3. ததியபா⁴ணவாரோ

423. தேன கோ² பன ஸமயேன உபஸம்பன்னாயோ தி³ஸ்ஸந்தி – அனிமித்தாபி, நிமித்தமத்தாபி, அலோஹிதாபி, து⁴வலோஹிதாபி, து⁴வசோளாபி, பக்³க⁴ரந்தீபி, ஸிக²ரிணீபி, இத்தி²பண்ட³காபி, வேபுரிஸிகாபி, ஸம்பி⁴ன்னாபி, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனாபி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உபஸம்பாதே³ந்தியா சதுவீஸதி அந்தராயிகே த⁴ம்மே புச்சி²தும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, புச்சி²தப்³பா³ – ‘நஸி அனிமித்தா, நஸி நிமித்தமத்தா, நஸி அலோஹிதா, நஸி து⁴வலோஹிதா, நஸி து⁴வசோளா, நஸி பக்³க⁴ரந்தீ, நஸி ஸிக²ரணீ [ஸிக²ரிணீ (ஸீ. ஸ்யா.)], நஸி இத்தி²பண்ட³கா, நஸி வேபுரிஸிகா, நஸி ஸம்பி⁴ன்னா, நஸி உப⁴தோப்³யஞ்ஜனா? ஸந்தி தே ஏவரூபா ஆபா³தா⁴ – குட்ட²ம், க³ண்டோ³, கிலாஸோ, ஸோஸோ, அபமாரோ? மனுஸ்ஸாஸி, இத்தீ²ஸி, பு⁴ஜிஸ்ஸாஸி, அணணாஸி, நஸி ராஜப⁴டீ? அனுஞ்ஞாதாஸி மாதாபிதூஹி, ஸாமிகேன? பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸாஸி, பரிபுண்ணம் தே பத்தசீவரம், கின்னாமாஸி, கானாமா தே பவத்தினீ’’தி?

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னீனம் அந்தராயிகே த⁴ம்மே புச்ச²ந்தி. உபஸம்பதா³பேக்கா²யோ வித்தா²யந்தி, மங்கூ ஹோந்தி, ந ஸக்கோந்தி விஸ்ஸஜ்ஜேதும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏகதோஉபஸம்பன்னாய பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ விஸுத்³தா⁴ய பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ உபஸம்பாதே³து’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ அனனுஸிட்டா² உபஸம்பதா³பேக்கா²யோ அந்தராயிகே த⁴ம்மே புச்ச²ந்தி. உபஸம்பதா³பேக்கா²யோ வித்தா²யந்தி, மங்கூ ஹோந்தி, ந ஸக்கோந்தி விஸ்ஸஜ்ஜேதும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பட²மம் அனுஸாஸித்வா பச்சா² அந்தராயிகே த⁴ம்மே புச்சி²து’’ந்தி.

தத்தே²வ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அனுஸாஸந்தி. உபஸம்பதா³பேக்கா²யோ ததே²வ வித்தா²யந்தி, மங்கூ ஹோந்தி, ந ஸக்கோந்தி விஸ்ஸஜ்ஜேதும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏகமந்தம் அனுஸாஸித்வா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அந்தராயிகே த⁴ம்மே புச்சி²தும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, அனுஸாஸிதப்³பா³.

424. ‘‘பட²மம் உபஜ்ஜ²ம் கா³ஹாபேதப்³பா³. உபஜ்ஜ²ம் கா³ஹாபேத்வா பத்தசீவரம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘அயம் தே பத்தோ, அயம் ஸங்கா⁴டி, அயம் உத்தராஸங்கோ³, அயம் அந்தரவாஸகோ, இத³ம் ஸம்கச்சிகம் [ஸங்கச்சி²கம் (ஸ்யா.)], அயம் உத³கஸாடிகா; க³ச்ச² அமும்ஹி ஓகாஸே திட்டா²ஹீ’’தி.

பா³லா அப்³யத்தா அனுஸாஸந்தி. து³ரனுஸிட்டா² உபஸம்பதா³பேக்கா²யோ வித்தா²யந்தி, மங்கூ ஹோந்தி, ந ஸக்கோந்தி விஸ்ஸஜ்ஜேதும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பா³லாய அப்³யத்தாய அனுஸாஸிதப்³பா³. யா அனுஸாஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய அனுஸாஸிது’’ந்தி.

அஸம்மதா அனுஸாஸந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, அஸம்மதாய அனுஸாஸிதப்³பா³. யா அனுஸாஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மதாய அனுஸாஸிதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³பா³ – அத்தனா வா அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம், பராய வா பரா ஸம்மன்னிதப்³பா³.

‘‘கத²ஞ்ச அத்தனாவ [அத்தனா வா (க.)] அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம்? ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ – ‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமம் அனுஸாஸேய்ய’ந்தி. ஏவம் அத்தனாவ அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம்.

