4. அட்ட²கதா²கண்ட³ம்

திகஅத்து²த்³தா⁴ரவண்ணனா

1384. நயக³மனந்தி நீயதி, நேதி, நீயந்தி வா ஏதேனாதி நயோ, க³ம்மதி ஏதேனாதி க³மனம், நயோவ, நயஸ்ஸ வா க³மனம் நயக³மனம். க³தி ஏவ வா க³மனம். பட²மேன ஆதி³-ஸத்³தே³ன அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயாதி³ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹாதி³ஏககாதி³ஸுத்³தி⁴கஸச்சி² கட்டா²தி³மூலமூலாதி³கா பஞ்சபகரணிகா நயக³தி ஸங்க³ய்ஹதி. அனுலோமாதீ³தி பன பச்சனீயஅனுலோமபச்சனீயபச்சனீயானுலோமபகாரா ஏகமூலாதி³ப்பகாரா ச. ஏத்த² அத்தே²ஸு நிச்சி²தேஸூதி ஏதஸ்மிம் அட்ட²கதா²கண்டே³ சித்துப்பாத³வஸேன பூ⁴மந்தரவிஸேஸயோக³தோ ஸப்³பே³ஸம் மாதிகாபதா³னம் அத்தே²ஸு ஸங்கே²பதோ வவத்தா²பிதேஸு.

பஞ்ஹுத்³தா⁴ரந்திஆதீ³ஸு ‘‘ஸியா குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜேய்ய ஹேதுபச்சயா’’திஆதி³னா (பட்டா². 1.1.25) குஸலபத³ம் ஆதி³ம் கத்வா குஸலாகுஸலாப்³யாகதந்தா திஸ்ஸோ குஸலாதி³கா, குஸலாப்³யாகதஅகுஸலாப்³யாகதகுஸலாகுஸலந்தா திஸ்ஸோ, குஸலாகுஸலாப்³யாகதந்தா ஏகாதி குஸலாதி³கா ஸத்த புச்சா², ததா² அகுஸலாதி³கா, அப்³யாகதாதி³கா, குஸலாப்³யாகதாதி³கா, அகுஸலாப்³யாகதாதி³கா, குஸலாகுஸலாதி³கா, குஸலாகுஸலாப்³யாகதாதி³காதி ஸத்தன்னம் ஸத்தகானம் வஸேன த⁴ம்மானுலோமே குஸலத்திகம் நிஸ்ஸாய ஹேதுபச்சயே ஏகூனபஞ்ஞாஸ புச்சா², ததா² ஸேஸபச்சயேஸு ஸேஸதிகேஸு த⁴ம்மபச்சனீயாதீ³ஸு ச. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏகூனபஞ்ஞாஸாய ஏகூனபஞ்ஞாஸாயா’’தி வுத்தம். ‘‘ஸியா ஹேதும் த⁴ம்மம் படிச்ச ஹேதுத⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜேய்ய ஹேதுபச்சயா’’திஆதி³னா (பட்டா². 3.1.1) ‘‘ஹேதும் படிச்ச ஹேது, ஹேதும் படிச்ச நஹேது, ஹேதும் படிச்ச ஹேது ச நஹேது ச. நஹேதும் படிச்ச நஹேது, நஹேதும் படிச்ச ஹேது, நஹேதும் படிச்ச ஹேது ச நஹேது ச. ஹேதுஞ்ச நஹேதுஞ்ச படிச்ச ஹேது, ஹேதுஞ்ச நஹேதுஞ்ச படிச்ச நஹேது, ஹேதுஞ்ச நஹேதுஞ்ச படிச்ச ஹேது ச நஹேது சா’’தி ஏகேகஸ்மிம் து³கே ஹேதுபச்சயாதீ³ஸு ஏகமேகஸ்மிம் பச்சயே நவ நவ புச்சா² ஹோந்தி. தா ஸந்தா⁴ய ‘‘நவஸு நவஸு பஞ்ஹேஸூ’’தி வுத்தம்.

லப்³ப⁴மானஸ்ஸாதி குஸலத்திகே தாவ படிச்சவாரே ஹேதுபச்சயே ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ஹேதுபச்சயா, குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்ச தயோ க²ந்தா⁴’’திஆதி³னா (பட்டா². 1.1.53) குஸலேன குஸலம், குஸலேன அப்³யாகதம், குஸலேன குஸலாப்³யாகதம், அகுஸலேன அகுஸலம், அகுஸலேன அப்³யாகதம், அகுஸலேன அகுஸலாப்³யாகதம், அப்³யாகதேன அப்³யாகதம், குஸலாப்³யாகதேன அப்³யாகதம், அகுஸலாப்³யாகதேன அப்³யாகதந்தி நவன்னம் நவன்னம் பஞ்ஹானம் அத்த²தோ ஸம்ப⁴வந்தஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன உத்³த⁴ரணம், ததா² ஸேஸபச்சயவாரத்திகாதீ³ஸு. தேஸுயேவாதி யதா²வுத்தேஸு ஏவ பஞ்ஹேஸு அத்த²ஸம்ப⁴வதோ யதா²விப⁴த்தானம் பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனானம் ‘‘ஹேதுயா நவா’’திஆதி³னா க³ணனாட²பனம். பஸடே த⁴ம்மேதி யதா² ஹேட்டா² கண்ட³த்³வயே ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்த’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1) விப்பகிண்ணே முத்தபுப்பே² விய ப²ஸ்ஸாத³யோ த⁴ம்மே. அவிஸிட்ட²னித்³தே³ஸோ ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸோ. விஞ்ஞாதத⁴ம்மஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ.

யதி³ சித்துப்பாத³ரூபகண்டே³ஸு சதுபூ⁴மிசித்துப்பாதா³தி³வஸேன விஞ்ஞாதத⁴ம்மஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரதே³ஸனா ஆரத்³தா⁴, ஏவம் ஸந்தே இத⁴ கஸ்மா குஸலத்திகனித்³தே³ஸோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘யதி³பி குஸலத்திகவித்தா²ரோ’’திஆதி³. த⁴ம்மவிஸேஸனபா⁴வதோதி ‘‘த⁴ம்மா’’தி பத³ஸ்ஸ பதா⁴னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. அதோ ஹி தத³பி⁴தே⁴ய்யா புச்சி²தப்³பா³ ஜாதா. விஞ்ஞாதாஹீதி பூ⁴மீனம் விஸேஸனலக்க²ணயோக³மாஹ. ஏத்த² பதா⁴னந்தி கிஞ்சாபி உத்³தே³ஸே குஸலபதே³ன த⁴ம்மா விஸேஸிதப்³பா³, ‘‘சதூஸு பூ⁴மீஸு குஸல’’ந்தி இமஸ்மிம் பன நித்³தே³ஸே பூ⁴மீஹி விஸேஸிதப்³ப³த்தா குஸலபத³ம் பதா⁴னந்தி விஸேஸனபா⁴வேன வசனிச்சா²ய அபா⁴வதோ ஸதிபி விஸேஸிதப்³ப³த⁴ம்மானம் காமாவசராதி³ப²ஸ்ஸாதி³பே⁴தே³ தத³னபேக்க²ம் அனவஜ்ஜஸுக²விபாகதாஸங்கா²தம் அத்தனோ குஸலாகாரமேவ க³ஹேத்வா பவத்தமானத்தா ‘‘ஏகத்தமேவ உபாதா³ய பவத்ததீ’’தி வுத்தம். ஸப்³பே³பி ஹி குஸலா த⁴ம்மா அனவஜ்ஜஸுக²விபாகதாய ஏகஸபா⁴வாயேவாதி.

1385. யதா²யோக³ம் யோஜேதப்³ப³ந்தி சதூஹி பூ⁴மீஹி ஆதா⁴ரபூ⁴தாஹி விஸேஸேத்வா ஸமயப²ஸ்ஸாதி³பே⁴த³ம் அனாமஸித்வா விபாகபா⁴வேன ஏகத்தம் நேத்வா ‘‘சதூஸு பூ⁴மீஸு விபாகோ’’தி வுத்தந்தி யோஜேதப்³ப³ம். ஏஸ நயோ ‘‘தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகத’’ந்திஆதீ³ஸுபி.

