதானி உஜ்ஜலியிம்ஸு. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம அக்³கீ³பி உஜ்ஜலியிஸ்ஸந்தி, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி.

48. தேன கோ² பன ஸமயேன தே ஜடிலா அக்³கி³ம் பரிசரித்வா ந ஸக்கோந்தி அக்³கி³ம் விஜ்ஜா²பேதும். அத² கோ² தேஸம் ஜடிலானம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² மஹாஸமணஸ்ஸ இத்³தா⁴னுபா⁴வோ, யதா² மயம் ந ஸக்கோம அக்³கி³ம் விஜ்ஜா²பேது’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் ஏதத³வோச – ‘‘விஜ்ஜா²யந்து, கஸ்ஸப, அக்³கீ³’’தி. ‘‘விஜ்ஜா²யந்து, மஹாஸமணா’’தி. ஸகிதே³வ பஞ்ச அக்³கி³ஸதானி விஜ்ஜா²யிம்ஸு. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம அக்³கீ³பி விஜ்ஜா²யிஸ்ஸந்தி, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி.

49. தேன கோ² பன ஸமயேன தே ஜடிலா ஸீதாஸு ஹேமந்திகாஸு ரத்தீஸு அந்தரட்ட²காஸு ஹிமபாதஸமயே நஜ்ஜா நேரஞ்ஜராய உம்முஜ்ஜந்திபி, நிமுஜ்ஜந்திபி, உம்முஜ்ஜனனிமுஜ்ஜனம்பி கரோந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா பஞ்சமத்தானி மந்தா³முகி²ஸதானி அபி⁴னிம்மினி, யத்த² தே ஜடிலா உத்தரித்வா விஸிப்³பே³ஸும். அத² கோ² தேஸம் ஜடிலானம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ² மஹாஸமணஸ்ஸ இத்³தா⁴னுபா⁴வோ, யத²யிமா மந்தா³முகி²யோ நிம்மிதா’’தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம தாவ ப³ஹூ மந்தா³முகி²யோபி அபி⁴னிம்மினிஸ்ஸதி, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி.

50. தேன கோ² பன ஸமயேன மஹா அகாலமேகோ⁴ பாவஸ்ஸி, மஹா உத³கவாஹகோ ஸஞ்ஜாயி. யஸ்மிம் பதே³ஸே ப⁴க³வா விஹரதி, ஸோ பதே³ஸோ உத³கேன ந ஓத்த²டோ [உத³கேன ஓத்த²டோ (ஸீ. ஸ்யா.)] ஹோதி. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘யம்னூனாஹம் ஸமந்தா உத³கம் உஸ்ஸாரேத்வா மஜ்ஜே² ரேணுஹதாய பூ⁴மியா சங்கமேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸமந்தா உத³கம் உஸ்ஸாரேத்வா மஜ்ஜே² ரேணுஹதாய பூ⁴மியா சங்கமி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ – மாஹேவ கோ² மஹாஸமணோ உத³கேன வூள்ஹோ அஹோஸீதி நாவாய ஸம்ப³ஹுலேஹி ஜடிலேஹி ஸத்³தி⁴ம் யஸ்மிம் பதே³ஸே ப⁴க³வா விஹரதி தம் பதே³ஸம் அக³மாஸி. அத்³த³ஸா கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ ப⁴க³வந்தம் ஸமந்தா உத³கம் உஸ்ஸாரேத்வா மஜ்ஜே² ரேணுஹதாய பூ⁴மியா சங்கமந்தம், தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத³ம் நு த்வம், மஹாஸமணா’’தி? ‘‘அயமஹமஸ்மி [ஆம அஹமஸ்மி (ஸ்யா.)], கஸ்ஸபா’’தி ப⁴க³வா வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா நாவாய பச்சுட்டா²ஸி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபஸ்ஸ ஜடிலஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம உத³கம்பி ந பவாஹிஸ்ஸதி [நப்பஸஹிஸ்ஸதி (ஸீ.)], ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’’ந்தி.

51. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘சிரம்பி கோ² இமஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘மஹித்³தி⁴கோ கோ² மஹாஸமணோ மஹானுபா⁴வோ, ந த்வேவ ச கோ² அரஹா யதா² அஹ’ந்தி; யம்னூனாஹம் இமம் ஜடிலம் ஸம்வேஜேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலகஸ்ஸபம் ஜடிலம் ஏதத³வோச – ‘‘நேவ ச கோ² த்வம், கஸ்ஸப, அரஹா, நாபி அரஹத்தமக்³க³ஸமாபன்னோ. ஸாபி தே படிபதா³ நத்தி², யாய த்வம் அரஹா வா அஸ்ஸஸி, அரஹத்தமக்³க³ம் வா ஸமாபன்னோ’’தி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘லபே⁴ய்யாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், லபே⁴ய்யம் உபஸம்பத³’’ந்தி. த்வம் கோ²ஸி, கஸ்ஸப, பஞ்சன்னம் ஜடிலஸதானம் நாயகோ வினாயகோ அக்³கோ³ பமுகோ² பாமோக்கோ². தேபி தாவ அபலோகேஹி, யதா² தே மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி ததா² தே கரிஸ்ஸந்தீதி. அத² கோ² உருவேலகஸ்ஸபோ ஜடிலோ யேன தே ஜடிலா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா தே ஜடிலே ஏதத³வோச – ‘‘இச்சா²மஹம், போ⁴, மஹாஸமணே ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும், யதா² ப⁴வந்தோ மஞ்ஞந்தி ததா² கரோந்தூ’’தி. ‘‘சிரபடிகா மயம், போ⁴, மஹாஸமணே அபி⁴ப்பஸன்னா, ஸசே ப⁴வம், மஹாஸமணே ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸதி, ஸப்³பே³வ மயம் மஹாஸமணே ப்³ரஹ்மசரியம் சரிஸ்ஸாமா’’தி. அத² கோ² தே ஜடிலா கேஸமிஸ்ஸம் ஜடாமிஸ்ஸம் கா²ரிகாஜமிஸ்ஸம் அக்³கி³ஹுதமிஸ்ஸம் உத³கே பவாஹேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘லபே⁴ய்யாம மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், லபே⁴ய்யாம உபஸம்பத³’’ந்தி. ‘‘ஏத² பி⁴க்க²வோ’’தி ப⁴க³வா அவோச – ‘‘ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ, சரத² ப்³ரஹ்மசரியம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாயா’’தி. ஸாவ தேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் உபஸம்பதா³ அஹோஸி.

52. அத்³த³ஸா கோ² நதீ³கஸ்ஸபோ ஜடிலோ கேஸமிஸ்ஸம் ஜடாமிஸ்ஸம் கா²ரிகாஜமிஸ்ஸம் அக்³கி³ஹுதமிஸ்ஸம் உத³கே வுய்ஹமானே, தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மாஹேவ மே பா⁴துனோ உபஸக்³கோ³ அஹோஸீ’’தி. ஜடிலே பாஹேஸி – க³ச்ச²த² மே பா⁴தரம் ஜானாதா²தி. ஸாமஞ்ச தீஹி ஜடிலஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் யேனாயஸ்மா உருவேலகஸ்ஸபோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் உருவேலகஸ்ஸபம் ஏதத³வோச – ‘‘இத³ம் நு கோ², கஸ்ஸப, ஸேய்யோ’’தி? ‘‘ஆமாவுஸோ, இத³ம் ஸேய்யோ’’தி. அத² கோ² தே ஜடிலா கேஸமிஸ்ஸம் ஜடாமிஸ்ஸம் கா²ரிகாஜமிஸ்ஸம் அக்³கி³ஹுதமிஸ்ஸம் உத³கே பவாஹேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘லபே⁴ய்யாம மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், லபே⁴ய்யாம உபஸம்பத³’’ந்தி. ‘‘ஏத² பி⁴க்க²வோ’’தி ப⁴க³வா அவோச – ‘‘ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ, சரத² ப்³ரஹ்மசரியம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாயா’’தி. ஸாவ தேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் உபஸம்பதா³ அஹோஸி.

53. அத்³த³ஸா கோ² க³யாகஸ்ஸபோ ஜடிலோ கேஸமிஸ்ஸம் ஜடாமிஸ்ஸம் கா²ரிகாஜமிஸ்ஸம் அக்³கி³ஹுதமிஸ்ஸம் உத³கே வுய்ஹமானே, தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மாஹேவ மே பா⁴தூனம் உபஸக்³கோ³ அஹோஸீ’’தி. ஜடிலே பாஹேஸி – க³ச்ச²த² மே பா⁴தரோ ஜானாதா²தி. ஸாமஞ்ச த்³வீஹி ஜடிலஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் யேனாயஸ்மா உருவேலகஸ்ஸபோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் உருவேலகஸ்ஸபம் ஏதத³வோச – ‘‘இத³ம் நு கோ², கஸ்ஸப, ஸேய்யோ’’தி? ‘‘ஆமாவுஸோ, இத³ம் ஸேய்யோ’’தி. அத² கோ² தே ஜடிலா கேஸமிஸ்ஸம் ஜடாமிஸ்ஸம் கா²ரிகாஜமிஸ்ஸம் அக்³கி³ஹுதமிஸ்ஸம் உத³கே பவாஹேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘லபே⁴ய்யாம மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், லபே⁴ய்யாம உபஸம்பத³’’ந்தி. ‘‘ஏத² பி⁴க்க²வோ’’தி ப⁴க³வா அவோச – ‘‘ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ, சரத² ப்³ரஹ்மசரியம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாயா’’தி. ஸாவ தேஸம் ஆயஸ்மந்தானம் உபஸம்பதா³ அஹோஸி.

ப⁴க³வதோ அதி⁴ட்டா²னேன பஞ்ச கட்ட²ஸதானி ந பா²லியிம்ஸு, பா²லியிம்ஸு; அக்³கீ³ ந உஜ்ஜலியிம்ஸு, உஜ்ஜலியிம்ஸு; ந விஜ்ஜா²யிம்ஸு, விஜ்ஜா²யிம்ஸு; பஞ்சமந்தா³முகி²ஸதானி அபி⁴னிம்மினி. ஏதேன நயேன அட்³டு⁴ட்³ட⁴பாடிஹாரியஸஹஸ்ஸானி ஹோந்தி.

