3. ததியபாராஜிகம்

தீஹீதி காயவசீமனோத்³வாரேஹி. விபா⁴விதந்தி பகாஸிதம், தே³ஸிதம் பஞ்ஞத்தந்தி வுத்தம் ஹோதி.

பட²மபஞ்ஞத்தினிதா³னவண்ணனா

162. திக்க²த்தும் பாகாரபரிக்கே²பவட்³ட⁴னேனாதி திக்க²த்தும் பாகாரபரிக்கே²பேன நக³ரபூ⁴மியா வட்³ட⁴னேன. விஸாலீபூ⁴தத்தாதி கா³வுதந்தரம் கா³வுதந்தரம் புது²பூ⁴தத்தா. பா³ராணஸிரஞ்ஞோ கிர (ம. நி. அட்ட². 1.146; கு². பா. அட்ட². 6. ரதனஸுத்தவண்ணனா) அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ம்ஹி க³ப்³போ⁴ ஸண்டா²ஸி, ஸா ஞத்வா ரஞ்ஞோ நிவேதே³ஸி, ராஜா க³ப்³ப⁴பரிஹாரம் அதா³ஸி. ஸா ஸம்மா பரிஹரியமானா க³ப்³ப⁴பரிபாககாலே விஜாயனக⁴ரம் பாவிஸி. புஞ்ஞவந்தீனம் பச்சூஸஸமயே க³ப்³ப⁴வுட்டா²னம் ஹோதி, ஸா ச தாஸம் அஞ்ஞதரா, தேன பச்சூஸஸமயே அலத்தகபடலப³ந்து⁴ஜீவகபுப்ப²ஸதி³ஸம் மம்ஸபேஸிம் விஜாயி. ததோ ‘‘அஞ்ஞா தே³வியோ ஸுவண்ணபி³ம்ப³ஸதி³ஸே புத்தே விஜாயந்தி, அக்³க³மஹேஸீ மம்ஸபேஸிந்தி ரஞ்ஞோ புரதோ மம அவண்ணோ உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி சிந்தேத்வா தேன அவண்ணப⁴யேன தம் மம்ஸபேஸிம் ஏகஸ்மிம் பா⁴ஜனே பக்கி²பித்வா படிகுஜ்ஜித்வா ராஜமுத்³தி³காய லஞ்சே²த்வா க³ங்கா³ய ஸோதே பக்கி²பாபேஸி. மனுஸ்ஸேஹி ச²ட்³டி³தமத்தே தே³வதா ஆரக்க²ம் ஸம்வித³ஹிம்ஸு. ஸுவண்ணபட்டிகஞ்சேத்த² ஜாதிஹிங்கு³லகேன ‘‘பா³ராணஸிரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸியா பஜா’’தி லிகி²த்வா ப³ந்தி⁴ம்ஸு. ததோ தம் பா⁴ஜனம் ஊமிப⁴யாதீ³ஹி அனுபத்³து³தம் க³ங்கா³ஸோதேன பாயாஸி.

தேன ச ஸமயேன அஞ்ஞதரோ தாபஸோ கோ³பாலககுலம் நிஸ்ஸாய க³ங்கா³தீரே விஹரதி. ஸோ பாதோவ க³ங்க³ம் ஓதிண்ணோ தம் பா⁴ஜனம் ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா பம்ஸுகூலஸஞ்ஞாய அக்³க³ஹேஸி. அதே²த்த² தம் அக்க²ரபட்டிகம் ராஜமுத்³தி³காலஞ்ச²னஞ்ச தி³ஸ்வா முஞ்சித்வா தம் மம்ஸபேஸிம் அத்³த³ஸ. தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘‘ஸியா க³ப்³போ⁴, ததா² ஹிஸ்ஸ து³க்³க³ந்த⁴பூதிபா⁴வோ நத்தீ²’’தி. உத³கப்பவாஹேனாக³தஸ்ஸபி ஹி உஸ்மா ந விக³ச்ச²தி, உஸ்மா ச நாம ஈதி³ஸாய ஸவிஞ்ஞாணகதாய ப⁴வேய்யாதி ‘‘ஸியா க³ப்³போ⁴’’தி சிந்தேஸி. புஞ்ஞவந்ததாய பன து³க்³க³ந்த⁴ம் நாஹோஸி ஸஉஸுமக³தாய பூதிபா⁴வோ ச. ஏவம் பன சிந்தேத்வா அஸ்ஸமம் நேத்வா நம் ஸுத்³தே⁴ ஓகாஸே ட²பேஸி. அத² அட்³ட⁴மாஸச்சயேன த்³வே மம்ஸபேஸியோ அஹேஸும். தாபஸோ தி³ஸ்வா ஸாது⁴கதரம் ட²பேஸி. ததோ புன அட்³ட⁴மாஸச்சயேன ஏகமேகிஸ்ஸா பேஸியா ஹத்த²பாத³ஸீஸானமத்தா²ய பஞ்ச பஞ்ச பிளகா உட்ட²ஹிம்ஸு. அத² ததோ அட்³ட⁴மாஸச்சயேன ஏகா மம்ஸபேஸி ஸுவண்ணபி³ம்ப³ஸதி³ஸோ தா³ரகோ, ஏகா தா³ரிகா அஹோஸி. தேஸு தாபஸஸ்ஸ புத்தஸினேஹோ உப்பஜ்ஜி, தா³ரகானம் புஞ்ஞுபனிஸ்ஸயதோ அங்கு³ட்ட²கதோ சஸ்ஸ கீ²ரம் நிப்³ப³த்தி. ததோ பபு⁴தி ச கீ²ரப⁴த்தம் அலபி⁴த்த². தாபஸோ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா கீ²ரம் தா³ரகானம் முகே² ஆஸிஞ்சதி. தேஸம் பன யம் யம் உத³ரம் பவிஸதி, தம் ஸப்³ப³ம் மணிபா⁴ஜனக³தம் விய தி³ஸ்ஸதி. சரிமப⁴வே போ³தி⁴ஸத்தே குச்சி²க³தே போ³தி⁴ஸத்தமாது விய உத³ரச்ச²வியா அச்ச²விப்பஸன்னதாய ஏவம் தே நிச்ச²வீ அஹேஸும். அபரே ஆஹு ‘‘ஸிப்³பி³த்வா ட²பிதா விய நேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் லீனா ச²வி அஹோஸீ’’தி. ஏவம் தே நிச்ச²விதாய வா லீனச்ச²விதாய வா ‘‘லிச்ச²வீ’’தி பஞ்ஞாயிம்ஸு.

தாபஸோ தா³ரகே போஸேந்தோ உஸ்ஸூரே கா³மம் பி⁴க்கா²ய பவிஸதி, அதிதி³வா படிக்கமதி. தஸ்ஸ தம் ப்³யாபாரம் ஞத்வா கோ³பாலகா ஆஹம்ஸு – ‘‘ப⁴ந்தே, பப்³ப³ஜிதானம் தா³ரகபோஸனம் பலிபோ³தோ⁴, அம்ஹாகம் தா³ரகே தே³த², மயம் போஸேஸ்ஸாம, தும்ஹே அத்தனோ கம்மம் கரோதா²’’தி. தாபஸோ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி படிஸ்ஸுணி. கோ³பாலகா து³தியதி³வஸே மக்³க³ம் ஸமம் கத்வா புப்பே²ஹி ஓகிரித்வா த⁴ஜபடாகா உஸ்ஸாபேத்வா தூரியேஹி வஜ்ஜமானேஹி அஸ்ஸமம் ஆக³தா. தாபஸோ ‘‘மஹாபுஞ்ஞா தா³ரகா, அப்பமாதே³னேவ வட்³டே⁴த², வட்³டே⁴த்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆவாஹம் கரோத², பஞ்சகோ³ரஸேன ராஜானம் தோஸேத்வா பூ⁴மிபா⁴க³ம் க³ஹேத்வா நக³ரம் மாபேத², தத்த² குமாரம் அபி⁴ஸிஞ்சதா²’’தி வத்வா தா³ரகே அதா³ஸி. தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி படிஸ்ஸுணித்வா தா³ரகே நேத்வா போஸேஸும். தா³ரகா வுட்³டி⁴மன்வாய கீளந்தா விவாத³ட்டா²னேஸு அஞ்ஞே கோ³பாலகதா³ரகே ஹத்தே²னபி பாதே³னபி பஹரந்தி, தே ரோத³ந்தி. ‘‘கிஸ்ஸ ரோத³தா²’’தி ச மாதாபிதூஹி வுத்தா ‘‘இமே நிம்மாதாபிதிகா தாபஸபோஸிதா அம்ஹே அதீவ பஹரந்தீ’’தி வத³ந்தி. ததோ நேஸம் போஸகமாதாபிதரோபி ‘‘இமே தா³ரகா அஞ்ஞே தா³ரகே விஹேஸேந்தி து³க்கா²பேந்தி, ந இமே ஸங்க³ஹேதப்³பா³, வஜ்ஜேதப்³பா³ இமே’’தி ஆஹம்ஸு. ததோ பபு⁴தி கிர ஸோ பதே³ஸோ ‘‘வஜ்ஜீ’’தி வுச்சதி யோஜனஸதபரிமாணேன.

அத² தம் பதே³ஸம் கோ³பாலகா ராஜானம் தோஸேத்வா அக்³க³ஹேஸும். தத்த² ச நக³ரம் மாபேத்வா ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகம் குமாரம் அபி⁴ஸிஞ்சித்வா ராஜானம் அகம்ஸு. ரஜ்ஜஸம்பத்திதா³யகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா அஸம்பி⁴ன்னே ஏவ ராஜகுலே உப்பன்னத்தா ச ராஜகுமாரஸ்ஸ புஞ்ஞானுபா⁴வஸஞ்சோதி³தா தே³வதாதி⁴க்³க³ஹிதா அகம்ஸூதி கேசி. தா³ரகஸ்ஸ தா³ரிகாய ஸத்³தி⁴ம் வாரேய்யம் கத்வா கதிகம் அகம்ஸு ‘‘பா³ஹிரதோ தா³ரிகா ந ஆனேதப்³பா³, இதோ தா³ரிகா ந கஸ்ஸசி தா³தப்³பா³’’தி. தேஸம் பட²மஸம்வாஸேன த்³வே தா³ரகா ஜாதா தீ⁴தா ச புத்தோ ச. ஏவம் ஸோளஸக்க²த்தும் த்³வே த்³வே ஜாதா. ததோ தேஸம் தா³ரகானம் யதா²க்கமம் வட்³ட⁴ந்தானம் ஆராமுய்யானனிவாஸட்டா²னபரிவாரஸம்பத்திம் க³ஹேதும் அப்பஹோந்தம் நக³ரம் திக்க²த்தும் கா³வுதந்தரேன கா³வுதந்தரேன பரிக்கி²பிம்ஸு. தஸ்ஸ புனப்புனம் விஸாலீகதத்தா ‘‘வேஸாலீ’’த்வேவ நாமம் ஜாதம். தேன வுத்தம் – ‘‘திக்க²த்தும் பாகாரபரிக்கே²பவட்³ட⁴னேன விஸாலீபூ⁴தத்தா வேஸாலீதி வுச்சதீ’’தி.