உப்பஜ்ஜதி ஏத்தா²தி உப்பாதோ³, சேதஸிகா. தே ஹி சித்தஸ்ஸ ஸப்³ப³தா²பி நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபா⁴வதோ ஏத்த² ச உப்பத்தியா ஆதா⁴ரபா⁴வேன அபேக்கி²தா. யதா² ச சேதஸிகா சித்தஸ்ஸ, ஏவம் சித்தம்பி சேதஸிகானம் நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபா⁴வதோ ஆதா⁴ரபா⁴வேன வத்தப்³ப³தம் அரஹதீதி யதா²வுத்தம் உப்பாத³ஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யதம் ந வினிவத்ததி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘சித்துப்பாதோ³’’தி ஏத்த² உப்பாத³ஸ்ஸ விஸேஸனபா⁴வேன பவத்தமானம்பி சித்தம் அத்தனி யதா²வுத்தஉப்பாத³அத்த²ஸம்ப⁴வதோ அபரிச்சத்தவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வமேவ ஹுத்வா தஸ்ஸ விஸேஸனபா⁴வம் படிபஜ்ஜதீதி. யதா³ஹ ‘‘அவயவேன ஸமுதா³யோபலக்க²ணவஸேன அத்தோ² ஸம்ப⁴வதீ’’தி. சித்தஸமானக³திகஸ்ஸ இத⁴ சித்தக்³க³ஹணேன க³ஹேதப்³ப³தாய ‘‘த்³வேபஞ்சவிஞ்ஞாணானீ’’தி நித³ஸ்ஸனேன வக்க²மானத்தா ‘‘சித்த…பே… க³ஹணம் கத’’ந்தி வுத்தம். தத்த² அஞ்ஞஸ்ஸாதி ரூபஸ்ஸ.

1420. பஞ்சத்³வாரே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி² ஏகந்தபரித்தாரம்மணத்தா பஞ்சத்³வாரிகசித்தானம். இட்டா²னிட்டா²ரம்மணானுப⁴வனந்தி விபாகஸ்ஸ பகப்பேத்வா ஆரம்மணக்³க³ஹணாபா⁴வமாஹ. ததோ கம்மானுரூபம் பவத்தமானோ விபாகோ பரித்தகம்மவிபாகதாய பரித்தாரம்மணேயேவ பவத்திதுமரஹதி, ந மஹக்³க³தப்பமாணாரம்மணேதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸ்ஸபி கஸ்ஸசி கம்மஸ்ஸ அப்பனாஅப்பத்தஸ்ஸ ஏகந்தேன ஸதி³ஸவிபாகதாஅபா⁴வதோ ‘‘அப்பனாப்பத்தஸ்ஸா’’தி கம்மம் விஸேஸிதம். வண்ணலக்க²ணாதி³ம் அக்³க³ஹேத்வா லோகஸஞ்ஞானுரோதே⁴னேவ க³ஹிதே பத²வாதி³கே பரிகம்மஸஞ்ஞாய ஸமுப்பாதி³தத்தா படிபா⁴க³னிமித்தஸங்கா²தம் ஸஞ்ஞாவஸம் ஆரம்மணம் அஸ்ஸாதி ஸஞ்ஞாவஸாரம்மணம். தாதி³ஸேனேவாதி ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னதாய அப்பனாப்பத்தீஹி விய ஸஞ்ஞாவஸாரம்மணதாய ச நிப்³பி³ஸேஸேனேவ. ஸோபீதி பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘அத்தனோ கம்மஸ்ஸ ஸமானபூ⁴மிகத⁴ம்மாரம்மணதாய விய தஸ்ஸ ஆரம்மணாரம்மணதாயபி விபாகோ கம்மானுரூபோயேவ நாம ஹோதீ’’தி.

யதி³ ஏவம் கஸ்மா மஹக்³க³தப்பமாணாரம்மணஸ்ஸ பரித்தகம்மஸ்ஸ விபாகோ ததா³ரம்மணாரம்மணோ ந ஹோதீதி? அப்பனாப்பத்தகம்மவிபாகஸ்ஸ விய தஸ்ஸ கம்மாரம்மணாரம்மணதாய நியமாபா⁴வதோ கம்மானுரூபதாய ச அனேகரூபத்தா. யதா² அத்தனோ கம்மஸதி³ஸஸ்ஸ மஹக்³க³தஜவனஸ்ஸ பரித்தாரம்மணஸ்ஸபி ததா³ரம்மணம் நானுப³ந்த⁴கம் பரிசயாபா⁴வதோ, ஏவம் அத்தனோ கம்மஸ்ஸ நிமித்தபூ⁴தேபி தஸ்ஸ ஸஹகாரீகாரணாஹி அபரியாதி³ன்னே மஹக்³க³தப்பமாணே ஆரம்மணே பரிசயாபா⁴வதோ பரித்தவிபாகோ ந பவத்ததி, கம்மனிமித்தாரம்மணோ பன ஜாயமானோ பரித்தேனேவ தேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘படிஸந்தி⁴ஆதி³பூ⁴தோ’’திஆதி³. யஸ்மா பனாதிஆதி³னா பாளியாவ யதா²வுத்தமத்த²ம் நிச்சி²னோதி. நானாக்க²ணிககம்மபச்சயோ ஹி ஏத்த² அதி⁴ப்பேதோ பச்சயபச்சயுப்பன்னானம் பி⁴ன்னாரம்மணதாய வுத்தத்தா. ந சாதிஆதி³னா பரித்தவிபாகா ஏவ இத⁴ பச்சயுப்பன்னபா⁴வேன வுத்தாதி த³ஸ்ஸேதி. இதா⁴தி இமஸ்மிம் அத்து²த்³தா⁴ரகண்டே³.

ஸதிவேபுல்லப்பத்தானம் ஸதிவிரஹிதஸ்ஸ காயகம்மஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வாஸனாவஸேனா’’தி வுத்தம். அவீதராகா³னம் அபரித்தேபி கத்த²சி ஆரம்மணே ஸியா சேதஸோ உப்பிலாவிதத்தந்தி ‘‘கிலேஸவிரஹே’’தி விஸேஸேத்வா வுத்தம். ஆத³ராகரணவஸேனேவாதி ஆத³ராகரணமத்தவஸேனேவாதி விஸேஸனிவத்திஅத்தோ² ஏவ-ஸத்³தோ³ தமேவ நிவத்தேதப்³ப³ம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதி, நாஞ்ஞதா². கோஸஜ்ஜாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன தோ³ஸாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. ஆத³ராகரணம் நிருஸ்ஸுக்கதா ஏவாதி ஆத³ரம் கரோந்தா நிருஸ்ஸுக்கபா⁴வேனேவ ந ஹோந்தி, ந பன ஆத³ரம் ந கரோந்தியேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகச்சே பன ‘‘அகம்மஞ்ஞஸரீரதாய அஞ்ஞவிஹிததாய ச கீ²ணாஸவானம் அஸக்கச்சதா³னாதி³பவத்தி ந அனாத³ரவஸேனா’’தி வத³ந்தி.

