3. நிக்கே²பகண்ட³ம்

திகனிக்கே²பகதா²வண்ணனா

985. யதா²வுத்தப²ஸ்ஸபஞ்சமகாதி³ராஸிகிச்சரஹிதத்தா கேசி த⁴ம்மே விஸும் ட²பேத்வா ஸோவசஸ்ஸதாதி³அவுத்தவிஸேஸஸங்க³ண்ஹனத்த²ஞ்ச, வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன வா ச²ந்தா³த³யோ ‘‘யேவாபனா’’தி வுத்தாதி யேவாபனகானம் பது³த்³தா⁴ரேன நித்³தே³ஸானரஹதாய காரணம் வுத்தந்தி ஹத³யவத்து²ஸ்ஸ ததா² நித்³தே³ஸானரஹதாய காரணம் வத³ந்தோ ‘‘ஸுகு²முபா…பே… ஹிதஸ்ஸா’’தி ஆஹ. ஸுகு²மபா⁴வேபி இந்த்³ரியாதி³ஸபா⁴வானி உபாதா³யரூபானி ஆதி⁴பச்சாதி³வஸேன பாகடானி ஹோந்தி, ந அதம்ஸபா⁴வம் ஸுகு²முபாதா³யரூபந்தி ஹத³யவத்து²ஸ்ஸ பது³த்³தா⁴ரேன குஸலத்திகபத³பா⁴ஜனே நித்³தே³ஸானரஹதா வுத்தா. ஸுகு²மபா⁴வதோயேவ ஹி தம் மஹாபகரணேபி ‘‘யம் ரூபம் நிஸ்ஸாய மனோதா⁴து ச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ச வத்தந்தீ’’தி (பட்டா². 1.1.8) நிஸ்ஸிதத⁴ம்மமுகே²ன த³ஸ்ஸிதந்தி. வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன வா ஹத³யவத்து² பது³த்³தா⁴ரேன ந த³ஸ்ஸிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யேன பன அதி⁴ப்பாயேன ரூபகண்டே³ ஹத³யவத்து² து³விதே⁴ன ரூபஸங்க³ஹாதீ³ஸு ந வுத்தம், ஸோ ரூபகண்ட³வண்ணனாய விபா⁴விதோ ஏவாதி. நிக்கி²பித்வாதி பத³ஸ்ஸ பக்கி²பித்வாதி அத்தோ²தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘வித்தா²ரதே³ஸனம் அந்தோக³த⁴ம் கத்வா’’தி வுத்தம். மூலாதி³வஸேன ஹி தே³ஸிதா குஸலாதி³த⁴ம்மா தம்தம்சித்துப்பாதா³தி³வஸேனபி தே³ஸிதா ஏவ நாம ஹோந்தி தம்ஸபா⁴வானதிவத்தனதோதி.

மூலவஸேனாதி ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னவஸேன. ஏதானி ஹேதுபதா³தீ³னி ஹினோதி ப²லம் ஏதஸ்மா பவத்ததீதி ஹேது, படிச்ச ஏதஸ்மா ஏதீதி பச்சயோ, ஜனேதீதி ஜனகோ, நிப்³ப³த்தேதீதி நிப்³ப³த்தகோதி ஸேஸானம் வசனத்தோ². ‘‘மூலட்ட²ஸ்ஸ…பே… வுத்த’’ந்தி கஸ்மா வுத்தம், நனு ‘‘பீளனட்டோ²’’திஆதீ³ஸு விய மூலபா⁴வோ மூலட்டோ², தீணி குஸலமூலானீதி அயஞ்ச மூலதோ நிக்கே²போதி? ந, மூலஸ்ஸ அத்தோ² மூலட்டோ², ஸோ ஏவ மூலட்டோ²தி ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னட்டே²ன மூலஸபா⁴வானம் அலோபா⁴தி³த⁴ம்மானம் குஸலத⁴ம்மேஸு கிச்சவிஸேஸஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. தேனேவாஹ ‘‘அத்தோ²தி த⁴ம்மகிச்ச’’ந்தி. அத² வா அத்த²வஸேனாதி ‘‘தீணி குஸலமூலானீ’’தி வுத்தானம் தேஸம் மூலானம் ஸபா⁴வஸங்கா²தஅத்த²வஸேன, ந கா³தா²ய வுத்தஅத்த²வஸேன. யஸ்மா பன ஸோ மூலட்டோ²யேவ ச ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘அலோபா⁴தீ³ன’’ந்திஆதி³. அலோபா⁴த³யோ விய வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோபி அதி⁴கதத்தா தம்-ஸத்³தே³ன படினித்³தி³ஸிதப்³பா³தி வுத்தம் ‘‘தே குஸலமூலா தம்ஸம்பயுத்தா’’தி. தேஹி அலோபா⁴தீ³ஹீதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன வா வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோபி ஸங்க³ஹிதாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தே குஸலமூலா தம்ஸம்பயுத்தா’’தி வுத்தம்.

‘‘கதமே த⁴ம்மா குஸலா’’தி புச்சி²த்வா ப²ஸ்ஸாதி³பே⁴த³தோ சத்தாரோ க²ந்தே⁴ த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘இமே த⁴ம்மா குஸலா’’தி (த⁴. ஸ. 1) வுத்ததா க²ந்தா⁴ ச குஸலந்தி வுத்தம் ‘‘க²ந்தே⁴ஹி ஸபா⁴வதோ குஸலே பரியாதி³யதீ’’தி. வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ வாதி குஸலம்…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ வாதி. அஞ்ஞஸ்ஸ அத்தனோ ப²லஸ்ஸ. மூலேஹி குஸலானம் அனவஜ்ஜதாய ஹேதும் த³ஸ்ஸேதீதி இத³ம் ந மூலானம் குஸலஸ்ஸ அனவஜ்ஜபா⁴வஸாத⁴கத்தா வுத்தம், அத² கோ² தஸ்ஸ அனவஜ்ஜதாய ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴கத்தா. யதி³ ஹி மூலேஹி கதோ குஸலானம் அனவஜ்ஜபா⁴வோ ப⁴வேய்ய, தம்ஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸபி ஸோ ப⁴வேய்ய, மூலானம் வா தேஸம் பச்சயபா⁴வோ ந ஸியா, ஹோதி ச ஸோ. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஹேதூ ஹேது…பே… பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.1.). கிஞ்ச பி⁴ய்யோ குஸலானம் விய அகுஸலாப்³யாகதானம்பி தப்³பா⁴வோ மூலபடிப³த்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய, ததா² ஸதி அஹேதுகானம் அகுஸலாப்³யாகதானம் தப்³பா⁴வோ ந ஸியா, தஸ்மா குஸலாதீ³னம் யோனிஸோமனஸிகாராதி³படிப³த்³தோ⁴ குஸலாதி³பா⁴வோ, ந மூலபடிப³த்³தோ⁴, மூலானி பன குஸலாதீ³னம் ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னானீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸஹேதுகா ஹி த⁴ம்மா விருள்ஹமூலா விய பாத³பா ஸுப்பதிட்டி²தா தி²ரா ஹோந்தி, ந ததா² அஹேதுகாதி. தம்ஸம்பயோக³கதம் அனவஜ்ஜஸபா⁴வந்தி இத³ம்பி ந அனவஜ்ஜஸபா⁴வஸ்ஸ தம்ஸம்பயோகே³ன நிப்பா²தி³தத்தா வுத்தம், அனவஜ்ஜஸபா⁴வம் பன விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். அலோபா⁴தி³ஸம்பயோக³தோ ஹி குஸலாதீ³னம் க²ந்தா⁴னம் அனவஜ்ஜபா⁴வோ ஸுப்பதிட்டி²தோ ஜாயதி, ந அஹேதுகாப்³யாகதானம் விய ந ஸுப்பதிட்டி²தோதி. யதி³ ஏவம் ந தேஸம் க²ந்தா⁴னம் குஸலாதி³பா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஸியா? ந, அதி⁴காரதோ குஸலபா⁴வஸ்ஸ விஞ்ஞாயமானத்தா. கம்ம-ஸத்³தோ³ விய விபாகத⁴ம்மதாவாசினோ ந மூலக்க²ந்த⁴ஸத்³தா³, ஸோ ச இத⁴ அவிஸேஸதோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘கம்மேஹி ஸுக²விபாகதம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி. ஆதி³கல்யாணதம் குஸலானம் த³ஸ்ஸேதீதி யோஜனா. அனவஜ்ஜஹேதுஸபா⁴வஸுக²விபாகபா⁴வனிதா³னாதி³ஸம்பத்தியோ த³ட்ட²ப்³பா³, யோனிஸோமனஸிகாரஅவஜ்ஜபடிபக்க²தாஇட்ட²விபாகதாவஸேனபி நிதா³னாதி³ஸம்பத்தியோ யோஜேதப்³பா³. யோனிஸோமனஸிகாரதோ ஹி குஸலா அலோபா⁴தி³மூலகா, அலோபா⁴தி³ஸம்பயோக³தோ ச லோபா⁴தி³படிபக்க²ஸுக²விபாகாவ ஜாதாதி.

986. ‘‘கஸ்மா வுத்த’’ந்தி அனுயுஞ்ஜித்வா சோத³கோ ‘‘நனூ’’திஆதி³னா அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் விவரதி. இதரோ யதா²வுத்தமோஹஸ்ஸ இத⁴ ஸம்பயுத்த-ஸத்³தே³ன அவுச்சமானதம் ‘‘ஸச்சமேத’’ந்தி ஸம்படிச்சி²த்வா ‘‘தேனா’’திஆதி³னா பரிஹாரமாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ‘‘தம்ஸம்பயுத்தா’’திபதே³ன கிஞ்சாபி யதா²வுத்தமோஹோ பதா⁴னபா⁴வேன ந க³ஹிதோ, நானந்தரியகதாய பன கு³ணபா⁴வேன க³ஹிதோதி. அஞ்ஞத்த² அபா⁴வாதி யதா²வுத்தஸம்பயுத்ததோ அஞ்ஞத்த² அபா⁴வா. ந ஹி விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹக³தோ மோஹோ விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சாதி³த⁴ம்மேஹி வினா ஹோதீதி.

987. உப்பாதா³தி³ஸங்க²தலக்க²ணவினிவத்தனத்த²ம் ‘‘அனிச்சது³க்க²அனத்ததா’’தி வுத்தம். உப்பாதா³த³யோ பன தத³வத்த²த⁴ம்மவிகாரபா⁴வதோ தம்தம்த⁴ம்மக்³க³ஹணேன க³ஹிதாயேவ. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ஜராமரணம் த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹித’’ந்தி (தா⁴து. 71), ‘‘ரூபஸ்ஸ உபசயோ’’தி ச ஆதி³. கேஸகும்பா⁴தி³ ஸப்³ப³ம் நாமம் நாமபஞ்ஞத்தி, ரூபவேத³னாதி³உபாதா³னா ப்³ரஹ்மவிஹாராதி³கோ³சரா உபாதா³பஞ்ஞத்தி ஸத்தபஞ்ஞத்தி, தம்தம்பூ⁴தனிமித்தம் பா⁴வனாவிஸேஸஞ்ச உபாதா³ய க³ஹேதப்³போ³ ஜா²னகோ³சரவிஸேஸோ கஸிணபஞ்ஞத்தி. பரமத்தே² அமுஞ்சித்வா வோஹரியமானாதி இமினா விஹாரமஞ்சாதி³பஞ்ஞத்தீனம் ஸத்தபஞ்ஞத்திஸதி³ஸதம் த³ஸ்ஸேதி, யதோ தா ஸத்தபஞ்ஞத்திக்³க³ஹணேன க³ய்ஹந்தி. ஹுத்வா அபா⁴வபடிபீளனஅவஸவத்தனாகாரபா⁴வதோ ஸங்க²தத⁴ம்மானம் ஆகாரபா⁴வதோ ஸங்க²தத⁴ம்மானம் ஆகாரவிஸேஸபூ⁴தானி லக்க²ணானி விஞ்ஞத்திஆத³யோ விய வத்தப்³பா³னி ஸியும், தானி பன நிஸ்ஸயானபேக்க²ம் ந லப்³ப⁴ந்தீதி பஞ்ஞத்திஸபா⁴வானேவ தஜ்ஜாபஞ்ஞத்திபா⁴வதோதி ந வுத்தானி, ஸத்தக⁴டாதி³தோ விஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் பன அட்ட²கதா²யம் விஸும் வுத்தானீதி. ந ஹி கோ…பே… வத்தும் யுத்தம் குஸலத்திகஸ்ஸ நிப்பதே³ஸத்தா.

988. ப⁴வதி ஏத்தா²தி பூ⁴மி, நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வதோ ஸுக²ஸ்ஸ பூ⁴மி ஸுக²பூ⁴மி. ஸுக²வேத³னாஸஹிதம் சித்தம். தஸ்ஸ பூ⁴மிபே⁴தே³ன நித்³தா⁴ரணத்த²ம் தம்னிஸ்ஸயபூ⁴தா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ‘‘காமாவசரே’’தி வுத்தா. தஸ்ஸ வா ஏகதே³ஸபூ⁴தஸ்ஸ ஸமுதா³யபா⁴வதோ ஆதா⁴ரணபா⁴வேன அபேக்கி²த்வா தம்ஸமானபூ⁴மி ‘‘காமாவசரே’’தி வுத்தா. தத்த² ‘‘ஸுக²பூ⁴மியம் காமாவசரே’’தி த்³வேபி பு⁴ம்மவசனானி பி⁴ன்னாதி⁴கரணபா⁴வேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தானீதி உப⁴யேஸம்பி ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வேன அத்த²யோக³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுக²பூ⁴மீதி காமாவசராத³யோபி யுஜ்ஜந்தீ’’தி வுத்தம். யதே²வ ஹி சித்தம், ஏவம் ஸப்³பே³பி பரித்தஸுகே²ன ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வதோ பூ⁴மி காமாவசராதி. அட்ட²கதா²யம்பி வா அயமத்தோ² வுத்தோயேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘சித்த’’ந்தி ஹி சித்துப்பாதோ³பி வுச்சதி. தேன வுத்தம் ‘‘சித்தம் உப்பன்னந்தி ஏத்த² சித்தமேவ அக்³க³ஹேத்வா பரோபண்ணாஸகுஸலத⁴ம்மேஹி ஸத்³தி⁴ம்யேவ சித்தம் க³ஹித’’ந்தி. ஏவஞ்ச கத்வாதி ஸுக²பூ⁴மியந்தி சித்துப்பாத³ஸ்ஸ விஞ்ஞாயமானத்தா. விபா⁴க³த³ஸ்ஸனம் விஸேஸத³ஸ்ஸனம். பா⁴ஸிதப்³ப³ம் பா⁴ஸிதம், ததே³வ அத்தோ²தி பா⁴ஸிதத்தோ². அபி⁴தே⁴ய்யத்தோ². தத³த்த²விஞ்ஞாபனேனாதி திகது³கானம் குச்சி²தானம் ஸலனாதி³அத்த²தீ³பகேன.

994. கோ பன வாதோ³ க²ந்தா⁴ரம்மணஸ்ஸாதி புப்³பா³பரபா⁴வேன வத்தமானே அரஹதோ க²ந்தே⁴ ஏகத்தனயவஸேன ஸந்தானதோ ‘‘அம்ஹாகம் மாதுலத்தே²ரோ’’திஆதி³னா ஆலம்பி³த்வா பவத்தமானம் உபாதா³னம் தஸ்ஸ உபாதா³னக்க²ந்தே⁴யேவ க³ண்ஹாதி. ஸதிபி தம்ஸந்ததிபரியாபன்னே லோகுத்தரக்க²ந்தே⁴ தத்த² பவத்திதும் அஸமத்த²பா⁴வதோ கா பன கதா² க²ந்தே⁴ ஆரப்³ப⁴ பவத்தமானே. ஏதேன நத்தி² மக்³கோ³ விஸுத்³தி⁴யா, நத்தி² நிப்³பா³னந்தி ஏவமாதி³வஸேன பவத்தா மிச்சா²தி³ட்டி²ஆத³யோ ந மக்³கா³தி³விஸயா தம்தம்பஞ்ஞத்திவிஸயாதி தீ³பிதம் ஹோதி.

998. ஏவம் ஸம்…பே… லேஸிகாதி அனுபாதா³னியேஹி அஸம்கிலேஸிகானம் பே⁴தா³பா⁴வமாஹ.