இத³ம்பி ச நக³ரந்தி ந கேவலம் ராஜக³ஹஸாவத்தி²யோ யேவாதி த³ஸ்ஸேதி. தத்த² மஹாவனம் நாமாதிஆதி³ மஜ்ஜி²மபா⁴ணகஸம்யுத்தபா⁴ணகானம் ஸமானட்ட²கதா². மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²யஞ்ஹி (ம. நி. அட்ட². 1.146) ஸம்யுத்தட்ட²கதா²யஞ்ச (ஸம். நி. அட்ட². 3.5.984-985) இமினாவ நயேன வுத்தம். தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம் (தீ³. நி. அட்ட². 1.359) பன ‘‘மஹாவனேதி ப³ஹினக³ரே ஹிமவந்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹுத்வா டி²தம் ஸயம்ஜாதம் வனம் அத்தி², யம் மஹந்தபா⁴வேனேவ மஹாவனந்தி வுச்சதி, தஸ்மிம் மஹாவனே. கூடாகா³ரஸாலாயந்தி தஸ்மிம் வனஸண்டே³ ஸங்கா⁴ராமம் பதிட்டா²பேஸும். தத்த² கண்ணிகம் யோஜேத்வா த²ம்பா⁴னம் உபரி கூடாகா³ரஸாலாஸங்கே²பேன தே³வவிமானஸதி³ஸம் பாஸாத³ம் அகம்ஸு, தம் உபாதா³ய ஸகலோபி ஸங்கா⁴ராமோ கூடாகா³ரஸாலாதி பஞ்ஞாயித்தா²’’தி வுத்தம். வனமஜ்ஜே² கதத்தா ‘‘வனம் நிஸ்ஸாயா’’தி வுத்தம். ஆராமேதி ஸங்கா⁴ராமே. ஹம்ஸவட்டகச்ச²த³னேனாதி ஹம்ஸவட்டகபடிச்ச²ன்னேன, ஹம்ஸமண்ட³லாகாரேனாதி அத்தோ².

அனேகபரியாயேனாதி ஏத்த² பரியாய-ஸத்³தோ³ காரணவசனோதி ஆஹ ‘‘அனேகேஹி காரணேஹீ’’தி, அயம் காயோ அவிஞ்ஞாணகோபி ஸவிஞ்ஞாணகோபி ஏவம்பி அஸுபோ⁴ ஏவம்பி அஸுபோ⁴தி நானாவிதே⁴ஹி காரணேஹீதி அத்தோ². அஸுபா⁴காரஸந்த³ஸ்ஸனப்பவத்தந்தி கேஸாதி³வஸேன தத்தா²பி வண்ணாதி³தோ அஸுபா⁴காரஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ த³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தம். காயவிச்ச²ந்த³னியகத²ந்தி அத்தனோ பரஸ்ஸ ச கரஜகாயே விச்ச²ந்த³னுப்பாத³னகத²ம். முத்தம் வாதிஆதி³னா ப்³யதிரேகமுகே²ன காயஸ்ஸ அமனுஞ்ஞதம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² ஆதி³தோ தீஹி பதே³ஹி அத³ஸ்ஸனீயதாய அஸாரகதாய மஜ்ஜே² சதூஹி து³க்³க³ந்த⁴தாய, அந்தே ஏகேன லேஸமத்தேனபி மனுஞ்ஞதாபா⁴வமஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதி. அத² கோ²திஆதி³னா அன்வயதோ ஸரூபேனேவ அமனுஞ்ஞதாய த³ஸ்ஸனம். ச²ந்தோ³தி து³ப்³ப³லராகோ³. ராகோ³தி ப³லவராகோ³. ‘‘கேஸா லோமாதீ³’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யேபி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அஸுபா⁴தி ஆக³ந்துகேன ஸுபா⁴காரேன விரஹிதத்தா அஸுபா⁴. அஸுசினோதி அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ அஸுசினோ. படிகூலாதி நாக³ரிகஸ்ஸ அஸுசிகட்டா²னம் விய ஜிகு³ச்ச²னீயத்தா படிகூலா.

கேஸா நாமேதே வண்ணதோபி படிகூலா, ஸண்டா²னதோபி க³ந்த⁴தோபி ஆஸயதோபி ஓகாஸதோபி படிகூலாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோ ச நேஸம்…பே… பஞ்சஹி காரணேஹி வேதி³தப்³போ³’’தி ஆஹ. மனுஞ்ஞேபி (விஸுத்³தி⁴. 1.383; விப⁴. அட்ட². 356) ஹி யாகு³பத்தே வா ப⁴த்தபத்தே வா கேஸவண்ணம் கிஞ்சி தி³ஸ்வா ‘‘கேஸமிஸ்ஸகமித³ம், ஹரத² ந’’ந்தி ஜிகு³ச்ச²ந்தி, ஏவம் கேஸா வண்ணதோ படிகூலா. ரத்திம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தாபி கேஸஸண்டா²னம் அக்கவாகம் வா மகசிவாகம் வா சு²பித்வா ததே²வ ஜிகு³ச்ச²ந்தி, ஏவம் ஸண்டா²னதோபி படிகூலா. தேலமக்க²னபுப்ப²தூ⁴பாதி³ஸங்கா²ரவிரஹிதானஞ்ச கேஸானம் க³ந்தோ⁴ பரமஜேகு³ச்சோ² ஹோதி, ததோ ஜேகு³ச்ச²தரோ அக்³கி³ம்ஹி பக்கி²த்தானம். கேஸா ஹி வண்ணஸண்டா²னதோ அப்படிகூலாபி ஸியும், க³ந்தே⁴ன பன படிகூலாயேவ. யதா² ஹி த³ஹரஸ்ஸ குமாரகஸ்ஸ வச்சம் வண்ணதோ ஹலித்³தி³வண்ணம், ஸண்டா²னதோபி ஹலித்³தி³பிண்ட³ஸண்டா²னம், ஸங்காரட்டா²னே ச²ட்³டி³தஞ்ச உத்³து⁴மாதககாளஸுனக²ஸரீரம் வண்ணதோ தாலபக்கவண்ணம், ஸண்டா²னதோ வட்டேத்வா விஸ்ஸட்ட²முதி³ங்க³ஸண்டா²னம், தா³டா²பிஸ்ஸ ஸுமனமகுளஸதி³ஸாதி உப⁴யம்பி வண்ணஸண்டா²னதோ ஸியா அப்படிகூலம், க³ந்தே⁴ன பன படிகூலமேவ, ஏவம் கேஸாபி ஸியும் வண்ணஸண்டா²னதோ அப்படிகூலா, க³ந்தே⁴ன பன படிகூலாயேவாதி.

யதா² பன அஸுசிட்டா²னே கா³மனிஸ்ஸந்தே³ன ஜாதானி ஸூபேய்யபண்ணானி நாக³ரிகமனுஸ்ஸானம் ஜேகு³ச்சா²னி ஹோந்தி அபரிபோ⁴கா³னி, ஏவம் கேஸாபி புப்³ப³லோஹிதமுத்தகரீஸபித்தஸேம்ஹாதி³னிஸ்ஸந்தே³ன ஜாதத்தா ஜேகு³ச்சா²தி இத³ம் தேஸம் ஆஸயதோ பாடிகுல்யம். இமே ச கேஸா நாம கூ³த²ராஸிம்ஹி உட்டி²தகண்ணகம் விய ஏகதிம்ஸகோட்டா²ஸராஸிம்ஹி ஜாதா, தே ஸுஸானஸங்காரட்டா²னாதீ³ஸு ஜாதஸாகம் விய பரிகா²தீ³ஸு ஜாதகமலகுவலயாதி³புப்ப²ம் விய ச அஸுசிட்டா²னே ஜாதத்தா பரமஜேகு³ச்சா²தி இத³ம் தேஸம் ஓகாஸதோ பாடிகுல்யம். யதா² ச கேஸானம், ஏவம் ஸப்³ப³கோட்டா²ஸானஞ்ச வண்ணஸண்டா²னக³ந்தா⁴ஸயோகாஸவஸேன பஞ்சதா⁴ படிகூலதா வேதி³தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘ஏவம் லோமாதீ³ன’’ந்தி. பஞ்சபஞ்சப்பபே⁴தே³னாதி ஏத்த² பா³ஹிரத்த²ஸமாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³ பஞ்ச பஞ்ச பபே⁴தா³ ஏதஸ்ஸாதி பஞ்சபஞ்சப்பபே⁴தோ³தி.

ஸம்வண்ணேந்தோதி வித்தா²ரேந்தோ. அஸுபா⁴யாதி அஸுப⁴மாதிகாய. பா²திகம்மந்தி ப³ஹுலீகாரோ. பஞ்சங்க³விப்பஹீனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தந்தி ஏத்த² காமச்ச²ந்தோ³ ப்³யாபாதோ³ தி²னமித்³த⁴ம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் விசிகிச்சா²தி இமேஸம் பஞ்சன்னம் நீவரணானம் பஹானவஸேன பஞ்சங்க³விப்பஹீனதா வேதி³தப்³பா³. ந ஹி ஏதேஸு அப்பஹீனேஸு ஜா²னம் உப்பஜ்ஜதி, தேனஸ்ஸேதானி பஹானங்கா³னீதி வுச்சந்தி. கிஞ்சாபி ஹி ஜா²னக்க²ணே அஞ்ஞேபி அகுஸலா த⁴ம்மா பஹீயந்தி, ததா²பி ஏதானேவ விஸேஸேன ஜா²னந்தராயகரானி. காமச்ச²ந்தே³ன ஹி நானாவிஸயபலோபி⁴தம் சித்தம் ந ஏகத்தாரம்மணே ஸமாதி⁴யதி, காமச்ச²ந்தா³பி⁴பூ⁴தம் வா சித்தம் ந காமதா⁴துப்பஹானாய படிபத³ம் படிபஜ்ஜதி, ப்³யாபாதே³ன ச ஆரம்மணே படிஹஞ்ஞமானம் ந நிரந்தரம் பவத்ததி, தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தம் அகம்மஞ்ஞம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரேதம் அவூபஸந்தமேவ ஹுத்வா பரிப்³ப⁴மதி, விசிகிச்சா²ய உபஹதம் ஜா²னாதி⁴க³மஸாதி⁴கம் படிபத³ம் நாரோஹதி. இதி விஸேஸேன ஜா²னந்தராயகரத்தா ஏதானேவ பஹானங்கா³னீதி வுத்தானி.

யஸ்மா பன விதக்கோ ஆரம்மணே சித்தம் அபி⁴னிரோபேதி, விசாரோ அனுப்பப³ந்த⁴தி, தேஹி அவிக்கே²பாய ஸம்பாதி³தபயோக³ஸ்ஸ சேதஸோ பயோக³ஸம்பத்திஸம்ப⁴வா பீதி பீனனம், ஸுக²ஞ்ச உபப்³ரூஹனம் கரோதி, அத² நம் ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மம் ஏதேஹி அபி⁴னிரோபனானுப³ந்த⁴னபீனனஉபப்³ரூஹனேஹி அனுக்³க³ஹிதா ஏகக்³க³தா ஏகத்தாரம்மணே ஸமம் ஸம்மா ஆதி⁴யதி, தஸ்மா விதக்கோ விசாரோ பீதி ஸுக²ம் சித்தேகக்³க³தாதி இமேஸம் பஞ்சன்னம் உப்பத்திவஸேன பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³ததா வேதி³தப்³பா³. உப்பன்னேஸு ஹி ஏதேஸு பஞ்சஸு ஜா²னம் உப்பன்னம் நாம ஹோதி, தேனஸ்ஸ ஏதானி பஞ்ச ஸமன்னாக³தங்கா³னீதி வுச்சந்தி. தஸ்மா ந ஏதேஹி ஸமன்னாக³தம் அஞ்ஞதே³வ ஜா²னம் நாம அத்தீ²தி க³ஹேதப்³ப³ம். யதா² பன அங்க³மத்தவஸேனேவ சதுரங்கி³னீ ஸேனா, பஞ்சங்கி³கம் தூரியம் அட்ட²ங்கி³கோ ச மக்³கோ³தி வுச்சதி, ஏவமித³ம்பி அங்க³மத்தவஸேனேவ ‘‘பஞ்சங்கி³க’’ந்தி வா ‘‘பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³த’’ந்தி வா வுச்சதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏதானி ச பஞ்சங்கா³னி கிஞ்சாபி உபசாரக்க²ணேபி அத்தி², அத² கோ² உபசாரே பகதிசித்ததோ ப³லவதரானி, இத⁴ பன உபசாரதோபி ப³லவதரானி ரூபாவசரக்க²ணப்பத்தானி. ஏத்த² ஹி விதக்கோ ஸுவிஸதே³ன ஆகாரேன ஆரம்மணே சித்தம் அபி⁴னிரோபயமானோ உப்பஜ்ஜதி, விசாரோ அதிவிய ஆரம்மணம் அனுமஜ்ஜமானோ, பீதிஸுக²ம் ஸப்³பா³வந்தம்பி காயம் ப²ரமானம். தேனேவ வுத்தம் ‘‘நாஸ்ஸ கிஞ்சி ஸப்³பா³வதோ காயஸ்ஸ விவேகஜேன பீதிஸுகே²ன அப்பு²டம் ஹோதீ’’தி. சித்தேகக்³க³தாபி ஹேட்டி²மம்ஹி ஸமுக்³க³படலே உபரிமம் ஸமுக்³க³படலம் விய ஆரம்மணே ஸுபு²ஸிதா ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி. அயமேதேஸம் இதரேஹி விஸேஸோ, தஸ்மா ‘‘பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³த’’ந்தி அப்பனாஜா²னமேவ விஸேஸேத்வா வுத்தம்.