1421. அதிபகு³ணானந்தி ஸுபா⁴விதானம் ஸுட்டு²தரம் வஸிப்பத்தானம். ஏவம் பகு³ணஜ்ஜா²னேஸுபி பவத்தி ஹோதி தத்த² விசாரணுஸ்ஸாஹஸ்ஸ மந்த³பா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. புப்³பே³ த³ஸ்ஸிதந்தி ‘‘தீணி லக்க²ணானீதி அஹந்தி வா’’திஆதி³னா புப்³பே³ த³ஸ்ஸிதம். ‘‘அவிஜ்ஜமானோ அபரமத்த²பா⁴வதோ, விஜ்ஜமானோ ச லோகஸங்கேதஸித்³தி⁴யா ஸம்முதிஸச்சபா⁴வதோ அத்தோ² அரீயதி சித்தேன க³ம்மதி ஞாயதீ’’தி ஆசரியா வத³ந்தி. யதோ தப்³பி³ஸயா சித்துப்பாதா³ நவத்தப்³ப³ம் ஆரம்மணம் ஏதேஸந்தி நவத்தப்³பா³ரம்மணாதி அஞ்ஞபத³த்த²ஸமாஸவஸேன வுச்சந்தி. அயம் பன வாதோ³ ஹேவத்தி²கவாதோ³ விய ஹோதீதி தஸ்ஸ அச்சந்தம் அவிஜ்ஜமானதம் மஞ்ஞந்தோ இதோ ச அஞ்ஞதா² அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்முதிஸச்சே பனா’’திஆதி³மாஹ. கத²ம் பன தஸ்ஸ அச்சந்தமவிஜ்ஜமானத்தே தப்³பி³ஸயானம் த⁴ம்மானம் பவத்தி நவத்தப்³பா³ரம்மணபா⁴வோ சாதி ஆஹ ‘‘அவிஜ்ஜமானம்பீ’’திஆதி³. பரித்தாதி³ஆரம்மணாதி ந வத்தப்³பா³தி வுத்தாதி பரித்தாத³யோ விய தஸ்ஸ விஸும் வவத்தி²தபா⁴வம் நிஸேதே⁴தி.

விக்கி²பனம் நானாரம்மணேஸு சித்தஸ்ஸ பவத்தனம். அனவட்டா²னம் ஏகஸ்மிம்யேவ பவத்திதும் அப்பதா³னம். து³தியாதி³மக்³க³புரேசாரிகம் ப²லஸமாபத்திபுரேசாரிகஞ்ச காமாவசரஞாணம் நிப்³பா³னாரம்மணதாய லோகுத்தரசித்தஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனட்டா²னியதாய ச பட²மமக்³க³புரேசாரிகஞாணேன ஸமானந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘கோ³த்ரபு⁴வோதா³னே கோ³த்ரபூ⁴தி க³ஹேத்வா’’தி.

ஸப்³ப³த்த²பாத³கந்தி நிப்பா²தே³தப்³பே³, பயோஜனே வா பு⁴ம்மம் ‘‘சேதஸோ அவூபஸமே’’திஆதீ³ஸு விய. தேன ஸப்³பே³ஸு விபஸ்ஸனாதீ³ஸு நிப்பா²தே³தப்³பே³ஸூதி அத்தோ². தேனேவாஹ ‘‘ஸப்³பே³ஸூ’’திஆதி³. அதீதம்ஸஞாணஸ்ஸ காமாவசரத்தா இத்³தி⁴விதா⁴தீ³ஸு தஸ்ஸ அக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தஸ்ஸ பன அதீதஸத்ததி³வஸதோ ஹேட்டா² யாவ பச்சுப்பன்னபடிஸந்தி⁴, தாவ விஸயோதி வத³ந்தி. அதீதஸத்ததி³வஸேஸுபி க²ந்த⁴படிப³த்³தா⁴னம் தஸ்ஸ விஸயபா⁴வோ யுத்தோ விய தி³ஸ்ஸதி.

பாத³கஜ்ஜா²னசித்தம் பரிகம்மேஹி க³ஹேத்வாதி பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ‘‘இத³ம் சித்தம் விய அயம் காயோ ஸீக⁴க³மனோ ஹோதூ’’தி புப்³ப³பா⁴க³பரிகம்மேஹி ரூபகாயஸ்ஸ விய பாத³கஜ்ஜா²னசித்தஸ்ஸபி க³ஹேதப்³ப³தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். இத³ம் பன அதி⁴ட்டா²னம் ஏவம் பவத்ததீதி வேதி³தப்³ப³ம். அதி⁴ப்பேதட்டா²னபாபுணனத்த²ம் க³ந்துகாமதம் புரக்க²த்வா பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ‘‘இத³ம் சித்தம் விய அயம் காயோ ஸீக⁴க³மனோ ஹோதூ’’தி கரஜகாயாரம்மணம் பரிகம்மம் கத்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரித்வா வுட்டா²ய பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா புன ப⁴வங்கே³ ஓதிண்ணே மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் ரூபகாயம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜதி அனுலோமானி ச. ததோ அதி⁴ட்டா²னசித்தம்பி தமேவாரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜதி. தஸ்ஸானுபா⁴வேன யதா²தி⁴ப்பேதட்டா²னம் க³தோயேவ ஹோதி. ஏவம் அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன க³ச்ச²ந்தோ பனாயம் கிம் தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே க³ச்ச²தி, உதா³ஹு டி²திக்க²ணே ப⁴ங்க³க்க²ணே வாதி? தீஸு க²ணேஸு க³ச்ச²தீதி இச்ச²ந்தி. சித்தேதி பாத³கஜ்ஜா²னசித்தே. ஸமோத³ஹதீதி சித்தானுக³திகம் சித்தம் விய ஸீக⁴க³மனம் கரோதீதி அத்தோ². யதா² ஹி சித்தம் இச்சி²தக்க²ணே அதிதூ³ரேபி விஸயம் ஆரப்³ப⁴ பவத்ததி, ஏவம் ரூபகாயஸ்ஸபி லஹுபரிவத்திபா⁴வாபாத³னம் சித்தவஸேன காயபரிணாமனம். ந சேத்த² ரூபத⁴ம்மானம் த³ந்த⁴பரிவத்திபா⁴வதோ ஏகசித்தக்க²ணேன தே³ஸந்தருப்பத்தி ந யுஜ்ஜதீதி வத்தப்³பா³ அதி⁴ட்டா²னசித்தேன ரூபகாயஸ்ஸ லஹுபரிவத்திபா⁴வஸ்ஸ ஆபாதி³தத்தா. தேனேவாஹ ‘‘சித்தவஸேன காயம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வா அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன ப்³ரஹ்மலோகம் க³ச்ச²தீ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.397). அசிந்தேய்யோ ஹி இத்³தி⁴மந்தானம் இத்³தி⁴விஸயோதி.

சித்தஸந்தானம் ரூபகாயே ஸமோத³ஹிதந்தி யத்தகேஹி சித்தேஹி தி³ஸ்ஸமானேன காயேன யதா²தி⁴ப்பேதட்டா²னப்பத்தி, தத்தகானம் சித்தானம் பப³ந்த⁴ஸ்ஸ த³ந்த⁴க³மனகரணதோ இமஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னஸ்ஸ கரஜகாயே ஆரோபிதம் தத³னுகு³ணந்தி அத்தோ². இத³ம்பி அதி⁴ட்டா²னபாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ‘‘அயம் காயோ விய இத³ம் சித்தம் த³ந்த⁴க³மனம் ஹோதூ’’தி ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டி²தஜ்ஜா²னசித்தாரம்மணம் பரிகம்மம் கத்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரித்வா ப⁴வங்க³தோ வுட்டா²ய பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா புன ப⁴வங்கே³ ஓதிண்ணே மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் பாத³கஜ்ஜா²னம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜதி அனுலோமானி ச. ததோ அதி⁴ட்டா²னசித்தம்பி தமேவாரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜதி. தஸ்ஸானுபா⁴வேன அந்தரா பஞ்சவிஞ்ஞாணாதீ³ஸு உப்பன்னேஸுபி அபதந்தோ இச்சி²தட்டா²னம் க³ச்ச²தி. ஏவம் க³ச்ச²ந்தோ ச ஸசே இச்ச²தி, பத²வீகஸிணவஸேன ஆகாஸே மக்³க³ம் நிம்மினித்வா பத³ஸா க³ச்ச²தி. ஸசே இச்ச²தி, வாயோகஸிணவஸேன வாயும் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா தூலபிசு விய வாயுனா க³ச்ச²தி. அபிச க³ந்துகாமதாவ ஏத்த² பமாணம். ஸதி ஹி க³ந்துகாமதாய ஏவம் கதாதி⁴ட்டா²னோ அதி⁴ட்டா²னவேக³க்கி²த்தோவேஸோ இஸ்ஸாஸபக்கி²த்தோ ஸரோ விய தி³ஸ்ஸமானோ க³ச்ச²தீதி. தத்த² ஆகாஸே மக்³க³ம் நிம்மினித்வா க³ச்ச²ந்தோ வினாபி அபி⁴ஞ்ஞாஞாணேன பகதிபத²வியம் விய க³ச்ச²தி. தேனேவ ‘‘பத³ஸா க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தம். வாயும் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா க³ச்ச²ந்தோ அபி⁴ஞ்ஞாஞாணஸமுட்டி²தவாயோதா⁴துபரம்பராய க³ச்ச²தி. உப⁴யத்தா²பி அந்தரா வனராமணீயகாதீ³னி பேக்க²மானோ ஆபாத²க³தே ஸத்³தே³ ச ஸுணமானோ க³ச்ச²தீதி வத³ந்தி. கேசி பன ‘‘அதி³ஸ்ஸமானேன காயேன ஏகசித்தக்க²ணேனேவ இச்சி²தட்டா²னக³மனே தி³ஸ்ஸமானேன காயேன பத³ஸா வாயுனா ச க³மனே அபி⁴ஞ்ஞாசித்தஸமுட்டி²தகாயவிஞ்ஞத்திவிப்பா²ரேன க³மன’’ந்தி வத³ந்தி. அபரே ‘‘அபி⁴ஞ்ஞாசித்தஸ்ஸ விஞ்ஞத்தினிப்³ப³த்தனகிச்சம் நத்தீ²’’தி வத³ந்தி.