‘‘கத²ஞ்ச பராய [பராய வா (க.)] பரா ஸம்மன்னிதப்³பா³? ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ – ‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமம் அனுஸாஸேய்யா’தி. ஏவம் பராய பரா ஸம்மன்னிதப்³பா³.

‘‘தாய ஸம்மதாய பி⁴க்கு²னியா உபஸம்பதா³பேக்க²ம் உபஸங்கமித்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயா – ‘ஸுணஸி இத்த²ன்னாமே. அயம் தே ஸச்சகாலோ, பூ⁴தகாலோ. யம் ஜாதம் தம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² புச்ச²ந்தே ஸந்தம் அத்தீ²தி வத்தப்³ப³ம், அஸந்தம் நத்தீ²தி வத்தப்³ப³ம். மா கோ² வித்தா²யி [வித்தா²ஸி (க.)], மா கோ² மங்கு அஹோஸி. ஏவம் தம் புச்சி²ஸ்ஸந்தி – நஸி அனிமித்தா, நஸி நிமித்தமத்தா, நஸி அலோஹிதா, நஸி து⁴வலோஹிதா, நஸி து⁴வசோளா, நஸி பக்³க⁴ரந்தீ, நஸி ஸிக²ரிணீ, நஸி இத்தி²பண்ட³கா, நஸி வேபுரிஸிகா, நஸி ஸம்பி⁴ன்னா, நஸி உப⁴தோப்³யஞ்ஜனா? ஸந்தி தே ஏவரூபா ஆபா³தா⁴ – குட்ட²ம், க³ண்டோ³, கிலாஸோ, ஸோஸோ, அபமாரோ? மனுஸ்ஸாஸி, இத்தீ²ஸி, பு⁴ஜிஸ்ஸாஸி, அணணாஸி, நஸி ராஜப⁴டீ? அனுஞ்ஞாதாஸி மாதாபிதூஹி, ஸாமிகேன? பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸாஸி, பரிபுண்ணம் தே பத்தசீவரம், கின்னாமாஸி, கானாமா தே பவத்தினீ’தி?

‘‘ஏகதோ ஆக³ச்ச²ந்தி. ந ஏகதோ ஆக³ந்தப்³ப³ம். அனுஸாஸிகாய பட²மதரம் ஆக³ந்த்வா ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ – ‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². அனுஸிட்டா² ஸா மயா. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமா ஆக³ச்சே²ய்யா’தி. ‘ஆக³ச்சா²ஹீ’தி வத்தப்³பா³.

‘‘ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் காராபேத்வா பி⁴க்கு²னீனம் பாதே³ வந்தா³பேத்வா உக்குடிகம் நிஸீதா³பேத்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ண்ஹாபேத்வா உபஸம்பத³ம் யாசாபேதப்³பா³ – ‘ஸங்க⁴ம், அய்யே, உபஸம்பத³ம் யாசாமி. உல்லும்பது மம், அய்யே, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³ய. து³தியம்பி, அய்யே, ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசாமி. உல்லும்பது மம், அய்யே, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³ய. ததியம்பி, அய்யே, ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசாமி. உல்லும்பது மம், அய்யே, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³யா’தி. ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமம் அந்தராயிகே த⁴ம்மே புச்சே²ய்யந்தி.

‘‘ஸுணஸி இத்த²ன்னாமே. அயம் தே ஸச்சகாலோ, பூ⁴தகாலோ. யம் ஜாதம் தம் புச்சா²மி ஸந்தம் அத்தீ²தி வத்தப்³ப³ம், அஸந்தம் நத்தீ²தி வத்தப்³ப³ம். நஸி அனிமித்தா…பே… கின்னாமாஸி, கானாமா தே பவத்தினீதி. ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

425. ‘‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². பரிஸுத்³தா⁴ அந்தராயிகேஹி த⁴ம்மேஹி, பரிபுண்ணஸ்ஸா பத்தசீவரம். இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³ய்ய இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². பரிஸுத்³தா⁴ அந்தராயிகேஹி த⁴ம்மேஹி, பரிபுண்ணஸ்ஸா பத்தசீவரம். இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³தி இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா. யஸ்ஸா அய்யாய க²மதி இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³ இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா, ஸா துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸா நக்க²மதி, ஸா பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி – ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². பரிஸுத்³தா⁴ அந்தராயிகேஹி த⁴ம்மேஹி, பரிபுண்ணஸ்ஸா பத்தசீவரம். இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³தி இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா. யஸ்ஸா அய்யாய க²மதி இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³ இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா, ஸா துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸா நக்க²மதி, ஸா பா⁴ஸேய்ய.

‘‘உபஸம்பன்னா ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய பவத்தினியா. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீதி.