திவித⁴கல்யாணம் த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னந்தி ஏத்த² பன ஜா²னஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானவஸேன திவித⁴கல்யாணதா, தேஸம்யேவ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானம் லக்க²ணவஸேன த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னதா வேதி³தப்³பா³. வித்தா²ரனயம் பனேத்த² ஸயமேவ பகாஸயிஸ்ஸதி. கிலேஸசோரேஹி அனபி⁴ப⁴வனீயத்தா ஜா²னம் ‘‘சித்தமஞ்ஜூஸ’’ந்தி வுத்தம். நிஸ்ஸாயாதி பாத³கம் கத்வா.

த³ஸலக்க²ணவிபா⁴வனேனேவ திவித⁴கல்யாணதாபி விபா⁴விதா ஹோதீதி த³ஸலக்க²ணம் தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்ரிமானீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பாரிபந்தி²கதோ சித்தவிஸுத்³தீ⁴திஆதீ³னம் பதா³னம் அத்தோ² ‘‘தத்ராயம் பாளீ’’திஆதி³னா வுத்தபாளிவண்ணனாயமேவ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. தத்ராதி தஸ்மிம் த³ஸலக்க²ணவிபா⁴வனே. படிபதா³விஸுத்³தீ⁴தி படிபஜ்ஜதி ஜா²னம் ஏதாயாதி படிபதா³, கோ³த்ரபு⁴பரியோஸானோ புப்³ப³பா⁴கி³யோ பா⁴வனானயோ. பரிபந்த²தோ விஸுஜ்ஜ²னம் விஸுத்³தி⁴, படிபதா³ய விஸுத்³தி⁴ படிபதா³விஸுத்³தி⁴. ஸா பனாயம் யஸ்மா ஜா²னஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே லப்³ப⁴தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதீ³’’தி. உபேக்கா²னுப்³ரூஹனாதி விஸோதே⁴தப்³ப³தாதீ³னம் அபா⁴வதோ ஜா²னபரியாபன்னாய தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய கிச்சனிப்ப²த்தியா அனுப்³ரூஹனா. ஸா பனாயம் யஸ்மா விஸேஸதோ ஜா²னஸ்ஸ டி²திக்க²ணே லப்³ப⁴தி, தேன வுத்தம் ‘‘உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா மஜ்ஜே²’’தி. ஸம்பஹம்ஸனாதி தத்த² த⁴ம்மானம் அனதிவத்தனாதி³ஸாத⁴கஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்திவஸேன பரியோத³பனா. ஸா பன யஸ்மா ஜா²னஸ்ஸ ஓஸானக்க²ணே பாகடா ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸான’’ந்தி. இமானி தீணி லக்க²ணானீதி பரிபந்த²தோ சித்தஸ்ஸ விஸுஜ்ஜ²னாகாரோ, மஜ்ஜி²மஸ்ஸ ஸமத²னிமித்தஸ்ஸ படிபஜ்ஜனாகாரோ, தத்த² பக்க²ந்த³னாகாரோதி இமானி தீணி ஜா²னஸ்ஸ ஆதி³தோ உப்பாத³க்க²ணே அப்பனாப்பத்திலக்க²ணானி. தேஹி ஆகாரேஹி வினா அப்பனாப்பத்தியா அபா⁴வதோ அஸதி ச அப்பனாயம் தத³பா⁴வதோ ஆதி³கல்யாணஞ்சேவ விஸுத்³தி⁴படிபத³த்தா யதா²வுத்தேஹி லக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தத்தா ச திலக்க²ணஸம்பன்னஞ்ச. இமினா நயேன மஜ்ஜ²பரியோஸானலக்க²ணானஞ்ச யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

கேசி பன ‘‘படிபதா³விஸுத்³தி⁴ நாம ஸஸம்பா⁴ரிகோ உபசாரோ, உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா நாம அப்பனா, ஸம்பஹம்ஸனா நாம பச்சவேக்க²ணா’’தி வண்ணயந்தி, தம் ந யுத்தம். ததா² ஹி ஸதி அஜா²னத⁴ம்மேஹி ஜா²னஸ்ஸ கு³ணஸம்கித்தனம் நாம கதம் ஹோதி. ந ஹி பூ⁴மந்தரம் பூ⁴மந்தரபரியாபன்னம் ஹோதி, பாளியா சேதம் விருஜ்ஜ²தி. ‘‘ஏகத்தக³தம் சித்தம் படிபதா³விஸுத்³தி⁴பக்க²ந்த³ஞ்சேவ ஹோதி உபேக்கா²னுப்³ரூஹிதஞ்ச ஞாணேன ச ஸம்பஹம்ஸித’’ந்தி (படி. ம. 1.158) ஹி பாளியம் வுத்தம். ஏத்த² ஹி ஏகத்தக³தம் சித்தந்தி இந்த்³ரியானம் ஏகரஸபா⁴வேன ஏகக்³க³தாய ச ஸிகா²ப்பத்தியா தத³னுகு³ணம் ஏகத்தக³தம் ஸஸம்பயுத்தம் அப்பனாப்பத்தம் சித்தம் வுத்தம், தஸ்ஸேவ ச படிபதா³விஸுத்³தி⁴பக்க²ந்த³தாதி³ அனந்தரம் வுச்சதே. தஸ்மா பாளியம் ஏகஸ்மிம்யேவ அப்பனாசித்தக்க²ணே படிபதா³விஸுத்³தி⁴ஆதீ³னம் வுத்தத்தா அந்தோஅப்பனாயமேவ பரிகம்மாக³மனவஸேன படிபதா³விஸுத்³தி⁴, தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய கிச்சவஸேன உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா, த⁴ம்மானம் அனதிவத்தனாதி³பா⁴வஸாத⁴னேன பரியோதா³பகஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்திவஸேன ஸம்பஹம்ஸனா ச வேதி³தப்³பா³.

கத²ம்? யஸ்மிம் (படி. ம. அட்ட². 2.1.158; விஸுத்³தி⁴. 1.175) வாரே அப்பனா உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் யோ நீவரணஸங்கா²தோ கிலேஸக³ணோ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ பரிபந்தோ², ததோ சித்தம் விஸுஜ்ஜ²தி, விஸுத்³த⁴த்தா ஆவரணவிரஹிதம் ஹுத்வா மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜதி. மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் நாம ஸமப்பவத்தோ அப்பனாஸமாதி⁴யேவ, லீனுத்³த⁴ச்சஸங்கா²தானம் உபி⁴ன்னம் அந்தானம் அனுபக³மனேன மஜ்ஜி²மோ, ஸவிஸேஸம் பச்சனீகத⁴ம்மானம் வூபஸமனதோ ஸமதோ², யோகி³னோ ஸுக²விஸேஸானம் காரணபா⁴வதோ நிமித்தந்தி கத்வா. தஸ்ஸ பன அப்பனாசித்தஸ்ஸ அனந்தரபச்சயபூ⁴தம் கோ³த்ரபு⁴சித்தம் ஸதிபி பரித்தமஹக்³க³தபா⁴வபே⁴தே³ பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வபே⁴தே³ ச ஏகிஸ்ஸாயேவ ஸந்ததியா பரிணாமூபக³மனதோ ஏகஸந்ததிபரிணாமனயேன தத²த்தம் அப்பனாஸமாதி⁴வஸேன ஸமாஹிதபா⁴வம் உபக³ச்ச²மானம் மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜதி நாம. ஏவம் படிபன்னத்தா தத²த்துபக³மனேன தத்த² பக்க²ந்த³தி நாம. யஸ்மிஞ்ஹி க²ணே தத²த்தம் மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜதி, தஸ்மிம்யேவ க²ணே தத²த்துபக³மனேன அப்பனாஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதபா⁴வூபக³மனேன தத்த² பக்க²ந்த³தி நாம. ஏவம் தாவ புரிமஸ்மிம் கோ³த்ரபு⁴சித்தே விஜ்ஜமானா பரிபந்த²விஸுத்³தி⁴மஜ்ஜி²மஸமத²ப்படிபத்திபக்க²ந்த³னாகாரா ஆக³மனவஸேன நிப்ப²ஜ்ஜமானா பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேயேவ படிபதா³விஸுத்³தீ⁴தி வேதி³தப்³பா³. தேயேவ ஹி ஆகாரா பச்சயவிஸேஸதோ ஜா²னக்க²ணே நிப்ப²ஜ்ஜமானா படிபதா³விஸுத்³தீ⁴தி வுத்தா.

ஏவம் விஸுத்³த⁴ஸ்ஸ பன தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ புன ஸோதே⁴தப்³பா³பா⁴வதோ விஸோத⁴னே ப்³யாபாரம் அகரோந்தோ விஸுத்³த⁴ம் சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி நாம. ஸமத²பா⁴வூபக³மனேன ஸமத²ப்படிபன்னஸ்ஸ புன ஸமாதா⁴னே ப்³யாபாரம் அகரோந்தோ ஸமத²ப்படிபன்னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி நாம. ஸமத²ப்படிபன்னபா⁴வதோ ஏவ சஸ்ஸ கிலேஸஸம்ஸக்³க³ம் பஹாய ஏகத்தேன உபட்டி²தஸ்ஸ புன ஏகத்துபட்டா²னே ப்³யாபாரம் அகரோந்தோ ஏகத்துபட்டா²னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி நாம. ஏவம் தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய கிச்சவஸேன உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா வேதி³தப்³பா³.

யே பனேதே ஏவம் உபேக்கா²னுப்³ரூஹிதே தஸ்மிம் ஜா²னசித்தே ஜாதா ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸங்கா²தா யுக³னத்³த⁴த⁴ம்மா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிவத்தமானா ஹுத்வா பவத்தா, யானி ச ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி நானாகிலேஸேஹி விமுத்தத்தா விமுத்திரஸேன ஏகரஸானி ஹுத்வா பவத்தானி, யஞ்சேஸ தது³பக³ம் தேஸம் அனதிவத்தனஏகரஸஸபா⁴வானம் அனுச்ச²விகம் வீரியம் வாஹயதி, யா சஸ்ஸ தஸ்மிம் க²ணே பவத்தா ஆஸேவனா, ஸப்³பே³பி தே ஆகாரா யஸ்மா ஞாணேன ஸம்கிலேஸவோதா³னேஸு தம் தம் ஆதீ³னவஞ்ச ஆனிஸம்ஸஞ்ச தி³ஸ்வா ததா² ததா² ஸம்பஹம்ஸிதத்தா விஸோதி⁴தத்தா பரியோதா³பிதத்தா நிப்ப²ன்னா, தஸ்மா த⁴ம்மானம் அனதிவத்தனாதி³பா⁴வஸாத⁴னேன பரியோதா³பகஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்திவஸேன ஸம்பஹம்ஸனா வேதி³தப்³பா³தி வுத்தம்.