அதி⁴ட்டா²னத்³வயந்தி சித்தகாயவஸேன காயசித்தபரிணாமனபூ⁴தம் ரூபகாயபாத³கஜ்ஜா²னசித்தாரம்மணம் உப⁴யம் அதி⁴ட்டா²னம். தம்ஸம்பயுத்தாயாதி யதா²வுத்தஅதி⁴ட்டா²னத்³வயஸம்பயுத்தாய. ஸுக²ஸஞ்ஞாலஹுஸஞ்ஞாபா⁴வதோதி ஸுக²ஸஞ்ஞாலஹுஸஞ்ஞாஸப்³பா⁴வதோ, தப்³பா⁴வம் ஆபஜ்ஜனதோதி அத்தோ². ஸுக²ஸஞ்ஞாதி சேத்த² உபேக்கா²ஸம்பயுத்தா ஸஞ்ஞா. உபேக்கா² ஹி ‘‘ஸந்தம் ஸுக²’’ந்தி வுத்தா. ஸாயேவ ச ஸஞ்ஞா நீவரணேஹி சேவ விதக்காதீ³ஹி பச்சனீகேஹி ச விமுத்தத்தா ‘‘லஹுஸஞ்ஞா’’திபி வேதி³தப்³பா³. தாஹி ஸமோக்கந்தாஹி ரூபகாயோபி தூலபிசு விய ஸல்லஹுகோ ஹோதி. ஸோ ஏவம் வாதக்கி²த்ததூலபிசுனா விய ஸல்லஹுகேன ஏகசித்தக்க²ணேன அதி³ஸ்ஸமானேன ச காயேன யதா²ருசி க³ச்ச²தீதி.

‘‘முத்தோ வதம்ஹி தாய அனத்த²ஸம்ஹிதாய து³க்கரகாரிகாய, ஸாது⁴ வதம்ஹி ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் ஸம்பு³ஜ்ஜ²’’ந்தி (ஸம். நி. 1.137) பவத்தம் ப⁴க³வதோ சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய மாரோ ‘‘அமுத்தபா⁴வமஸ்ஸ கரிஸ்ஸாமீ’’தி,

‘‘தபோகம்மா அபக்கம்ம, யம் ந ஸுஜ்ஜ²ந்தி மாணவா;

அஸுத்³தோ⁴ மஞ்ஞஸி ஸுத்³தோ⁴, ஸுத்³தி⁴மக்³கா³ அபரத்³தோ⁴’’தி. (ஸம். நி. 1.137) –

ஆஹாதி ஏவமாதி³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘மாராதீ³னம்பி ப⁴க³வதோ சித்தஜானனம் வுத்த’’ந்தி வுத்தம். நிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணஞ்ச புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன நிப்³பா³னா…பே… ஞாதேஸு பவத்ததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நிப்³பா³னா…பே… ஞாதேஸூதி இத³ம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணஸ்ஸ பரதோ பவத்தமானம் பச்சவேக்க²ணம் அபி⁴ஞ்ஞாஞாணஸ்ஸ விஸயே விய அபி⁴ஞ்ஞாஞாணவிஸயவிஸயேபி கதா³சி பவத்திதும் அரஹதீதி கத்வா வுத்தம். அப்பமாணாரம்மணதந்தி அப்பமாணக²ந்தா⁴ரம்மணதந்தி அத்தோ². தஸ்மாதி யஸ்மா புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ நிப்³பா³னாரம்மணபா⁴வதீ³பகோ கோசி பாடோ² நத்தி², தஸ்மா. பச்சவேக்க²ணகிச்சே வுச்சமானேதி ருள்ஹிம் அக்³க³ஹேத்வா மக்³கா³தீ³னம் அதீதானம் பதி பதி அவேக்க²னம் அனுஸ்ஸரணம் பச்சவேக்க²ணந்தி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ கிச்சம்யேவ பச்சவேக்க²ணந்தி வுச்சமானேதி அத்தோ². அனுஞ்ஞாதாதி தி³ஸ்ஸதீதி ‘‘மக்³க³ப²லனிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணதோ’’தி இத³மேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன நிப்³பா³னாரம்மணே க²ந்தே⁴ தி³ஸ்வா ‘‘இமே த⁴ம்மா கிம் நு கோ² ஆரப்³ப⁴ பவத்தா’’தி ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் நிப்³பா³னாரம்மணே பவத்ததீதி. அனாக³தம்ஸஞாணேபி ஏஸேவ நயோ.

யதி³ ஏவம் கஸ்மா பரித்தத்திகே ‘‘அப்பமாணோ த⁴ம்மோ மஹக்³க³தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.12.58) ஏத்த² ‘‘அப்பமாணா க²ந்தா⁴ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸஅனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி அஜ்ஜ²த்தத்திகே ச ‘‘ப³ஹித்³தா⁴த⁴ம்மோ ப³ஹித்³தா⁴த⁴ம்மஸ்ஸ, ப³ஹித்³தா⁴த⁴ம்மோ அஜ்ஜ²த்தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏதேஸம் விப⁴ங்கே³ஸு ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ சேதோபரியபுப்³பே³னிவாஸயதா²கம்மூபக³அனாக³தம்ஸஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.20.29) ஏத்தகமேவ வுத்தம், ந வுத்தம் நிப்³பா³னந்தி. சேதோபரியஇத்³தி⁴விதா⁴தி³ஞாணேஹி ஸஹ வுத்தத்தாதி சே, ஏவம்பி விஸும் விப⁴ஜிதப்³ப³ம் ஸியா. ந ஹி விஸும் விப⁴ஜனாரஹம் ஸஹ விப⁴ஜதீதி? ந, அவசனஸ்ஸ அஞ்ஞகாரணத்தா. யானி ஹி புது²ஜ்ஜனானம் புப்³பே³னிவாஸஅனாக³தம்ஸஞாணானி, தேஸம் அவிஸயோ ஏவ நிப்³பா³னம். அரியானம் பன மக்³க³ப²லபச்சவேக்க²ணேஹி ஸச்சி²கதனிப்³பா³னானம் இமேஹி ஞாணேஹி பச்சக்க²கரணே பயோஜனம் நத்தீ²தி ஸாதா⁴ரணேன இத்³தி⁴வித⁴ஞாணாதீ³னம் க³ஹிதத்தா நிப்³பா³னம் ந வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிப்³ப³த்தக்க²ந்த⁴ஜானனமாஹ, ந நிப்³ப³த்தகக்க²ந்த⁴ஜானனம். யதா²கம்மூபக³ஞாணகிச்சஞ்ஹி தந்தி. அத்தோ² ஸம்ப⁴வதீதி இத³ம் அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸபி அனிப்³பா³னாரம்மணதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

1429. மக்³கா³ரம்மணத்திகே யஸ்மா சித்துப்பாத³கண்டே³ போ³தி⁴தேஸு சித்துப்பாதே³ஸு ஏகந்ததோ மக்³கா³ரம்மணாயேவ கேசி நத்தி², மக்³கா³ரம்மணாயேவ பன கதா³சி மக்³கா³தி⁴பதினோ ஹோந்தி, தஸ்மா ‘‘கதமே த⁴ம்மா மக்³கா³ரம்மணா’’தி ஏகமேவ புச்ச²ம் கத்வா தயோபி கோட்டா²ஸா லப்³ப⁴மானவஸேன விப⁴த்தா. இமினா நயேன பரதோபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ‘‘சித்துப்பாதா³’’தி, ‘‘மக்³கா³ரம்மணா’’தி ச வுத்தத⁴ம்மானம்யேவ மக்³க³ஹேதுகத்தாபா⁴வம் ஸாதே⁴தும் ‘‘அஸஹஜாதத்தா’’தி இத³ம் ஹேதுவசனந்தி ‘‘அஸம்பயுத்தத்தாதி அத்தோ²’’தி வுத்தம். தேனேவாஹ ‘‘ந ஹி அரூபத⁴ம்மான’’ந்திஆதி³. ‘‘அஞ்ஞத⁴ம்மாரம்மணகாலே ஏவா’’தி அவதா⁴ரணஸ்ஸ அக்³க³ஹிதத்தா க³ரும் அகத்வா மக்³கா³ரம்மணகாலேபி மக்³கா³தி⁴பதிபா⁴வேன ந வத்தப்³பா³தி அயம்பி அத்தோ² அட்ட²கதா²யம் பரிக்³க³ஹிதோயேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘க³ரும் கத்வா பச்சவேக்க²ணகாலே’’தி ஹி வுத்தத்தா க³ரும் அகத்வா பச்சவேக்க²ணகாலேபி அத்தி² ஏவ. ததா³ ச மக்³கா³தி⁴பதிபா⁴வேன ந வத்தப்³பா³ தே த⁴ம்மாதி பி⁴ய்யோபி ஸித்³தோ⁴வாயமத்தோ².

1434. அதீதாரம்மணாவாதி உத்³த⁴டம், ‘‘அதீதாரம்மணா’’தி பன அட்ட²கதா²பாடோ² ப³ஹூஸு போத்த²கேஸு தி³ஸ்ஸதி. தஸ்மாதி யஸ்மா படிச்சஸமுப்பாத³விப⁴ங்க³வண்ணனாயம் (விப⁴. அ. 227) ‘‘மரணஸமயே ஞாதகா ‘அயம், தாத, தவத்தா²ய பு³த்³த⁴பூஜா கரீயதி, சித்தம் பஸாதே³ஹீ’தி வத்வா’’திஆதி³னா பஞ்சத்³வாரே ரூபாதி³ஆரம்மணூபஸம்ஹரணம் தத்த² ததா³ரம்மணபரியோஸானானம் சுத்³த³ஸன்னம் சித்தானம் பவத்திஞ்ச வத்வா தஸ்மிம்யேவ ஏகசித்தக்க²ணட்டி²திகே ஆரம்மணே படிஸந்தி⁴சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி பச்சுப்பன்னாரம்மணபா⁴வம் படிஸந்தி⁴யா வக்க²தி, தஸ்மாதி அத்தோ². த்³வே ப⁴வங்கா³னி ஆவஜ்ஜனம் மரணஸ்ஸாஸன்னபா⁴வேன மந்தீ³பூ⁴தவேக³த்தா பஞ்ச ஜவனானி த்³வே ததா³ரம்மணானி சுதிசித்தந்தி ஏகாத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதாதி ஆஹ ‘‘பஞ்சசித்தக்க²ணாவஸிட்டா²யுகே’’தி. இதரத்தா²தி அஞ்ஞததா³ரம்மணாய சுதியா. இதா³னி தமேவ ‘‘இதரத்தா²’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா³ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. சுதியா ததா³ரம்மணரஹிதத்தா படிஸந்தி⁴யா ச பச்சுப்பன்னாரம்மணத்தா ‘‘ரூபா…பே… ஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’தி உதா³ஹடம். ச² ப⁴வங்கா³னி பச்சுப்பன்னாரம்மணானி ஹோந்தி, நவ சித்தக்க²ணா அதீதாதி ஸத்தசித்தக்க²ணாவஸிட்டா²யுகே க³தினிமித்தே படிஸந்தி⁴யா பவத்தத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

விஜ்ஜமானமேவ காயம் ஆரம்மணம் கரோதீதி ஏதேன ஸுக²லஹுஸஞ்ஞோக்கமனேன பச்சுப்பன்னஸ்ஸேவ பூ⁴துபாதா³யரூபஸங்கா⁴தஸ்ஸ லஹுபரிவத்திபா⁴வாபாத³னம், ந பா⁴வினோதி த³ஸ்ஸேதி.

ஏத்த²ந்தரேதி அபாகடகாலதோ பட்டா²ய யாவ பாகடகாலோ, ஏதஸ்மிம் அந்தரே. யஸ்மா பன கஸ்ஸசி கிஞ்சி ஸீக⁴ம் பாகடம் ஹோதி, கஸ்ஸசி த³ந்த⁴ம், தஸ்மா ‘‘ஏகத்³வேஸந்ததிவாரா’’தி அனியமேத்வா வுத்தம். ‘‘வசனஸிலிட்ட²தாவஸேன வுத்த’’ந்தி ஏகே, கேசி பன ‘‘ஏத்த²ந்தரே பவத்தா ரூபத⁴ம்மா அரூபத⁴ம்மா ச பச்சுப்பன்னாதி க³ஹிதே ஏகோ ஸந்ததிவாரோ ஹோதி, தம் பன த்³விதா⁴ விப⁴ஜித்வா அபாகடகாலம் ஆதி³ம் கத்வா யேபு⁴ய்யேன பாகடகாலதோ ஓரபா⁴வோ ஏகோ கோட்டா²ஸோ யேபு⁴ய்யேன பாகடகாலம் ஆதி³ம் கத்வா யாவ ஸுபாகடகாலோ ஏகோதி ஏதே த்³வே ஸந்ததிவாரா. இமினா நயேன ஸேஸஸந்ததிவாரபே⁴தா³பி வேதி³தப்³பா³. தத்த² காலவஸேன ஸப்³பே³ஸம் ஸமானபா⁴வம் அக்³க³ஹேத்வா த⁴ம்மானம் ஸதி³ஸப்பவத்திவஸேன ஸந்ததிபரிச்சே²தோ³ தீ³பிதப்³போ³’’தி வத³ந்தி. கிஞ்சி கிஞ்சி காலம் ஸதி³ஸம் பவத்தமானாபி ஹி உதுசித்தாதி³ஸமுட்டா²னா ரூபத⁴ம்மா ஸந்ததிவாராதி வுச்சந்தி. யதா³ஹ ‘‘அதிபரித்தா’’திஆதி³னா, அரூபஸந்ததிபி சேத்த² யதா²வுத்தரூபஸந்ததிபரிச்சி²ன்னா ஸங்க³ஹிதாயேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஹீரதீதி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி ஆகட்³ட⁴னீயட்டா²னபா⁴வேன வுத்தம். ‘‘யோ சாவுஸோ, மனோ யே ச த⁴ம்மா’’தி விஸயிவிஸயபூ⁴தா ஏகப⁴வபூ⁴தா ச ஏகஸந்ததிபரியாபன்னா த⁴ம்மா விபா⁴க³ம் அகத்வா க³ய்ஹமானா அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னம் ஹோதி, ஸதி பன விபா⁴க³கரணே க²ணஸந்ததிபச்சுப்பன்னதா லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘அத்³தா⁴பச்சுப்பன்னம் ஹோந்தம் ஏதம் உப⁴யம் ஹோதீ’’தி.

தஸ்ஸாதி மஹாஜனஸ்ஸ. அதீதாதி³விபா⁴க³ம் அகத்வாதி ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் ஸமானாகாரப்பவத்தியா உபாயம் த³ஸ்ஸேதி. ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி க²ணபச்சுப்பன்னாரம்மணத்தேபி பரிகம்மசேதோபரியஞாணானம் அயம் பாளி ஸுட்டு² நீதா ஹோதீதி அத்தோ². அதீதத்திகோ ச ஏவம் அபி⁴ன்னோ ஹோதீதி ஏவம் க²ணபச்சுப்பன்னேயேவ த⁴ம்மே இத⁴ பச்சுப்பன்னோதி க³ய்ஹமானே அஞ்ஞபத³ஸங்க³ஹிதஸ்ஸேவ அனந்தரபச்சயபா⁴வம் பகாஸேந்தோ அதீதத்திகோ ச பட்டா²னே அபே⁴த³தோ ஸம்மா அத்த²ஸ்ஸ உத்³த⁴டத்தா அவினாஸிதோ ஹோதி. அத² வா அதீதத்திகோதி பட்டா²னே அதீதத்திகபாளி, இமாய அதீதத்திகபாளியா யதா²வுத்தகாரணதோயேவ அபி⁴ன்னோ அவிஸிட்டோ² அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதீதி அத்தோ².

யதா²ஸம்ப⁴வந்தி ஆவஜ்ஜனாய அனாக³தாரம்மணதா, ஜவனானம் பச்சுப்பன்னாதீதாரம்மணதா அனாக³தபச்சுப்பன்னாதீதாரம்மணதாதி யோஜேதப்³ப³ம். நானாரம்மணதா ந ஸியா அத்³தா⁴வஸேன பச்சுப்பன்னாரம்மணத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. அயஞ்ச அத்தோ² ஏகிஸ்ஸா ஜவனவீதி²யா ஏகஸ்மிம்யேவ சித்தே பவத்தியம் ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் அனாக³தாதி³ஆரம்மணதா ஸம்ப⁴வதீதி ஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தோதி யதா²தி⁴ப்பேதஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞாசித்தஸ்ஸ க²ணபச்சுப்பன்னே பவத்திம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேனா’’திஆதி³மாஹ. தீணீதி ‘‘அதீதாரம்மணோ த⁴ம்மோ அதீதாரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆஸேவனபச்சயேன பச்சயோ, அனாக³தாரம்மணோ த⁴ம்மோ அனாக³தாரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ, பச்சுப்பன்னாரம்மணோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னாரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆஸேவனபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.19.34) பத³ந்தரஸங்க³ஹிதத⁴ம்மானபேக்கா² த⁴ம்மா தீணி பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனானீதி அத்தோ². அனாஸேவனம் நத்தீ²தி ஆஸேவனலாபே⁴ ஸதி யதா²த⁴ம்மஸாஸனே அவசனஸ்ஸ காரணம் நத்தீ²தி அவசனேன தத்த² இதரேஸம் பஞ்ஹானம் படிஸேதோ⁴ விஞ்ஞாயதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏதஸ்ஸ வாத³ஸ்ஸாதி ‘‘ஆவஜ்ஜனஜவனானம் அனாக³தபச்சுப்பன்னாரம்மணத்தேபி சேதோபரியஞாணம் ஸித்³த⁴’’ந்தி வாத³ஸ்ஸ. நிஸ்ஸயபா⁴வோதி அத்த²ஸம்ப⁴வதோ யதா²வுத்தனயஸ்ஸ ஜோதகபா⁴வோ. யந்தி சித்தம். தஸ்ஸாதி ஆவஜ்ஜனஜவனானம் க²ணபச்சுப்பன்னனிருத்³தா⁴ரம்மணதாவசனஸ்ஸ. ஏத்த² ச காலவிஸேஸம் ஆமஸதி, அனாக³தாயேவ ச ஆவஜ்ஜனா பவத்ததீதி நயித³ம் யுஜ்ஜமானகம். அத² ‘‘யம் இமஸ்ஸ சித்தம் ப⁴விஸ்ஸதி, தம் ஜானாமீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் கரோதி, ஏவம் ஸதி பரிகம்மாபி⁴ஞ்ஞாசித்தானம்பி அனாக³தாரம்மணத்தமேவாதி ஸப்³ப³த்த² ஆவஜ்ஜனஜவனானம் அனாக³தபச்சுப்பன்னாரம்மணதா ந ஸிஜ்ஜ²தீதி ஆஹ ‘‘பவத்தி…பே… வுத்தத்தா’’தி. தோ³ஸாபத்தியாதி தோ³ஸாபஜ்ஜனேன, தோ³ஸாபத்திதோ வா. ராஸிஏகதே³ஸாவஜ்ஜனபடிவேதே⁴தி யதா²ருதவஸேனேவ புரிமவாதி³பக்க²மாஹ, ஸம்பத்தஸம்பத்தாவஜ்ஜனஜானனேதி அத்தனா நித்³தா⁴ரிதபக்க²ம். புரிமவாதி³னோ நானுஜானேய்யுந்தி அத்³தா⁴ஸந்ததிபச்சுப்பன்னபத³த்த²தா அபி⁴த⁴ம்மமாதிகாயம் ஆக³தபச்சுப்பன்னபத³ஸ்ஸ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயே ட²த்வா நானுஜானேய்யும். ஏத்த² ச ஸதிபி ஸபா⁴வபே⁴தே³ ஆகாரபே⁴தா³பா⁴வதோ ஏகத்தனயவஸேன ஆவஜ்ஜனபரிகம்மாபி⁴ஞ்ஞாசித்தானம் நானாரம்மணதாதோ³ஸோ நத்தீ²தி க²ணபச்சுப்பன்னாரம்மணதா சேதோபரியஞாணஸ்ஸ புரிமவாதீ³னம் அதி⁴ப்பாயவிபா⁴வனமுகே²ன த³ஸ்ஸிதா. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஸபா⁴வபே⁴தே³ ஸதி நானாரம்மணதாதோ³ஸாபா⁴வோ நத்தி² ஏவாதி ஏகஸ்மிம் ஏவ சித்தே அத்³தா⁴ஸந்ததிவஸேன பச்சுப்பன்னாரம்மணதா விபா⁴விதா’’தி த்³வீஸுபி வாதே³ஸு யம் யுத்தம், தம் விசாரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

தேனேவாதி யஸ்மா அதீதத்திகே உப்பன்னத்திகே ச சேதோபரியஞாணஸ்ஸ வத்தமானத⁴ம்மாரம்மணபா⁴வஜோதனோ பாடோ² ந தி³ஸ்ஸதி, தேனேவ காரணேன. த்³வீஸு ஞாணேஸூதி புப்³பே³னிவாஸசேதோபரியஞாணேஸு. கம்மமுகே²ன க³ய்ஹந்தீதி ஸதிபி ஆரம்மணபா⁴வே சத்தாரோ க²ந்தா⁴ யதா²கம்மூபக³ஞாணேன கம்மத்³வாரேன குஸலாகுஸலா இச்சேவ க³ய்ஹந்தி, ந பன விபா⁴க³ஸோதி த³ஸ்ஸேதி. லோபா⁴தி³ஸம்பயோக³விஸேஸேன து³ச்சரிதபா⁴வோ, அலோபா⁴தி³ஸம்பயோக³விஸேஸேன ச ஸுசரிதபா⁴வோ லக்கீ²யதீதி து³ச்சரிதஸுசரிதானி விபா⁴வேந்தம் லோபா⁴த³யோபி விபா⁴வேதியேவ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘து³ச்சரித…பே… பா⁴வனம் ஹோதீ’’தி.

1435. அஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ ‘‘அஹ’’ந்திஆதி³பஞ்ஞத்தியா அஜ்ஜ²த்தத⁴ம்முபாதா³னதாய ஸியா கோசி அஜ்ஜ²த்தபரியாயோ, ந பன ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ அஸத்தஸந்தானேவ தஸ்ஸாதி வுத்தம் ‘‘ஸபா⁴வ…பே… அஹோந்த’’ந்தி. ததா² ஹி ‘‘அத்தனோ க²ந்தா⁴தீ³னி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ‘‘அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²விவரணவஸேன ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் க³ய்ஹமானம் அஹந்தி பஞ்ஞத்திம் ஆதி³-ஸத்³தே³ன க³ண்ஹாதீ’’தி வக்க²தி. யதி³ ஏவம் தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தத்திகேபி அஜ்ஜ²த்தபா⁴வோ வத்தப்³போ³ ஸியா? ந, ப³ஹித்³தா⁴பா⁴வஸ்ஸ விய அஜ்ஜ²த்தபா⁴வஸ்ஸபி அஜ்ஜ²த்தத்திகே நிப்பரியாயவஸேன அதி⁴ப்பேதத்தாதி. யதா³ஹ ‘‘அஸபா⁴…பே… ந வுத்த’’ந்தி. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸாவஜ்ஜனானி தஸ்ஸ புரேசாரிகஉபசாரசித்தானி தஸ்ஸ ஆரம்மணேன பவத்தனகபச்சவேக்க²ணஅஸ்ஸாத³னாதி³சித்தானி ச ஸங்க³ண்ஹாதி.

ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் தம்-ஸத்³தே³ன ஆகட்³டி⁴த்வா வத³தி, ந பன தம் ஸப்³ப³ந்தி வுத்தம், யஞ்ச தஸ்ஸ புரேசாரிகந்தி அத்தோ². லேஸவசனந்தி ஏகதே³ஸஸாருப்பேன ஸமானாரம்மணபா⁴வேன ஏகதே³ஸஸ்ஸேவ வசனம். லிஸ்ஸதி ஸிலிஸ்ஸதி ஏகதே³ஸேன அல்லீயதீதி ஹி லேஸோ. யேஸந்தி காமாவசரகுஸலாகுஸலமஹாகிரியாவஜ்ஜனசித்தானம் குஸலகிரியாபே⁴த³ஸ்ஸ ரூபாவசரசதுத்த²ஸ்ஸ ச. ஏவம் உபேக்கா²ஸஹக³தனித்³தே³ஸாதீ³ஸூதி யேஸம் அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்ததா வுத்தா, தேஸு ஏகமேவ உபேக்கா²ஸஹக³தனித்³தே³ஸம் வத்வா இதரம் ந வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி அத்தோ². ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஹேதுஸம்பயுத்தகாமாவசராதி³னித்³தே³ஸே ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்தா²பி ஹி பரித்தஸஹேதுகாதி³பா⁴வேன வுத்தேஸு த⁴ம்மேஸு ஏகமேவ வத்வா இதரம் ந வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி. அபா⁴வனானிட்ட²ப்பவத்தியாதி அபா⁴வனானிட்ட²ப்பவத்தியா அபா⁴வனாகாரஸ்ஸ உக்கம்ஸப்பவத்தியாதி அத்தோ², அபா⁴வஸ்ஸ வா உக்கம்ஸப்பவத்தியா. நவத்தப்³ப³ம் ஜாதம் அஜ்ஜ²த்தாரம்மணாதி³பா⁴வேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. தானீதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனேன ஸமானாரம்மணானி ஆவஜ்ஜனாதீ³னி. யதி³ ஏவம் ‘‘அபா⁴வனாஸாமஞ்ஞே’’தி கஸ்மா வுத்தம். ந ஹி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனாரம்மணஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணஅஸ்ஸாத³னாதி³வஸேன பவத்தசித்தானம் அபா⁴வனாகாரேன பவத்தி அத்தீ²தி? ந, அபா⁴வேதப்³ப³தாய அதி⁴ப்பேதத்தா. ந பா⁴வீயதீதி ஹி அபா⁴வனம், ந ந பா⁴வேதீதி.

க³ஹணவிஸேஸனிம்மிதானீதிஆதீ³ஸு அயமதி⁴ப்பாயோ – யதி³பி பா⁴வனாஞாணனிம்மிதாகாரமத்தேஸு ஸபா⁴வதோ அவிஜ்ஜமானேஸு விஸயேஸு யேபு⁴ய்யேன மஹக்³க³தா த⁴ம்மா பவத்தந்தி, ப³ஹித்³தா⁴காரக்³க³ஹணவஸேன பன கஸிணாதீ³னம் ப³ஹித்³தா⁴பா⁴வோதி ததா³ரம்மணத⁴ம்மா ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணாதி வுத்தம். கஸிணானஞ்ஹி ஸந்தானம் முஞ்சித்வா உபட்டா²னம் விஸேஸதோ வட்³டி⁴தகஸிணவஸேன விஞ்ஞாயதி, பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணாபா⁴வஸ்ஸ பன ந ப³ஹித்³தா⁴காரோ, நாபி அஜ்ஜ²த்தாகாரோதி உப⁴யாகாரவிது⁴ரே தஸ்மிம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணேன பவத்தியாகாரேன பவத்தமானம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனமேவ நவத்தப்³பா³ரம்மணம் வுத்தம், ந இதரே இதராகாரப்பவத்திதோதி. காமாவசரகுஸலானந்தி நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனவிபாகம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸ்ஸ விபாகாதி³கஸ்ஸாதி அத்த²வஸேன விப⁴த்தி பரிணாமேதப்³பா³. அபி⁴னீஹாராஸம்ப⁴வதோதி ஸமாபத்திசித்தஸ்ஸ அபி⁴னீஹரணாஸம்ப⁴வதோ. குஸலமேவ விபாகஸ்ஸ ஆரம்மணந்தி கத்வா ‘‘விபாகஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம்.

அஸபா⁴வத⁴ம்மத்தேபி ப³ஹித்³தா⁴காரேன க³ஹணீயபா⁴வதோ கஸிணானம் ப³ஹித்³தா⁴பா⁴வோ விய ஏகந்ததோ இத⁴ அஜ்ஜ²த்தத⁴ம்முபாதா³னதாய அஹந்தி பஞ்ஞத்தியா ஸியா அஜ்ஜ²த்தபா⁴வோதி வுத்தம் ‘‘அஜ்ஜ²த்த’’ந்திஆதி³. ‘‘க²ந்தா⁴தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன தா⁴துஆயதனாதி³ ஸங்க³ய்ஹதீ’’தி ச வத³ந்தி. ஏஸ நயோதி ‘‘அரூபக்க²ந்தே⁴ க²ந்தா⁴தி க³ஹேத்வா’’திஆதி³கம் வண்ணனானீதிம் ஆஹ. பரேஸம் க²ந்தா⁴தி³க்³க³ஹணேதி பரேஸம் க²ந்தா⁴தீ³தி இமஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ கத²னே உச்சாரணே. ஸப்³ப³ம் உபாதா³பஞ்ஞத்திம் ஆஹ ஆதி³ஸத்³தே³னாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

திகஅத்து²த்³தா⁴ரவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³கஅத்து²த்³தா⁴ரவண்ணனா

1473. அஞ்ஞதா²தி வுத்தப்பகாரஸ்ஸ த³ஸ்ஸனே. வுத்தப்பகாரஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோ ஏவ ஹி அட்ட²கதா²யம் ஸஸங்கா²ரிகானம் தி²னமித்³த⁴விரஹே அஸங்கா²ரிகஸதி³ஸீ யோஜனா ந த³ஸ்ஸிதா. ப⁴வராகா³தீ³ஸூதி ப⁴வராக³மூலிகாதீ³ஸு யோஜனாஸு.

1511. த்³வேதி உத்³த⁴ச்சாவிஜ்ஜானீவரணானி. தீணீதி காமச்ச²ந்த³ப்³யாபாத³விசிகிச்சா²ஸு ஏகேகேன உத்³த⁴ச்சாவிஜ்ஜானீவரணானி. த்³வே வா தீணி வாதி பாளியம் வா-ஸத்³த³ஸ்ஸ லுத்தனித்³தி³ட்ட²தம் ஆஹ. அத² வா நிபாதஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னேபி நாமபதா³தீ³ஹி ஏவ ஸமுச்சயாதி³அத்தோ² வுச்சதி, ந நிபாதபதே³ஹி தேஸம் அவாசகத்தாதி அந்தரேனபி நிபாதபத³ம் அயமத்தோ² லப்³ப⁴தி. ததா² வசனிச்சா²ய ஸம்ப⁴வோ ஏவ ஹேத்த² பமாணந்தி பாளியம் ‘‘த்³வே தீணீ’’தி வுத்தம். யத்த² ஸஹுப்பத்தீதிஆதி³னா ‘‘த்³வே தீணீ’’தி லக்க²ணவசனந்தி ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணமத்த²மாஹ. ததா² ஹி ‘‘ஏவஞ்ச கத்வா கிலேஸகோ³ச்ச²கே சா’’தி வுத்தம். தஸ்ஸாயமதி⁴ப்பாயோ – கிலேஸத்³வயஸஹிதஸ்ஸேவ சித்துப்பாத³ஸ்ஸ அபா⁴வேபி பாளியம் த்³விக்³க³ஹணம் கதம், கிலேஸானஞ்ச ஸம்ப⁴வந்தானம் ஸப்³பே³ஸம் ஸரூபேன க³ஹணம் ந கதந்தி த்³வே தயோதி லக்க²ணகரணந்தி விஞ்ஞாயதீதி.

யதி³ ஸப்³பா³குஸலே உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸபி உத்³த⁴ச்சஸ்ஸ ஏகோ ஏவ சித்துப்பாதோ³ விஸயபா⁴வேன வுச்சதி, அவிஜ்ஜானீவரணஸ்ஸபி ததா² வத்தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘கஸ்மா வுத்த’’ந்திஆதி³னா சோதே³தி. இதரோ உத்³த⁴ச்சனீவரணஸ்ஸேவ ததா² வத்தப்³ப³தம் அவிஜ்ஜானீவரணஸ்ஸ ததா² வத்தப்³ப³தாபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுத்தந்தே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸுத்தந்தே வுத்தேஸு பஞ்சஸு நீவரணேஸூதி உத்³த⁴ச்சஸஹக³தே உத்³த⁴ச்சஸ்ஸ அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஸஹிததம் ஆஸங்கித்வா வுத்தம். நனு ச ஸுத்தந்தேபி ‘‘அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தான’’ந்திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 2.124) அவிஜ்ஜா ‘‘நீவரண’’ந்தி வுத்தாதி? ஸச்சமேதம், ஜா²னங்கா³னம் படிபக்க²பா⁴வேன பன ஸுத்தந்தே ப³ஹுலம் காமச்ச²ந்தா³த³யோ பஞ்சேவ நீவரணானி வுத்தானீதி யேபு⁴ய்யவுத்திவஸேன ஏதம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கேசி பன ‘‘யதா² நிக்கே²பகண்டே³ குஸலபடிபக்க²பூ⁴தானி து³ப்³ப³லானிபி நீவரணானி பட்டா²னே விய த³ஸ்ஸிதானி. ததா² ஹி பட்டா²னே (பட்டா². 3.8.1) ‘நீவரணம் த⁴ம்மம் படிச்ச நீவரணோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ந புரேஜாதபச்சயா. அரூபே காமச்ச²ந்த³னீவரணம் படிச்ச தி²னமித்³த⁴னீவரணம் உத்³த⁴ச்சனீவரண’ந்திஆதி³ வுத்தம், ந ஏவம் அட்ட²கதா²கண்டே³. அட்ட²கதா²கண்டே³ பன ஜா²னபடிபக்க²பூ⁴தானியேவ நீவரணானி நித்³தி³ட்டா²னீதி ‘உத்³த⁴ச்சனீவரணம் உத்³த⁴ச்சஸஹக³தே சித்துப்பாதே³ உப்பஜ்ஜதீ’தி வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன உத்³த⁴ச்சனீவரணஸ்ஸ காமச்ச²ந்தா³தீ³ஹி ஏகதோ உப்பத்தித³ஸ்ஸனம் நிக்கே²பகண்டா³னுஸாரேன கதம் ஏகதோ உப்பத்தியா பபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ம். தத்த² ஹி பாளியம்யேவ தானி வித்தா²ரதோ வுத்தானீ’’தி வத³ந்தி. அயஞ்ச வாதோ³ ‘‘உத்³த⁴ச்சனீவரணம் உத்³த⁴ச்சஸஹக³தே சித்துப்பாதே³ உப்பஜ்ஜதீ’’தி இத³மேவ வசனம் ஞாபகந்தி கத்வா வுத்தோ. அஞ்ஞதா² அவிஜ்ஜானீவரணம் விய வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ந தி இதோ அஞ்ஞம் பரியுட்டா²னபட்டா²யீனியேவ நீவரணானி அத்து²த்³தா⁴ரகண்டே³ அதி⁴ப்பேதானீதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴கம் வசனம் அத்தி², இத³ம் வசனம் த்³வேதீணிவசனஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞேன ஸப்³ப³னீவரணஸங்கா³ஹகத்தா யதா²வுத்தவசனஸ்ஸ விஸயவிஸேஸப்பகாஸனஸங்கா²தேன பயோஜனந்தரேன வுத்தபா⁴வஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா ச ஞாபகம் ந ப⁴வதீதி தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா விசாரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

அக்³க³ஹேத்வாதி யதா²ருதவஸேனேவ அத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வா யதா² நிக்கே²பகண்ட³பட்டா²னாதீ³ஹி ந இமிஸ்ஸா பாளியா விரோதோ⁴ ஹோதி, ஏவம் அதி⁴ப்பாயோ க³வேஸிதப்³போ³தி யதா²வுத்தமேவத்த²ம் நிக³மேதி.

1577. தேஸந்தி லோபா⁴தி³தோ அஞ்ஞேஸம். த³ஸ்ஸிதாதி கத²ம் த³ஸ்ஸிதா? மானோ தாவ லோப⁴மோஹஉத்³த⁴ச்சஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹதி²னஉத்³த⁴ச்சஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, ததா² தி³ட்டி², விசிகிச்சா² மோஹஉத்³த⁴ச்சஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, தி²னம் லோப⁴மோஹதி³ட்டி²உத்³த⁴ச்சஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹமானஉத்³த⁴ச்சஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹஉத்³த⁴ச்சஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, தோ³ஸமோஹஉத்³த⁴ச்சஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, உத்³த⁴ச்சம் லோப⁴மோஹதி³ட்டி²அஹிரிகானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹதி³ட்டி²தி²னஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹமானஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹமானதி²னஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹதி²னஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, தோ³ஸமோஹஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, தோ³ஸமோஹதி²னஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, மோஹவிசிகிச்சா²அஹிரிகானோத்தப்பேஹி, மோஹஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி ஏகதோ உப்பஜ்ஜதி.

யதா² ச உத்³த⁴ச்சம், ஏவம் அஹிரிகானோத்தப்பானி ச யோஜேத்வா வேதி³தப்³பா³னி. கத²ம்? அஹிரிகம் லோப⁴மோஹதி³ட்டி²உத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹதி³ட்டி²தி²னஉத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹமானஉத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹமானதி²னஉத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹதி²னஉத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, லோப⁴மோஹஉத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, தோ³ஸமோஹஉத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, தோ³ஸமோஹதி²னஉத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, மோஹவிசிகிச்சா²உத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி, மோஹஉத்³த⁴ச்சானோத்தப்பேஹி ச ஏகதோ உப்பஜ்ஜதி. அனோத்தப்பம் லோப⁴மோஹதி³ட்டி²உத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, லோப⁴மோஹதி³ட்டி²தி²னஉத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, லோப⁴மோஹமானஉத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, லோப⁴மோஹமானதி²னஉத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, லோப⁴மோஹதி²னஉத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, லோப⁴மோஹஉத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, தோ³ஸமோஹஉத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, தோ³ஸமோஹதி²னஉத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, மோஹவிசிகிச்சா²உத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி, மோஹஉத்³த⁴ச்சாஹிரிகேஹி ச ஏகதோ உப்பஜ்ஜதீதி ஏவமேத்த² மானாதீ³னம்பி ஏகதோ உப்பத்தி வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ.

அட்ட²கதா²கண்ட³வண்ணனா நிட்டி²தா.

இதி த⁴ம்மஸங்க³ணீமூலடீகாய லீனத்த²பத³வண்ணனா

த⁴ம்மஸங்க³ணீ-அனுடீகா ஸமத்தா.