‘‘தாவதே³வ தம் ஆதா³ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் காராபேத்வா பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தா³பேத்வா உக்குடிகம் நிஸீதா³பேத்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ண்ஹாபேத்வா உபஸம்பத³ம் யாசாபேதப்³பா³ – ‘அஹம், அய்யா, இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴; ஸங்க⁴ம், அய்யா, உபஸம்பத³ம் யாசாமி. உல்லும்பது மம், அய்யா, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³ய. அஹம், அய்யா, இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. து³தியம்பி, அய்யா, ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசாமி. உல்லும்பது மம், அய்யா, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³ய. அஹம், அய்யா, இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. ததியம்பி, அய்யா, ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசாமி. உல்லும்பது மம், அய்யா, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³யா’தி. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³ய்ய, இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³தி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³ இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி – ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. அயம் இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³தி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³ இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘உபஸம்பன்னா ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீதி.

‘‘தாவதே³வ சா²யா மேதப்³பா³, உதுப்பமாணம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ம், தி³வஸபா⁴கோ³ ஆசிக்கி²தப்³போ³, ஸங்கீ³தி ஆசிக்கி²தப்³பா³, பி⁴க்கு²னியோ வத்தப்³பா³ – இமிஸ்ஸா தயோ ச நிஸ்ஸயே, அட்ட² ச அகரணீயானி ஆசிக்கே²ய்யாதா²’’தி.

426. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ ப⁴த்தக்³கே³ ஆஸனம் ஸம்கஸாயந்தியோ காலம் வீதினாமேஸும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அட்ட²ன்னம் பி⁴க்கு²னீனம் யதா²வுட்³ட⁴ம், அவஸேஸானம் யதா²க³திக’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ – ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதம் அட்ட²ன்னம் பி⁴க்கு²னீனம் யதா²வுட்³ட⁴ம், அவஸேஸானம் யதா²க³திகந்தி – ஸப்³ப³த்த² அட்டே²வ பி⁴க்கு²னியோ யதா²வுட்³ட⁴ம் படிபா³ஹந்தி, அவஸேஸாயோ யதா²க³திகம். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ப⁴த்தக்³கே³ அட்ட²ன்னம் பி⁴க்கு²னீனம் யதா²வுட்³ட⁴ம், அவஸேஸானம் யதா²க³திகம்; அஞ்ஞத்த² ஸப்³ப³த்த² யதா²வுட்³ட⁴ம் [அஞ்ஞத்த² யதா²வுட்³ட⁴ம் (ஸ்யா.)] ந படிபா³ஹிதப்³ப³ம். யா படிபா³ஹேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

427. [பாசி. 1050 ஆத³யோ] தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ ந பவாரேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா ந பவாரேதப்³ப³ம். யா ந பவாரேய்ய, யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ அத்தனா பவாரேத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ந பவாரேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா அத்தனா பவாரேத்வா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ந பவாரேதப்³போ³. யா ந பவாரேய்ய, யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ பவாரேந்தியோ கோலாஹலம் அகம்ஸு. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ பவாரேதப்³ப³ம். யா பவாரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ புரேப⁴த்தம் பவாரேந்தியோ காலம் வீதினாமேஸும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பச்சா²ப⁴த்தம் [பி⁴க்க²வே பி⁴க்கு²னியா பச்சா²ப⁴த்தம் (ஸ்யா. கம்.)] பவாரேது’’ந்தி. பச்சா²ப⁴த்தம் பவாரேந்தியோ விகாலே [விகாலம் (க.)] அஹேஸும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜதனா பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் [அஜ்ஜதனா (ஸீ.), அஜ்ஜதனாய (க.)] பவாரேத்வா அபரஜ்ஜு பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பவாரேது’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸப்³போ³ பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴ பவாரேந்தோ கோலாஹலம் அகாஸி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏகம் பி⁴க்கு²னிம் ப்³யத்தம் படிப³லம் ஸம்மன்னிதும் – பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தா²ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பவாரேதும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³பா³. பட²மம் பி⁴க்கு²னீ யாசிதப்³பா³, யாசித்வா ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²னிம் ஸம்மன்னேய்ய பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தா²ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பவாரேதும். ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²னிம் ஸம்மன்னதி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தா²ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பவாரேதும். யஸ்ஸா அய்யாய க²மதி இத்த²ன்னாமாய பி⁴க்கு²னியா ஸம்முதி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தா²ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பவாரேதும், ஸா துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸா நக்க²மதி, ஸா பா⁴ஸேய்ய.

‘‘ஸம்மதா ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமா பி⁴க்கு²னீ பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தா²ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பவாரேதும். க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீதி.

‘‘தாய ஸம்மதாய பி⁴க்கு²னியா பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் ஆதா³ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘பி⁴க்கு²னீஸங்கோ⁴, அய்யா, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பவாரேதி – தி³ட்டே²ன வா, ஸுதேன வா பரிஸங்காய வா. வத³து [வத³து மம் (க.)], அய்யா, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் அனுகம்பம் உபாதா³ய, பஸ்ஸந்தோ படிகரிஸ்ஸதி. து³தியம்பி, அய்யா…பே… ததியம்பி, அய்யா, பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பவாரேதி – தி³ட்டே²ன வா, ஸுதேன வா, பரிஸங்காய வா. வத³து, அய்யா, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் அனுகம்பம் உபாதா³ய, பஸ்ஸந்தோ படிகரிஸ்ஸதீ’’தி.

428. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ பி⁴க்கூ²னம் உபோஸத²ம் ட²பேந்தி, பவாரணம் ட²பேந்தி, ஸவசனீயம் கரோந்தி, அனுவாத³ம் பட்ட²பேந்தி, ஓகாஸம் காரேந்தி, சோதே³ந்தி, ஸாரேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா பி⁴க்கு²ஸ்ஸ உபோஸதோ² ட²பேதப்³போ³; ட²பிதோபி அட்ட²பிதோ; ட²பேந்தியா ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந பவாரணா ட²பேதப்³பா³; ட²பிதாபி அட்ட²பிதா; ட²பேந்தியா ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந ஸவசனீயம் காதப்³ப³ம்; கதம்பி அகதம்; கரோந்தியா ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந அனுவாதோ³ பட்ட²பேதப்³போ³; பட்ட²பிதோபி அப்பட்ட²பிதோ; பட்ட²பேந்தியா ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந ஓகாஸோ காரேதப்³போ³; காரிதோபி அகாரிதோ; காரேந்தியா ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந சோதே³தப்³போ³; சோதி³தோபி அசோதி³தோ; சோதே³ந்தியா ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ந ஸாரேதப்³போ³; ஸாரிதோபி அஸாரிதோ; ஸாரேந்தியா ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னீனம் உபோஸத²ம் ட²பேந்தி, பவாரணம் ட²பேந்தி, ஸவசனீயம் கரோந்தி, அனுவாத³ம் பட்ட²பேந்தி, ஓகாஸம் காரேந்தி, சோதே³ந்தி, ஸாரேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே பி⁴க்கு²னா பி⁴க்கு²னியா உபோஸத²ம் ட²பேதும்; ட²பிதோபி ஸுட்ட²பிதோ; ட²பேந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. பவாரணம் ட²பேதும்; ட²பிதாபி ஸுட்ட²பிதா; ட²பேந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. ஸவசனீயம் காதும்; கதம்பி ஸுகதம்; கரோந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. அனுவாத³ம் பட்ட²பேதும்; பட்ட²பிதோபி ஸுப்பட்ட²பிதோ; பட்ட²பேந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. ஓகாஸம் காரேதும்; காரிதோபி ஸுகாரிதோ; காரேந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. சோதே³தும்; சோதி³தாபி ஸுசோதி³தா; சோதே³ந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. ஸாரேதும்; ஸாரிதாபி ஸுஸாரிதா; ஸாரேந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி.

429. [பாசி. 1184] தேன கோ² பன ஸமயேன ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கு²னியோ யானேன யாயந்தி – இத்தி²யுத்தேனபி புரிஸந்தரேன, புரிஸயுத்தேனபி இத்த²ந்தரேன. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி…பே… ‘‘ஸேய்யதா²பி க³ங்கா³மஹியாயா’’தி [க³ங்கா³மஹியாதி (ஸீ.)]. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா யானேன யாயிதப்³ப³ம். யா யாயேய்ய, யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரா பி⁴க்கு²னீ கி³லானா ஹோதி, ந ஸக்கோதி பத³ஸா க³ந்தும். ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, கி³லானாய யான’’ந்தி. அத² கோ² பி⁴க்கு²னீனம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘இத்தி²யுத்தம் நு கோ², புரிஸயுத்தம் நு கோ²’’தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, இத்தி²யுத்தம் புரிஸயுத்தம் ஹத்த²வட்டக’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரிஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா யானுக்³கா⁴தேன பா³ள்ஹதரம் அபா²ஸு அஹோஸி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸிவிகம் பாடங்கி’’ந்தி.

430. தேன கோ² பன ஸமயேன அட்³ட⁴காஸீ க³ணிகா பி⁴க்கு²னீஸு பப்³ப³ஜிதா ஹோதி. ஸா ச ஸாவத்தி²ம் க³ந்துகாமா ஹோதி – ‘ப⁴க³வதோ ஸந்திகே உபஸம்பஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² து⁴த்தா – ‘அட்³ட⁴காஸீ கிர க³ணிகா ஸாவத்தி²ம் க³ந்துகாமா’தி. தே மக்³கே³ பரியுட்டி²ம்ஸு. அஸ்ஸோஸி கோ² அட்³ட⁴காஸீ க³ணிகா – ‘து⁴த்தா கிர மக்³கே³ பரியுட்டி²தா’தி. ப⁴க³வதோ ஸந்திகே தூ³தம் பாஹேஸி – ‘‘அஹஞ்ஹி உபஸம்பஜ்ஜிதுகாமா; கத²ம் நு கோ² மயா படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தூ³தேனபி உபஸம்பாதே³து’’ந்தி.