1006. அவிஜ்ஜமானோ ச ஸோ நிச்சாதி³விபரியாஸாகாரோ சாதி அவி…பே… ஸாகாரோதி பத³ச்சே²தோ³. தி³ட்டி²யா நிச்சாதி³அவிஜ்ஜமானாகாரேன க³ய்ஹமானத்தேபி ந ததா³காரோ விய பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானோ, அத² கோ² விஜ்ஜமானோ காயோ ஸக்காயோதி அவிஜ்ஜமானனிச்சாதி³விபரியாஸாகாரதோ விஸேஸனந்தி லோகுத்தரா ந இத³ம் விஸேஸனம் அரஹந்தி ‘‘ஸந்தோ விஜ்ஜமானோ காயோ ஸக்காயோ’’தி. வத்து² அவிஸேஸிதம் ஹோதீதி இத³ம் ‘‘ஸதீ காயே’’தி ஏத்த² காய-ஸத்³தோ³ ஸமூஹத்த²தாய அனாமஸிதவிஸேஸம் க²ந்த⁴பஞ்சகம் வத³தீதி அதி⁴ப்பாயேன வுத்தம். பஸாத³காயோ விய குச்சி²தானம் ராகா³தீ³னம் உப்பத்திட்டா²னதாய காயோதி வுச்சதீதி ஏவம் பன அத்தே² ஸதி தி³ட்டி²யா வத்து² விஸேஸிதமேவ ஹோதீதி லோகுத்தராபி அபனீதா. ந ஹி லோகுத்தரா க²ந்தா⁴ உப்பத்திட்டா²னதாய ‘‘காயோ’’தி வுச்சந்தீதி. ஸுத்³தி⁴யா அஹேதுபூ⁴தேனாதி கோ³ஸீலாதி³னா, லோகியஸீலேன வா லோகுத்தரஸீலஸ்ஸ அபத³ட்டா²னேன. ‘‘அவீதிக்கமனீயதாஸததம்சரிதப்³ப³தாஹி வா ஸீலம், தபோசரணபா⁴வேன ஸமாதி³ன்னதாய வதம். அத்தனோ க³வாதி³பா⁴வாதி⁴ட்டா²னம் ஸீலம், க³ச்ச²ந்தோயேவ ப⁴க்க²னாதி³க³வாதி³கிரியாகரணம் வதம். அகத்தப்³பா³பி⁴மததோ நிவத்தனம் வா ஸீலம், தம்ஸமாதா³னவதோ வேஸபோ⁴ஜனகிச்சசரணாதி³விஸேஸபடிபத்தி வத’’ந்தி ச ஸீலப்³ப³தானம் விஸேஸம் வத³ந்தி.

1007. இமஸ்ஸுப்பாதா³ இத³ம் உப்பஜ்ஜதீதி உப்பாதோ³தி ந ஜனனமத்தம் அதி⁴ப்பேதம், அத² கோ² அனிரோதோ⁴பீதி ‘‘அவிகா⁴தம் ஜனஸத்³தோ³ வத³தீ’’தி ஆஹ. தத்தா²யம் ஜன-ஸத்³தே³ நயோ, ஜனிதாதி ஜனா, அவிஹதாதி அத்தோ². புதூ² ஜனா ஏதேஸந்தி புது²ஜ்ஜனாதி புது²ஸத்து²மானினோ ஸத்தா. அபி⁴ஸங்க²ரணாதி³அத்தோ² வா ஜன-ஸத்³தோ³ அனேகத்த²த்தா தா⁴தூனம். க²ந்தா⁴யதனாதீ³னம் ஸவனாதீ⁴னத்தா பஞ்ஞாசக்கு²படிலாப⁴ஸ்ஸ தேஸம் ஸவனாபா⁴வதீ³பகம் ‘‘அஸ்ஸுதவா’’தி இத³ம் பத³ம் அந்த⁴தம் வத³தி.

கதம் ஜானந்தீதி அத்தனா பரேஹி ச கதம் குஸலாகுஸலம் தேஹி நிப்பா²தி³தம் ஸுக²து³க்க²ம் யாதா²வதோ ஜானந்தி. பரேஸம் அத்தனா, அத்தனோ ச பரேஹி கதம் உபகாரம் யதா²வுத்தாகாரேன பாகடம் கரோந்தி. ப்³யாதி⁴ஆதீ³ஹி து³க்கி²தஸ்ஸ உபட்டா²னாதி³காதப்³ப³ம், ஸம்ஸாரது³க்க²து³க்கி²தஸ்ஸேவ வா யதா²வுத்தாகாரேன காதப்³ப³ம் கரோந்தி. அரியகரத⁴ம்மா அரியஸச்சானீதி புரிமஸச்சத்³வயவஸேன வுத்தம் ‘‘விபஸ்ஸியமானா அனிச்சாத³யோ’’தி. பரிஞ்ஞாதி³விஸேஸேன வா பஸ்ஸியமானாதி அத்தே² ஸதி அனிச்சாத³யோதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன நிச்சம்பி நிப்³பா³னம் க³ஹிதந்தி சதுஸச்சவஸேனபி யோஜேதப்³ப³ம், அனிச்சத்தாத³யோ வா ‘‘அனிச்சாத³யோ’’தி வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அவஸேஸகிலேஸா கிலேஸஸோதம். ஞாணந்தி யாதா²வதோ ஜானனம். யதா²பூ⁴தாவபோ³தே⁴ன ஹி தஸ்ஸ தானி அனுப்பத்தித⁴ம்மதம் ஆபாதி³ததாய ஸந்தானே அப்பவேஸாரஹானி ‘‘ஸம்வுதானி பிஹிதானீ’’தி ச வுச்சந்தி. ததா²தி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரானம் விப்பகாரஸ்ஸ க²மனாகாரேன. அவிபரீதத⁴ம்மா ஏதாய நிஜ்ஜா²யம் க²மந்தீதி பஞ்ஞா க²ந்தீதி. அது³ட்ட²ஸ்ஸேவ திதிக்கா²பா⁴வதோ ததா²பவத்தா க²ந்தா⁴தி அதோ³ஸப்பதா⁴னா க²ந்தா⁴ வுத்தாதி ‘‘அதோ³ஸோ ஏவ வா’’தி ததியோ விகப்போ வுத்தோ. ஸதிபடிபக்க²த்தா அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸானம் ‘‘முட்ட²ஸ்ஸச்ச’’ந்தி வுத்தா. அக்க²ந்தி தோ³ஸோ. ஸஸ்ஸதாதி³அந்தவினிமுத்தா த⁴ம்மட்டி²தீதி ஸஸ்ஸதுச்சே²தா³தி³கா³ஹோ தப்படிலோமபா⁴வோ வுத்தோ. தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதோ³ நிப்³பா³னே படிலோமபா⁴வோ. சரிமானுலோமஞாணவஜ்ஜ²தண்ஹாதி³கோ கிலேஸோதி வுத்தோ, படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனஞாணத³ஸ்ஸனானி விய கோ³த்ரபு⁴ஞாணம் கிலேஸானம் அப்பவத்திகரணபா⁴வேன வத்ததி, கிலேஸவிஸயாதிலங்க⁴னபா⁴வேன பன பவத்ததீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸங்கா²ர…பே… பஹான’’ந்தி.

தி³ட்டி²யாதீ³னம் ஸமுத³யஸபா⁴க³தா கம்மஸ்ஸ விகுப்பாத³னே ஸஹகாரீகாரணபா⁴வோ, த³ஸ்ஸனாதி³ப்³யாபாரம் வா அத்தானஞ்ச த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சம் சக்கா²தீ³னந்தி ஏவஞ்ஹி யதா²தக்கிதம் அத்தானம் ரூபந்தி க³ண்ஹாதி. யதா²தி³ட்ட²ந்தி தக்கத³ஸ்ஸனேன யதோ²பலத்³த⁴ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி தி³ட்டி²க³திகோ ரூபாயதனமேவ அத்தாதி க³ண்ஹாதீதி. இமிஸ்ஸாபவத்தியாதி ஸாமஞ்ஞேன ரூபம் அத்தாதி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகபூ⁴தாய பவத்தியா. ரூபே…பே… மானந்தி சக்கா²தீ³ஸு தம்ஸபா⁴வோ அத்தாதி பவத்தமானம் அத்தக்³க³ஹணம். அனஞ்ஞத்தாதி³க்³க³ஹணந்தி அனஞ்ஞத்தம் அத்தனியஅத்தனிஸ்ஸிதஅத்தாதா⁴ரதாக³ஹணம். வண்ணாதீ³னந்தி வண்ணருக்க²புப்ப²மணீனம். நனு ச ருக்க²புப்ப²மணியோ பரமத்த²தோ ந விஜ்ஜந்தி? ஸச்சம் ந விஜ்ஜந்தி, தது³பாதா³னம் பன விஜ்ஜதீதி தம் ஸமுதி³தாதி³ப்பகாரம் இத⁴ ருக்கா²தி³பரியாயேன வுத்தந்தி ருக்கா²தி³னித³ஸ்ஸனேபி ந தோ³ஸோ சா²யாருக்கா²தீ³னம் விய ரூபஸ்ஸ அத்தனோ ச ஸம்ஸாமிபா⁴வாதி³மத்தஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா.

1008. ஜாதிஆதி³ஸபா⁴வந்தி ஜாதிப⁴வாதீ³னம் நிப்³ப³த்தினிப்³ப³த்தனாதி³ஸபா⁴வம், உப்பாத³னஸமத்த²தா பச்சயபா⁴வோ.

1009. ஸாமஞ்ஞேன ‘‘ததே³கட்டா² கிலேஸா’’தி (த⁴. ஸ. 1010), பரதோ ‘‘அவஸேஸோ லோபோ⁴’’திஆதி³வசனதோ (த⁴. ஸ. 1011) பாரிஸேஸதோ ஸாமத்தி²யதோ வா லப்³ப⁴மானதாய ஸதிபி ஆக³தத்தே ஸரூபேன பபே⁴தே³ன வா தி³ட்டி²ஆத³யோ விய அனாக³தத்தா லோபா⁴த³யோ ‘‘அனாக³தா’’தி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘இத⁴ …பே… ஸ்ஸேது’’ந்தி. அத்த²தோ விஞ்ஞாயதி லோபா⁴தீ³ஹி ஸஹஜாதா ஹுத்வா தி³ட்டி²யா ஏவ பாளியம் வுத்தகிலேஸபா⁴வதோ. இதிபி அத்தோ² யுஜ்ஜதி ஸம்யோஜனகிலேஸானம்பி படினித்³தே³ஸாரஹத்தா ஸம்பயுத்தஸமுட்டா²னபா⁴வதோ ச. ஸம்யோஜனரஹிதேஹீதி ஸம்யோஜனபா⁴வரஹிதேஹி தி²னஉத்³த⁴ச்சஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி, தி²னஅஹிரிகானோத்தப்பேஹி வா.

1013. ஏகதே³…பே… வத³தி அவயவேனபி ஸமுதா³யோ வுச்சதீதி. ஹேது ஏதேஸம் அத்தீ²தி வா ஹேதுகா. அனியதோதி ந அவதா⁴ரிதோ. புரிமபதா³வதா⁴ரணவஸேன க³ஹேதப்³ப³த்த²த்தா விவரணீயத்த²வா. அத்த²தோ நிக்கி²பிதுந்தி ‘‘தயோ குஸலஹேதூ அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 1060) விய புரிமனயேன த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேயேவ ஹேதுபஹாதப்³ப³ஹேதுகபே⁴த³தோ அத்த²த³ஸ்ஸனவஸேன நித்³தி³ஸிதுந்தி அத்தோ².

1029. அபி⁴ஞ்ஞாயுத்தவஜ்ஜானம் மஹக்³க³தானம் பரித்தாரம்மணத்தாபா⁴வா ‘‘மஹக்³க³தா வா இத்³தி⁴விதா⁴த³யோ’’தி வுத்தம். அதீதம்ஸஞாணஸ்ஸ காமாவசரத்தா ‘‘சேதோ…பே… ஞாணஸம்பயுத்தா’’தி ஆஹ.

1035. அனந்தரே நியுத்தானீதி சுதிஅனந்தரம் ப²லம் அனந்தரம், தஸ்மிம் நியுத்தானி தம் ஏகந்தேன நிப்பா²த³னதோ அனதிக்கமனகானீதி அத்தோ². வுத்தப்பகாரஸ்ஸ அனந்தரஸ்ஸ கரணம் அனந்தரம், தம் ஸீலானீதி யோஜேதப்³ப³ம். அனேகேஸு ஆனந்தரியேஸு கதேஸு கிஞ்சாபி ப³லவதோயேவ படிஸந்தி⁴தா³னம், ந இதரேஸம், அத்தனா பன காதப்³ப³கிச்சஸ்ஸ தேனேவ கதத்தா தஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴னவஸேன பவத்தனதோ ந இதரானி தேன நிவாரிதப²லானி நாம ஹோந்தி, கோ பன வாதோ³ படிபக்கே²ஸு குஸலேஸூதி வுத்தம் ‘‘படிபக்கே²ன அனிவாரணீயப²லத்தா’’தி. ‘‘அனேகஸ்மிம்பி…பே… நத்தீ²’’தி கஸ்மா வுத்தம், நனு அனேகேஸு ஆனந்தரியேஸு கதேஸு ப³லவம்யேவ படிஸந்தி⁴தா³யகந்தி தேன இதரேஸம் விபாகோ படிபா³ஹிதோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ந ச தேஸ’’ந்திஆதி³. தஞ்ச தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அப்படிபா³ஹகத்தம் மாதிகாவண்ணனாயம் வித்தா²ரேன விசாரிதமேவ.

அத்த²தோ ஆபன்னம் அக்³க³ஹேத்வா யதா²ருதவஸேனேவ பாளியா அத்த²ம் க³ஹேத்வா தேஸம் வாதா³னம் தப்பரபா⁴வேன பவத்திம் ஸந்தா⁴ய அஹேதுகவாதா³தீ³னம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புரிமவாதோ³’’திஆதி³ வுத்தம். அனிய்யானிகனிய்யானிகபே⁴த³ம் பன ஸம்பா⁴ரகம்மம் ப³ந்த⁴மோக்க²ஹேதூதி ப³ந்த⁴மோக்க²ஹேதும் படிஸேதே⁴ந்தோபி கம்மம் படிஸேதே⁴தி. ஸுமங்க³லவிலாஸினியம் பன விபாகஸ்ஸ கம்மகிலேஸஸமாதி⁴பஞ்ஞானம் ஹேதுபா⁴வதோ விபாகோபி ப³ந்த⁴மோக்க²ஹேதூதி ‘‘நத்தி² ஹேதூதி வத³ந்தோ உப⁴யம் படிபா³ஹதீ’’தி (தீ³. நி. அட்ட². 1.170-172) வுத்தம். தத்த² கம்மம் படிஸேதே⁴ந்தேனபி விபாகோ படிஸேதி⁴தோ ஹோதி, விபாகம் படிஸேதே⁴ந்தேனபி கம்மந்தி தயோபி ஏதே வாதா³ அத்த²தோ உப⁴யபடிஸேத⁴காதி வேதி³தப்³பா³. நியதமிச்சா²தி³ட்டி²ந்தி அஹேதுகவாதா³தி³படிஸம்யுத்தே அஸத்³த⁴ம்மே உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வினிச்ச²யபஸுதஸ்ஸ ‘‘நத்தி² ஹேதூ’’திஆதி³னா ரஹோ நிஸீதி³த்வா சிந்தேந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் ஆரம்மணே மிச்சா²ஸதி ஸந்திட்ட²தி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, ஜவனானி ஜவந்தி. பட²மஜவனே ஸதேகிச்சோ² ஹோதி, ததா² து³தியாதீ³ஸு. ஸத்தமே அதேகிச்ச²பா⁴வம் பத்தோ நாம ஹோதி. யா ஏவம் பவத்தா தி³ட்டி², தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘நியதமிச்சா²தி³ட்டி²’’ந்தி. ததோ புரிமபா⁴வா அனியதா.

1039. ஸஹஜாத அஞ்ஞமஞ்ஞ நிஸ்ஸய அத்தி² அவிக³தாதி³விஸிட்ட²பா⁴வேபி மக்³க³பச்சயஸ்ஸ ஸம்பயோக³விஸிட்ட²தாதீ³பனேனேவ ஸஹஜாதாதி³விஸிட்ட²தாபி விஞ்ஞாயதீதி பாளியம் ‘‘ஸம்பயுத்தோ’’தி வுத்தந்தி ‘‘ஸம்பயோக³விஸிட்டே²னா’’தி வுத்தம். மக்³க³…பே… த³ஸ்ஸேதும், ந பன மக்³க³ங்கா³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் மக்³க³பச்சயபா⁴வாபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் ஸதீதி யதி³ மக்³க³ங்கா³னம் மக்³க³பச்சயலாபி⁴தாய பகாஸனோ பட²மனயோ, ஏவம் ஸந்தே. மக்³க³ங்கா³னிபி வேத³னாத³யோ விய மக்³க³ஹேதுகபா⁴வேன வத்தப்³ப³த்தா அமக்³க³ஸபா⁴வானம் அலோபா⁴தீ³னம் தத³ஞ்ஞேஸம் தது³ப⁴யஸபா⁴வானம் த⁴ம்மானம் பச்சயபா⁴வதீ³பனே ததியனயே விய ந ட²பேதப்³பா³னீதி ஆஹ ‘‘ட²பேத்வாதி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா’’தி. புப்³பே³தி புரிமனயே.

து³தியனயேபீதி பி-ஸத்³தே³ன பட²மனயம் ஸம்பிண்டே³தி. தேன ஸம்மாதி³ட்டி²யா புரிமஸ்மிம் நயத்³வயே ட²பிதத்தா தஸ்ஸ ஸஹேதுகபா⁴வத³ஸ்ஸனோ ததியனயோ ஆரத்³தோ⁴தி த³ஸ்ஸேதி. ததியனயே ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸஹேதுகபா⁴வத³ஸ்ஸனம் அனிச்ச²ந்தோ சோத³கோ ‘‘கத²ம் த³ஸ்ஸிதோ’’தி சோதே³த்வா ‘‘நனூ’’திஆதி³னா அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் விவரதி. இதரோ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³னா த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³ப³ஹேதுபா⁴வேன வுத்தானம்பி லோபா⁴தீ³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜேகட்ட²ஸம்பயுத்தஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னதோ த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³ப³ஹேதுகஸங்க³ஹோ விய மக்³க³ஹேதுபா⁴வேன வுத்தாயபி ஸம்மாதி³ட்டி²யா மக்³க³ஹேதுகபா⁴வோபி யுஜ்ஜதி மக்³க³ஹேதுஸம்பயுத்தஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸேதி.

ததோ அஞ்ஞஸ்ஸேவாதி ததோ ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கா²தஹேதுதோ அஞ்ஞஸ்ஸ அலோபா⁴தோ³ஸஸ்ஸேவ. அஞ்ஞேனாதி ‘‘மக்³கோ³ ஹேதூ’’தி இதோ அஞ்ஞேன. அலோபா⁴தோ³ஸானம்யேவ அதி⁴ப்பேதத்தா தேஸம்யேவ ஆவேணிகேன மக்³க³ஹேதூதி இமினா பரியாயேன. ஸாதா⁴ரணேன பரியாயேனாதி திண்ணம்பி ஹேதூனம் அதி⁴ப்பேதத்தா மக்³கா³மக்³க³ஸபா⁴வானம் ஸாதா⁴ரணேன மக்³க³ஹேதுமக்³க³ஹேதூதி இமினா பரியாயேன. தேஸந்தி ஹேதூனம். அஞ்ஞேஸந்தி ஹேதுஸம்பயுத்தானம். அத்த²விஸேஸவஸேனாதி ‘‘மக்³க³ஹேதுகா’’தி பாளியா அத்த²விஸேஸவஸேன. அமோஹேன அலோபா⁴தோ³ஸாமோஹேஹி ச ஸேஸத⁴ம்மானம் ஸஹேதுகபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தா து³தியததியனயா ‘‘ஸரூபதோ ஹேதுஹேதுமந்தத³ஸ்ஸன’’ந்தி வுத்தா. ததா²அத³ஸ்ஸனதோதி ஸரூபேன அத³ஸ்ஸனதோ. அத்தே²ன…பே… க³மனதோதி ‘‘மக்³க³ங்கா³னி ட²பேத்வா தம்ஸம்பயுத்தோ’’தி (த⁴. ஸ. 1039) வசனதோ மக்³க³ஸபா⁴வானம் த⁴ம்மானம் மக்³க³பச்சயதாஸங்கா²தோ ஸம்பயுத்தானம் ஹேதுபா⁴வோ ஸரூபதோ த³ஸ்ஸிதோ. மக்³க³ஹேதுபூ⁴தாய பன ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸம்பயுத்தானம் ஹேதுஹேதுபா⁴வோ அத்த²தோ ஞாபிதோ ஹோதீதி அத்தோ².

1040. அஸபா⁴வத⁴ம்மோ க³ருகாதப்³போ³ ந ஹோதீதி ‘‘ஸபா⁴வத⁴ம்மோ’’தி வுத்தம். தேனேவ பட்டா²னவண்ணனாயம் (பட்டா². அட்ட². 1.3) ‘‘ஆரம்மணாதி⁴பதி ஜாதிபே⁴த³தோ குஸலாகுஸலவிபாககிரியரூபனிப்³பா³னவஸேன ச²ப்³பி³தோ⁴’’தி வக்க²தி. மக்³கா³தீ³னி ட²பேத்வாதி மக்³கா³தீ³னி பஹாய. அஞ்ஞேஸந்தி மக்³கா³தி³தோ அஞ்ஞேஸம். அதி⁴…பே… வஸ்ஸாதி ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயபா⁴வஸ்ஸ. பஞ்ஞுத்தரத்தா குஸலானம் லோகுத்தரகதா²ய ச பஞ்ஞாது⁴ரத்தா வீமம்ஸாதி⁴பதிஸ்ஸ ஸேஸாதி⁴பதீனம் பதா⁴னதா வேதி³தப்³பா³.

1041. பதே³ஸஸத்தவிஸயத்தா பட²மவிகப்பஸ்ஸ ஸகலஸத்தவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கப்பஸஹஸ்ஸாதிக்கமேபி வா’’திஆதி³ வுத்தம். லத்³தோ⁴காஸம் யம் ப⁴விஸ்ஸதீதி லத்³தோ⁴காஸம் யம் கம்மம் பாபுணிஸ்ஸதி. கப்பஸஹஸ்ஸாதிக்கமே அவஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜனவிபாகத்தா தத³பி…பே… வுச்சதீதி. அலத்³த⁴த்தலாப⁴தாய உப்பாதா³தி³க்க²ணம் அப்பத்தஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ அனுப்பன்னபா⁴வோ நத்தி²பா⁴வோ பாகடபா⁴வாபா⁴வதோதி வுத்தம் ‘‘நத்தி² நாம ந ஹோதீதி அனுப்பன்னோ நாம ந ஹோதீ’’தி. தத்தா²தி அரூபப⁴வங்கே³.

அவிபக்கவிபாகம் கம்மம் ஸஹகாரீகாரணஸமவாயாலாபே⁴ன அகதோகாஸம் விபாகாபி⁴முக²பா⁴வாபா⁴வதோ விபக்கவிபாககம்மஸரிக்க²கந்தி வுத்தம் ‘‘அலத்³தோ⁴…பே… தே³ய்யா’’தி. கிச்சனிப்ப²த்தியா அஸதி உப்பன்னம்பி கம்மம் அனுப்பன்னஸமானந்தி ‘‘ஓகாஸோ ந ப⁴வேய்யா’’தி ஏதஸ்ஸ ஸமத்த²தா ந ஸியாதி அத்த²மாஹ. தேன அபசயகா³மிகம்மகிச்சஸ்ஸ ஓகாஸாபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. புப்³பே³ நிரத்த²கத்தா உப்பத்தியா ஓகாஸோ ந ப⁴வேய்யாதி பயோஜனாபா⁴வதோ கம்முப்பத்தியா ஓகாஸாபா⁴வோ வுத்தோ. ‘‘விபாகதோ அஞ்ஞஸ்ஸ பவத்திஓகாஸோ ந ப⁴வேய்யா’’தி இமினா அஸம்ப⁴வதோதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ. து⁴வவிபாகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன நித³ஸ்ஸனமத்தபூ⁴தேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. அரியமக்³க³ஆனந்தரியகம்மானம் விய மஹக்³க³தகம்மானம் நியதஸபா⁴வதாபா⁴வா அட்ட²ஸமாபத்தீனம் ‘‘ப³லவவிரஹே’’திஆதி³னா ஸவிஸேஸனது⁴வவிபாகதா வுத்தா. ஏத்த² ச ‘‘பஞ்ச ஆனந்தரியகம்மானீ’’தி நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் நியதமிச்சா²தி³ட்டி²யாபி து⁴வவிபாகத்தா. யஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா யோ விபாகோ நியோக³தோ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, ஸோ தஸ்ஸ அனாக³தகாலேபி உப்பாதி³வோஹாரம் லப⁴தி. ஸோ ச உப்பாதி³வோஹாரோ ஆயூஹிதகம்மவஸேன வுச்சமானோ பா⁴வினா ஆயூஹிதபா⁴வேன மக்³கோ³ அனுப்பன்னோதி ஏத்த² வுத்தோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம் ஆயூஹிதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

1050. உபாதா³னேஹி ஆதி³ன்னாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஞ்ஞேதி உபாதா³னாரம்மணேஹி அஞ்ஞே அனுபாதா³னியாதி அத்தோ². ஆதி³கேன க³ஹணேனாதி ‘‘அஹம் ப²லம் ஸச்சா²காஸி’’ந்தி ஏவம் பச்சவேக்க²ணஞாணஸங்கா²தேன க³ஹணேன. இதா³னி உபேதத்த²தீ³பகஸ்ஸ உப-ஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன உபாதி³ன்ன-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத்தும் ‘‘உபாதி³ன்னஸத்³தே³ன வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நிப்³பா³னஸ்ஸ அனஜ்ஜ²த்தபா⁴வதோ ‘‘அமக்³க³ப²லத⁴ம்மாயேவ வுத்தா’’தி ஆஹ. இதரேஹீதி அஜ்ஜ²த்தபதா³தீ³ஹி.

திகனிக்கே²பகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

து³கனிக்கே²பகதா²வண்ணனா

1062. மேத்தாய அயனம் உபக³மனம் மேத்தாயனம், தஞ்ச அத்தனோ ஸந்தானே மேத்தாய லாபோ⁴ உப்பாத³னம் ஸத்தானம் அனுபக³மோ அத்த²தோ மஜ்ஜனமேவாதி ‘‘மேத்தா, மேத³ன’’ந்தி வத்வா ‘‘ஸினேஹன’’ந்தி ஆஹ.

1065. தஸ்மிம் தஸ்மிம் விஸயே சித்தம் ஸம்ரஞ்ஜதீதி சித்தஸ்ஸ ஸம்ரஞ்ஜனம். தண்ஹாவிசரிதாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஏஸனாத³யோ ஸங்க³ஹிதா. தண்ஹாய விபுலதா விஸயவஸேன பவத்திவஸேன வா வேதி³தப்³பா³. அனிச்சாதி³ஸபா⁴வஸ்ஸ ரூபாதி³கஸ்ஸ நிச்சாதி³தோ க³ஹணம் அபி⁴னிவேஸோ விஸேஸதோ தண்ஹாவஸேன ஹோதி தண்ஹாரஹிதாய தி³ட்டி²யா அபா⁴வாதி உபசாரவஸேன நிமித்தஸ்ஸ கத்துபா⁴வமாஹ ‘‘நிச்சாதி³தோ க³ண்ஹந்தீ விஸம்வாதி³கா ஹோதீ’’தி. பாகடேன ஸத்³தே³ன லப்³ப⁴மானத்தா யதா²ருதவிஞ்ஞாயமானத்தா ச விஸத்திகாஸத்³த³ஸ்ஸ விஸதஸபா⁴வோ ‘‘பதா⁴னோ அத்தோ²’’தி வுத்தோ. ‘‘அந்தலிக்க²சரோ பாஸோ, ய்வாயம் சரதி மானஸோ. தேன தம் பா³த⁴யிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³வஸேன (ஸம். நி. 1.151; மஹாவ. 33) மாரேன க³ஹிததாய.

1066. அனத்த²சரணாதி³அனபி⁴ஸந்தா⁴னகதாய அட்டா²னபூ⁴தேஸு ச வஸ்ஸவாதாதி³ஸங்கா²ரேஸு உப்பன்னகோபோ விய ஸத்தேஸு அத்தா²சரணாதி³னா ஆரோபனாதி⁴ப்பாயேஸுயேவ தத³ஜ்ஜா²ரோபனவஸேன பவத்தோ யதி³பி அனாயதனுப்பத்தியா அட்டா²னாகா⁴தோயேவ ஹோதி, ஸத்தவிஸயத்தா பன ஸதி சித்தஸ்ஸ ஏகந்தப்³யாபத்தியம் கம்மபத²பே⁴தோ³ ஹோதியேவாதி ஸக்கா விஞ்ஞாதும், அட்டா²னுப்பத்தியம் பனஸ்ஸ ந ஸியா கம்மபத²பே⁴தோ³தி ஆஹ ‘‘ஸத்தேஸு உப்பன்னோ அட்டா²னகோபோ கரோதீ’’தி. படிகா⁴தி³பதா³னம் க⁴ட்டனாபுரிமயாமவிகாருப்பத்திஸமஞ்ஞாதீ³ஸுபி த³ஸ்ஸனதோ ‘‘படிவிரோதா⁴தி³பதா³னி தேஸம் விஸேஸனத்தா²னீ’’தி வுத்தம்.

1091. த்³வே த⁴ம்மா தயோ த⁴ம்மாதி ஸத்³த³ந்தரஸன்னிதா⁴னேன பரிச்சே²த³வதோ ப³ஹுவசனஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோ ‘‘அபரிச்சே²தே³ன ப³ஹுவசனேனா’’தி வுத்தம். உத்³தே³ஸோ கதோதி இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². தேன ப³ஹுவசனேன உத்³தே³ஸகரணம் ப³ஹுவசனேன புச்சா²ய காரணந்தி தீ³பேதி. உத்³தே³ஸானுவிதா⁴யினீ ஹி புச்சா²தி. ததா² ஹி ஸங்கா²பரிச்சி²ன்னே உத்³தே³ஸே ‘‘கதமே வா தயோ’’தி ஸங்கா²பரிச்சி²ன்னாவ புச்சா² கரீயதீதி. உத்³தே³ஸேன த⁴ம்மானம் அத்தி²தாமத்தவசனிச்சா²யம் ஸபா⁴வபூ⁴மிகாரணப²லாதி³பரிச்சே²தோ³ விய ஸங்கா²பரிச்சே²தோ³பி ந காதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘அனித்³தா⁴ரிதபரிச்சே²தே³’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அபச்சயா த⁴ம்மா’’தி பத³தோ பன ஹேட்டா² அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னா த⁴ம்மா அபரிச்சே²தே³ன ப³ஹுவசனேனேவ உத்³தி³ட்டா², உத்³த⁴ஞ்ச ததா² உத்³தி³ஸீயந்தீதி தம் ஸோதபதிததாய பே⁴தா³பா⁴வேபி பரமத்த²தோ அப்பச்சயத⁴ம்மஸ்ஸ அஸங்க²தத⁴ம்மஸ்ஸ ச ஸோபாதி³ஸேஸனிருபாதி³ஸேஸராக³க்க²யாதி³அஸங்க²தாதி³வசனவசனீயபா⁴வேன உபசரிதபே⁴தே³க³ஹிதே பத³த்³வயேன அத்தி² காசி பே⁴த³மத்தாதி அபரிச்சே²தே³ன ப³ஹுவசனேன உத்³தே³ஸோ கதோதி யுத்தம் ஸியா. உத்³தே³ஸானுஸாரீனி புச்சா²னிக³மனானீதி தானிபி ததா² பவத்தானி. நித்³தே³ஸோ பன யதா²தி⁴ப்பேதஸபா⁴வாதி³பரிச்சே²த³விபா⁴வனவஸேனேவ காதப்³போ³தி அஸங்க²தா தா⁴து இச்சேவ கதோ பரமத்த²தோ பே⁴தா³பா⁴வதீ³பனத்த²ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கதே²துகாமதாவஸேன புச்ச²ந்தோ யஸ்ஸ கதே²தி, தேன காதப்³ப³புச்சா²ய கரணதோ தக்³க³தம் அஜானனம் ஸம்ஸயம் வா அனுவிதா⁴யயேவ புச்ச²தீதி ‘‘ஸபா⁴வ…பே… அஜானந்தஸ்ஸ வஸேன புச்சா² கரீயதீ’’தி வுத்தம். நித்³தே³ஸதோ புப்³பே³திஆதி³னா அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் புச்சா²னுஸந்தி⁴ம்யேவ விபா⁴வேதி.

1101. பி⁴ந்தி³த்வாதி விப⁴ஜித்வா. ரூபாவ…பே… விஞ்ஞேய்யாதி காமாவசரகுஸலமஹாகிரியவிஞ்ஞாணேன மஹக்³க³தத⁴ம்மானம் ஸம்மஸனவஸேன யதா²யோக³ம் மஹக்³க³தப்பமாணத⁴ம்மானம் பச்சவேக்க²ணாதி³வஸேன ரூபராகா³ரூபராக³ஸம்பயுத்தேன அகுஸலமனோவிஞ்ஞாணேன மஹக்³க³தத⁴ம்மானம் அபி⁴னிவேஸனஅஸ்ஸாத³னவஸேன தம்தம்பஞ்ஞத்தியஞ்ச தம்தம்வோஹாரவஸேன பவத்தேன ஆவஜ்ஜனேன ச யதா²வுத்தவிஞ்ஞாணானம் புரேசாரிகேன காமாவசரத⁴ம்மா ந விஞ்ஞேய்யா. இதரேனாதி பரித்தாரம்மணேன. காமாவசரானமேவ ஆரம்மணானந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். ரூபாரம்மணாதீ³ஹி விஞ்ஞாணேஹி தத்த² ரூபாரம்மணேன விஞ்ஞாணேனபி ஸத்³தா³தீ³னம் அவிஞ்ஞேய்யதா ரூபஸ்ஸ ச விஞ்ஞேய்யதா. ஏவம் ஸேஸேஸுபி யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³. சக்கு²த்³வாரிகேன ஸத்³தா³தீ³னம் அவிஞ்ஞேய்யதா ரூபஸ்ஸ விஞ்ஞேய்யதாதிஆதி³னா த்³வாரபே⁴த³வஸேன யோஜேதப்³ப³ம். இதரந்தி இட்ட²மஜ்ஜ²த்தம் அனிட்ட²மனிட்ட²மஜ்ஜ²த்தஞ்ச. ரூபாவசராத³யோ காமாவசரவிபாகாதீ³ஹீதி ரூபாவசராரூபாவசரலோகுத்தரபஞ்ஞத்தியோ காமாவசரவிபாகேஹி லோகுத்தரா காமாவசரதோ ஞாணவிப்பயுத்தகுஸலகிரியேஹி அகுஸலேஹி ச அவிஞ்ஞேய்யாதி யோஜேதப்³ப³ம். நிப்³பா³னஸ்ஸ அவிஜானனஸபா⁴வோ ஏவ அத்தஸம்ப⁴வோ.

1102. ரூபாரூபாவசரகம்மூபபத்திப⁴வே தி³ட்டி²ரஹிதோ லோபோ⁴ ப⁴வாஸவோதி யதா²வுத்தவிஸயோ தி³ட்டி²ஸஹிதோ ஸப்³ப³காமாவசரத⁴ம்மவிஸயோ ச லோபோ⁴ காமாஸவோ ப⁴விதும் யுத்தோதி வுத்தம் ‘‘ப⁴வாஸவம்…பே… ஸியா’’தி. காமாஸவப⁴வாஸவவினிமுத்தஸ்ஸ ஹி லோப⁴ஸ்ஸ அபா⁴வம் ஸயமேவ வக்க²தீதி. பாளியந்தி அட்ட²கதா²கண்ட³பாளியம். தத்த² யதா² ‘‘காமாஸவோ அட்ட²ஸு லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாதே³ஸு உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம், ஏவம் ‘‘ப⁴வாஸவோ அட்ட²ஸு லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாதே³ஸு உப்பஜ்ஜதீ’’தி அவத்வா ‘‘சதூஸுதி³ட்டி²க³தவிப்பயுத்தலோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாதே³ஸு உப்பஜ்ஜதீ’’தி (த⁴. ஸ. 1465) வுத்தத்தா ‘‘ப⁴வாஸவோ…பே… யுத்தேஸு ஏவ உப்பஜ்ஜதீ’’தி பாளியம் வுத்தோதி ஸாவதா⁴ரணம் வுத்தம். ததா² ச வக்க²தி ‘‘ப⁴வாஸவோ சதூஸு தி³ட்டி²க³தவிப்பயுத்தேஸு அவிஜ்ஜாஸவேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதா⁴வ ஏகதோ உப்பஜ்ஜதீ’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 1473). ஸோபி ராகோ³தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தோ ராகோ³. காமப⁴வபத்த²னா விய காமாஸவோதி யுத்தம் வத்தும். ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தராக³காமப⁴வபத்த²னானம்பி ஹி ப⁴வாஸவோதி வத்தப்³ப³பரியாயோ அத்தீ²தி ‘‘ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தோ ராகோ³ ப⁴வராக³வஸேன பத்த²னா ப⁴வாஸவோ நாமா’’தி வுத்தம், ந தேஸம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதப⁴வாஸவபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி அட்ட²கதா²யம் அதி⁴ப்பாயோ த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² ஹி ‘‘ரூபாரூபஸங்கா²தே கம்மதோ ச உபபத்திதோ ச து³விதே⁴பி ப⁴வே ஆஸவோ ப⁴வாஸவோ’’தி வுத்தந்தி. தத்த² காமப⁴வபத்த²னாய தாவ காமாஸவபா⁴வோ ஹோது, ரூபாரூபப⁴வேஸு ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸஸஹக³தராக³ஸ்ஸ கத²ந்தி? ஸோபி யதா²வுத்தவிஸயே காமனவஸேன பவத்திதோ காமாஸவோயேவ நாம. ஸப்³பே³பி ஹி தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா கமனீயட்டே²ன காமாதி. ந சேத்த² அனிட்ட²ப்பஸங்கோ³ தி³ட்டி²விப்பயுத்தலோப⁴ஸ்ஸ ப⁴வாஸவபா⁴வேன விஸும் உத்³த⁴டத்தா. அவஸ்ஸஞ்சேதமேவம் விஞ்ஞாதப்³ப³ம், இதரதா² ரூபாரூபப⁴வேஸு உச்சே²த³தி³ட்டி²ஸஹக³தஸ்ஸபி லோப⁴ஸ்ஸ ப⁴வாஸவபா⁴வோ ஆபஜ்ஜேய்யாதி. காமாஸவாத³யோ ஏவ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகாஸவபா⁴வேன த்³விதா⁴ வுத்தா.

1103. இத⁴ பாளியாபி ப⁴வாஸவவினிமுத்தலோப⁴ஸ்ஸ காமாஸவபா⁴வோ ந ந ஸக்கா யோஜேதுந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காமாஸவனித்³தே³ஸே சா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘த⁴ம்மச்ச²ந்தோ³ ஸத்³தா⁴’’தி கேசி.

1105. உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸ்வேவ பவத்ததி தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஜீவக்³க³ஹணவிஸயஸ்ஸ பரமத்த²தோ அபா⁴வா. ரூபே…பே… விஞ்ஞாணே வா பன ந பதிட்டா²தி ரூபாதீ³னம் அவிபரீதஸபா⁴வமத்தே அட்ட²த்வா ஸயம் ஸமாரோபிதஸ்ஸ தேஸு பரிகப்பனாமத்தஸித்³த⁴ஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆகாரஸ்ஸ அபி⁴னிவேஸனதோ. தேனேவாஹ ‘‘ததோ அஞ்ஞம் கத்வா’’தி. ததோ உபாதா³னக்க²ந்த⁴தோ. வேத³னாத³யோபி ஹி கேசி தி³ட்டி²க³திகா அனிச்சாதி பஸ்ஸந்தீதி. ததோதி வா ஸரீரஸங்கா²தரூபக்க²ந்த⁴தோ. ‘‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’’ந்தி ஹி வுத்தம். ஹோதீதி ப⁴வதி ஸஸ்ஸதம் அத்தாதி அத்தோ². அஞ்ஞந்தி ப்³ரஹ்மஇஸ்ஸராதி³தோ அஞ்ஞம்.

அரூபப⁴வோ விய ரூபராக³ப்பஹானேன ரூபப⁴வோ காமராக³ப்பஹானேன பத்தப்³போ³. ரூபீப்³ரஹ்மானஞ்ச பஞ்சகாமகு³ணிகோ ராகோ³ பஹீயதி, ந விமானாதீ³ஸு ராகோ³தி ஸோ அகாமராகோ³தி கத்வா காமாஸவோ ந ஹோதீதி அட்ட²கதா²யம் படிக்கி²த்தம். டீகாகாரேஹி பன காமாஸவப⁴வாஸவவினிமுத்தலோபா⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனேன ரூபீப்³ரஹ்மானம் விமானாதி³ராக³ஸ்ஸபி காமச்ச²ந்தா³தி³பா⁴வதோ தி³ட்டி²விப்பயுத்தரூபாரூபப⁴வராக³வினிமுத்தோ ஸப்³போ³ லோபோ⁴ காமாஸவோதி த³ஸ்ஸிதோ. தத்த² யுத்தம் விசாரேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம். ஸியா ஆஸவஸம்பயுத்தோ காமராகே³ன ப⁴வராகே³ன வா ஸஹுப்பத்தியம், ஸியா ஆஸவவிப்பயுத்தோ தத³ஞ்ஞராகே³ன ஸஹுப்பத்தியம், ‘‘சதூஸு தி³ட்டி²க³தா’’திஆதி³பாளியா அபா⁴வத³ஸ்ஸனேன காமாஸவப⁴வாஸவவினிமுத்தலோபா⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘காமாஸவோ’’திஆதி³பாளித³ஸ்ஸனேன தி³ட்டி²ராக³ஸ்ஸ காமாஸவபா⁴வம் ஸாதே⁴தி. பஹாதப்³ப³த³ஸ்ஸனத்த²ந்தி பஹாதப்³ப³தாத³ஸ்ஸனத்த²ம். பஹானேதி பஹானனிமித்தம்.

1121. ஜாதியாதி க²த்தியஸபா⁴வாதி³ஜாதிஸம்பத்தியா. கோ³த்தேனாதி கோ³தமகோ³த்தாதி³உக்கட்ட²கோ³த்தேன. கோலபுத்தியேனாதி மஹாகுலபா⁴வேன. வண்ணபோக்க²ரதாயாதி வண்ணஸம்பன்னஸரீரதாய. ‘‘போக்க²ர’’ந்தி ஹி ஸரீரம் வுச்சதீதி. மானம் ஜப்பேதீதி மானம் பவத்தேதி கரோதி. பவத்தோ மானோ பவத்தமானோ. புக்³க³லவிஸேஸந்தி ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோதிஆதி³பே⁴த³ம் புக்³க³லவிஸேஸம். ஸேய்யம் பி⁴ந்தி³த்வா பவத்தமானோ ஸேய்யமானோ. திண்ணந்தி ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யாதீ³னம் திண்ணம் ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’திஆதி³னா அஞ்ஞம் புக்³க³லம் அனிஸ்ஸாய வுத்தானம். ஸேய்யாதி³வஸேன அத்தனோ மனனம் பக்³க³ஹோ மானோ, தஸ்ஸ கரணம் ஸேய்யோஹமஸ்மீதிஆதி³பவத்தியேவாதி வுத்தம் ‘‘ஸேய்யோதி ஆதி³கிச்சகரண’’ந்தி.

1140. ஸப்³போ³பி லோபோ⁴ அபி⁴ஜ்ஜா²ஸபா⁴வோதி அபி⁴ஜ்ஜா² ஆஸவத்³வயஸபா⁴வா, காமராகோ³ காமாஸவஸபா⁴வோ ஏவாதி ஆஸவத்³வயஏகாஸவபா⁴வோ அபி⁴ஜ்ஜா²காமராகா³னம் விஸேஸோ வுத்தோ. ந அபி⁴ஜ்ஜா² ச த⁴ம்மா ட²பேத்வா தி³ட்டி²ம் அவிஜ்ஜஞ்ச நோஆஸவஸபா⁴வா. அபி⁴ஜ்ஜா² ச ஆஸவத்³வயஸபா⁴வா ஏவ, நஅபி⁴ஜ்ஜா²ஸபா⁴வோ ச லோபோ⁴ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘நோஆஸவலோப⁴ஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வோ விசாரேதப்³போ³’’தி ஆஹ. க³ணனாய ஹேதுயா ஸத்தாதி வுத்தந்தி பஞ்ஹாவாரபாட²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்த² ஹி ‘‘ஆஸவோ த⁴ம்மோ ஆஸவஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ. ஆஸவோ த⁴ம்மோ நோஆஸவஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ. ஆஸவோ த⁴ம்மோ ஆஸவஸ்ஸ ச நோஆஸவஸ்ஸ ச. நோஆஸவோ த⁴ம்மோ நோஆஸவஸ்ஸ. நோஆஸவோ த⁴ம்மோ ஆஸவஸ்ஸ. நோஆஸவோ த⁴ம்மோ ஆஸவஸ்ஸ ச நோஆஸவஸ்ஸ ச. ஆஸவோ ச நோஆஸவோ ச த⁴ம்மா நோஆஸவஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 3.3.16) இமேஸம் வாரானம் வஸேன ‘‘க³ணனாய ஸத்தா’’தி வுத்தம். தத்த² யதி³ நோஆஸவஸபா⁴வோபி லோபோ⁴ ஸியா, தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தசித்தஸ்ஸ வஸேன ‘‘ஆஸவோ ச நோஆஸவோ ச த⁴ம்மா மோஹயதா²வுத்தலோபா⁴ ஆஸவஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தி³ட்டி²யா ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஸத்தமோ, பாளியம் ஆக³தம் ஸத்தமம் அட்ட²மம் கத்வா ‘‘ஆஸவோ ச நோஆஸவோ ச த⁴ம்மா ஆஸவஸ்ஸ ச நோஆஸவஸ்ஸ ச த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி நவமோ பஞ்ஹோ வுச்சேய்ய, ந பன வுத்தோதி. ஏவம் தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தலோப⁴ஸ்ஸ நோஆஸவபா⁴வாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதரஸ்ஸபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தி³ட்டி²விப்பயுத்தே சா’’திஆதி³ வுத்தம்.

1162. யதா²ரூபே ரூபப்பப³ந்தே⁴ வத்தமானே புக்³க³லோ க³ச்ச²தி திட்ட²தி நிஸீத³தீதி வுச்சதி, ததா² விஸத³ரூபஸ்ஸ உப்பாத³கம் சித்தம் இரியாபதூ²பத்த²ம்ப⁴கம். தம் பன குஸலதோ கிரியதோ ச பஞ்சமஜ்ஜா²னசித்தம் அபி⁴ஞ்ஞாப்பத்தம் அப்பத்தஞ்ச பி⁴ந்தி³த்வா ஸத்தபஞ்ஞாஸ ஜவனானி வோட்ட²ப்³ப³னஞ்சாதி அட்ட²பஞ்ஞாஸவித⁴ம். ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் அகம்மஞ்ஞபா⁴வகரத்தா தி²னமித்³த⁴ஸஹக³தசித்தம் விஸதா³னி ரூபானி ந ஸமுட்ட²பேதி ந உபத்த²ம்பே⁴தி சாதி வுத்தம் ‘‘இரியாபத²ம் ஸந்தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்த’’ந்தி.

1163. விபக்கே²பி பா⁴வதோ அனேகந்திகத்தா ரூபத்தாஸாத⁴கத்தம். க³ருபா⁴வப்பத்தி லஹுதாவிரஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸதிபி அஞ்ஞேஸம்பி அகுஸலாதீ³னம் லஹுதாவிரஹே தி²னமித்³தா⁴னம் ஏகந்ததோ லஹுதாபடிபக்க²த்தா காரணானுரூபத்தா ச ப²லஸ்ஸ ‘‘தி²னமித்³த⁴ஸமுட்டி²தரூபேஹீ’’தி வுத்தம். ந ஜாக³ர…பே… ஸந்ததிந்தி ஏதேன நாமகாயே ஸுபனஸ்ஸ அஸித்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி. மித்³த⁴ஸ்ஸ ப²லத்தாதி ஏத்த² மித்³த⁴ம்யேவ நித்³தா³காரணந்தி நாயம் நியமோ இச்சி²தோ, நித்³தா³காரணமேவ பன மித்³த⁴ந்தி நியமோ இச்சி²தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² ஹி கீ²ணாஸவானம் நித்³தா³ய மித்³த⁴தோ அஞ்ஞம் காரணம் கரஜகாயஸ்ஸ து³ப்³ப³லபா⁴வோ அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதோதி.

சா²த³னம், அவத்த²ரணம் வா ஓனாஹோ, ஸோ ரூபஸ்ஸேவ ஸபா⁴வோதி பரஸ்ஸ ஆஸங்கம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘தேன ஸஹ வுத்தா ஓனாஹபரியோனாஹா சா’’தி. அஸங்கோசவஸேன விஸதா³ பவத்தி விப்பா²ரிகபா⁴வோ. ஆவரணபா⁴வோ வியாதி ஏதேன ஆவரணஸபா⁴வத்தேபி மித்³த⁴ஸ்ஸ தப்³பி³து⁴ரோ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்தா ஓனஹனாதி³பா⁴வோதி த³ஸ்ஸேதி. ஸாமஞ்ஞஞ்ஹி பஞ்சன்னம்பி காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் ஆவரணஸபா⁴வோதி ஆவரணபா⁴வஸதி³ஸஸ்ஸ ஓனஹனாதி³பா⁴வஸ்ஸ நாமகாயே லப்³ப⁴மானஸ்ஸ க³ஹிததாதி ஏத்தா²தி⁴ப்பாயோ.

பானந்தி அனுயோகோ³தி ச தம்கிரியாஸாதி⁴கா சேதனா அதி⁴ப்பேதாதி ஸுராபானஸ்ஸ ஸுரா…பே… யோக³ஸ்ஸ ச அகுஸலபா⁴வேன உபக்கிலேஸது³ப்³ப³லீகரணபா⁴வோ யுத்தோதி வுத்தோ. ‘‘ஸுராமேரயஸ்ஸ அஜ்ஜோ²ஹரணம் பானம் பமாத³ட்டா²னானுயோகோ³ சா’’தி பரஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. நீவரணம் ஹுத்வா வாதிஆதி³னா இத³ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘நீவரணஸபா⁴வானம் நீவரணஸம்பயுத்தபா⁴வத³ஸ்ஸனபராய சோத³னாய நீவரணந்தி கத்த²சி அதி³ட்ட²பயோக³ஸ்ஸ அஸம்பயுத்தஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ யதா²லாப⁴தோ க³ஹணம் ஞாயோயேவ ந ஹோதி, ஸித்³த⁴னீவரணபா⁴வஸம்பயுத்தஸபா⁴வானம்யேவ பன க³ஹணந்தி தம்ஸபா⁴வா அரூபத⁴ம்மாயேவ த³ஸ்ஸிதா, ந ரூபந்தி தி²னம் விய மித்³த⁴ம்பி அரூபமேவாதி விஞ்ஞாயதீ’’தி. யந்தி யேன வசனேன. அஸம்ப⁴வவசனதோதி அஸம்ப⁴வவசனபா⁴வதோ.

தேனாதி தேன ரூபாரம்மணஸ்ஸ ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ பஹானவசனேன. ரூபப்பஹானதோ அஞ்ஞோதி கத்வா ரூபே ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் ‘‘அஞ்ஞோ காரோ’’தி வுத்தம். யம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘அஞ்ஞதா²’’தி வுத்தம். இத³ந்திஆதி³னா ‘‘தம் பஜஹதா²’’தி பாளியா ந நிப்பரியாயப்பஹானம் அதி⁴ப்பேதந்தி த³ஸ்ஸேதி. அரூபஸ்ஸேவ யுஜ்ஜதீதி ஸுது³த்³த³ஸம் தூ³ரங்க³மாதி³ப்பவத்தகம் சித்தம் தம்ஸம்பயுத்தோ அரூபத⁴ம்மோயேவ விப³ந்தி⁴தும் ஸமத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. சேதஸோ பரியுட்டா²னந்தி குஸலசித்தஸ்ஸ க³ஹணம். நீவரணானி ஹி உப்பஜ்ஜமானானி உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேன குஸலவாரம் க³ண்ஹந்தீதி வுச்சந்தி. க³ஹணஞ்சேத்த² பரியுட்டா²னம் ‘‘சோரா மக்³கே³ பரியுட்டி²ம்ஸூ’’திஆதீ³ஸு விய.

1176. உத்³த⁴ச்சம் குக்குச்சஞ்ச ஸஹ வுத்தந்தி உத்³தே³ஸபுச்சா²னிக³மனே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யம் பன அட்ட²கதா²யம் உத்³த⁴ச்சஸ்ஸ குக்குச்சேன வினாபா⁴வகாரணம் வத்வா ‘‘பி⁴ந்தி³த்வா வுத்த’’ந்தி வுத்தம், தம் ‘‘நீவரணா சேவ நீவரணஸம்பயுத்தா சா’’தி பத³ஸ்ஸ நித்³தே³ஸே உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சானம் விஸும் நித்³தி³ட்ட²தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ உக்கட்ட²னீவரணதா ஓரம்பா⁴கி³யபா⁴வோ. ஸோ ஹி ரூபராகா³ரூபராக³ப்பகாரகாமச்ச²ந்த³ம் உபாதா³ய ததோ திப்³ப³கிச்சதாய ‘‘உக்கட்ட²னீவரண’’ந்தி வுச்சதி. காமச்ச²ந்த³னீவரணந்த்வேவ லோபோ⁴ வுத்தோ, ந பி⁴ந்தி³த்வா. காமச்ச²ந்த³னீவரணஸ்ஸ ச அனவஸேஸதோ அனாகா³மிமக்³கே³ன பஹானே வுச்சமானே சதுத்த²மக்³க³வஜ்ஜோ² லோபோ⁴ அனீவரணஸபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘யதி³…பே… ஸியா’’தி. நோனீவரணோ ரூபராகா³ரூபராக³ப்பகாரோ லோப⁴த⁴ம்மோ நீவரணஸ்ஸ அவிஜ்ஜாதி³கஸ்ஸ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘நோனீவரணோ த⁴ம்மோ நீவரணஸ்ஸ ச நோனீவரணஸ்ஸ ச த⁴ம்மஸ்ஸ. நீவரணோ ச நோனீவரணோ ச த⁴ம்மா நீவரணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ. நீவரணோ ச நோனீவரணோ ச த⁴ம்மா நோனீவரணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ. நீவரணோ ச நோனீவரணோ ச த⁴ம்மா நீவரணஸ்ஸ ச நோனீவரணஸ்ஸ ச த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 3.8.25) இமே பஞ்ஹே ஸங்க³ண்ஹாதி. சத்தாரீதி வுத்தம் நீவரணபத³மூலகானம் திண்ணம் நோனீவரணமூலகஸ்ஸ ஏகஸ்ஸ வஸேன. நீவரணனோனீவரணதது³ப⁴யமூலகானம் பன திண்ணம் திண்ணம் வஸேன நவாதி வுத்தம். தஸ்மாதி யதா²த³ஸ்ஸிதனயாய பாளியா அபா⁴வா நோனீவரணலோபா⁴பா⁴வா.

1219. தேனேவாதி புரிமதி³ட்டி²ஆகாரேனேவ உப்பஜ்ஜமானேன. தி³ட்டி²க³திகேஹி வுச்சமானானம் ‘‘நிச்சம் ஸுப⁴’’ந்தி ஏவமாதி³வசனானம், தி³ட்டி²ரஹிதேஹி வுச்சமானானம் க³க³னகுஸுமாதி³லோகவோஹாரவசனானஞ்ச வத்தூ²னி வாசாவத்து²மத்தானீதி ஆஹ ‘‘வாசா…பே… வா’’தி.

1221. சித்தேன பரலோகே டி²தோதி யஸ்மிம் லோகே நிப்³ப³த்திவஸேன ஸயம் டி²தோ, ததோ அஞ்ஞம் லோகம் பரலோகோதி சித்தேன க³ஹேத்வா டி²தோ.

1236. ந ஹி புரிமேஹீதிஆதி³னா பட²மமக்³கா³தீ³ஹி ஸமுக்³கா⁴டிதஅபாயக³மனீயபா⁴வாதி³கா ஏவ ராகா³த³யோ து³தியமக்³கா³தீ³ஹி பஹீயந்தீதி த³ஸ்ஸேதி.

1287. உபட்டி²தேபி து³க்³க³தினிமித்தாதி³கே ந ததா² திப்³போ³ லோபோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, யதா² ஸுக³தினிமித்தாதி³கேதி ஆஹ ‘‘ப³லவனிகந்திவிரஹேனா’’தி.

1301. ஏகஸ்மிம் சித்துப்பாதே³ உப்பன்னானம் விய ஏகஸ்மிம் ஸந்தானே உப்பன்னானம்பி ஸஹபவத்திபரியாயோ அத்தீ²தி பஹானேகட்டே²ன ராக³ரணேன விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹக³தமோஹஸ்ஸ ஸரணதா வுத்தா. உத்³த⁴ச்சவிசிகிச்சா²ஹி யோ மோஹோ ஸஹஜாதோ ப⁴வே, ஸோபி ராகே³ன ஸரணோ பஹானேகட்ட²பா⁴வதோதி. லோப⁴தோ³ஸமோஹததே³கட்ட²கிலேஸதம்ஸம்பயுத்தக்க²ந்த⁴தம்ஸமுட்டா²னகம்மபே⁴த³தோ ஸப்³ப³ஸ்ஸபி அகுஸலஸ்ஸ ஸங்க³ஹணவஸேன பவத்தோ ஸரணபத³னித்³தே³ஸோ அரணவிப⁴ங்க³ஸுத்தேனபி அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அரணவிப⁴ங்க³ஸுத்தே’’திஆதி³மாஹ. யம் பன அட்ட²கதா²யம் ஸம்பயோக³ப்பஹானேகட்ட²பா⁴வதீ³பனேன ராகா³தீ³னம் ஸப்³பே³ஸம் வா அகுஸலத⁴ம்மானம் ஸரணபா⁴வத³ஸ்ஸனம், தம் பாளியா யதா²த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸரணபா⁴வத³ஸ்ஸனபரம், தத³ஞ்ஞத⁴ம்மானம் ஸரணபா⁴வபடிஸேத⁴னபரந்தி அரணவிப⁴ங்க³ஸுத்தவிரோதோ⁴தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸுத்தந்ததே³ஸனாய வா பரியாயகதா²பா⁴வதோ நிப்பரியாயதோ ஸரணபா⁴வோ விய அரணபா⁴வோபி அகுஸலத⁴ம்மானம்யேவாதி ததா²பவத்தாய அட்ட²கதா²ய ந கோசி ஸுத்தவிரோதோ⁴தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸுத்தந்திகது³கனிக்கே²பகதா²வண்ணனா

1313. அஹம்-ஸத்³தே³ன ஹேதுபூ⁴தேன யோ அத்தோ²தி ஏத்த² அஹம்-ஸத்³தோ³ அத்தோ²தி அதி⁴ப்பேதோ. அத்தா²வபோ³த⁴னத்தோ² ஹி ஸத்³த³ப்பயோகோ³. அத்த²பராதீ⁴னோ கேவலோ அத்த²பத³த்த²கோ, ஸோ பத³த்த²விபரியேஸகாரினா பன இதி-ஸத்³தே³ன பரதோ பயுத்தேன ஸத்³த³பத³த்த²கோ ஜாயதி யதா² கா³வீதி அயமாஹாதி கோ³-ஸத்³த³ம் ஆஹாதி விஞ்ஞாயதி. தேன விஞ்ஞத்திவிகாரஸஹிதோ ஸத்³தோ³ பஞ்ஞத்தீதி த³ஸ்ஸேதி. ததா² ஹி ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வோஹாரோ லோகியஸோதே படிஹஞ்ஞதீ’’திஆதி³னா (கதா². 347) பஞ்ஞத்தியா வசனபா⁴வம் ஸாத⁴யதி. அஞ்ஞதா²திஆதி³னா பஞ்ஞத்தியா அஸத்³த³ஸபா⁴வத்தே தோ³ஸமாஹ. அதி⁴வசனாதி³தா ஸியா, ததா² ச அதி⁴வசனாதீ³னம் அதி⁴வசனபதா²தி³தோ விஸேஸோ ந ஸியாதி து³கோயேவ ந ஸம்ப⁴வேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ. அட்ட²கதா²யம் பன ஸகஸந்ததிபரியாபன்னே ரூபாத³யோ த⁴ம்மே ஸமூஹதோ ஸந்தானதோ ச ஏகத்தவஸேன க³ஹேத்வா அஹந்தி வோஹரியமானா உபாதா³பஞ்ஞத்தி ஸங்கா²யதி வோஹரீயதீதி ஸங்கா²தி அதி⁴ப்பேதா. ததா² ஸேஸேஸு யதா²ஸம்ப⁴வம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவாஹ ‘‘த³த்தோதி ஏத்தாவதா ஸத்தபஞ்ஞத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா அஞ்ஞம்பி உபாதா³பஞ்ஞத்திம் த³ஸ்ஸேது’’ந்திஆதி³. பத³த்த²ஸ்ஸாதி அஹம்-ஸத்³தா³தி³பதா³பி⁴தே⁴ய்யஸ்ஸ, பரமத்த²ஸ்ஸ வா. அதி⁴வசனம் ஸத்³தோ³தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘வத³ந்தேனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோ ஹி அத்தனா ஞாபேதப்³ப³மத்த²ம் ஸயம் ஞாதோ ஏவ ஞாபேதீதி அக்³க³ஹிதஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸ ந ஸத்³தோ³ அத்த²ப்பகாஸனஸமத்தோ²தி வுத்தம் ‘‘புப்³பே³ க³ஹிதஸஞ்ஞேனா’’தி. விஸேஸேன ஞாயதீதி ஸமஞ்ஞாதி ஸம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ விஸேஸத்த²தம் ஆஹ.

கரீயதீதி இத³ம் இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ அதி⁴வசனந்தி ஏவம் நிக்கி²பீயதி. நாமபூ⁴தம் வசனமேவ தம் தம் அத்த²ம் நித்³தா⁴ரேத்வா ஸஹேதுகம் கத்வா வத³தி ப்³யஞ்ஜயதி சாதி ஆஹ ‘‘நாமமிச்சேவ வுத்தம் ஹோதீ’’தி. தேனேவாஹ ‘‘ந ஹி பத²வீ’’திஆதி³. பத²வீஸங்கா²தந்தி பத²வீ-ஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யம்.

ஆசரியாதி அட்ட²கதா²ய ஸம்வண்ணனகா ஆசரியா, ந அட்ட²கதா²சரியாதி அதி⁴ப்பாயேன வத³தி. மாதிகாயந்தி மாதிகாவண்ணனாயம். தேனாதி மாதிகாவண்ணனாவசனேன. இமிஸ்ஸா பாளியா அட்ட²கதா²ய ச அத்த²த³ஸ்ஸனஸ்ஸ ஏதஸ்ஸ யதா²வுத்தஸ்ஸ ஆசரியவாத³ஸ்ஸ விரோதோ⁴ ஸியா, தமேவ விரோத⁴ம் ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³னா விவரதி. தத்த² அதி⁴வசனபதா²தி³பா⁴வேன வுத்தானம் த⁴ம்மானம் பகாஸகஸ்ஸ ஸபா⁴வஸ்ஸ விஞ்ஞத்திவிகாரஸஹிதஸத்³த³ஸ்ஸேவ வசனமத்தம் அதி⁴காரம் கத்வா பவத்திஆதி³ யுஜ்ஜதி, ந அஸபா⁴வஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘உப்பாத³வயகிச்சரஹிதஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அனித்³தா⁴ரிதஸபா⁴வஸ்ஸாதி பரமத்த²தோ அனுபலத்³த⁴ஸபா⁴வஸ்ஸ.

து³விதா⁴தி பஞ்ஞாபனபஞ்ஞாபிதப்³ப³பே⁴த³தோ து³விதா⁴. யதா²வுத்தப்பகாராதி உப்பாத³வயகிச்சரஹிதாதிஆதி³ப்பகாரா. அட்ட²கதா²யம் புக்³க³லபஞ்ஞத்திவண்ணனாயம். நனு ச தத்த² உபனிதா⁴பஞ்ஞத்திஆத³யோ அபராபி பஞ்ஞத்தியோ வுத்தா, அத² கஸ்மா ‘‘ச² பஞ்ஞத்தியோவ வுத்தா’’தி வுத்தம்? ஸச்சம் வுத்தா, தா பன விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திஆதீ³ஸு ச²ஸு ஏவ அந்தோக³தா⁴தி ‘‘அட்ட²கதா²யம் விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திஆத³யோ ச² பஞ்ஞத்தியோவ வுத்தா’’தி வுத்தம்.

தத்த² ரூபாதி³ விய அவிஜ்ஜமானத்தா பஞ்ஞாபிதப்³ப³த்தா ச அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தி, அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ ச ஸத்தரதா²தி³அத்த²ஸ்ஸ பஞ்ஞாபனதோ அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தீதி ஏவம் அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திவசனேன யதா²வுத்தா து³விதா⁴பி பஞ்ஞத்தி ஸங்க³ஹிதாதி ஆஹ ‘‘அவிஜ்ஜமான…பே… வுத்தா’’தி. இதரேஹீதி விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திஆதீ³ஹி அவஸேஸேஹி பஞ்சஹி, ரூபவேத³னாதீ³னம் ஸத்தரதா²தீ³னஞ்ச அத்தா²னம் பகாரேஹி ஞாபனதோ தம்தம்வாசகோ ஸத்³தோ³யேவ விஸயபே⁴த³தோ விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திஆதி³பே⁴தா³ பஞ்ஞத்தி ஸங்கா²தீ³ஹி த³ஸஹி பதே³ஹி வுத்தாதி அயம் புரிமோ அத்தோ², ஸோ ச யதா²ருதவஸேனேவ பாளியா விஞ்ஞாயமானத்தா ‘‘பாளிஅனுக³தோ உஜுகோ’’தி ச வுத்தோ. யதி³ சாதிஆதீ³ஸு ஸத்தாதி³கா யதா²வுத்தப்பகாரா உபாதா³பஞ்ஞத்தி யதி³ அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தி, ஸா அத்தீ²தி ந வத்தப்³பா³. அவிஜ்ஜமானா ச ஸா பஞ்ஞாபிதப்³ப³தோ பஞ்ஞத்தி சாதி தேஸம் ஆசரியானம் லத்³தீ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. இதா³னி தஸ்ஸா லத்³தி⁴யா வஸேன பஞ்ஞத்திபதா²தி வுத்தத⁴ம்மானம்பி விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வாபத்திசோத³னேன தத்த² தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யதா² சா’’திஆதி³னா. ததோதி யஸ்மா அவிஜ்ஜமானத்தா பஞ்ஞாபிதப்³ப³த்தா ச ஸத்தரதா²தீ³னம் அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வோ விய விஜ்ஜமானத்தா பஞ்ஞாபிதப்³ப³த்தா ச ஸப்³பே³ஸம் ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மாதி அத்தோ².

‘‘அதா²’’திஆதி³னா பஞ்ஞத்திபத²னித்³தே³ஸதோ விஸிட்ட²ஸ்ஸ பஞ்ஞத்தித⁴ம்மனித்³தே³ஸஸ்ஸ ஸயமேவ காரணமாஸங்கதி. ‘‘நாபீ’’திஆதி³னா தஸ்ஸ காரணஸ்ஸ அஸித்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘புரிஸோதி ஸங்கா²’’திஆதீ³ஸு ஸங்கா²த³யோபி நாமாதீ³ஹி அத்த²தோ அவிஸிட்டா² வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ஸங்கா²தி³ஸத்³தா³னம் ஸமானத்த²த்தா’’தி. வசனக்³க³ஹணம் வசனுச்சாரணம். அஞ்ஞஸ்ஸாதி நாமபஞ்ஞத்திம் ஸந்தா⁴யாஹ. தேஸந்தி ஸங்கேதக்³க³ஹணவசனக்³க³ஹணானம். அஸமத்த²தா ந ஸம்ப⁴வதீதி யோஜனா. தமேவ அஸம்ப⁴வம் ‘‘யதி³ ஹீ’’திஆதி³னா விவரதி. பஞ்ஞத்தியாதி நாமபஞ்ஞத்தியா. பஞ்ஞத்திபஞ்ஞாபனேதி யாய நாமபஞ்ஞத்தியா உபாதா³யபஞ்ஞத்தி ரூபாத³யோ ச பஞ்ஞாபீயந்தி, யா ச ஸோதத்³வாரவிஞ்ஞாணஸந்தானானந்தரமுப்பன்னேன க³ஹிதபுப்³ப³ஸங்கேதேன மனோத்³வாரவிஞ்ஞாணஸந்தானேன க³ய்ஹதி, ஸா அயம் நாமாதி தஸ்ஸா பஞ்ஞாபனே அஸங்கரதோ ட²பனே. அத² வா ஸோதத்³வாரவிஞ்ஞாணஸந்தானானந்தரமுப்பன்னேன மனோத்³வாரவிஞ்ஞாணஸந்தானேன பஞ்ஞத்தியா கா³ஹாபனே பரிச்சி²ந்த³னே. தஸ்ஸா அஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வத்தப்³பா³ ஸியாதி தஸ்ஸா நாமபஞ்ஞத்தியா ஞாபனே ஸங்கேதக்³க³ஹணவசனக்³க³ஹணானம் ஸஹகாரீகாரணபூ⁴தா அஞ்ஞா நாமபஞ்ஞத்தி அத்தீ²தி வத்தப்³பா³ அனுஞ்ஞாதப்³பா³ ஸியா. ததோ அத்த²விஜானனமேவ ந ஸியாதி கேவலானி ஸங்கேதக்³க³ஹணவசனக்³க³ஹணானி அத்த²பஞ்ஞாபனே விய பஞ்ஞத்திஞாபனேபி அஸமத்தா²னி, பஞ்ஞத்தி ச ஞாதாயேவ தேஸம் ஸஹகாரீகாரணம் தம்ஜானனத்த²ம் பஞ்ஞத்திஅனந்தரபரிகப்பனே ச அனவத்தா²னாபத்தீதி அத்தா²தி⁴க³மஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ ஏவ ந ப⁴வேய்ய.

ஸங்கேதோ ரூபாதீ³ஸு ந கிஞ்சி ஹோதி, பூ⁴தாதி³னிமித்தம் பா⁴வனாவிஸேஸஞ்ச உபாதா³ய வோஹரியமானா கஸிணாதி³பஞ்ஞத்தி விய தம் தம் ஸங்கேதிதப்³ப³ம் ஸங்கேதகரணஞ்ச உபாதா³ய வோஹாரமத்தோ, தஸ்ஸ ச பஞ்ஞாபிகா நாமபஞ்ஞத்தீதி யதா²வுத்ததோ³ஸாபத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நாபி ஸங்கேதக்³க³ஹண’’ந்தி அவோச. நனு ச அத்த²விஜானனாஸம்ப⁴வசோத³னேனேவ ஸங்கேதக்³க³ஹணாப⁴வோபி த³ஸ்ஸிதோதி? ஸச்சமேதம், ஸங்கேதே பன ஆசரியானம் மதிபே⁴தோ³ விஜ்ஜதி. தத்த² ஏகபக்கி²கோ அயம் தோ³ஸோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் தஸ்ஸ விஸும் வசனம் வுச்சமானா ரூபாத³யோ த⁴ம்மாவசனத்தா² பஞ்ஞாபிதப்³பா³ ச, தத³பி⁴தா⁴யகோ ஸத்³தோ³ பஞ்ஞத்தீதி. ஏத்தாவதா ஸப்³ப³வோஹாரோ ஸிஜ்ஜ²தீதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘வசன…பே… ஜனம் நத்தீ²’’தி ஆஹ. பஞ்ஞத்தியா வசனபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴ படிஹனனஸோதப்³ப³தாதீ³பகத்தா தேஸம் பாடா²னந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘அத்தி² கேசி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வோஹாரம் ஸுணந்தி, நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பச்சுப்பன்னாரம்மணா’’தி ஏவமாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தஸ்மாதி யஸ்மா ‘‘பஞ்ஞத்தித⁴ம்மா’’தி பத³ஸ்ஸ யதா²வுத்தபஞ்ஞத்தியோ அத்தோ²தி ஏதஸ்மிம் பக்கே² மாதிகாவண்ணனாய விரோதோ⁴, அட்ட²கதா²யம் அவுத்ததா, இமிஸ்ஸா பாளியா அனனுக³மோ, ஸப்³பே³ த⁴ம்மா பஞ்ஞத்தீதி நித்³தி³ஸிதப்³ப³தா, பஞ்ஞத்திபத²பத³ஸ்ஸ நவத்தப்³ப³தா, அனவத்தா²னாபத்திதோ அத்த²விஜானனாஸம்ப⁴வோதி அனேகே தோ³ஸா, விஞ்ஞத்திவிகாரஸஹிதஸ்ஸ பன ஸத்³த³ஸ்ஸ பஞ்ஞத்திபா⁴வே யதா²வுத்ததோ³ஸாபா⁴வோ அனேகேஸம் பாட²ப்பதே³ஸானஞ்ச அனுலோமனம், தஸ்மா. தத்த² யுத்தம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘பாளி…பே… தப்³போ³’’தி.

யதி³ ஸத்தாதிஆதி³னா ஸத்³த³ஸ்ஸ பஞ்ஞத்திபா⁴வே அட்ட²கதா²ய விரோத⁴மாஹ. ஏவம் பஞ்ஞத்திபா⁴வே யதி³ ஸத்³த³ஸ்ஸ பஞ்ஞத்திபா⁴வோ, தஸ்ஸ பரமத்த²தோ விஜ்ஜமானத்தா ரூபாதி³அத்த²ஸ்ஸ ச பஞ்ஞாபனதோ விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வோ ஏவ ஸியா, ந அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வோ. ந ஹி தே ஸத்தாத³யோ பஞ்ஞத்தீதி. ஏவஞ்ச அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தியா அபா⁴வோ ஏவ ஸியா. வுத்தா ச அட்ட²கதா²யம் (ப. ப. அட்ட². 1 மாதிகாவண்ணனா) ‘‘அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தீ’’தி. இதரோ விஸயஸ்ஸ அவிஜ்ஜமானத்தா தஸ்ஸ அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வோதி யதா²வுத்தவிரோதா⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அவிஜ்ஜமானான’’ந்திஆதி³மாஹ. இதா³னி ஸத்தாதி³விஸயஸ்ஸ கேனசிபி பரியாயேன அத்தி²தாய அபா⁴வத³ஸ்ஸனேன தப்³பி³ஸயாய பஞ்ஞத்தியா அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வம்யேவ வவத்த²பேதி ‘‘அயஞ்ச வாதோ³’’தி. விஜ்ஜமானா ஏவ ஸத்தாத³யோ ரூபாதி³ஸபா⁴வாபா⁴வவஸேன ‘‘அவிஜ்ஜமானா’’தி வுச்சந்தி, ந ஸப்³ப³தா² அபா⁴வதோ. ததா² ஹி ததா² ததா² பஞ்ஞாபியமானபா⁴வேன விஞ்ஞாயந்தீதி யதா²வுத்தரூபோ வாதோ³ ‘‘ரூபம் அத்தீ²தி? ஹேவத்தி² ஹேவ நத்தீ²தி. ஸேவத்தி² ஸேவ நத்தீ²தி. ந ஹேவம் வத்தப்³பே³. ஸேவத்தி² ஸேவ நத்தீ²தி. ஆமந்தா. அத்த²ட்டோ² நத்த²ட்டோ²’’தி (கதா². 306) ஏவம் பவத்தாய ஹேவத்தி²கதா²ய. தத்த² ஹி ரூபாத³யோ த⁴ம்மா ரூபாதி³ஸபா⁴வேன அத்தி², வேத³னாதி³ஸபா⁴வேன நத்தி², தஸ்மா ஸப்³ப³மேவித³ம் ஏவம் அத்தி² ஏவம் நத்தீ²தி ஏவம்லத்³தி⁴கே ஸந்தா⁴ய ‘‘ரூபம் அத்தீ²’’தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ‘‘ஹேவத்தி² ஹேவ நத்தீ²’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனம் பரவாதி³ஸ்ஸ. அத² நம் ஸகவாதீ³ யதி³ ரூபமேவ ஏவம் அத்தி² ஏவம் நத்தீ²தி லத்³தி⁴, ஏவம் ஸந்தே ஸோ ஏவ அத்தி² ஸோ ஏவ நத்தி² நாமாதி புச்ச²ந்தோ ‘‘ஸேவத்தீ²’’தி ஆஹ. இதரோ தேனேவ ஸபா⁴வேன அத்தி²தம், தேனேவ நத்தி²தம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² ஸகபா⁴வேன அத்தி²தம், பரபா⁴வேன நத்தி²தம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ததோ ஸகவாதீ³ ‘‘அத்த²ட்டோ² நத்த²ட்டோ²’’திஆதி³னா அத்தி²தா வா நத்தி²தா வா அஞ்ஞமஞ்ஞவிருத்³தா⁴ ஏகஸ்மிம் த⁴ம்மே வினா காலபே⁴தே³ன அஸம்ப⁴வத்தாதி கிம் ஏகத்தம் ஆபஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ பரவாதி³ம் நிக்³க³ண்ஹாதீதி. படிஸித்³தோ⁴தி ச ‘‘ரூபம் ‘ரூப’ந்தி ஹேவத்தி², ரூபம் ‘வேத³னா’தி ஹேவ நத்தீ²’’திஆதி³னா (கதா². 306) வுத்தாய ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணானம் ஸகபா⁴வேன அத்தி²தாய பரபா⁴வேன நத்தி²தாய ச படிஸேத⁴னேன ஸத்தாதீ³னம்பி ததா²பா⁴வோ படிஸேதி⁴தோ ஹோதீதி கத்வா வுத்தம்.

ரூபாத³யோ ந ஹோந்தீதி ரூபாதி³ஸபா⁴வா ந ஹோந்தி. ததா² ததா²தி ஸமூஹஸந்தானாதி³வஸேன. விசித்தஸஞ்ஞா பரிகப்பவஸேன உப்பஜ்ஜதி. யதி³ ஸத்தரதா²தி³ஸஞ்ஞாவலம்பி³தோ வசனத்தோ² விஜ்ஜமானோ ந ஹோதி, நனு ஸத்தரதா²தி³அபி⁴லாபா அனரியவோஹாரா ஜாயந்தீதி ஆஹ ‘‘ந ச தே அபி⁴லாபா’’திஆதி³. அத்தனோ வஸேன கிஞ்சி அஹோந்தம் பஞ்ஞாபகஸ்ஸ வசனஸ்ஸேவ வஸேன பஞ்ஞாபிதப்³ப³த்தா பஞ்ஞத்திவோஹாரம் லப⁴தி. இமினாவ அதி⁴ப்பாயேனாதிஆதி³ ‘‘ஸயம் அவிஜ்ஜமானோ’’திஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ. தந்தி ஸத்தாதி³க்³க³ஹணம். ‘‘ப்³ரஹ்மவிஹாரசதுக்கம் ஸத்தபஞ்ஞத்திம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தத்தா நவத்தப்³பா³ரம்மணம் நாம ஹோதீ’’திஆதி³னா அட்ட²கதா²யம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 1421) தத்த² தத்த² ந வத்தப்³ப³ந்தி வுத்தம். யதி³ பரித்தாதி³பா⁴வேன ந வத்தப்³ப³ம், கத²ம் அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ ஸத்தாதி³கஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘க²ந்த⁴ஸமூஹஸந்தான’’ந்திஆதி³. தந்தி க²ந்த⁴ஸமூஹஸந்தானம். தது³பாதா³னபூ⁴தந்தி புக்³க³லோதி க³ஹணபஞ்ஞத்தீனம் காரணபூ⁴தம். யதி³ புக்³க³லஸஞ்ஞாய ஸேவமானஸ்ஸ குஸலாதி³உப்பத்தி ஹோதி, கத²ம் புக்³க³லத³ஸ்ஸனம் மிச்சா²த³ஸ்ஸனந்தி படிஸித்³த⁴ந்தி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. பத²வீதா⁴து உபலப்³ப⁴தீதி புக்³க³லாபா⁴வே விபக்க²வஸேன நித³ஸ்ஸனமாஹ. இத³ஞ்ஹேத்த² அனுமானம். ந ரூபாத³யோ விவேசேத்வா புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி தேஸம் அக்³க³ஹணே ததா²ரூபாய பு³த்³தி⁴யா அபா⁴வதோ ஸேவனாத³யோ வியாதி. புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி ஸச்சி²கட்ட²பரமத்தே²ன யோ ச²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞேய்யோதி ஸம்ஸரதி முச்சதி சாதி ஏவம் தி³ட்டி²யா பரிகப்பிதபுக்³க³லோவ படிஸேதி⁴தோ, ந வோஹாரபுக்³க³லோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘படிஸே…பே… தி³ட்டீ²’’தி ஆஹ.

கா³தா²ய பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு ரூபம் வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா விஞ்ஞாணந்தி ஏதேஸு கம் நாம த⁴ம்மம் ஸத்தோதி ஜானாஸி நு, ஏதேஸு ஏகம்பி ஸத்தோதி க³ண்ஹிதும் நாரஹதீதி த³ஸ்ஸேதி. அத² ஏதேஹி அஞ்ஞோ ஏகோ ஸத்தோ அத்தீ²தி பச்சேஸி. ஏவம்பி மார தி³ட்டி²க³தம் நு தே. நு-ஸத்³தோ³ தி³ட்டி²க³தமேவேதி அவதா⁴ரணத்தோ². கஸ்மா? யஸ்மா ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரபுஞ்ஜோயம். தமேவத்த²ம் விவரதி ‘‘நயித⁴ ஸத்தூபலப்³ப⁴தீ’’தி. யஸ்மா பச்சக்க²தோ வா அனுமானதோ வா அனுபலத்³தி⁴தோ நத்தி² ஏத்த² கோசி ஸத்தோ நாமாதி அதி⁴ப்பாயோ. யதி³ ஸத்தோ நத்தி², கத²ம் ஸத்தோ ஸம்ஸாரமாபாதீ³திஆதி³ நீயதீதி. கிமேத்த² நேதப்³ப³ம், ஸத்தோதி வோஹாரஸத்தோ அதி⁴ப்பேதோ, யஸ்மா ஸத்த-ஸத்³தோ³ வோஹாரே பவத்ததீதி. து³தியகா³தா²ய ஸம்ப³ந்த⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸத்தோ பனா’’திஆதி³மாஹ. அங்க³ஸம்பா⁴ராதி அங்க³ஸம்பா⁴ரதோ அக்க²சக்கஈஸாதி³அங்க³ஸம்பா⁴ரமுபாதா³யாதி அத்தோ². ஸத்தோதி வோஹாரோ.

அவிஜ்ஜமானஸ்ஸாதி அச்சந்தம் அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ ஸஸவிஸாணாதி³கஸ்ஸ. யதி³ அச்சந்தம் அவிஜ்ஜமானம், கத²ம் தம் க³ய்ஹதீதி ஆஹ ‘‘பரிகப்பித’’ந்தி. லோகஸஞ்ஞாதம் க⁴டாதி³. ஏத்த² பன யதா² அத்தானம் ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜமானகத⁴ம்மானம் தம்ஸந்ததிபதிதானஞ்ச கிலேஸுபதாபாபா⁴வேன அஸ்ஸத்த²பா⁴வபச்சயதாய உப்பாதா³தி³ரஹிதம்பி நிப்³பா³னம் ‘‘அஸ்ஸாஸனகரஸ’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் அத்தானம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தனகத⁴ம்மவஸேன உப்பாதா³தி³ரஹிதாபி பஞ்ஞத்தி பவத்தாதி வுத்தா. ஹேதுஅத்தோ² வா அந்தோனீதோதி பவத்திதா வோஹாரிதாதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² நாமபஞ்ஞத்தி பஞ்ஞபேதப்³ப³மத்த²ம் க³ஹிதாயேவ பஞ்ஞாபேதி, விஞ்ஞத்தி விய அதி⁴ப்பாயம் விஞ்ஞாபேதீதி ஸா க³ஹேதப்³பா³பா⁴வதோ வுச்சமானத்த²த்³வாரேன வுச்சமானாதி வுத்தா. பஞ்ஞாபிதப்³ப³பஞ்ஞத்தியா பன வுச்சமானபா⁴வே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ததா² பகாரதோ ஞாபனபா⁴வேன ஞாபேதப்³ப³ஞாபனந்தி கத்வா க³ஹேதப்³ப³த்தாயேவ ச தஸ்ஸா அனித்³தா⁴ரிதஸபா⁴வதா படிக்கி²த்தா த³ட்ட²ப்³பா³. ந ஹி ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் கக்க²ளபு²ஸனாதி³ ஸரூபதோ ஸத்³தே³ன வசனீயபா⁴வம் ப⁴ஜதி, அபிச கோ² நேஸம் காலதே³ஸாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னானம் வினிவத்தஅஞ்ஞஜாதியகோ ஸஜாதியஸாதா⁴ரணோ புப்³ப³ஸங்கேதானுரூபம் அஜ்ஜா²ரோபஸித்³தோ⁴ ஸாமஞ்ஞாகாரோ வசனீயோ. தத்தா²பி ந வினா கேனசி பவத்தினிமித்தேன ஸத்³தோ³ பவத்ததீதி தஸ்ஸ பவத்தினிமித்தபூ⁴தோ லோகஸங்கேதஸித்³தோ⁴ தம்தம்வசனத்த²னியதோ ஸாமஞ்ஞாகாரவிஸேஸோ நாம பஞ்ஞத்தீதி புப்³பா³சரியா. ஸோ ஹி தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தே² ஸத்³த³ம் நாமேதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வா அத்த²ஸ்ஸ நாமஸஞ்ஞம் கரோதீதி நாமம், பகாரேஹி ஞாபனதோ பஞ்ஞத்தி சாதி.

கஸ்ஸ பன ஸோ ஆகாரவிஸேஸோதி? பஞ்ஞாபேதப்³ப³த்த²ஸ்ஸாதி வேதி³தப்³ப³ம். அனேகாகாரா ஹி அத்தா²தி. ஏவஞ்ச கத்வா தஸ்ஸா பஞ்ஞத்தியா க³ஹேதப்³ப³தாவசனஞ்ச ஸமத்தி²தம் ப⁴வதி, அவஸ்ஸஞ்ச ஏதமேவம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். அஞ்ஞதா² வசனவசனீயபே⁴தா³னம் ஸங்கரோ ஸியா, ஸப்³போ³பி அத்தோ² ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ வசனீயோ, ஸப்³போ³ ச ஸத்³தோ³ ஸப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வாசகோதி ந சேத்த² ஸங்கேதக்³க³ஹணேனேவ தேஸம் பவத்தாதி ஸக்கா வத்தும் வவத்தி²தேஸு ஏவ தேஸு ஸங்கேதக்³க³ஹணஸ்ஸ பவத்திதோ.

அபரே பன ‘‘யதா² தூ⁴மதோ அக்³கி³அனுமானே ந கேவலேன தூ⁴மேனேவ அக்³கி³ விஞ்ஞாயதி, தூ⁴மஸ்ஸ பன அக்³கி³னா அவினாபா⁴வஸங்கா²தோ ஸம்ப³ந்தோ⁴ விஞ்ஞாயமானோ தூ⁴மேன அக்³கி³ விஞ்ஞாயதி, ஏவம் ஸத்³தே³ன அத்த²விஜானனே ந கேவலேன ஸத்³தே³ன தத³த்தோ² விஞ்ஞாயதி. தம்தம்ஸத்³த³ஸ்ஸ பன தேன தேன அத்தே²ன அவினாபா⁴வஸங்கா²தோ ஸம்ப³ந்தோ⁴ விஞ்ஞாயமானோ தேன தேன ஸத்³தே³ன அத்த²ம் ஞாபேதீதி வேதி³தப்³ப³ம். அஞ்ஞதா² அக்³க³ஹிதஸம்ப³ந்தே⁴னபி ஸத்³த³ஸவனமத்தேன தத³த்தோ² விஞ்ஞாயேய்யாதி. யோ யமேத்த² யதா²வுத்தரூபோ ஸம்ப³ந்தோ⁴, ஸோ தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸஞ்ஞாபனபா⁴வேன நாமந்தி பரமத்த²தோ அபா⁴வா லோகஸங்கேதவஸேன லோகஸங்கேதோதி வா ஸித்³தோ⁴ ஞாதோதி லோகஸங்கேதஸித்³தோ⁴தி, ஸத்³தே³ன பகாஸியமானானம் அத்த²ப்பகாரானம் அதி⁴க³மஹேதுதாய பகாரதோ ஞாபனதோ பஞ்ஞத்தீதி ச வுத்தோ’’தி வண்ணயந்தி.

ஸங்க²தாஸங்க²தவினிமுத்தஸ்ஸபி ஞேய்யவிஸேஸஸ்ஸ அபா⁴வே க⁴டாதி³ஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யா விய பத²வீப²ஸ்ஸாதி³ஸத்³த³வசனீயோபி ந லப்³ப⁴தியேவாதி ஸப்³ப³வோஹாரலோபோ ஸியா. யஸ்மா ச ரூபாரூபத⁴ம்மா பப³ந்த⁴ஸங்கா²ததம்தம்விஸேஸாகாரவஸேனேவ பவத்தந்தி, ந கேவலா, தஸ்மா தேஸம் தே ஸண்டா²னஸமூஹஅவத்தா²விஸேஸாகாரா யதி³பி பரமத்த²தோ கிஞ்சி ந ஹோந்தி, பரமத்த²தோ பன விஜ்ஜமானானம் ரூபாதீ³னம் உபாதா³னானம் வஸேன விஜ்ஜமானபா⁴வம் லபி⁴த்வா தம்தம்க³ஹணானுரூபம் தம்தம்அபி⁴லாபாதி⁴கரணம் ப⁴வதி. உபாதா³யபஞ்ஞத்தி ஹி உபாதா³னதோ யதா² அஞ்ஞா அனஞ்ஞாதி ச ந வத்தப்³பா³, ஏவம் ஸப்³ப³தா² அத்தி² நத்தீ²தி ச ந வத்தப்³பா³. தயோபி ஹி ஏதே ஸந்தாயேவாதி ஏவம் தாவ மாதிகாவண்ணனாய ந கோசி விரோதோ⁴. ஸங்கா²யதி ஸம்கதீ²யதீதி ஸங்கா²தி அயமத்தோ² கதே²தப்³ப³பா⁴வேன வசனத்தே²யேவ நிருள்ஹோ, ந வசனஸ்மிந்தி வசனபக்க²ஸ்ஸ உஜுகதா ஸம்ப⁴வதி. வசனபக்கோ²யேவ பாளிஅனுக³தோ, ந பரம்பராக³தோ யதா²வுத்தோ அத்தோ²தி குதோ பனேதம் லப்³பா⁴. ந ஹி அனீதோ அத்தோ² பாளிஅனனுக³தோ, நாபி ஸப்³பா³ பாளினீதத்தா² ஏவாதி யதா²வுத்தா து³விதா⁴ பஞ்ஞத்தியோ அட்ட²கதா²யம் ச²ஹி பஞ்ஞத்தீஹி யதா²ஸம்ப⁴வம் வுத்தாயேவாதி ஸித்³த⁴மேதம் அத்தீ²தி ந வத்தப்³பா³தி.

யதி³ பரமத்த²தோ அத்தி²தாபடிஸேதோ⁴, இட்ட²மேதம். அத² வோஹாரதோ, ஸத்தரத²க⁴டாதீ³ஹி ஸத்தரதா²தி³வசனப்பயோகோ³யேவ ந ஸம்ப⁴வேய்யாதி. ந ஹி வசனீயரஹிதோ வசனப்பயோகோ³ அத்தீ²தி. பரமத்த²த⁴ம்மானம் அஸபா⁴வத⁴ம்மபூ⁴தாய பஞ்ஞத்தியா விபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்தா² அதி⁴வசனாதி³து³கத்தயதே³ஸனாதி ந பரமத்த²த⁴ம்மானம் ரூபாதீ³னம் பஞ்ஞத்திபா⁴வாபத்தீதி. ந ச பஞ்ஞத்திபத²பஞ்ஞத்தித⁴ம்மனித்³தே³ஸானம் அவிஸேஸவசனம் யுத்தம், ஸத்³த³ஸ்ஸேவ பன பஞ்ஞத்திபா⁴வே ஸியா காசி தேஸம் விஸேஸமத்தா. பஞ்ஞாபிதப்³ப³ஸ்ஸ அபரமத்த²ஸபா⁴வஸ்ஸேவ பஞ்ஞத்திபா⁴வோ அதி⁴ப்பேதோதி ந ஸப்³போ³ பஞ்ஞத்திபதோ² பஞ்ஞத்திஸத்³தே³ன வுத்தோ, பஞ்ஞத்தி ச பஞ்ஞாபேதப்³ப³பா⁴வேன வுத்தாதி பஞ்ஞத்திபத²பத³ம் வத்தப்³ப³மேவ. ஏவஞ்சேதம் இச்சி²தப்³ப³ம். இதரதா² ஸத்³த³ஸ்ஸ ச பஞ்ஞாபிதப்³ப³தாய பஞ்ஞத்திபத²பா⁴வோதி பஞ்ஞத்திபத³ம் ந வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி ச ஸக்கா வத்தும், நிக்கே²பகண்டே³ விப⁴த்தாயேவ பஞ்ஞத்தி ‘‘புரிஸோ மாக³ண்டி³யோ’’தி ஏத்தா²பி த³ஸ்ஸிதாதி ந ந ஸக்கா வத்தும். ததா²பி ஹி யதா²வுத்தஉபாதா³யபஞ்ஞத்தினாமபஞ்ஞத்தீனம் ஸபா⁴வஸம்ப⁴வதோதி ஸங்கா²தி³ஸத்³தா³னம் ஸமானத்த²தாபி தேஸம் மதிமத்தமேவ, விஞ்ஞத்தி விய அதி⁴ப்பாயம் விஞ்ஞாபேந்தா ஸயம் ஞாதாயேவ நாமபஞ்ஞத்தி பஞ்ஞாபேதப்³ப³மத்த²ம் பஞ்ஞாபேதி க³ஹிதஸரூபதாய பதீ³போ விய ரூபக³தவித⁴ம்ஸனேதி ந பஞ்ஞத்திஅந்தரபரிகப்பனேன பயோஜனம் அத்தி² பஞ்ஞாபேதப்³ப³த்த²பஞ்ஞாபனே, நாமபஞ்ஞத்திபஞ்ஞாபனே பன உபாதா³னபே⁴த³பி⁴ன்னா உபாதா³யபஞ்ஞத்தி விய தம்தம்வசனவசனத்த²பே⁴த³பி⁴ன்னா நாமபஞ்ஞத்தீதி அஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி இச்சி²தா ஏவ. ந ச அனவத்தா²னதோ³ஸோ தம்தம்வசனஸ்ஸ தத³த்த²விபா⁴வனே ஸஹகாரீகாரணபா⁴வேன படினியதஸரூபத்தா. ஏதேன ஸங்கேதக்³க³ஹணாபா⁴வோபி படிஸித்³தோ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³, ததா² நாமபஞ்ஞத்தியா பயோஜனாபா⁴வோ. த³ஸ்ஸிதப்பயோஜனா ஹி ஸா புப்³பே³தி.

‘‘வோஹாரோ லோகியஸோதே படிஹஞ்ஞதீ’’திஆதீ³ஸு ஸோதப்³ப³ஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன தப்³பி³ஸயபூ⁴தா வோஹாராத³யோ படிஹனனஸோதப்³ப³தாபரியாயேன வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸத்³தோ³யேவ வா தத்த² வோஹாராதி³ஸஹசாரிதாய ததா² வுத்தோ. ந ஹி ஸக்கா ஸப்³ப³த்த² ஏகரஸா தே³ஸனா பவத்தீதி வத்தும். ததா² ஹி கத்த²சி ஸுகா² து³க்கா², ஸுகா²பி வேத³னா து³க்கா²தி வுச்சந்தி, து³க்கா² ஸுகா², து³க்கா²பி ஸுகா²தி, ஏவம் யதா²வுத்தா து³விதா⁴பி பஞ்ஞத்தி அதி⁴வசனாதி³பாட²ஸ்ஸ அத்த²பா⁴வேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தாயேவாதி. அயம் ஸங்க²தாஸங்க²தவினிமுத்தம் ஞேய்யவிஸேஸம் இச்ச²ந்தானம் வஸேன வினிச்ச²யோ.

1316. ஸதிபி பரேஸம் ஸாமஞ்ஞாதி³னாமகாரகானம் நாமகரணபா⁴வே பரானபேக்க²தாய ததோ அதிவிய யுத்தோ இத⁴ நாமகரணஸபா⁴வோ உக்கம்ஸபரிச்சே²தே³ன நாமகரணத்தோ²தி அதி⁴ப்பேதோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஞ்ஞம் அனபேக்கி²த்வா’’திஆதி³மாஹ. நாமகரணஸபா⁴வதா ந ஹோதி அஸபா⁴விகதாய கதா³சிதே³வ பவத்திதோ சாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸபா⁴வஸித்³த⁴த்தாதி வேத³னாதீ³னம் வேத³னாதி³னாமகரணத⁴ம்மதம் ஆஹ. யதி³ வேத³னாதீ³னம் கேனசி அகதம் ஸகனாமம் ஆதா³யயேவ பவத்தனதோ ஓபபாதிகனாமானம் நாமகரணட்டே²ன நாமபா⁴வோ, ஏவம் ஸதி பத²வீஆதீ³னம்பி நாமபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, அஞ்ஞதா² பத²வீஆதி³னித³ஸ்ஸனமேவ ந ஸியாதி அனுயோக³ம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘பத²வீஆதி³னித³ஸ்ஸனேனா’’திஆதி³. ஏகதே³ஸஸாமஞ்ஞேன ஹி யதா²தி⁴ப்பேதேன உபமா ஹோதி, ந ஸப்³ப³ஸாமஞ்ஞேனாதி. ஏவம்பி யதி³ ஸபா⁴வஸித்³த⁴னாமத்தா வேத³னாத³யோ நாமம், பத²வீஆதீ³னம்பி அனிவத்தனீயோ நாமபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘நிருள்ஹத்தா’’திஆதி³. தேன யம்னிமித்தம் வேத³னாதீ³ஸு நாமஸத்³த³ப்பவத்தி, ஸதிபி தத³ஞ்ஞேஸம் தம்னிமித்தயோகே³ கோ³-ஸத்³தோ³ விய குக்குடாதி³ஸத்தபிண்டே³ நிருள்ஹதோ வேத³னாதீ³ஸு நாம-ஸத்³தோ³ பவத்தோதி த³ஸ்ஸேதி. ததா² ஹி அனேகேஸு ஸுத்தபதே³ஸேஸு தேஸம்யேவ நாமவோஹாரோ தி³ஸ்ஸதி. நாமதானாபத்தி வுத்தா கேஸகும்பா⁴தி³னாமந்தராபஜ்ஜனதோ. ஏதமேவத்த²ம் நித³ஸ்ஸனபா⁴வேன ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³னா விவரதி. யதி³பி ஸமூஹாதி³க⁴னவினிப்³போ⁴கா³பா⁴வதோ வேத³னாதி³அரூபத⁴ம்மேஸுபி பிண்டா³காரேன க³ஹணம் பவத்ததி, தம் பன யேபு⁴ய்யேன அத்தா²திபரிகப்பமுகே²ன ஏகத⁴ம்மவஸேனேவ, ந ஸமூஹவஸேனாதி வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞேன…பே… நத்தீ²’’தி.

பகாஸகபகாஸிதப்³ப³பா⁴வோ விஸயிவிஸயபா⁴வோ ஏவ. அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ. ஸோ நாமமந்தரேன க³ஹேதும் அஸக்குணேய்யதாய பாகடோதி நித³ஸ்ஸனபா⁴வேன வுத்தோ. ‘‘அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ வியா’’தி வசனேன மனோஸம்ப²ஸ்ஸதப்பகாரானமேவ நாமபா⁴வோ ஸியா, ந படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸதப்பகாரானந்தி ஆஸங்காய நிவத்தனத்த²ம் ‘‘படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோபீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பஞ்சவிஞ்ஞாணஸஹக³தோ ப²ஸ்ஸோ படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோ. பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பா⁴வனே. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – விஸயீவிஸயஸங்க⁴ட்டனஸமுப்பத்தியா அஞ்ஞப²ஸ்ஸதோ ஓளாரிகோபி படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸோ ந ரூபத⁴ம்மா விய விபூ⁴தாகாரோ, ததோ நாமாயத்தக³ஹணியபா⁴வோ நாமஸ்ஸேவாதி. அரூபதாய வாதிஆதி³னா ஸாமஞ்ஞதோ விஸேஸதோ ச படிக⁴ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ உபசாரவஸேன நாமபா⁴வமாஹ. பச்சி²மபுரிமானந்தி ‘‘நாமஞ்ச ரூபஞ்சா’’தி இமம் அனுபுப்³பி³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸதிபி ரூபஸ்ஸாதிஆதி³னா நாமவோஹாரஹேதும் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் நிப்³பா³னஸ்ஸ அதி⁴பதிபச்சயபா⁴வம் ஏவ விபா⁴வேதி, யதோ அரியானம் அஞ்ஞவிஸயவினிஸ்ஸடம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரபா⁴வேன அஸங்க²ததா⁴துயம் ஏவ சித்தம் பவத்ததீதி.

1318. வட்டஸ்மிம் ஆதீ³னவபடிச்சா²த³னதோ தத³ஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னதோ ச வட்டஸ்ஸ மூலம் பதா⁴னகாரணந்தி வட்டமூலம்.

1320. ஏகேகஸ்மிம் ரூபாதி³கே யதா²பி⁴னிவிட்டே² வத்து²ஸ்மிம் அஹம்மானாதா⁴ரனிமித்ததம் குஸலாகுஸலதப்³பி³பாகலோகாதா⁴ரதஞ்ச ஸமாரோபேத்வா பவத்தக்³க³ஹணவிஸேஸோ. யா காசி தி³ட்டி² நிவிஸமானா த⁴ம்மஸபா⁴வம் அதிச்சபராமஸனாகாரேனேவ நிவிஸதீதி வுத்தம் ‘‘பராமஸந்தீதி அத்தோ²’’தி.

1332. சேதனாப்பதா⁴னோ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴தி கத்வா ‘‘யாய சேதனாயா’’திஆதி³ வுத்தம்.

1333. து³ன்னாமம் கா³ரய்ஹனாமம். அனுபஸங்கமந்தஸ்ஸாதிஆதி³னா ஸேவனப⁴ஜனானம் விஸேஸமாஹ.

1336. ஆபத்திஆபத்திவுட்டா²னபரிச்சே²த³ஜானனூபாயத³ஸ்ஸனம் ஸஹ வத்து²னா ஸஹ கம்மவாசாயாதி³வசனந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வத்து²வீதிக்கமதோ’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ஆபத்திகுஸலதா ஆபத்திவுட்டா²னகுஸலதா’’தி (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 119) ஹி வுத்தந்தி. காரணஜானனேன ப²லம் ஸுட்டு² ஞாதம் ஹோதீதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆபத்தியா வா’’திஆதி³மாஹ.

1342. தஸ்ஸாதி மனஸிகாரகுஸலதாய.

1344. அனுப்பஜ்ஜமானானேவ அனுப்பஜ்ஜந்தானேவ.

1348. அகரணேன அனாத³ரவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ.

1350. பே²க்³கு³ருக்க²ஸ்ஸ ஸிக்³கு³ஆதி³கஸ்ஸ.