அத² கஸ்மா ஸம்பஹம்ஸனாவ ‘‘பரியோஸான’’ந்தி வுத்தா, ந உபேக்கா²னுப்³ரூஹனாதி? யஸ்மா தஸ்மிம் பா⁴வனாசித்தே உபேக்கா²வஸேன ஞாணம் பாகடம் ஹோதி, தஸ்மா ஞாணகிச்சபூ⁴தா ஸம்பஹம்ஸனா ‘‘பரியோஸான’’ந்தி வுத்தா. ததா² ஹி அப்பனாகாலே பா⁴வனாய ஸமப்பவத்தியா படிபக்க²ஸ்ஸ ச ஸுப்பஹானதோ பக்³க³ஹாதீ³ஸு ப்³யாபாரஸ்ஸ அகாதப்³ப³தோ அஜ்ஜு²பேக்க²னாவ ஹோதி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸமயே சித்தஸ்ஸ அஜ்ஜு²பேக்க²னா விஸுத்³த⁴ம் சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தீ’’தி ச ஆதி³. ஸா பனாயம் அஜ்ஜு²பேக்க²னா ஞாணஸ்ஸ கிச்சஸித்³தி⁴யா ஹோதி விஸேஸதோ ஞாணஸாத⁴னத்தா அப்பனாப்³யாபாரஸ்ஸ, தஸ்மா ஞாணகிச்சபூ⁴தா ஸம்பஹம்ஸனா ‘‘பரியோஸான’’ந்தி வுத்தா. ஏவம் திவிதா⁴ய படிபதா³விஸுத்³தி⁴யா லத்³த⁴விஸேஸாய திவிதா⁴ய உபேக்கா²னுப்³ரூஹனாய ஸாதிஸயம் பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்தபா⁴வேன சதுப்³பி³தா⁴பி ஸம்பஹம்ஸனா ஸிஜ்ஜ²தீதி ஆக³மனுபேக்கா²ஞாணகிச்சவஸேன த³ஸபி ஆகாரா ஜா²னே ஏவ வேதி³தப்³பா³.

ஏவம் திவித⁴த்தக³தம் சித்தந்திஆதீ³னி தஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ தோ²மனவசனானி. தத்த² ஏவம் திவித⁴த்தக³தந்தி ஏவம் யதா²வுத்தேன விதி⁴னா படிபதா³விஸுத்³தி⁴பக்க²ந்த³னஉபேக்கா²னுப்³ரூஹனஞாணஸம்பஹம்ஸனாவஸேன திவித⁴பா⁴வம் க³தம். விதக்கஸம்பன்னந்தி கிலேஸக்கோ²ப⁴விரஹிதத்தா விதக்கேன ஸுந்த³ரபா⁴வமுபக³தம். சித்தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னஸம்பன்னந்தி தஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ நிரந்தரப்பவத்திஸங்கா²தேன அதி⁴ட்டா²னேன ஸம்பன்னம் அனூனம். யதா² அதி⁴ட்டா²னவஸியம் அதி⁴ட்டா²னந்தி ஜா²னப்பவத்தி, ததா² இதா⁴பி சித்தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னந்தி சித்தேகக்³க³தாபி யுஜ்ஜதி. தேன ஹி ஏகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே சித்தம் அதி⁴ட்டா²தி, ந ஏத்த² விக்கி²பதீதி. ஸமாதி⁴ஸம்பன்னந்தி விஸும் வுத்தத்தா பன வுத்தனயேனேவ க³ஹேதப்³போ³. அத² வா ஸமாதி⁴ஸ்ஸேவ ஜா²னங்க³ஸங்க³ஹிதத்தா ‘‘சித்தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னஸம்பன்ன’’ந்தி ஜா²னங்க³பஞ்சகவஸேன வுத்தம். ஸமாதி⁴ஸம்பன்னந்தி இந்த்³ரியஸங்க³ஹிதத்தா இந்த்³ரியபஞ்சகவஸேன.

அஸுப⁴ஸஞ்ஞாபரிசிதேனாதி ஸகலம் காயம் அஸுப⁴ந்தி பவத்தாய ஸஞ்ஞாய ஸஹக³தத்தா ஜா²னம் அஸுப⁴ஸஞ்ஞா, தேன பரிசிதேன பரிபா⁴விதேன. சேதஸாதி சித்தேன. ப³ஹுலந்தி அபி⁴ண்ஹம். விஹரதோதி விஹரந்தஸ்ஸ, அஸுப⁴ஸமாபத்திப³ஹுலஸ்ஸாதி அத்தோ². மேது²னத⁴ம்மஸமாபத்தியாதி மேது²னத⁴ம்மேன ஸமங்கி³பா⁴வதோ. படிலீயதீதி ஏகபஸ்ஸேன நிலீயதி நிலீனம் விய ஹோதி. படிகுடதீதி ஸங்குசதி. படிவத்ததீதி நிவத்ததி. ந ஸம்பஸாரீயதீதி ந விஸரதி, அபி⁴ரதிவஸேன ந பக்க²ந்த³தீதி அத்தோ². அத² வா படிலீயதீதி ஸங்குசதி தத்த² படிகூலதாய ஸண்டி²தத்தா. படிகுடதீதி அபஸக்கதி ந உபஸக்கதி. படிவத்ததீதி நிவத்ததி, ததோ ஏவ ந ஸம்பஸாரீயதீதி. ந்ஹாருத³த்³து³லந்தி ந்ஹாருக²ண்ட³ம் ந்ஹாருவிலேக²னம் வா.

அத்³த⁴மாஸந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். படிஸல்லீயிதுந்தி யதா²வுத்தகாலம் படி படி தி³வஸே தி³வஸே ஸமாபத்தியம் த⁴ம்மசிந்தாய சித்தம் நிலீயிதும். பயுத்தவாசந்தி பச்சயபடிஸம்யுத்தவாசம், பு³த்³தா⁴ இமேஸு தி³வஸேஸு பிண்டா³ய ந சரந்தி, விஹாரேயேவ நிஸீத³ந்தி, தேஸம் தி³ன்னம் மஹப்ப²லம் ஹோதீதி ஆதி³வசனம்.

கல்யாணூபனிஸ்ஸயவஸேனாதி பப்³ப³ஜ்ஜாய உபனிஸ்ஸயவஸேன. பரே கிராதி கிர-ஸத்³தோ³ அருசிஸூசனத்தோ². தேனாஹ ‘‘இத³ம் பன இச்சா²மத்த’’ந்தி, பவத்திஅஜானனம் ஆரோசயிதாபா⁴வோ ஞாதே நிவாரணஞ்சாதி இத³ம் தேஸம் இச்சா²மத்தம், ந பன காரணந்தி அத்தோ². அபரே பன வத³ந்தி ‘‘ஏதஸ்மிம் கிர அட்³ட⁴மாஸே ந கோசி பு³த்³த⁴வேனேய்யோ அஹோஸி, அத² ஸத்தா² இமம் அட்³ட⁴மாஸம் ப²லஸமாபத்திஸுகே²ன வீதினாமேஸ்ஸாமி, இதி மய்ஹஞ்சேவ ஸுக²விஹாரோ ப⁴விஸ்ஸதி, அனாக³தே ச பச்சி²மா ஜனதா ‘ஸத்தா²பி க³ணம் பஹாய ஏககோ விஹாஸி, கிமங்க³ம் பன மய’ந்தி தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸதி, தத³ஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யாதி இமினா காரணேன ஏவமாஹா’’தி. நேவ கோசி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமதீதி ட²பேத்வா பிண்ட³பாதனீஹாரகம் அஞ்ஞோ கோசி நேவ ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமதி, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பன ஸத்து² வசனம் ஸம்படிச்சி²த்வா ஏகம் பி⁴க்கு²ம் அதா³ஸி. ஸோ பாதோவ க³ந்த⁴குடிபரிவேணஸம்மஜ்ஜனமுகோ²த³கத³ந்தகட்ட²தா³னாதீ³னி ஸப்³ப³கிச்சானி தஸ்மிம் தஸ்மிம் க²ணே கத்வா அபக³ச்ச²தி.

அனேககாரணஸம்மிஸ்ஸோதி ஏத்த² காயஸ்ஸ அஸுசிது³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிகூலதாவ அனேககாரணம். மண்ட³னகபகதிகோதி அலங்காரகஸபா⁴வோ. கோசி தருணோபி யுவா ந ஹோதி, கோசி யுவாபி மண்ட³னகஜாதிகோ ந ஹோதி யதா² உபஸந்தஸபா⁴வோ ஆலஸியப்³யஸனாதீ³ஹி வா அபி⁴பூ⁴தோ, இத⁴ பன த³ஹரோ சேவ யுவா ச மண்ட³னகஜாதிகோ ச அதி⁴ப்பேதோ. பட²மயோப்³ப³னம் நாம பன்னரஸவஸ்ஸதோ யாவ த்³வத்திம்ஸ ஸம்வச்ச²ரானி, ஸோளஸவஸ்ஸதோ வா யாவ தேத்திம்ஸ வஸ்ஸானி. குணபந்தி மதகளேவரம், அஹிஸ்ஸ குணபம் அஹிகுணபம். ஏவம் இதரானிபி. அதிபடிகூலஜிகு³ச்ச²னீயஸபா⁴வதோ சேத்த² இமானேவ தீணி வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி. அஞ்ஞேஸஞ்ஹி ஸஸஸூகராதீ³னம் குணபம் மனுஸ்ஸா கடுகப⁴ண்டா³தீ³ஹி அபி⁴ஸங்க²ரித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்திபி, இமேஸம் பன குணபம் அபி⁴னவம்பி ஜிகு³ச்ச²ந்தியேவ, கோ பன வாதோ³ காலாதிக்கமேன பூதிபூ⁴தே. அதிபடிகூலஜிகு³ச்ச²னீயதா ச நேஸம் அதிவிய து³க்³க³ந்த⁴தாய, ஸா ச அஹீனம் திகி²ணகோபதாய குக்குரமனுஸ்ஸானம் ஓத³னகும்மாஸூபசயதாய ச ஸரீரஸ்ஸ ஹோதீதி வத³ந்தி.

ஸமணகுத்தகோதி ஸமணகிச்சகோ, காஸாவனிவாஸனாதி³வஸேன ஸமணகிச்சகாரீதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஸமணவேஸதா⁴ரகோ’’தி. ஸப்³ப³மகம்ஸூதி புது²ஜ்ஜனா ஸாவஜ்ஜேபி தத்த² அனவஜ்ஜஸஞ்ஞினோ ஹுத்வா கரணகாராபனஸமனுஞ்ஞதாதி³பே⁴த³ம் ஸப்³ப³மகம்ஸு. லோஹிதகந்தி ஏத்த² ‘‘லோஹிதக³த’’ந்திபி பட²ந்தி. வக்³கூ³தி மதா வக்³கு³மதா. புஞ்ஞஸம்மதாதி புஜ்ஜப⁴வப²லனிப்³ப³த்தனேன ஸத்தானம் புனனேன விஸோத⁴னேன புஞ்ஞந்தி ஸம்மதா. பவாஹேஸ்ஸாமீதி க³மயிஸ்ஸாமி, விஸோதே⁴ஸ்ஸாமீதி அத்தோ².