பி⁴க்கு²தூ³தேன உபஸம்பாதே³ந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²தூ³தேன உபஸம்பாதே³தப்³பா³. யோ உபஸம்பாதே³ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி. ஸிக்க²மானதூ³தேன உபஸம்பாதே³ந்தி…பே… ஸாமணேரதூ³தேன உபஸம்பாதே³ந்தி…பே… ஸாமணேரிதூ³தேன உபஸம்பாதே³ந்தி…பே… பா³லாய அப்³யத்தாய தூ³தேன உபஸம்பாதே³ந்தி. ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பா³லாய அப்³யத்தாய தூ³தேன உபஸம்பாதே³தப்³பா³. யோ உபஸம்பாதே³ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய தூ³தேன உபஸம்பாதே³துந்தி.

‘‘தாய தூ³தாய பி⁴க்கு²னியா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘இத்த²ன்னாமா, அய்யா, இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. ஸா கேனசிதே³வ அந்தராயேன ந ஆக³ச்ச²தி. இத்த²ன்னாமா, அய்யா, ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி. உல்லும்பது தம், அய்யா, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³ய. இத்த²ன்னாமா, அய்யா, இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. ஸா கேனசிதே³வ அந்தராயேன ந ஆக³ச்ச²தி. து³தியம்பி, அய்யா, இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி. உல்லும்பது தம், அய்யா, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³ய. இத்த²ன்னாமா, அய்யா, இத்த²ன்னாமாய அய்யாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. ஸா கேனசிதே³வ அந்தராயேன ந ஆக³ச்ச²தி. ததியம்பி, அய்யா, இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி. உல்லும்பது தம், அய்யா, ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³யா’தி. ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. ஸா கேனசிதே³வ அந்தராயேன ந ஆக³ச்ச²தி. இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³ய்ய இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. ஸா கேனசிதே³வ அந்தராயேன ந ஆக³ச்ச²தி. இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³தி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³ இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘து³தியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி…பே… ததியம்பி ஏதமத்த²ம் வதா³மி. ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴. இத்த²ன்னாமா இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³பேக்கா². ஏகதோஉபஸம்பன்னா பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴, விஸுத்³தா⁴. ஸா கேனசிதே³வ அந்தராயேன ந ஆக³ச்ச²தி. இத்த²ன்னாமா ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் உபஸம்பாதே³தி இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இத்த²ன்னாமாய உபஸம்பதா³ இத்த²ன்னாமாய பவத்தினியா, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘தாவதே³வ சா²யா மேதப்³பா³, உதுப்பமாணம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ம், தி³வஸபா⁴கோ³ ஆசிக்கி²தப்³போ³, ஸங்கீ³தி ஆசிக்கி²தப்³பா³, பி⁴க்கு²னியோ வத்தப்³பா³ – தஸ்ஸா தயோ ச நிஸ்ஸயே, அட்ட² ச அகரணீயானி ஆசிக்கே²ய்யாதா²’’தி.

431. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ அரஞ்ஞே விஹரந்தி. து⁴த்தா தூ³ஸேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம், ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா அரஞ்ஞே வத்த²ப்³ப³ம். யா வஸேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரேன உபாஸகேன பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ உத்³தோ³ஸிதோ தி³ன்னோ ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உத்³தோ³ஸித’’ந்தி. உத்³தோ³ஸிதோ ந ஸம்மதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, உபஸ்ஸய’’ந்தி. உபஸ்ஸயோ ந ஸம்மதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, நவகம்ம’’ந்தி. நவகம்மம் ந ஸம்மதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லிகம்பி காது’’ந்தி.

432. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரா இத்தீ² ஸன்னிஸின்னக³ப்³பா⁴ பி⁴க்கு²னீஸு பப்³ப³ஜிதா ஹோதி. தஸ்ஸா பப்³ப³ஜிதாய க³ப்³போ⁴ வுட்டா²தி. அத² கோ² தஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கத²ம் நு கோ² மயா இமஸ்மிம் தா³ரகே படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, போஸேதும், யாவ ஸோ தா³ரகோ விஞ்ஞுதம் பாபுணாதீ’’தி.

அத² கோ² தஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மயா ச ந லப்³பா⁴ ஏகிகாய வத்து²ம், அஞ்ஞாய ச பி⁴க்கு²னியா ந லப்³பா⁴ தா³ரகேன ஸஹ வத்து²ம், கத²ம் நு கோ² மயா படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏகம் பி⁴க்கு²னிம் ஸம்மன்னித்வா தஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா து³தியம் தா³தும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³பா³. பட²மம் பி⁴க்கு²னீ யாசிதப்³பா³, யாசித்வா ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

‘‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²னிம் ஸம்மன்னேய்ய இத்த²ன்னாமாய பி⁴க்கு²னியா து³தியம். ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, அய்யே, ஸங்கோ⁴. ஸங்கோ⁴ இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²னிம் ஸம்மன்னதி இத்த²ன்னாமாய பி⁴க்கு²னியா து³தியம். யஸ்ஸா அய்யாய க²மதி இத்த²ன்னாமாய பி⁴க்கு²னியா ஸம்முதி இத்த²ன்னாமாய பி⁴க்கு²னியா து³தியாய, ஸா துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸா நக்க²மதி, ஸா பா⁴ஸேய்ய.

‘‘ஸம்மதா ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமா பி⁴க்கு²னீ இத்த²ன்னாமாய பி⁴க்கு²னியா து³தியா. க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி.

அத² கோ² தஸ்ஸா து³தியிகாய பி⁴க்கு²னியா ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கத²ம் நு கோ² மயா இமஸ்மிம் தா³ரகே படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ட²பேத்வா ஸாகா³ரம் யதா² அஞ்ஞஸ்மிம் புரிஸே படிபஜ்ஜந்தி [படிபஜ்ஜதி (ஸ்யா.)] ஏவம் தஸ்மிம் தா³ரகே படிபஜ்ஜிது’’ந்தி.

433. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரா பி⁴க்கு²னீ க³ருத⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னா ஹோதி மானத்தசாரினீ. அத² கோ² தஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மயா ச ந லப்³பா⁴ ஏகிகாய வத்து²ம், அஞ்ஞாய ச பி⁴க்கு²னியா ந லப்³பா⁴ ஸஹ மயா வத்து²ம், கத²ம் நு கோ² மயா படிபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி? ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஏகம் பி⁴க்கு²னிம் ஸம்மன்னித்வா தஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா து³தியம் தா³தும். ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னிதப்³பா³. பட²மம் பி⁴க்கு²னீ யாசிதப்³பா³, யாசித்வா ப்³யத்தாய பி⁴க்கு²னியா படிப³லாய ஸங்கோ⁴ ஞாபேதப்³போ³ –

434. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரா பி⁴க்கு²னீ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய விப்³ப⁴மி. ஸா புன பச்சாக³ந்த்வா பி⁴க்கு²னியோ உபஸம்பத³ம் யாசி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா ஸிக்கா²பச்சக்கா²னம்; யதே³வ ஸா விப்³ப⁴ந்தா ததே³வ ஸா அபி⁴க்கு²னீ’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரா பி⁴க்கு²னீ ஸகாவாஸா தித்தா²யதனம் ஸங்கமி. ஸா புன பச்சாக³ந்த்வா பி⁴க்கு²னியோ உபஸம்பத³ம் யாசி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘யா ஸா, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னீ ஸகாவாஸா தித்தா²யதனம் ஸங்கந்தா, ஸா ஆக³தா ந உபஸம்பாதே³தப்³பா³’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ புரிஸேஹி அபி⁴வாத³னம், கேஸச்சே²த³னம், நக²ச்சே²த³னம், வணப்படிகம்மம், குக்குச்சாயந்தா ந ஸாதி³யந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸாதி³து’’ந்தி [ஸாதி³யிதும் (க.)].

435. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ பல்லங்கேன நிஸீத³ந்தி பண்ஹீஸம்ப²ஸ்ஸம் ஸாதி³யந்தீ [ஸாதி³யந்தா (க.)]. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா பல்லங்கேன நிஸீதி³தப்³ப³ம். யா நிஸீதே³ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரா பி⁴க்கு²னீ கி³லானா ஹோதி. தஸ்ஸா வினா பல்லங்கேன ந பா²ஸு ஹோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா அட்³ட⁴பல்லங்க’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ வச்சகுடியா வச்சம் கரோந்தி. ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கு²னியோ தத்தே²வ க³ப்³ப⁴ம் பாதேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா வச்சகுடியா வச்சோ காதப்³போ³. யா கரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஹேட்டா² விவடே உபரிபடிச்ச²ன்னே வச்சம் காது’’ந்தி.

436. தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ சுண்ணேன நஹாயந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி…பே… ஸேய்யதா²பி கி³ஹினீ காமபோ⁴கி³னியோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா சுண்ணேன நஹாயிதப்³ப³ம். யா நஹாயேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, குக்குஸம் மத்திக’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ வாஸிதகாய மத்திகாய நஹாயந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி…பே… ஸேய்யதா²பி கி³ஹினீ காமபோ⁴கி³னியோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா வாஸிதகாய மத்திகாய நஹாயிதப்³ப³ம். யா நஹாயேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பகதிமத்திக’’ந்தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ ஜந்தாக⁴ரே நஹாயந்தியோ கோலாஹலம் அகம்ஸு. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா ஜந்தாக⁴ரே நஹாயிதப்³ப³ம். யா நஹாயேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ படிஸோதே நஹாயந்தி தா⁴ராஸம்ப²ஸ்ஸம் ஸாதி³யந்தீ. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா படிஸோதே நஹாயிதப்³ப³ம். யா நஹாயேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ அதித்தே² நஹாயந்தி. து⁴த்தா தூ³ஸேந்தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா அதித்தே² நஹாயிதப்³ப³ம். யா நஹாயேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன பி⁴க்கு²னியோ புரிஸதித்தே² நஹாயந்தி. மனுஸ்ஸா உஜ்ஜா²யந்தி கி²ய்யந்தி விபாசேந்தி…பே… ஸேய்யதா²பி கி³ஹினீ காமபோ⁴கி³னியோதி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா புரிஸதித்தே² நஹாயிதப்³ப³ம். யா நஹாயேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, மஹிலாதித்தே² நஹாயிது’’ந்தி.

ததியபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ.

பி⁴க்கு²னிக்க²ந்த⁴கோ த³ஸமோ.

இமஸ்மிம் க²ந்த⁴கே வத்தூ² ஏகஸதம்.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

பப்³ப³ஜ்ஜம் கோ³தமீ யாசி, நானுஞ்ஞாஸி ததா²க³தோ;

கபிலவத்து² வேஸாலிம், அக³மாஸி வினாயகோ.

ரஜோகிண்ணேன கோட்ட²கே, ஆனந்த³ஸ்ஸ பவேத³யி;

ப⁴ப்³போ³தி நயதோ யாசி, மாதாதி போஸிகாதி ச.

வஸ்ஸஸதம் தத³ஹு ச, அபி⁴க்கு²பச்சாஸீஸனா;

பவாரணா க³ருத⁴ம்மா, த்³வே வஸ்ஸா அனக்கோஸனா.

ஓவடோ ச அட்ட² த⁴ம்மா, யாவஜீவானுவத்தனா;

க³ருத⁴ம்மபடிக்³கா³ஹோ ஸாவஸ்ஸா உபஸம்பதா³.

வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் பஞ்சேவ, கும்ப⁴தே²னகஸேதட்டி;

மஞ்ஜிட்டி²கஉபமாஹி, ஏவம் ஸத்³த⁴ம்மஹிம்ஸனா.

ஆளிம் ப³ந்தே⁴ய்ய பாஏவ, புன ஸத்³த⁴ம்மஸண்டி²தி;

உபஸம்பாதே³தும் அய்யா, யதா²வுட்³டா⁴பி⁴வாத³னா.

ந கரிஸ்ஸந்தி கிமேவ, ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணம்;

ஓவாத³ம் பாதிமோக்க²ஞ்ச, கேன நு கோ² உபஸ்ஸயம்.

ந ஜானந்தி ச ஆசிக்கி², ந கரோந்தி ச பி⁴க்கு²ஹி;

படிக்³க³ஹேதும் பி⁴க்கூ²ஹி, பி⁴க்கு²னீஹி படிக்³க³ஹோ.

ஆசிக்கி² கம்மம் பி⁴க்கூ²ஹி, உஜ்ஜா²யந்தி பி⁴க்கு²னீஹி வா;

ஆசிக்கி²தும் ப⁴ண்ட³னஞ்ச, ரோபேத்வா உப்பலாய ச.

ஸாவத்தி²யா கத்³த³மோத³, அவந்தி³ காய ஊரு ச;

அங்க³ஜாதஞ்ச ஓபா⁴ஸம், ஸம்பயோஜேந்தி வக்³கி³கா.

அவந்தி³யோ த³ண்ட³கம்மம், பி⁴க்கு²னியோ ததா² புன;

ஆவரணஞ்ச ஓவாத³ம், கப்பதி நு கோ² பக்கமி.

பா³லா வத்து²வினிச்ச²யா, ஓவாத³ம் ஸங்கோ⁴ பஞ்சஹி;

து³வே திஸ்ஸோ ந க³ண்ஹந்தி, பா³லா கி³லானக³மிகம்.

ஆரஞ்ஞிகோ நாரோசேந்தி, ந பச்சாக³ச்ச²ந்தி ச;

தீ³க⁴ம் விலீவசம்மஞ்ச, து³ஸ்ஸா ச வேணிவட்டி ச;

சோளவேணி ச வட்டி ச, ஸுத்தவேணி ச வட்டிகா.

அட்டி²ல்லம் கோ³ஹனுகேன, ஹத்த²கோச்ச²ம் பாத³ம் ததா²;

ஊரும் முக²ம் த³ந்தமம்ஸம், ஆலிம்போமத்³த³சுண்ணனா.

லஞ்சே²ந்தி அங்க³ராக³ஞ்ச, முக²ராக³ம் ததா² து³வே;

அவங்க³ம் விஸேஸோலோகோ, ஸாலோகேன நச்சேன ச [ஸாலோகே ஸனச்சேன ச (ஸீ.), ஸாலோகேன ஸனச்சனம் (ஸ்யா.)].

வேஸீ பானாகா³ரம் ஸூனம், ஆபணம் வட்³டி⁴ வணிஜ்ஜா;

தா³ஸம் தா³ஸிம் கம்மகரம், கம்மகாரிம் உபட்ட²ய்யும்.

திரச்சா²னஹரீதகி, ஸந்தா⁴ரயந்தி நமதகம்;

நீலம் பீதம் லோஹிதகம், மஞ்ஜிட்ட²கண்ஹசீவரா.

மஹாரங்க³மஹானாமஅச்சி²ன்னா தீ³க⁴மேவ ச;

புப்ப²ப²லகஞ்சுகஞ்ச, திரீடகஞ்ச தா⁴ரயும்.

பி⁴க்கு²னீ ஸிக்க²மானாய, ஸாமணேராய அச்சயே;

நிய்யாதி³தே பரிக்கா²ரே, பி⁴க்கு²னியோவ இஸ்ஸரா.

பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸாமணேரஸ்ஸ, உபாஸகஸ்ஸுபாஸிகா;

அஞ்ஞேஸஞ்ச பரிக்கா²ரே, நிய்யாதே பி⁴க்கு²இஸ்ஸரா.

மல்லீ க³ப்³ப⁴ம் பத்தமூலம், ப்³யஞ்ஜனம் ஆமிஸேன ச;

உஸ்ஸன்னஞ்ச பா³ள்ஹதரம், ஸன்னிதி⁴கதமாமிஸம்.

பி⁴க்கூ²னம் யாதி³ஸம் போ⁴ட்ட²ம் [ஹேட்டா² (ஸீ.), ஹேட்ட²ம் (ஸ்யா.), பு⁴த்தி (க.)], பி⁴க்கு²னீனம் ததா² கரே;

ஸேனாஸனம் உதுனியோ, மக்கீ²யதி படாணி ச.

சி²ஜ்ஜந்தி ஸப்³ப³காலஞ்ச, அனிமித்தாபி தி³ஸ்ஸரே;

நிமித்தா லோஹிதா சேவ, ததே²வ து⁴வலோஹிதா.

து⁴வசோளபக்³க⁴ரந்தீ, ஸிக²ரணித்தி²பண்ட³கா;

வேபுரிஸீ ச ஸம்பி⁴ன்னா, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனாபி ச.

அனிமித்தாதி³தோ கத்வா, யாவ உப⁴தோப்³யஞ்ஜனா;

ஏதம் பேய்யாலதோ ஹேட்டா², குட்ட²ம் க³ண்டோ³ கிலாஸோ ச.

ஸோஸாபமாரோ மானுஸீ, இத்தீ²ஸி பு⁴ஜிஸ்ஸாஸி ச;

அணணா ந ராஜப⁴டீ, அனுஞ்ஞாதா ச வீஸதி.

பரிபுண்ணா ச கின்னாமா, கானாமா தே பவத்தினீ;

சதுவீஸந்தராயானம், புச்சி²த்வா உபஸம்பதா³.

வித்தா²யந்தி அனனுஸிட்டா², ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ததே²வ ச;

உபஜ்ஜா²கா³ஹ ஸங்கா⁴டி, உத்தரந்தரவாஸகோ.

ஸங்கச்சுத³கஸாடி ச, ஆசிக்கி²த்வான பேஸயே;

பா³லா அஸம்மதேகதோ, யாசே புச்ச²ந்தராயிகா.

ஏகதோஉபஸம்பன்னா, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ததா² புன;

சா²யா உது தி³வஸா ச, ஸங்கீ³தி தயோ நிஸ்ஸயே.

அட்ட² அகரணீயானி, காலம் ஸப்³ப³த்த² அட்டே²வ;

ந பவாரேந்தி பி⁴க்கு²னீ, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ததே²வ ச.

கோலாஹலம் புரேப⁴த்தம், விகாலே ச கோலாஹலம்;

உபோஸத²ம் பவாரணம், ஸவசனீயானுவாத³னம்.

ஓகாஸம் சோதே³ ஸாரேந்தி, படிக்கி²த்தம் மஹேஸினா;

ததே²வ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னீ, அனுஞ்ஞாதம் மஹேஸினா.

யானம் கி³லானயுத்தஞ்ச, யானுக்³கா⁴தட்³ட⁴காஸிகா;

பி⁴க்கு² ஸிக்கா² ஸாமணேர, ஸாமணேரீ ச பா³லாய.

அரஞ்ஞே உபாஸகேன, உத்³தோ³ஸிதோ உபஸ்ஸயம்;

ந ஸம்மதி நவகம்மம், நிஸின்னக³ப்³ப⁴ஏகிகா.

ஸாகா³ரஞ்ச க³ருத⁴ம்மம், பச்சக்கா²ய ச ஸங்கமி;

அபி⁴வாத³னகேஸா ச, நகா² ச வணகம்மனா.