1. பத்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா
598-602. பத்தவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ப⁴ண்ட³ந்தி விக்கேதப்³ப³ப⁴ண்ட³ம். யஸ்மா வண்ணஸத்³தோ³ ஸண்டா²னஜாதிரூபாயதனகாரணபமாணகு³ணபஸம்ஸாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. ‘‘மஹந்தம் ஸப்பராஜவண்ணம் அபி⁴னிம்மினித்வா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.142) ஹி ஸண்டா²னம் வுச்சதி. ‘‘ப்³ராஹ்மணோவ ஸேட்டோ² வண்ணோ, ஹீனோ அஞ்ஞோ வண்ணோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.402) ஜாதி. ‘‘பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாய ஸமன்னாக³தோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.303) ரூபாயதனம்.
‘‘ந ஹராமி ந ப⁴ஞ்ஜாமி, ஆரா ஸிங்கா⁴மி வாரிஜம்;
அத² கேன நு வண்ணேன, க³ந்த⁴த்தே²னோதி வுச்சதீ’’தி. (ஸம். நி. 1.234; ஜா. 1.6.116) –
ஆதீ³ஸு காரணம். ‘‘தயோ பத்தஸ்ஸ வண்ணா’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 602) பமாணம். ‘‘கதா³ ஸஞ்ஞுள்ஹா பன தே க³ஹபதி இமே ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ வண்ணா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.77) கு³ணோ. ‘‘வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.3) பஸம்ஸா. தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தயோ பத்தஸ்ஸ வண்ணாதி தீணி பத்தஸ்ஸ பமாணானீ’’தி.
அட்³ட⁴தேரஸபலா ஹோதீதி ஏத்த² ‘‘மாஸானம் அட்³ட⁴தேரஸபலானி க³ண்ஹாதீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘மக³த⁴னாளி நாம ச²பஸதா நாளீ’’தி கேசி. ‘‘அட்ட²பஸதா’’தி அபரே. தத்த² புரிமானம் மதேன திபஸதாய நாளியா த்³வே நாளியோ ஏகா மக³த⁴னாளி ஹோதி, பச்சி²மானம் சதுபஸதாய நாளியா த்³வே நாளியோ ஏகா மக³த⁴னாளி. ஆசரியத⁴ம்மபாலத்தே²ரேன பன ‘‘பகதியா சதுமுட்டி²கம் குடு³வம், சதுகுடு³வம் நாளிகம், தாய நாளியா ஸோளஸ நாளியோ தோ³ணம், தம் பன மக³த⁴னாளியா த்³வாத³ஸ நாளியோ ஹோந்தீ’’தி வுத்தம், தஸ்மா தேன நயேன ‘‘மக³த⁴னாளி நாம பஞ்ச குடு³வானி ஏகஞ்ச முட்டி²ம் ஏகாய முட்டி²யா ததியஞ்ச பா⁴க³ம் க³ண்ஹாதீ’’தி வேதி³தப்³ப³ம்.
ஸப்³ப³ஸம்பா⁴ரஸங்க²தோதி ஜீரகாதி³ஸப்³ப³ஸம்பா⁴ரேஹி ஸங்க²தோ. ஆலோபஸ்ஸ ஆலோபஸ்ஸ அனுரூபந்தி ஏத்த² ‘‘ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ மத்தா நாம ஓத³னசதுத்தோ² பா⁴கோ³’’தி ப்³ரஹ்மாயுஸுத்தஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் (ம. நி. அட்ட². 2.387) வுத்தத்தா ஆலோபஸ்ஸ சதுத்த²பா⁴க³ப்பமாணம் ப்³யஞ்ஜனம் ஆலோபஸ்ஸ அனுரூபந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். இத⁴ பன ஸூபஸ்ஸேவ ஓத³னசதுத்த²பா⁴க³ப்பமாணதம் த³ஸ்ஸேத்வா ஏதஸ்ஸ லக்க²ணே த³ஸ்ஸிதே இதரஸ்ஸபி த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதீதி ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ ததா² விஸேஸேத்வா பமாணம் ந த³ஸ்ஸிதம்.
மக³த⁴னாளியா உபட்³ட⁴ப்பமாணோ இத⁴ பத்தோ²தி ஆஹ ‘‘பத்தோ²த³னந்தி மக³த⁴னாளியா உபட்³ட⁴னாளிகோத³ன’’ந்தி. இமினா ச ‘‘பத்த²த்³வயம் மக³த⁴னாளீ’’தி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. பத்தோ² ச ‘‘சதுபலோ குடு³வோ, சதுகுடு³வோ பத்தோ²’’தி இமினா லோகியவோஹாரேன வேதி³தப்³போ³. பா⁴ஜனபரிபோ⁴கே³னாதி உத³காஹரணாதி³னா பா⁴ஜனபரிபோ⁴கே³ன.
607. தோ⁴தேதி பரிபோ⁴கா³வஸானத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ந பன தோ⁴தேயேவ து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி ததோ புரேதரம் பரிபோ⁴க³காலேயேவ ஆபஜ்ஜனதோ.
608. பஞ்சஹி த்³வீஹீதி இத³ம் ‘‘ஏத்தாவதா காளவண்ணதா ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ‘‘யதி³ பன ஏகேனபி பாகேன காளவண்ணோ ஹோதி, அதி⁴ட்டா²னுபகோ³யேவா’’தி வத³ந்தி. ஹத்தா²னாக³தஸ்ஸபி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘யதி³ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். இமினா ச தூ³ரே டி²தம்பி அதி⁴ட்டா²தும் விகப்பேதுஞ்ச லப⁴தி, ட²பிதட்டா²னஸல்லக்க²ணஞ்ச ந பமாணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸுத்வா வாதி பத்தகாரகேன பேஸிதபி⁴க்கு²னா அனாணத்தோ கேவலம் தஸ்ஸ கதே²ந்தஸ்ஸ வசனமத்தம் ஸுத்வா. ந பமாணந்தி தேன அபேஸிதத்தா. ஸாமந்தவிஹாரேதி இத³ம் உபசாரமத்தம், ததோ தூ³ரே டி²தம்பி அதி⁴ட்டா²தும் வட்டதியேவ. ட²பிதட்டா²னம் ஸல்லக்கே²த்வாதி இத³ம்பி உபசாரமத்தம், பத்தஸல்லக்க²ணமேவேத்த² பமாணம். பத்தே வா சி²த்³த³ம் ஹோதீதி முக²வட்டிதோ ஹேட்டா² த்³வங்கு³லமத்தோகாஸதோ பட்டா²ய யத்த² கத்த²சி சி²த்³த³ம் ஹோதி. ஸேஸமேத்த² பட²மகதி²னே வுத்தனயமேவ.
பத்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.