54. அத² கோ² ப⁴க³வா உருவேலாயம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன க³யாஸீஸம் தேன பக்காமி மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸேன ஸப்³பே³ஹேவ புராணஜடிலேஹி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா க³யாயம் விஹரதி க³யாஸீஸே ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸேன. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –

[ஸம். நி. 4.29] ‘‘ஸப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, ஆதி³த்தம். கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³ம் ஆதி³த்தம்? சக்கு² ஆதி³த்தம், ரூபா ஆதி³த்தா, சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஆதி³த்தம், சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ ஆதி³த்தோ, யமித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி ஆதி³த்தம். கேன ஆதி³த்தம்? ராக³க்³கி³னா தோ³ஸக்³கி³னா மோஹக்³கி³னா ஆதி³த்தம், ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி ஆதி³த்தந்தி வதா³மி. ஸோதம் ஆதி³த்தம், ஸத்³தா³ ஆதி³த்தா, ஸோதவிஞ்ஞாணம் ஆதி³த்தம், ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸோ ஆதி³த்தோ, யமித³ம் ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி ஆதி³த்தம். கேன ஆதி³த்தம்? ராக³க்³கி³னா தோ³ஸக்³கி³னா மோஹக்³கி³னா ஆதி³த்தம், ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி ஆதி³த்தந்தி வதா³மி. கா⁴னம் ஆதி³த்தம், க³ந்தா⁴ ஆதி³த்தா, கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ஆதி³த்தம், கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸோ ஆதி³த்தோ, யமித³ம் கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி ஆதி³த்தம். கேன ஆதி³த்தம்? ராக³க்³கி³னா தோ³ஸக்³கி³னா மோஹக்³கி³னா ஆதி³த்தம், ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி ஆதி³த்தந்தி வதா³மி. ஜிவ்ஹா ஆதி³த்தா, ரஸா ஆதி³த்தா, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் ஆதி³த்தம் ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸோ ஆதி³த்தோ, யமித³ம் ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி ஆதி³த்தம். கேன ஆதி³த்தம்? ராக³க்³கி³னா தோ³ஸக்³கி³னா மோஹக்³கி³னா ஆதி³த்தம், ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி ஆதி³த்தந்தி வதா³மி. காயோ ஆதி³த்தோ, போ²ட்ட²ப்³பா³ ஆதி³த்தா, காயவிஞ்ஞாணம் ஆதி³த்தம் காயஸம்ப²ஸ்ஸோ ஆதி³த்தோ, யமித³ம் காயஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி ஆதி³த்தம். கேன ஆதி³த்தம்? ராக³க்³கி³னா தோ³ஸக்³கி³னா மோஹக்³கி³னா ஆதி³த்தம், ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி ஆதி³த்தந்தி வதா³மி. மனோ ஆதி³த்தோ, த⁴ம்மா ஆதி³த்தா, மனோவிஞ்ஞாணம் ஆதி³த்தம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ ஆதி³த்தோ, யமித³ம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி ஆதி³த்தம். கேன ஆதி³த்தம்? ராக³க்³கி³னா தோ³ஸக்³கி³னா மோஹக்³கி³னா ஆதி³த்தம், ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி ஆதி³த்தந்தி வதா³மி.

‘‘ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ சக்கு²ஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி, ரூபேஸுபி நிப்³பி³ந்த³தி, சக்கு²விஞ்ஞாணேபி நிப்³பி³ந்த³தி, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸேபி நிப்³பி³ந்த³தி, யமித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா, தஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி. ஸோதஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி, ஸத்³தே³ஸுபி நிப்³பி³ந்த³தி…பே… கா⁴னஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி, க³ந்தே⁴ஸுபி நிப்³பி³ந்த³தி…பே… ஜிவ்ஹாயபி நிப்³பி³ந்த³தி, ரஸேஸுபி நிப்³பி³ந்த³தி…பே… காயஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி, போ²ட்ட²ப்³பே³ஸுபி நிப்³பி³ந்த³தி…பே… மனஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி, த⁴ம்மேஸுபி நிப்³பி³ந்த³தி, மனோவிஞ்ஞாணேபி நிப்³பி³ந்த³தி, மனோஸம்ப²ஸ்ஸேபி நிப்³பி³ந்த³தி, யமித³ம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி, நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி, விராகா³ விமுச்சதி, விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி.

இமஸ்மிஞ்ச பன வேய்யாகரணஸ்மிம் ப⁴ஞ்ஞமானே தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸஸ்ஸ அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தானி விமுச்சிம்ஸு.

ஆதி³த்தபரியாயஸுத்தம் நிட்டி²தம்.

உருவேலபாடிஹாரியம் ததியபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ.