9. ஸாஸங்கஸிக்கா²பத³வண்ணனா
652. நவமே அந்தரக⁴ரேதி அந்தரே க⁴ரானி ஏத்த², ஏதஸ்ஸாதி வா அந்தரக⁴ரந்தி லத்³த⁴வோஹாரே கோ³சரகா³மே. தேனாஹ ‘‘அந்தோகா³மே’’தி. பாளியம் விப்பவஸந்தீதி இத³ம் யஸ்மிம் விஹாரே வஸந்தா அந்தரக⁴ரே சீவரம் நிக்கி²பிம்ஸு, ததோ அஞ்ஞத்த² வஸந்தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஸ்மிஞ்ஹி விஹாரே அந்தரக⁴ரே சீவரம் நிக்கி²பித்வா வஸிதும் அனுஞ்ஞாதத்தா தத்த² வாஸோ விப்பவாஸோ நாம ந ஹோதி. து³ப்³ப³லசோளா து³ச்சோளா விரூபசோளா வா, து³ச்சோளத்தா ஏவ லூக²சீவரா.
653. ‘‘பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி இமஸ்ஸ விப⁴ங்கே³ ‘‘உபஸம்பஜ்ஜா’’தி உத்³த⁴ரிதப்³பே³ ‘‘உபஸம்பஜ்ஜ’’ந்தி உத்³த⁴ரித்வா ‘‘யோ பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபோ⁴ படிலாபோ⁴’’திஆதி³ வுத்தம், தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘உபஸம்பஜ்ஜந்திஆதீ³ஸு வியா’’தி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘அனாபுச்ச²ம் வா பக்கமேய்யா’’திஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. உபக³ந்த்வாதி உப-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²மாஹ. வஸித்வாதி அக²ண்ட³ம் வஸித்வா. ‘‘யேன யஸ்ஸ ஹி ஸம்ப³ந்தோ⁴, தூ³ரட்ட²ம்பி ச தஸ்ஸ த’’ந்தி வசனதோ ‘‘இமஸ்ஸ…பே… இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴’’தி வுத்தம். தத்த² இமஸ்ஸாதி ‘‘உபவஸ்ஸ’’ந்தி பத³ஸ்ஸ. நிக்கி²பேய்யாதி ட²பேய்ய.
ஏத்தாவதா ச புரிமிகாய உபக³ந்த்வா அக²ண்ட³ம் கத்வா வுத்த²வஸ்ஸேன ஆரஞ்ஞகேஸு ஸேனாஸனேஸு விஹரந்தேன ஸகலம் கத்திகமாஸம் திசீவரேன விப்பவஸிதும் அனுஞ்ஞாதம் ஹோதி. அனத்த²தகதி²னஸ்ஸ ஹி சீவரமாஸே விப்பவாஸோ ந வட்டதி அத்த²தகதி²னானம்யேவ அஸமாதா³னசாரஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதத்தா. கேசி பன ‘‘அனத்த²தகதி²னானம் சீவரமாஸேபி அஸமாதா³னசாரோ லப்³ப⁴தீ’’தி வத்வா ப³ஹுதா⁴ பபஞ்சேந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். ப்³யஞ்ஜனவிசாரணந்தி ‘‘உபவஸ்ஸ உபவஸ்ஸித்வா’’திஆதி³விசாரணம். தஸ்ஸபீதி ‘‘வுத்த²வஸ்ஸான’’ந்தி விப⁴ங்க³பத³ஸ்ஸ. வுத்த²வஸ்ஸானந்தி ச நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். தேனாஹ – ‘‘ஏவரூபானம் பி⁴க்கூ²னம் அப்³ப⁴ந்தரே’’தி. ஸேனாஸனேஸூதி ஏத்த² ததா²ரூபேஸூதி ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம்.
பரிக்கே²பாரஹட்டா²னதோதி ஏத்த² ‘‘பரிக்கே²பாரஹட்டா²னம் நாம த்³வே லேட்³டு³பாதா’’தி வத³ந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ பன கா³மஸ்ஸ பரியந்தே டி²தக⁴ரூபசாரதோ பட்டா²ய ஏகோ லேட்³டு³பாதோ பரிக்கே²பாரஹட்டா²னந்தி இத³மேத்த² ஸன்னிட்டா²னம். தேனேவ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³பி (விஸுத்³தி⁴. 1.31) வுத்தம் ‘‘அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ பட²மலேட்³டு³பாததோ பட்டா²யா’’தி. ஸப்³ப³பட²மந்தி கா³மாபி⁴முக²தி³ஸாபா⁴க³தோ ஸப்³ப³பட²மம். தம் பரிச்சே²த³ம் கத்வாதி தம் பட²மஸேனாஸனாதி³ம் பரிச்சே²த³ம் கத்வா. இத³ஞ்ச வினயத⁴ரானம் மதேன வுத்தம், மஜ்ஜி²மபா⁴ணகானம் மதேன பன ‘‘ஸேனாஸனாதீ³னம் உபசாரே டி²தஸ்ஸ ஏகலேட்³டு³பாதம் முஞ்சித்வா மினிதப்³ப³’’ந்தி மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா வத³ந்தி. தேனேவ மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²யம் ‘‘விஹாரஸ்ஸபி கா³மஸ்ஸேவ உபசாரம் நீஹரித்வா உபி⁴ன்னம் லேட்³டு³பாதானம் அந்தரா மினிதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். பஞ்சத⁴னுஸதிகந்தி ஆரோபிதேன ஆசரியத⁴னுனா பஞ்சத⁴னுஸதப்பமாணம். ததோ ததோ மக்³க³ம் பித³ஹதீதி தத்த² தத்த² கு²த்³த³கமக்³க³ம் பித³ஹதி. து⁴தங்க³சோரோதி இமினா இமஸ்ஸபி ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ அங்க³ஸம்பத்தியா அபா⁴வம் தீ³பேதி.
‘‘ஸாஸங்கானீ’’தி ஸம்மதானீதி சோரானம் நிவிட்டோ²காஸாதி³த³ஸ்ஸனேன ‘‘ஸாஸங்கானீ’’தி ஸம்மதானி. ஸன்னிஹிதப³லவப⁴யானீதி சோரேஹி மனுஸ்ஸானம் ஹதவிலுத்தாகோடிதபா⁴வத³ஸ்ஸனதோ ஸன்னிஹிதப³லவப⁴யானீதி அத்தோ². ஸசே பச்சி²மிகாயாதிஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் ப்³யதிரேகமுகே²ன விபா⁴வேதி. யத்ர ஹி பிண்டா³யாதிஆதி³னா வுத்தப்பமாணமேவ விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேதி. ஸாஸங்கஸப்படிப⁴யமேவாதி ஏத்த² ஸாஸங்கம் வா ஸப்படிப⁴யம் வா ஹோது, வட்டதியேவ.
பாளியம் ‘‘ஸியா ச தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கோசிதே³வ பச்சயோ தேன சீவரேன விப்பவாஸாய, சா²ரத்தபரமம் தேன பி⁴க்கு²னா தேன சீவரேன விப்பவஸிதப்³ப³’’ந்தி இமினா அந்தரக⁴ரே சீவரம் நிக்கி²பித்வா தஸ்மிம் விஹாரே வஸந்தஸ்ஸ அஞ்ஞத்த² க³மனகிச்சே ஸதி விஹாரதோ ப³ஹி சா²ரத்தம் விப்பவாஸோ அனுஞ்ஞாதோ. வஸனட்டா²னதோ ஹி அஞ்ஞத்த² சா²ரத்தம் விப்பவாஸோ வுத்தோ, ந தஸ்மிம் விஹாரே வஸந்தஸ்ஸ. தேன ச ‘‘புன கா³மஸீமம் ஓக்கமித்வாதி ஏத்த² ஸசே கோ³சரகா³மதோ புரத்தி²மாய தி³ஸாய ஸேனாஸனம், அயஞ்ச பச்சி²மதி³ஸம் க³தோ ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ததோயேவ ச மாதிகாட்ட²கதா²யம்பி (கங்கா². அட்ட². ஸாஸங்கஸிக்கா²பத³வண்ணனா) ‘‘ததோ சே உத்தரி விப்பவஸேய்யா’’தி ஏத்த² ‘‘சா²ரத்ததோ உத்தரி தஸ்மிம் ஸேனாஸனே ஸத்தமம் அருணம் உட்டா²பேய்யா’’தி அத்தோ² வுத்தோ. ப⁴த³ந்தபு³த்³த⁴த³த்தாசரியேன பன பாகடதரம் கத்வா அயமேவத்தோ² வுத்தோ. வுத்தஞ்ஹி தேன –
‘‘யம் கா³மம் கோ³சரம் கத்வா, பி⁴க்கு² ஆரஞ்ஞகே வஸே;
தஸ்மிம் கா³மே ட²பேதும் தம், மாஸமேகந்து வட்டதி.
‘‘அஞ்ஞத்தே²வ வஸந்தஸ்ஸ, சா²ரத்தபரமம் மதம்;
அயமஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ, படிச்ச²ன்னோ பகாஸிதோ’’தி.
‘‘கோஸம்பி³யம் அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² கி³லானோ ஹோதீ’’தி ஆக³தத்தா ‘‘கோஸம்ப³கஸம்முதி அனுஞ்ஞாதா’’தி வுத்தம். கோஸம்ப³கஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸம்முதி கோஸம்ப³கஸம்முதி. ஸேனாஸனம் ஆக³ந்த்வாதி வுஸிதவிஹாரஸ்ஸேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தத்தா தஸ்மிம் கா³மூபசாரேபி அஞ்ஞஸ்மிம் விஹாரே அருணம் உட்டா²பேதும் ந வட்டதி. வஸித்வாதி அருணம் உட்டா²பேத்வா. க³தட்டா²னஸ்ஸ அதிதூ³ரத்தா ‘‘ஏவம் அஸக்கோந்தேனா’’தி வுத்தம். தத்தே²வாதி தஸ்மிம்யேவ க³தட்டா²னே.
ஸாஸங்கஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.