1352. சக்கு²ந்த்³ரியாஸம்வரஸ்ஸாதி சக்கு²ந்த்³ரியாஸம்வரணஸ்ஸ. அஸம்வுதசக்கு²ந்த்³ரியஸ்ஸேவ ஹேதூதி சக்கு²த்³வாரிகஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²தி³அன்வாஸ்ஸவனஸ்ஸ தம்த்³வாரிகவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விய சக்கு²ந்த்³ரியம் பதா⁴னகாரணம். ஸதி ஹி அஸம்வுதத்தே சக்கு²ந்த்³ரியஸ்ஸ தே தே அன்வாஸ்ஸவந்தீதி அஸம்வரியமானசக்கு²ந்த்³ரியஹேதுகோ ஸோ அஸம்வரோ ததா²வுத்தோதி அட்ட²கதா²ய அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேதி. இதா³னி யதா²வுத்தே அதி⁴ப்பாயே ட²த்வா ‘‘யத்வாதி⁴கரணந்தி ஹீ’’திஆதி³னா பாளியா யோஜனம் த³ஸ்ஸேதி. கஸ்ஸ சாதி பகாரம் புச்ச²தி, கத²ம்வித⁴ஸ்ஸ கத²ம்ஸண்டி²தஸ்ஸாதி அத்தோ². ந ஹி ஸரூபே வுத்தே புன ஸரூபபுச்சா²ய பயோஜனம் அத்தி². அன்வாஸ்ஸவந்தி அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ. தது³பலக்கி²தந்தி அன்வாஸ்ஸவூபலக்கி²தம் சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதந்தி யோஜனா.

யதா²ஸம்ப⁴வந்தி து³ஸ்ஸீல்யாஸம்வரோ மனோத்³வாரவஸேன, ஸேஸாஸம்வரோ ச²த்³வாரவஸேன யோஜேதப்³போ³. முட்ட²ஸ்ஸச்சாதீ³னம் ஸதிபடிபக்கா²குஸலத⁴ம்மாதி³பா⁴வதோ ஸியா பஞ்சத்³வாரே உப்பத்தி, ந த்வேவ காயிகவாசஸிகவீதிக்கமபூ⁴தஸ்ஸ து³ஸ்ஸீல்யஸ்ஸ தத்த² உப்பத்தி பஞ்சத்³வாரிகஜவனானம் அவிஞ்ஞத்திஜனகத்தாதி தமேவ யதா²ஸம்ப⁴வம் ‘‘ந ஹி பஞ்சத்³வாரே’’திஆதி³னா விவரதி.

யதா² கிந்தி யேன பகாரேன ஜவனே உப்பஜ்ஜமானோ அஸம்வரோ ‘‘சக்கு²ந்த்³ரியே அஸம்வரோ’’தி வுச்சதி, தம் நித³ஸ்ஸனம் கிந்தி அத்தோ². தத்தா²யம் பவத்திக்கமோ – பஞ்சத்³வாரே ரூபாதி³ஆரம்மணே ஆபாத²க³தே நியமிதாதி³வஸேன குஸலாகுஸலஜவனே உப்பஜ்ஜித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதிண்ணே மனோத்³வாரிகஜவனம் தம்யேவாரம்மணம் கத்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி, புன தஸ்மிம்யேவ த்³வாரே ‘‘இத்தி²புரிஸோ’’திஆதி³னா வவத்த²பேத்வா ஜவனம் ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. புன வாரே பஸாத³ரஜ்ஜனாதி³வஸேன ஜவனம் ஜவதி. புன யதி³ தம் ஆரம்மணம் ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, தம்ஸதி³ஸமேவ பஞ்சத்³வாராதீ³ஸு ஜவனம் ததா³ உப்பஜ்ஜமானகம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏவமேவ ஜவனே து³ஸ்ஸீல்யாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு தஸ்மிம் அஸம்வரே ஸதி த்³வாரம்பி அகு³த்த’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அயம் பன உக்கட்ட²னயோ பரிசிதாரம்மணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தோ, அபரிசிதே அந்தரந்தரா பஞ்சத்³வாரே உப்பஜ்ஜித்வா தத³னுரூபம் மனோத்³வாரேபி உப்பஜ்ஜதீதி. த்³வாரப⁴வங்கா³தீ³னம் ஜவனேன ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஏகஸந்ததிபரியாபன்னதோ த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸதி த்³வாரப⁴வங்கா³தி³கேதி பச்சயபா⁴வேன புரிமனிப்ப²ன்னம் ஜவனகாலே அஸந்தம்பி ப⁴வங்கா³தி³ சக்கா²தி³ விய ப²லனிப்ப²த்தியா ஸந்தஞ்ஞேவ நாமாதி வுத்தம். ந ஹி த⁴ரமானம்யேவ ஸந்தந்தி வுச்சதீதி. பா³ஹிரம் விய கத்வாதி பரமத்த²தோ ஜவனஸ்ஸ பா³ஹிரபா⁴வே இதரஸ்ஸ ச அப்³ப⁴ந்தரபா⁴வே அஸதிபி ‘‘பப⁴ஸ்ஸரமித³ம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தஞ்ச கோ² ஆக³ந்துகேஹி உபக்கிலேஸேஹி உபக்கிலிட்ட²’’ந்திஆதி³வசனதோ (அ. நி. 1.49) ஆக³ந்துகபூ⁴தஸ்ஸ கதா³சி கதா³சி உப்பஜ்ஜமானஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸ பா³ஹிரபா⁴வோ தப்³பி³து⁴ரஸபா⁴வஸ்ஸ இதரஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரபா⁴வோ பரியாயதோ வுத்தோதி த³ஸ்ஸேதி. அஸம்வரஹேதுபா⁴வாபத்திதோதி த்³வாராதீ³னம் அஸம்வரஹேதுபா⁴வாபஜ்ஜனஸ்ஸ பாகடபா⁴வம் ஸந்தா⁴யாஹ. உப்பன்னே ஹி அஸம்வரே த்³வாராதீ³னம் தஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வோ பஞ்ஞாயதீதி. த்³வாரப⁴வங்கா³தி³மூஸனந்தி த்³வாரப⁴வங்கா³தீ³ஸு மூஸனம். யஸ்மிஞ்ஹி த்³வாரே அஸம்வரோ உப்பஜ்ஜதி, ஸோ தத்த² த்³வாராதீ³னம் ஸம்வரூபனிஸ்ஸயபா⁴வம் உபச்சி²ந்த³ந்தோயேவ பவத்ததீதி. தேனேவாஹ ‘‘குஸலப⁴ண்ட³வினாஸன’’ந்தி.

ஏத்த² ச ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா’’திஆதி³பாளியம் ஸம்வரோ, ஸம்வரிதப்³ப³ம், ஸம்வரணுபாயோ, யதோ ச ஸோ ஸம்வரோ, யத்த² ச ஸோ ஸம்வரோதி இமம் பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா யோஜேதப்³பா³. கத²ம்? ‘‘ரக்க²தி…பே… ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி ஏதேன ஸம்வரோ வுத்தோ. ஸதிம் பச்சுட்ட²பேதீதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ²தி. சக்கா²தி³ ஸம்வரிதப்³ப³ம். ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீதி ஸம்வரணுபாயோ. ‘‘யத்வாதி⁴கரண’’ந்திஆதி³னா ஸம்வரணாவதி⁴. ரூபாத³யோ ஸம்வரவிஸயோதி. கிஞ்ச படிஸங்கா²பா⁴வனாப³லஸங்க³ஹிதபா⁴வேன து³விதோ⁴பி இந்த்³ரியஸம்வரோ? தத்த² புரிமேன விஸயேஸு ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனம், இதரேன ஆதீ³னவப்பஹானம். ததா² புரிமேன பரியுட்டா²னப்பஹானம், இதரேன அனுஸயப்பஹானம். ததா² புரிமோ லோகியமக்³க³ஸங்க³ஹிதோ, து³தியோ லோகுத்தரமக்³க³ஸங்க³ஹிதோதி அயம்பி விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

1353. த³வத்தா²தி³அபி⁴லாஸோதி த³வோ ஏவ அத்தோ² பயோஜனந்தி த³வத்தோ², ஸோ ஆதி³ யேஸம் தே த³வத்தா²த³யோ. தேஸு, தேஸம் வா அபி⁴லாஸோ, த³வோ வா அத்தோ² ஏதஸ்ஸாதி த³வத்தோ², ததா³தி³கோ த³வத்தா²தி³, கோ பன ஸோதி ஆஹ ‘‘அபி⁴லாஸோ’’தி. ஆஹாரபரிபோ⁴கே³ அஸந்துஸ்ஸனாதி ஆஹாரபரிபோ⁴கே³ அதித்தி. ப³ஹுனோ உளாரஸ்ஸ ச பத்த²னாவஸேன பவத்தா பி⁴ய்யோகம்யதா அஸந்துஸ்ஸனாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² யுஜ்ஜதி.

1355. மஜ்ஜனாகாரேன பவத்தி மானஸ்ஸேவாதி கத்வா ‘‘மானோவ மானமதோ³’’தி வுத்தம். ததா² ஹி ஜாதிமதா³த³யோ ‘‘மானோ மஞ்ஞனா’’திஆதி³னா மானபா⁴வேனேவ விப⁴த்தாதி. கு²தா³ நாம கம்மஜதேஜோ. தம் பன அபு⁴த்தே பு⁴த்தே ச உப்பஜ்ஜதீதி யம் தத்த² ஆமாஸயஸங்கா²தஸ்ஸ ஸரீரதே³ஸஸ்ஸ பீளனதோ விஹிம்ஸாஸத்³த³வசனீயம், ததே³வ த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம், இதரஞ்ச நிவத்தேதப்³ப³ந்தி அபு⁴த்தபச்சயா உப்பஜ்ஜனகத்தேன கு²தா³ விஸேஸிதாதி ஆஹ ‘‘கு²தா³ய விஸேஸன’’ந்தி. யே பன ‘‘கம்மஜதேஜபச்சயா து³க்கா² வேத³னா கு²தா³’’தி வத³ந்தி, தேஸம் அபு⁴த்தபச்சயா உப்பஜ்ஜனகாதி விஸேஸனமேவ ந யுஜ்ஜதி. ஸதிபி தஸ்மிம் பூ⁴தத்த²கத²னே விஹிம்ஸூபரதிபுராணவேத³னாபடிஹனனானம் விஸேஸாபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி புரிமோயேவேத்த² அத்தோ². ஏதாஸம் கோ விஸேஸோதி அபு⁴த்தபச்சயா உப்பஜ்ஜனகவேத³னா, பு⁴த்தபச்சயா ந உப்பஜ்ஜனகவேத³னாதி த்³வேபி சேதா வேத³னா யாவதா அனாக³தாயேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸதிபி அனாக³தத்தே புரிமா உப்பன்னஸதி³ஸீ, இதரா பன அதம்ஸதி³ஸீ அச்சந்தம் அனுப்பன்னாவாதி அயமேத்த² விஸேஸோ. தேனேவ ‘‘யதா²பவத்தா’’தி புரிமாயம் வுத்தம், இதரத்த² ச ‘‘அப்பவத்தா’’தி. அத² வா அபு⁴த்தபச்சயா உப்பஜ்ஜனகவேத³னா புப்³பே³ கதகம்மஸ்ஸ விபாகத்தா புராணவேத³னா நாம. அப்பச்சவேக்க²ணாதி³அயுத்தபரிபோ⁴க³பச்சயா பச்சவேக்க²ணாதி³யுத்தபரிபோ⁴க³தோ ஆயதிம் ந உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி பு⁴த்தபச்சயா ந உப்பஜ்ஜனகவேத³னா நவவேத³னா நாம. விஹிம்ஸானிமித்ததா விஹிம்ஸானிப்³ப³த்ததா.

யாபேந்தி ஏதேனாதி யாபனாதி வுத்தஸ்ஸ ஸரீரயாபனகாரணஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸபியாபனகாரணந்தி இமஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஜீவிதிந்த்³ரியயாபனத்தா²யா’’தி வத்வா ந கேவலம் ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸேவ யாபனகாரணமாஹாரோ, அத² கோ² டா²னாதி³பவத்திஆகாரவிஸேஸயுத்தஸ்ஸ ஸகலஸரீரஸ்ஸபி யாபனகாரணந்தி தம்தீ³பனத்த²ம் யாத்ராதி வசனந்தி யாபனா மே ப⁴விஸ்ஸதீதி அவிஸேஸேன வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதுன்னம் இரியாபதா²னம் அவிச்சே²த³ஸங்கா²தா யாபனா யாத்ரா’’தி ஆஹ. அட்டா²னயோஜனஅபரிபோ⁴க³து³ப்பரிபோ⁴கா³தி³வஸேன ஸத்³தா⁴தே³ய்யஸ்ஸ வினாஸனம் ஸத்³தா⁴தே³ய்யவினிபாதனம். யேனாதி க³ணபோ⁴ஜனலக்க²ணப்பத்தஸ்ஸ தூ²பீகதாதி³கஸ்ஸ வா படிக்³க³ஹணேன. ஸாவஜ்ஜம் ஸனிந்த³ம் பரிபோ⁴க³ம் கரோதீதி வா அத்தோ².

இரியா…பே… வுத்தந்தி ஸுக²ம் பவத்தமானேஹி இரியாபதே²ஹி தேஸம் ததா²பவத்தியா காரணந்தி க³ஹிதத்தா விதி³தத்தா யதா²வுத்தபு⁴ஞ்ஜனபிவனானி புப்³ப³காலகிரியாபா⁴வேன வுச்சமானானி இரியாபத²கத்துகானி விய வுத்தானீதி அத்தோ². யதா² ஹி ‘‘பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீ’’தி (ம. நி. 1.271; 2.182) த³ஸ்ஸனஸ்ஸ க²யஹேதுதா, ‘‘க⁴தம் பிவித்வா ப³லம் ப⁴வதி, ஸீஹம் தி³ஸ்வா ப⁴யம் ப⁴வதீ’’தி ச பானத³ஸ்ஸனானம் ப³லப⁴யஹேதுதா வுச்சதி, ஏவம் பு⁴ஞ்ஜனபிவனானம் இரியாபத²ஸுக²ப்பவத்திஹேதுபா⁴வோ வுத்தோதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸுலபா⁴னவஜ்ஜபா⁴வோ விய அப்பபா⁴வோபி பச்சயானம் பரமஸல்லேக²வுத்தீனம் ஸுக²விஹாராய பரியத்தோதி சீவரஸேனாஸனானம் அப்பபா⁴வுக்கம்ஸானுஜானனவஸேன பவத்தாஹி அனந்தரகா³தா²ஹி இதா⁴பி த⁴ம்மஸேனாபதினா ஸுக²விஹாராய பரியத்தோ அப்பபா⁴வுக்கம்ஸோ அனுஞ்ஞாதோதி விஞ்ஞாயதீதி ‘‘புனபீ’’திஆதி³னா ‘‘பு⁴த்வானா’’தி பாட²ம் ஸமத்த²யதி.

1368. ஸதிஆதி³த⁴ம்மாதி ஸதிபஞ்ஞாஸமாதி⁴வீரியஸம்மாவாசாதி³த⁴ம்மா, யே ச²ஹி து³கேஹி பரிக்³க³ஹிதா.

1373. படிவிஜ்ஜி²தப்³பே³ஹி படிவேதோ⁴ வுத்தோ. விஸயேனபி ஹி விஸயீ வுச்சதி ஸஹசரபா⁴வதோ. யதா² –

‘‘உப்பாதே³த்வான ஸம்வேக³ம், து³க்கே²னஸ்ஸ ச ஹேதுனா;

வட்³ட⁴யித்வா ஸம்மஸித்வா, முத்தியா மக்³க³மப்³ரவீ’’தி

‘‘ஸச்சபரியோஸானே’’தி ச.

யதா² து³க்கா²தீ³னம் பரிஞ்ஞாதி³வஸேன பவத்தமானம் படிவேத⁴ஞாணம் அஸம்மோஹதோ தே அவிலோமேத்வா அவிரோதே⁴த்வா பவத்ததி நாம, ஏவம் தது³பனிஸ்ஸயபா⁴வம் விபஸ்ஸனாஞாணம்பி யதா²ப³லம் தே அவிலோமேத்வா பவத்ததீதி சதுன்னம் ஸச்சானம் அனுலோமந்தி வுத்தந்தி து³தியோ அத்த²விகப்போ வுத்தோ. ஏத்த² ச ‘‘சதுன்னம் ஸச்சான’’ந்தி பத³ம் வினா உபசாரேன வுத்தம், புரிமஸ்மிம் உபசாரேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸம்மாதி³ட்டி²ப்பதா⁴னத்தா வா ஸேஸமக்³க³ங்கா³னம் மக்³க³ஸச்சேகதே³ஸஸ்ஸ படிவேத⁴ஸ்ஸ அனுலோமம் ஸமுதா³யானுலோமம் வுத்தம், சதுஸச்சேகதே³ஸஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ வா.

1380. க²யஸமயேதி க²யஸமூஹே. ‘‘கிலேஸானம் க²யவஸேன பவத்தத⁴ம்மபுஞ்ஜே’’தி ச வத³ந்தி.

1381. அபரிப³ந்த⁴பா⁴வேன நிராஸங்கா, ஆரம்மணே அபி⁴ரதிபா⁴வேன ச பவத்தி அதி⁴முச்சனட்டோ²தி ஆஹ ‘‘அனி…பே… த்தனட்டே²னா’’தி.

1382. அரியமக்³க³ப்பவத்தியா உத்தரகாலம் பவத்தமானம் ப²லஞாணம் தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜ²கிலேஸானம் க²யபரியோஸானே பவத்தத்தா ‘‘கீ²ணந்தே ஞாண’’ந்தி வுத்தம். யஸ்மா பன தம் மக்³கா³னந்தரம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா மக்³கே³ன டா²னஸோ கீ²ணேஸு கிலேஸேஸு தேஸம் கீ²ணபா⁴வானந்தரம் பவத்தமானம் கீ²ணபா⁴வானம் பட²மகாலே பவத்தந்திபி வுச்சதீதி து³தியோ விகப்போ வுத்தோ.

து³கனிக்கே²பகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

நிக்கே²பகண்ட³வண்ணனா நிட்டி²தா.