163. மாரதே⁴ய்யம் வுச்சதி தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா. வசனத்த²தோ பன மாரஸ்ஸ தே⁴ய்யம் மாரதே⁴ய்யம். தே⁴ய்யந்தி டா²னம் வத்து² நிவாஸோ கோ³சரோ. மாரோ வா ஏத்த² தி⁴யதி திட்ட²தி பவத்ததீதி மாரதே⁴ய்யம், மாரோதி சேத்த² கிலேஸமாரோ அதி⁴ப்பேதோ, கிலேஸமாரவஸேனேவ ச தே³வபுத்தமாரஸ்ஸ காமப⁴வே ஆதி⁴பச்சந்தி. மாரவிஸயம் நாதிக்கமிஸ்ஸதீதி சிந்தேத்வாதி ஏவமயம் ஸம்வேக³ம் படிலபி⁴த்வா மாரவிஸயம் அதிக்கமேய்யாபி, மயா பன ஏவம் வுத்தே உப்பன்னம் ஸம்வேக³ம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴த்வா மாரவிஸயம் நாதிக்கமிஸ்ஸதீதி ஏவம் சிந்தேத்வா. த்³விவசனந்தி த்³விக்க²த்தும் வசனம், ஆமேடி³தவசனந்தி வுத்தம் ஹோதி. நியோஜேந்தீதி ஏத்த² அயம் அந்த⁴பா³லா தே³வதா ஏவம் உப்பன்னஸம்வேக³மூலகம் ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா ‘‘அயம் மாரவிஸயம் அதிக்கமேய்யாபீ’’தி சிந்தேத்வா அத்தனோ அஞ்ஞாணதாய ‘‘மதா ஸம்ஸாரதோ முச்சந்தீ’’தி ஏவம்லத்³தி⁴காபி ஸமானா அத்தனோ லத்³தி⁴வஸேன மதா பி⁴க்கூ² ஸம்ஸாரதோ முச்சந்தீதி இமமத்த²ம் அனுபபரிக்கி²த்வா தம் தத்த² நியோஜேஸீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

கிஞ்சாபி அஸுப⁴கத²ம் கதே²ந்தேன ப⁴க³வதா யதா² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் மரணப⁴யம் ந ப⁴விஸ்ஸதி, ததா² தே³ஸிதத்தா பி⁴க்கூ²னஞ்ச தம் த⁴ம்மகத²ம் ஸுத்வா அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகே³ன காயே விக³தச²ந்த³ராக³தாய மரணஸ்ஸ அபி⁴பத்தி²தபா⁴வதோ ப⁴யம் நத்தி², தம் பன அஸிஹத்த²ம் ததா² விசரந்தம் தி³ஸ்வா தத³ஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம் உப்பஜ்ஜனகப⁴யம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஹோதியேவ ப⁴ய’’ந்திஆதி³ வுத்தந்தி வத³ந்தி. ‘‘அத்தனாபி அத்தானம் ஜீவிதா வோரோபேந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம்பி ஜீவிதா வோரோபேந்தீ’’தி வுத்தத்தா ‘‘ஸப்³பா³னிபி தானி பஞ்ச பி⁴க்கு²ஸதானி ஜீவிதா வோரோபேஸீ’’தி இத³ம் யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். அப்பகஞ்ஹி ஊனமதி⁴கம் வா க³ணனூபக³ம் ந ஹோதீதி ‘‘பஞ்சஸதானீ’’தி வுத்தம். தஸ்மா யே ச அத்தனாவ அத்தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச ஜீவிதா வோரோபேஸும், தே ட²பேத்வா அவஸேஸே புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கூ² ஸப்³பே³ ச அரியே அயம் ஜீவிதா வோரோபேஸீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

164. படிஸல்லானா வுட்டி²தோதி ஏத்த² படிஸல்லானந்தி தேஹி தேஹி ஸத்தஸங்கா²ரேஹி படினிவத்தித்வா அபஸக்கித்வா ஸல்லானம் நிலீயனம் விவேசனம், காயசித்தேஹி ததோ விவித்ததா ஏகீபா⁴வோதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஏகீபா⁴வதோ’’தி, பவிவேகதோதி அத்தோ². ஏகீபா⁴வோதி ஹி காயசித்தவிவேகோ வுத்தோ. வுட்டி²தோதி ததோ து³வித⁴விவேகதோ ப⁴வங்கு³ப்பத்தியா ரூபாரம்மணாதி³ஸங்கா²ரஸமாயோகே³ன க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதாதி³ஸத்தஸமாக³மேன ச அபேதோ. உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²ம் க³ண்ஹந்தீதி அத்தனோ அத்தனோ ஆசரியானம் ஸந்திகே க³ண்ஹந்தி. காமம் த³ஸானுஸ்ஸதிக்³க³ஹணேனேவ ஆனாபானஸ்ஸதிபி க³ஹிதா, ஸா பன தத்த² ஸன்னிபதிதபி⁴க்கூ²ஸு ப³ஹூனம் ஸப்பாயா ஸாத்தி²கா ச, தஸ்மா புன க³ஹிதா. ததா² ஹி ப⁴க³வா தமேவ கம்மட்டா²னம் தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் கதே²ஸி. ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞா அஸுப⁴கம்மட்டா²னஸதி³ஸா, சத்தாரோ பன ஆருப்பா ஆதி³கம்மிகானம் அனனுரூபாதி தேஸம் இத⁴ அக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாயாதி வேஸாலீனக³ரம் கோ³சரகா³மம் கத்வா. உபட்டா²னஸாலாயந்தி த⁴ம்மஸபா⁴யம். முஹுத்தேனேவாதி ஸத்த²ரி ஸத்³த⁴ம்மே ச கா³ரவேன உபக³தபி⁴க்கூ²னம் வசனஸமனந்தரமேவ உட்ட²ஹிம்ஸூதி கத்வா வுத்தம். பு³த்³த⁴காலே கிர பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஸந்தே³ஸம் ஸிரஸா ஸம்படிச்சி²தும் ஓஹிதஸோதா விஹரந்தி. யஸ்ஸாதி யஸ்ஸ கத்தப்³ப³ஸ்ஸ. காலந்தி தே³ஸனாகாலம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

பட²மபஞ்ஞத்தினிதா³னவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴கதா²வண்ணனா

165. அரஹத்தப்பத்தியாதி அரஹத்தப்பத்திஅத்தா²ய. அஞ்ஞம் பரியாயந்தி அரஹத்தாதி⁴க³மத்தா²ய அஞ்ஞம்பி காரணம். ஆசிக்க²ந்தோதி பஸம்ஸாபுப்³ப³கம் தே³ஸேந்தோ, பஸம்ஸா ச தத்த² அபி⁴ருசிஜனனேன உஸ்ஸாஹனத்தா². தஞ்ஹி ஸுத்வா பி⁴க்கூ² ‘‘ப⁴க³வா இமம் ஸமாதி⁴ம் அனேகேஹி ஆகாரேஹி பஸம்ஸதி, ஸந்தோ கிராயம் ஸமாதி⁴ பணீதோ ச அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோ, பாபத⁴ம்மே ச டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதீ’’தி ஸஞ்ஜாதாபி⁴ருசினோ உஸ்ஸாஹஜாதா ஸக்கச்சம் அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம் படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி.

அத்த²யோஜனக்கமந்தி அத்த²ஞ்ச யோஜனக்கமஞ்ச. ப⁴க³வா அத்தனோ பச்சக்க²பூ⁴தம் ஸமாதி⁴ம் தே³ஸனானுபா⁴வேன தேஸம்பி பி⁴க்கூ²னம் ஆஸன்னம் பச்சக்க²ஞ்ச கரோந்தோ ஸம்பிண்ட³னவஸேன ‘‘அயம்பி கோ²’’திஆதி³மாஹ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸபரிக்³கா³ஹிகாதி தீ³க⁴ரஸ்ஸாதி³விஸேஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பரிச்சி²ஜ்ஜ கா³ஹிகா, தே ஆரப்³ப⁴ பவத்தாதி அத்தோ².

இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் பாளியா விபா⁴வேந்தோ ஆஹ ‘‘வுத்தஞ்ஹேத’’ந்திஆதி³. தத்த² நோ பஸ்ஸாஸோ நோ அஸ்ஸாஸோதி ஸோ ஸோயேவ அத்தோ² படிஸேதே⁴ன விஸேஸேத்வா வுத்தோ. அஸ்ஸாஸவஸேனாதி அஸ்ஸாஸம் ஆரம்மணம் கத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. பஸ்ஸாஸவஸேனாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. உபட்டா²னம் ஸதீதி அஸம்முஸ்ஸனதாய தமேவ அஸ்ஸாஸம் பஸ்ஸாஸஞ்ச உபக³ந்த்வா டா²னம் ஸதி நாமாதி அத்தோ². ஏத்தாவதா ஆனாபானேஸு ஸதி ஆனாபானஸ்ஸதீதி அயமத்தோ² வுத்தோ ஹோதி. இதா³னி ஸதிவஸேனேவ புக்³க³லம் நித்³தி³ஸிதுகாமேன ‘‘யோ அஸ்ஸஸதி, தஸ்ஸுபட்டா²தி, யோ பஸ்ஸஸதி, தஸ்ஸுபட்டா²தீ’’தி வுத்தம். யோ அஸ்ஸஸதி, தஸ்ஸ ஸதி அஸ்ஸாஸம் உபக³ந்த்வா திட்ட²தி. யோ பஸ்ஸஸதி, தஸ்ஸ ஸதி பஸ்ஸாஸம் உபக³ந்த்வா திட்ட²தீதி அத்தோ².

யுத்தோதி ஸம்பயுத்தோ. ஆனாபானஸ்ஸதியந்தி ஆனாபானஸ்ஸதியம் பச்சயபூ⁴தாயந்தி அத்தோ². புரிமஸ்மிஞ்ஹி அத்தே² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸதியா ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வோ வுத்தோ ஸம்பயுத்தவசனதோ, து³தியஸ்மிம் பன உபனிஸ்ஸயபா⁴வோபி. உபசாரஜ்ஜா²னஸஹக³தா ஹி ஸதி அப்பனாஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதீதி உப⁴யதா²பி ஸஹஜாதாதீ³னம் ஸத்தன்னம்பி பச்சயானம் வஸேன பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘புன சபரம், உதா³யி, அக்கா²தா மயா ஸாவகானம் படிபதா³, யதா²படிபன்னா மே ஸாவகா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.247) உப்பாத³னவட்³ட⁴னட்டே²ன பா⁴வனாதி வுச்சதீதி தது³ப⁴யவஸேன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பா⁴விதோதி உப்பாதி³தோ வட்³டி⁴தோ சா’’தி ஆஹ. தத்த² பா⁴வம் விஜ்ஜமானதம் இதோ க³தோதி பா⁴விதோ, உப்பாதி³தோ படிலத்³த⁴மத்தோதி அத்தோ². உப்பன்னோ பன லத்³தா⁴ஸேவனோ பா⁴விதோ, பகு³ணபா⁴வம் ஆபாதி³தோ வட்³டி⁴தோதி அத்தோ². ப³ஹுலீகதோதி ப³ஹுலம் பவத்திதோ. தேன ஆவஜ்ஜனாதி³வஸீபா⁴வப்பத்திமாஹ. யோ ஹி வஸீபா⁴வம் ஆபாதி³தோ, ஸோ இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தோ புனப்புனம் பவத்திஸ்ஸதி. தேன வுத்தம் ‘‘புனப்புனம் கதோ’’தி. யதா² ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ (ம. நி. 1.139; அ. நி. 4.241) விவிச்சேவ காமேஹீ’’தி (தீ³. நி. 1.226; ஸம். நி. 2.152) ச ஏவமாதீ³ஸு பட²மபதே³ வுத்தோ ஏவ-ஸத்³தோ³ து³தியாதீ³ஸுபி வுத்தோயேவ ஹோதி, ஏவமிதா⁴பீதி ஆஹ ‘‘உப⁴யத்த² ஏவ-ஸத்³தே³ன நியமோ வேதி³தப்³போ³’’தி.

உப⁴யபத³னியமேன லத்³த⁴கு³ணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அஸுப⁴கம்மட்டா²னந்தி அஸுபா⁴ரம்மணம் ஜா²னமாஹ. தஞ்ஹி அஸுபே⁴ஸு யோக³கம்மபா⁴வதோ யோகி³னோ ஸுக²விஸேஸானம் காரணபா⁴வதோ ச ‘‘அஸுப⁴கம்மட்டா²ன’’ந்தி வுச்சதி. கேவலந்தி இமினா ஆரம்மணம் நிவத்தேதி. படிவேத⁴வஸேனாதி ஜா²னபடிவேத⁴வஸேன. ஜா²னஞ்ஹி பா⁴வனாவிஸேஸேன இஜ்ஜ²ந்தம் அத்தனோ விஸயம் படிவிஜ்ஜ²ந்தமேவ பவத்ததி யதா²ஸபா⁴வதோ படிவிஜ்ஜீ²யதி சாதி படிவேதோ⁴தி வுச்சதி. ஓளாரிகாரம்மணத்தாதி பீ³ப⁴ச்சா²ரம்மணத்தா. படிகூலாரம்மணத்தாதி ஜிகு³ச்சி²தப்³பா³ரம்மணத்தா. பரியாயேனாதி காரணேன லேஸந்தரேன வா. ஆரம்மணஸந்ததாயபீதி அனுக்கமேன விசேதப்³ப³தம் பத்தாரம்மணஸ்ஸ பரமஸுகு²மதம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஸந்தே ஹி ஸன்னிஸின்னே ஆரம்மணே பவத்தமானோ த⁴ம்மோ ஸயம்பி ஸன்னிஸின்னோவ ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘ஸந்தோ வூபஸந்தோ நிப்³பு³தோ’’தி, நிப்³பு³தஸப்³ப³பரிளாஹோதி அத்தோ². ஆரம்மணஸந்ததாய ததா³ரம்மணானம் த⁴ம்மானம் ஸந்ததா லோகுத்தரத⁴ம்மாரம்மணாஹி பச்சவேக்க²ணாஹி தீ³பேதப்³பா³.

நாஸ்ஸ ஸந்தபணீதபா⁴வாவஹம் கிஞ்சி ஸேசனந்தி அஸேசனகோ, அஸேசனகத்தா அனாஸித்தகோ, அனாஸித்தகத்தா ஏவ அப்³போ³கிண்ணோ அஸம்மிஸ்ஸோ பரிகம்மாதி³னா, ததோயேவ பாடியேக்கோ, விஸும்யேவேகோ ஆவேணிகோ அஸாதா⁴ரணோ. ஸப்³ப³மேதம் ஸரஸதோ ஏவ ஸந்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம், பரிகம்மம் வா ஸந்தபா⁴வனிமித்தம். பரிகம்மந்தி ச கஸிணகரணாதி³னிமித்துப்பாத³பரியோஸானம், தாதி³ஸம் இத⁴ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ததா³ ஹி கம்மட்டா²னம் நிரஸ்ஸாத³த்தா அஸந்தம் அப்பணீதம் ஸியா. உபசாரேன வா நத்தி² ஏத்த² ஸந்ததாதி யோஜனா. யதா² உபசாரக்க²ணே நீவரணவிக³மேன அங்க³பாதுபா⁴வேன ச பரேஸம் ஸந்ததா ஹோதி, ந ஏவமிமஸ்ஸ. அயம் பன ஆதி³மனஸி…பே… பணீதோ சாதி யோஜனா. கேசீதி உத்தரவிஹாரவாஸிகே ஸந்தா⁴யாஹ. அனாஸித்தகோதி உபஸேசனேன அனாஸித்தகோ. தேனாஹ ‘‘ஓஜவந்தோ’’தி, ஓஜவந்தஸதி³ஸோதி அத்தோ². மது⁴ரோதி இட்டோ². சேதஸிகஸுக²ப்படிலாப⁴ஸம்வத்தனம் திகசதுக்கஜ்ஜா²னவஸேன உபேக்கா²ய வா ஸந்தபா⁴வேன ஸுக²க³திகத்தா ஸப்³பே³ஸம்பி வஸேன வேதி³தப்³ப³ம். ஜா²னஸமுட்டா²னபணீதரூபபு²டஸரீரதாவஸேன பன காயிகஸுக²ப்படிலாப⁴ஸம்வத்தனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், தஞ்ச கோ² ஜா²னதோ வுட்டி²தகாலே. இமஸ்மிம் பக்கே² அப்பிதப்பிதக்க²ணேதி இத³ம் ஹேதும்ஹி பு⁴ம்மவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அவிக்க²ம்பி⁴தேதி ஜா²னேன ஸகஸந்தானதோ அனீஹடே அப்பஹீனே. அகோஸல்லஸம்பூ⁴தேதி அகோஸல்லம் வுச்சதி அவிஜ்ஜா, ததோ ஸம்பூ⁴தே. அவிஜ்ஜாபுப்³ப³ங்க³மா ஹி ஸப்³பே³ பாபத⁴ம்மா. க²ணேனேவாதி அத்தனோ பவத்திக்க²ணேனேவ. அந்தரதா⁴பேதீதி ஏத்த² அந்தரதா⁴பனம் வினாஸனம். தம் பன ஜா²னகத்துகஸ்ஸ இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா பரியுட்டா²னப்பஹானம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘விக்க²ம்பே⁴தீ’’தி. வூபஸமேதீதி விஸேஸேன உபஸமேதி. விஸேஸேன உபஸமனம் பன ஸம்மதே³வ உபஸமனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸுட்டு² உபஸமேதீ’’தி.

நனு ச அஞ்ஞோபி ஸமாதி⁴ அத்தனோ பவத்திக்க²ணேனேவ படிபக்க²த⁴ம்மே அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதி, அத² கஸ்மா அயமேவ ஸமாதி⁴ ஏவம் விஸேஸேத்வா வுத்தோதி? புப்³ப³பா⁴க³தோ பட்டா²ய நானாவிதக்கவூபஸமனஸப்³பா⁴வதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதி பா⁴வேதப்³பா³ விதக்குபச்சே²தா³யா’’தி (அ. நி. 9.1; உதா³. 31). அபிச திக்க²பஞ்ஞஸ்ஸ ஞாணுத்தரஸ்ஸேதம் கம்மட்டா²னம், ஞாணுத்தரஸ்ஸ ச கிலேஸப்பஹானம் இதரேஹி ஸாதிஸயம் யதா² ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தேஹி தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ, தஸ்மா இமம் விஸேஸம் ஸந்தா⁴ய ‘‘டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதீ’’தி வுத்தம். அத² வா நிமித்தபாதுபா⁴வே ஸதி க²ணேனேவ அங்க³பாதுபா⁴வஸப்³பா⁴வதோ அயமேவ ஸமாதி⁴ ‘‘டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதீ’’தி வுத்தோ யதா² தம் மஹதோ அகாலமேக⁴ஸ்ஸ உட்டி²தஸ்ஸ தா⁴ரானிபாதே க²ணேனேவ பத²வியம் ரஜோஜல்லஸ்ஸ வூபஸமோ. தேனேவாஹ ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, மஹா அகாலமேகோ⁴ உட்டி²தோ’’திஆதி³. ஸாஸனிகஸ்ஸ ஜா²னபா⁴வனா யேபு⁴ய்யேன நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யாவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யத்தா’’தி. பு³த்³தா⁴னம் பன ஏகம்ஸேன நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யாவ ஹோதி. இமமேவ ஹி கம்மட்டா²னம் பா⁴வேத்வா ஸப்³பே³பி ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அதி⁴க³ச்ச²ந்தி, அரியமக்³க³ஸ்ஸ பாத³கபூ⁴தோ அயம் ஸமாதி⁴ அனுக்கமேன வட்³டி⁴த்வா அரியமக்³க³பா⁴வம் உபக³தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அனுபுப்³பே³ன அரியமக்³க³வுட்³டி⁴ப்பத்தோ’’தி. அயம் பனத்தோ² விராக³னிரோத⁴படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனானம் வஸேன ஸம்மதே³வ யுஜ்ஜதி.

கத²ந்தி இத³ம் புச்ச²னாகாரவிபா⁴வனபத³ம், புச்சா² சேத்த² கதே²துகம்யதாவஸேன அஞ்ஞேஸம் அஸம்ப⁴வதோ, ஸா ச உபரி தே³ஸனம் ஆருள்ஹானம் ஸப்³பே³ஸம் பகாரவிஸேஸானம் ஆமஸனவஸேனாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கத²ந்தி…பே… வித்தா²ரேதுகம்யதாபுச்சா²’’தி ஆஹ. கத²ம் ப³ஹுலீகதோதி ஏத்தா²பி ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தத்த² கத²ந்தி ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ப³ஹுலீகாரம் நானப்பகாரதோ வித்தா²ரேதுகம்யதாபுச்சா². ப³ஹுலீகதோ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴தி ததா² புட்ட²த⁴ம்மனித³ஸ்ஸனந்தி இமமத்த²ம் ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி இமினாயேவ அதிதி³ஸ்ஸதி. ஹேட்டா² பபஞ்சவஸேன வுத்தமத்த²ம் ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ²’’தி ஆஹ, பிண்ட³த்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி.

தமத்த²ந்தி தம் ‘‘கத²ம் பா⁴விதோ’’திஆதி³னா புச்சா²வஸேன ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம். ‘‘இத⁴ ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.291; அ. நி. 3.61) இத⁴-ஸத்³தோ³ லோகம் உபாதா³ய வுத்தோ. ‘‘இதே⁴வ திட்ட²மானஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.369) ஓகாஸம். ‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, பு⁴த்தாவீ அஸ்ஸம் பவாரிதோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.30) பத³பூரணமத்தம். ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² த⁴ம்மம் பரியாபுணாதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.73) பன ஸாஸனம். ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²’’தி இதா⁴பி ஸாஸனமேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் ஸாஸனே பி⁴க்கூ²’’தி வத்வா தமேவத்த²ம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³ப³ப்பகாரஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴னிப்³ப³த்தகஸ்ஸாதி ஸப்³ப³ப்பகாரக்³க³ஹணம் ஸோளஸ பகாரே ஸந்தா⁴ய. தே ஹி இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே. பா³ஹிரகா ஹி ஜானந்தா ஆதி³தோ சதுப்பகாரமேவ ஜானந்தி. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞஸாஸனஸ்ஸ ததா²பா⁴வப்படிஸேத⁴னோ’’தி, யதா²வுத்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வப்படிஸேத⁴னோதி அத்தோ². ஏதேன ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே’’தி இத³ம் அந்தோக³த⁴ஏவ-ஸத்³த³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸந்தி ஹி ஏகபதா³னிபி அவதா⁴ரணானி யதா² வாயுப⁴க்கோ²தி. தேனேவாஹ ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ’’திஆதி³. பரிபுண்ணஸமணகரணத⁴ம்மோ ஹி யோ, ஸோ ஸப்³ப³ப்பகாரஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴னிப்³ப³த்தகோ. பரப்பவாதா³தி பரேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் நானப்பகாரவாதா³ தித்தா²யதனானி.

அரஞ்ஞாதி³கஸ்ஸேவ பா⁴வனானுரூபஸேனாஸனதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். து³த்³த³மோ த³மத²ம் அனுபக³தோ கோ³ணோ கூடகோ³ணோ. யதா² த²னேஹி ஸப்³ப³ஸோ கீ²ரம் ந பக்³க⁴ரதி, ஏவம் தோ³ஹபடிப³ந்தி⁴னீ கூடதே⁴னு. அஸ்ஸாதி கோ³பஸ்ஸ. ரூபஸத்³தா³தி³கே படிச்ச உப்பஜ்ஜனகஅஸ்ஸாதோ³ ரூபாரம்மணாதி³ரஸோ. புப்³பே³ ஆசிண்ணாரம்மணந்தி பப்³ப³ஜிததோ புப்³பே³, அனாதி³மதி வா ஸம்ஸாரே பரிசிதாரம்மணம். உபசாரவஸேன உபனிஸீத³தி, அப்பனாவஸேன உபனிபஜ்ஜதீதி யோஜேதப்³ப³ம்.

இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. நிப³ந்தே⁴ய்யாதி ப³ந்தே⁴ய்ய. ஸதியாதி ஸம்மதே³வ கம்மட்டா²னஸல்லக்க²ணவஸப்பவத்தாய ஸதியா. ஆரம்மணேதி கம்மட்டா²னாரம்மணே. த³ள்ஹந்தி தி²ரம், யதா² ஸதோகாரிஸ்ஸ உபசாரப்பனாபே⁴தோ³ ஸமாதி⁴ இஜ்ஜ²தி, ததா² தா²மக³தம் கத்வாதி அத்தோ².

முத்³த⁴பூ⁴தந்தி ஸந்ததாதி³விஸேஸகு³ணவந்ததாய பு³த்³தா⁴தீ³ஹி அரியேஹி ஸமாஸேவிதபா⁴வதோ ச முத்³த⁴ஸதி³ஸம், உத்தமந்தி அத்தோ². விஸேஸாதி⁴க³மதி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரபத³ட்டா²னந்தி ஸப்³பே³ஸம் பு³த்³தா⁴னம் ஏகச்சானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் பு³த்³த⁴ஸாவகானஞ்ச விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ சேவ அஞ்ஞகம்மட்டா²னேன அதி⁴க³தவிஸேஸானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸ்ஸ ச பத³ட்டா²னபூ⁴தம். வத்து²விஜ்ஜாசரியோ விய ப⁴க³வா யோகீ³னம் அனுரூபனிவாஸட்டா²னுபதி³ஸ்ஸனதோ. பி⁴க்கு² தீ³பிஸதி³ஸோ அரஞ்ஞே ஏககோ விஹரித்வா படிபக்க²னிம்மத²னேன இச்சி²தத்த²ஸாத⁴னதோ. ப²லமுத்தமந்தி ஸாமஞ்ஞப²லமாஹ. பரக்கமஜவயோக்³க³பூ⁴மிந்தி பா⁴வனுஸ்ஸாஹஜவஸ்ஸ யோக்³க³கரணபூ⁴மிபூ⁴தம்.

ஏவம் வுத்தலக்க²ணேஸூதி அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேன ஸுத்தந்தபரியாயேன வுத்தலக்க²ணேஸு. ருக்க²ஸமீபந்தி ‘‘யாவதா மஜ்ஜ²ன்ஹிகே காலே ஸமந்தா சா²யா ப²ரதி, நிவாதே பண்ணானி பதந்தி, ஏத்தாவதா ருக்க²மூலந்தி வுச்சதீ’’தி ஏவம் வுத்தம் ருக்க²ஸ்ஸ ஸமீபட்டா²னம். அவஸேஸஸத்தவித⁴ஸேனாஸனந்தி பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனப்பத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜந்தி ஏவம் வுத்தம். உதுத்தயானுகூலம் தா⁴துசரியானுகூலந்தி கி³ம்ஹாதி³உதுத்தயஸ்ஸ ஸேம்ஹாதி³தா⁴துத்தயஸ்ஸ மோஹாதி³சரிதத்தயஸ்ஸ ச அனுகூலம். ததா² ஹி கி³ம்ஹகாலே அரஞ்ஞம் அனுகூலம் ஸோம்மஸீதலபா⁴வதோ, ஹேமந்தே ருக்க²மூலம் ஹிமபாதனிவாரணதோ, வஸ்ஸகாலே ஸுஞ்ஞாகா³ரம் வஸ்ஸனிவாரணகே³ஹஸம்ப⁴வதோ. ஸேம்ஹதா⁴துகஸ்ஸ ஸேம்ஹபகதிகஸ்ஸ அரஞ்ஞம் அனுகூலம் தூ³ரம் க³ந்த்வா பி⁴க்கா²சரணேன ஸேம்ஹஸ்ஸ வூபஸமனதோ, பித்ததா⁴துகஸ்ஸ ருக்க²மூலம் அனுகூலம் ஸீதவாதஸம்ப²ஸ்ஸஸம்ப⁴வதோ, வாததா⁴துகஸ்ஸ ஸுஞ்ஞாகா³ரம் அனுகூலம் வாதனிவாரணதோ. மோஹசரிதஸ்ஸ அரஞ்ஞம் அனுகூலம். மஹாஅரஞ்ஞே ஹி சித்தம் ந ஸங்குசதி விவடங்க³ணபா⁴வதோ, தோ³ஸசரிதஸ்ஸ ருக்க²மூலம் அனுகூலம் பஸாத³னீயபா⁴வதோ, ராக³சரிதஸ்ஸ ஸுஞ்ஞாகா³ரம் அனுகூலம் விஸபா⁴கா³ரம்மணானம் பவேஸனிவாரணதோ. அலீனானுத்³த⁴ச்சபக்கி²கந்தி அஸங்கோசாவிக்கே²பபக்கி²கம். ஸயனஞ்ஹி கோஸஜ்ஜபக்கி²கம், டா²னசங்கமனானி உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானி, ந ஏவம் நிஸஜ்ஜா. ததோ ஏவ தஸ்ஸா ஸந்ததா. நிஸஜ்ஜாய த³ள்ஹபா⁴வம் பல்லங்காபு⁴ஜனேன, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் பவத்தனஸுக²தம் உபரிமகாயஸ்ஸ உஜுகட்ட²பனேன, ஆரம்மணபரிக்³க³ஹூபாயம் பரிமுக²ம் ஸதியா ட²பனேன த³ஸ்ஸேந்தோ.

ஊருப³த்³தா⁴ஸனந்தி ஊரூனமதோ⁴ப³ந்த⁴னவஸேன நிஸஜ்ஜா. ஹேட்டி²மகாயஸ்ஸ அனுஜுகம் ட²பனம் நிஸஜ்ஜாவசனேனேவ போ³தி⁴தந்தி. உஜும் காயந்தி ஏத்த² காய-ஸத்³தோ³ உபரிமகாயவிஸயோதி ஆஹ – ‘‘உபரிமம் ஸரீரம் உஜுகம் ட²பேத்வா’’தி. தம் பன உஜுகட்ட²பனம் ஸரூபதோ பயோஜனதோ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்டா²ரஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ந பணமந்தீதி ந ஓணமந்தி. ந பரிபததீதி ந விக³ச்ச²தி வீதி²ம் ந விலங்கே⁴தி, ததோ ஏவ புப்³பே³னாபரம் விஸேஸுப்பத்தியா வுட்³டி⁴ம் பா²திம் உபக³ச்ச²தி. இத⁴ பரி-ஸத்³தோ³ அபி⁴-ஸத்³தே³ன ஸமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னாபி⁴முக²’’ந்தி, ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணதோ நிவாரேத்வா கம்மட்டா²னம்யேவ புரக்க²த்வாதி அத்தோ². பரீதி பரிக்³க³ஹட்டோ² ‘‘பரிணாயிகா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 16, 20) விய. நிய்யானட்டோ² படிபக்க²தோ நிக்³க³மனட்டோ², தஸ்மா பரிக்³க³ஹிதனிய்யானந்தி ஸப்³ப³தா² க³ஹிதாஸம்மோஸம் பரிச்சத்தஸம்மோஸம் ஸதிம் கத்வா, பரமம் ஸதினேபக்கம் உபட்ட²பேத்வாதி அத்தோ². ஸதோவாதி ஸதியா ஸமன்னாக³தோ ஏவ ஸரந்தோ ஏவ அஸ்ஸஸதி, நாஸ்ஸ காசி ஸதிவிரஹிதா அஸ்ஸாஸப்பவத்தி ஹோதீதி அத்தோ². ஸதோ பஸ்ஸஸதீதி ஏத்தா²பி ஸதோவ பஸ்ஸஸதீதி ஏவ-ஸத்³தோ³ ஆனேத்வா வத்தப்³போ³. ஸதோகாரீதி ஸதோ ஏவ ஹுத்வா ஸதியா ஏவ வா காதப்³ப³ஸ்ஸ கத்தா, கரணஸீலோ வா.

பா³த்திம்ஸாய ஆகாரேஹீதி சதூஸு சதுக்கேஸு ஆக³தானி தீ³க⁴ரஸ்ஸாதீ³னி ஸோளஸ பதா³னி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவஸேன த்³விதா⁴ விப⁴ஜித்வா வுத்தேஹி தீ³க⁴மஸ்ஸாஸம் ஆதி³ம் கத்வா படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸிபஸ்ஸாஸபரியந்தேஹி பா³த்திம்ஸாகாரேஹி. யதி³ ‘‘ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோ பஸ்ஸஸதீ’’தி ஏதஸ்ஸ விப⁴ங்கே³ வுத்தம், அத² கஸ்மா ‘‘அஸ்ஸஸதி பஸ்ஸஸதி’’ச்சேவ அவத்வா ‘‘ஸதோகாரீ’’தி வுத்தம்? ஏகரஸம் தே³ஸனம் காதுகாமதாய. பட²மசதுக்கே பத³த்³வயமேவ ஹி வத்தமானகாலவஸேன ஆக³தம், இதரானி அனாக³தகாலவஸேன, தஸ்மா ஏகரஸம் தே³ஸனம் காதுகாமதாய ஸப்³ப³த்த² ‘‘ஸதோகாரி’’ச்சேவ வுத்தம். தீ³க⁴ம்அஸ்ஸாஸவஸேனாதி தீ³க⁴அஸ்ஸாஸவஸேன, விப⁴த்திஅலோபம் கத்வா நித்³தே³ஸோ. தீ³க⁴ந்தி வா ப⁴க³வதா வுத்தஅஸ்ஸாஸவஸேன. சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பந்தி விக்கே²பஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வதோ அவிக்கே²போதி லத்³த⁴னாமம் சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³பா⁴வம் பஜானதோ ஸதி உபட்டி²தா ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா டி²தா ஹோதி. தாய ஸதியா தேன ஞாணேனாதி யதா²வுத்தாய ஸதியா யதா²வுத்தேன ச ஞாணேன. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸம் ஆரம்மணபூ⁴தம் அவிக்கி²த்தசித்தஸ்ஸ அஸம்மோஹதோ வா ஸம்பஜானந்தஸ்ஸ தத்த² ஸதி உபட்டி²தாவ ஹோதி, தம் ஸம்பஜானந்தஸ்ஸ ஆரம்மணகரணவஸேன அஸம்மோஹவஸேன வா ஸம்பஜஞ்ஞம், தத³தீ⁴னஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன தம்ஸமங்கீ³ யோகா³வசரோ ஸதோகாரீ நாம ஹோதீதி. படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸாஸவஸேனாதி படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ ஹுத்வா அஸ்ஸஸனஸ்ஸ வஸேன. ‘‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸிஅஸ்ஸாஸவஸேனா’’தி வா பாடோ², தஸ்ஸ படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸினோ அஸ்ஸாஸா படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸிஅஸ்ஸாஸா, தேஸம் வஸேனாதி அத்தோ².

அந்தோ உட்டி²தஸஸனம் அஸ்ஸாஸோ, ப³ஹி உட்டி²தஸஸனம் பஸ்ஸாஸோதி ஆஹ – ‘‘அஸ்ஸாஸோதி ப³ஹினிக்க²மனவாதோ’’திஆதி³. ஸுத்தந்தட்ட²கதா²யம் பன ப³ஹி உட்ட²ஹித்வாபி அந்தோ ஸஸனதோ அஸ்ஸாஸோ, அந்தோ உட்ட²ஹித்வாபி ப³ஹி ஸஸனதோ பஸ்ஸாஸோதி கத்வா உப்படிபாடியா வுத்தம். அத² வா மாதுகுச்சி²யம் ப³ஹி நிக்க²மிதும் அலத்³தோ⁴காஸோ நாஸிகாவாதோ மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²ந்தமத்தே பட²மம் ப³ஹி நிக்க²மதீதி வினயட்ட²கதா²யம் உப்பத்திக்கமேன ‘‘ஆதி³ம்ஹி ஸாஸோ அஸ்ஸாஸோ’’தி ப³ஹினிக்க²மனவாதோ வுத்தோ. தேனேவாஹ ‘‘ஸப்³பே³ஸம்பி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகான’’ந்திஆதி³. ஸுத்தந்தட்ட²கதா²யம் பன பவத்தியம் பா⁴வனாரம்ப⁴ஸமயே பட²மம் நாஸிகாவாதஸ்ஸ அந்தோ ஆகட்³டி⁴த்வா பச்சா² ப³ஹி விஸ்ஸஜ்ஜனதோ பவத்திக்கமேன ‘‘ஆதி³ம்ஹி ஸாஸோ அஸ்ஸாஸோ’’தி அந்தோபவிஸனவாதோ வுத்தோ. ஸுத்தந்தனயோயேவ சேத்த² ‘‘அஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ அஜ்ஜ²த்தம் விக்கே²பக³தேன சித்தேன காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தி இஞ்ஜிதா ச ப²ந்தி³தா ச, பஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பக³தேன சித்தேன காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தி இஞ்ஜிதா ச ப²ந்தி³தா சா’’தி (படி. ம. 1.157) இமாய பாளியா ஸமேதி. ‘‘பா⁴வனாரம்பே⁴ பவத்திக்கமஸ்ஸேவ இச்சி²தத்தா ஸுந்த³ரதரோ’’தி வத³ந்தி. தாலும் ஆஹச்ச நிப்³பா³யதீதி தாலும் ஆஹச்ச நிருஜ்ஜ²தி. தேன கிர ஸம்பதிஜாதோ பா³லதா³ரகோ கி²பிதம் கரோதி. ஏவம் தாவாதிஆதி³ யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிக³மனம். கேசி ‘‘ஏவம் தாவாதி அனேன பவத்திக்கமேன அஸ்ஸாஸோ ப³ஹினிக்க²மனவாதோதி க³ஹேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ’’தி வத³ந்தி.

அத்³தா⁴னவஸேனாதி காலத்³தா⁴னவஸேன. அயஞ்ஹி அத்³தா⁴ன-ஸத்³தோ³ காலஸ்ஸ தே³ஸஸ்ஸ ச வாசகோதி. தத்த² தே³ஸத்³தா⁴னம் உதா³ஹரணபா⁴வேன த³ஸ்ஸேத்வா காலத்³தா⁴னஸ்ஸ வஸேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தீ³க⁴ரஸ்ஸதம் விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஓகாஸத்³தா⁴னந்தி ஓகாஸபூ⁴தம் அத்³தா⁴னம். ப²ரித்வாதி ப்³யாபேத்வா. சுண்ணவிசுண்ணாபி அனேககலாபபா⁴வேன, தீ³க⁴மத்³தா⁴னந்தி தீ³க⁴ம் பதே³ஸம். தஸ்மாதி ஸணிகம் பவத்தியா தீ³க⁴ஸந்தானதாய தீ³கா⁴தி வுச்சந்தி. ஏத்த² ச ஹத்தி²ஆதி³ஸரீரே ஸுனகா²தி³ஸரீரே ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் தே³ஸத்³தா⁴னவிஸிட்டே²ன காலத்³தா⁴னவஸேனேவ தீ³க⁴ரஸ்ஸதா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³ ‘‘ஸணிகம் பூரேத்வா ஸணிகமேவ நிக்க²மந்தி, ஸீக⁴ம் பூரேத்வா ஸீக⁴மேவ நிக்க²மந்தீ’’தி வசனதோ. மனுஸ்ஸேஸூதி ஸமானப்பமாணேஸுபி மனுஸ்ஸஸரீரேஸு. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தீதி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸப்பப³ந்த⁴ம் பவத்தேந்தீதி அத்தோ². பஸ்ஸஸந்தீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸுனக²ஸஸாத³யோ விய ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸந்தி பஸ்ஸஸந்தி சாதி யோஜனா. இத³ம் பன தீ³க⁴ம் ரஸ்ஸஞ்ச அஸ்ஸஸனம் பஸ்ஸஸனஞ்ச தேஸம் ஸத்தானம் ஸரீரஸ்ஸ ஸபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேஸந்தி தேஸம் ஸத்தானம். தேதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா. இத்தரமத்³தா⁴னந்தி அப்பகம் காலம். நவஹாகாரேஹீதி பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ புப்³பே³னாபரம் அலத்³த⁴விஸேஸஸ்ஸ கேவலம் அத்³தா⁴னவஸேன ஆதி³தோ வுத்தா தயோ ஆகாரா, தே ச கோ² ஏகச்சோ அஸ்ஸாஸம் ஸுட்டு² ஸல்லக்கே²தி, ஏகச்சோ பஸ்ஸாஸம், ஏகச்சோ தது³ப⁴யந்தி இமேஸம் திண்ணம் புக்³க³லானம் வஸேன. கேசி பன ‘‘அஸ்ஸஸதிபி பஸ்ஸஸதிபீதி ஏகஜ்ஜ²ம் வசனம் பா⁴வனாய நிரந்தரம் பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி வத³ந்தி. ச²ந்த³வஸேன புப்³பே³ விய தயோ, ததா² பாமோஜ்ஜவஸேனாதி இமேஹி நவஹி ஆகாரேஹி.

காமஞ்சேத்த² ஏகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தயோ ஏவ ஆகாரா லப்³ப⁴ந்தி, தந்திவஸேன பன ஸப்³பே³ஸம் பாளிஆருள்ஹத்தா தேஸம் வஸேன பரிகம்மஸ்ஸ காதப்³ப³த்தா ச ‘‘தத்ராயம் பி⁴க்கு² நவஹாகாரேஹீ’’தி வுத்தம். ஏவம் பஜானதோதி ஏவம் யதா²வுத்தேஹி ஆகாரேஹி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பஜானதோ, தத்த² மனஸிகாரம் பவத்தேந்தஸ்ஸ. ஏகேனாகாரேனாதி தீ³க⁴ம்அஸ்ஸாஸாதீ³ஸு சதூஸு ஆகாரேஸு ஏகேன ஆகாரேன, நவஸு தீஸு வா ஏகேன. ததா² ஹி வக்க²தி –

‘‘தீ³கோ⁴ ரஸ்ஸோ ச அஸ்ஸாஸோ,

பஸ்ஸாஸோபி ச தாதி³ஸோ;

சத்தாரோ வண்ணா வத்தந்தி,

நாஸிகக்³கே³வ பி⁴க்கு²னோ’’தி. (பாரா. அட்ட². 2.165);

அயம் பா⁴வனா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயானுபஸ்ஸனாதி கத்வா வுத்தம் ‘‘காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனா ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி.

இதா³னி பாளிவஸேனேவ தே நவ ஆகாரே பா⁴வனாவிதி⁴ஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ‘‘கத²ம் பஜானாதீ’’தி பஜானனவிதி⁴ம் கதே²துகம்யதாய புச்ச²தி. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸந்தி வுத்தலக்க²ணம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸம். அத்³தா⁴னஸங்கா²தேதி அத்³தா⁴னந்தி ஸங்க²ம் க³தே தீ³கே⁴ காலே, தீ³க⁴ம் க²ணந்தி அத்தோ². கோட்டா²ஸபரியாயோ வா ஸங்கா²த-ஸத்³தோ³ ‘‘தே²ய்யஸங்கா²த’’ந்திஆதீ³ஸு விய, தஸ்மா அத்³தா⁴னஸங்கா²தேதி அத்³தா⁴னகோட்டா²ஸே தே³ஸபா⁴கே³தி அத்தோ². ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதீதி பா⁴வனாய புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் ஆவஹந்தியா லத்³த⁴ஸ்ஸாத³த்தா தத்த² ஸாதிஸயோ கத்துகாமதாலக்க²ணோ குஸலச்ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதி. ச²ந்த³வஸேனாதி ததா²பவத்தச²ந்த³ஸ்ஸ வஸேன விஸேஸபா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் வுட்³டி⁴ம் பா²திம் க³மேந்தஸ்ஸ. ததோ ஸுகு²மதரந்தி யதா²வுத்தச²ந்த³ப்பவத்தியா புரிமகதோ ஸுகு²மதரம். பா⁴வனாப³லேன ஹி படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த³ரத²பரிளாஹதாய காயஸ்ஸ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஸுகு²மதரா ஹுத்வா பவத்தந்தி. பாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜதீதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸுகு²மதரபா⁴வேன ஆரம்மணஸ்ஸ ஸந்ததரதாய கம்மட்டா²னஸ்ஸ ச வீதி²ப்படிபன்னதாய பா⁴வனாசித்தஸஹக³தோ பமோதோ³ கு²த்³தி³காதி³பே⁴தா³ தருணபீதி உப்பஜ்ஜதி. சித்தம் விவத்ததீதி அனுக்கமேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் அதிவிய ஸுகு²மதரபா⁴வப்பத்தியா அனுபட்ட²ஹனே விசேதப்³பா³காரப்பத்தேஹி தேஹி சித்தம் வினிவத்ததீதி கேசி. பா⁴வனாப³லேன பன ஸுகு²மதரபா⁴வப்பத்தேஸு அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு தத்த² படிபா⁴க³னிமித்தே உப்பன்னே பகதிஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸதோ சித்தம் நிவத்ததி. உபேக்கா² ஸண்டா²தீதி தஸ்மிம் படிபா⁴க³னிமித்தே உபசாரப்பனாபே⁴தே³ ஸமாதி⁴ம்ஹி உப்பன்னே புன ஜா²னனிப்³ப³த்தனத்த²ம் ப்³யாபாராபா⁴வதோ அஜ்ஜு²பேக்க²னம் ஹோதி, ஸா பனாயம் உபேக்கா² தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²தி வேதி³தப்³பா³.

இமேஹி நவஹி ஆகாரேஹீதி இமேஹி யதா²வுத்தேஹி நவஹி பகாரேஹி பவத்தா. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயோதி தீ³கா⁴காரா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா சுண்ணவிசுண்ணாபி ஸமூஹட்டே²ன காயோ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே நிஸ்ஸாய உப்பன்னனிமித்தம்பி ஏத்த² அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஸாமஞ்ஞவஸேன வுத்தம். உபட்டா²னம் ஸதீதி தம் ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா திட்ட²தீதி ஸதி உபட்டா²னம் நாம. அனுபஸ்ஸனா ஞாணந்தி ஸமத²வஸேன நிமித்தஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனா விபஸ்ஸனாவஸேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே தன்னிஸ்ஸயஞ்ச காயம் ‘‘ரூப’’ந்தி, சித்தம் தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ச ‘‘அரூப’’ந்தி வவத்த²பேத்வா நாமரூபஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனா ச ஞாணம் தத்த² யதா²பூ⁴தாவபோ³தோ⁴. காயோ உபட்டா²னந்தி ஸோ காயோ ஆரம்மணகரணவஸேன உபக³ந்த்வா ஸதி ஏத்த² திட்ட²தீதி உபட்டா²னம் நாம. ஏத்த² ச ‘‘காயோ உபட்டா²ன’’ந்தி இமினா இதரகாயஸ்ஸபி ஸங்க³ஹோதி ததா² வுத்தம் ஸம்மஸனசாரஸ்ஸபி இத⁴ இச்சி²தத்தா. நோ ஸதீதி ஸோ காயோ ஸதி நாம ந ஹோதி. ஸதி உபட்டா²னஞ்சேவ ஸதி ச ஸரணட்டே²ன உபட்டா²னட்டே²ன ச. தாய ஸதியாதி யதா²வுத்தாய ஸதியா. தேன ஞாணேனாதி யதா²வுத்தேனேவ ஞாணேன. தம் காயந்தி தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஞ்சேவ தன்னிஸ்ஸயரூபகாயஞ்ச. அனுபஸ்ஸதீதி ஜா²னஸம்பயுத்தஞாணேன சேவ விபஸ்ஸனாஞாணேன ச அனு அனு பஸ்ஸதி. தேன வுச்சதி காயே காயானுபஸ்ஸனா ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாதி தேன அனுபஸ்ஸனேன யதா²வுத்தே காயே அயம் காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனாதி வுச்சதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யா அயம் யதா²வுத்தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயே தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபூ⁴தே கரஜகாயே ச காயஸ்ஸேவ அனுபஸ்ஸனா அனுத³கபூ⁴தாய மரீசியா உத³கானுபஸ்ஸனா விய ந அனிச்சாதி³ஸபா⁴வே காயே நிச்சாதி³பா⁴வானுபஸ்ஸனா, அத² கோ² யதா²ரஹம் அனிச்சது³க்கா²னத்தா ஸுப⁴பா⁴வஸ்ஸேவ அனுபஸ்ஸனா. அத² வா காயே ‘‘அஹந்தி வா, மமந்தி வா, இத்தீ²தி வா, புரிஸோ’’தி வா க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ தாதி³ஸம் அனனுபஸ்ஸித்வா காயமத்தஸ்ஸேவ அனுபஸ்ஸனா காயானுபஸ்ஸனா, தாய காயானுபஸ்ஸனாய ஸம்பயுத்தா ஸதியேவ உபட்டா²னம் ஸதிபட்டா²னம், தஸ்ஸ பா⁴வனா வட்³ட⁴னா காயானுபஸ்ஸனா ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாதி.

ஏஸேவ நயோதி ‘‘நவஹி ஆகாரேஹீ’’திஆதி³னா வுத்தவிதி⁴ம் ரஸ்ஸ-பதே³ அதிதி³ஸ்ஸதி. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் யதா²த³ஸ்ஸிதே ‘‘கத²ம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தோ’’திஆதி³னா ஆக³தே பாளினயே. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ரஸ்ஸபத³வஸேன ஆக³தே பாளினயே. அயந்தி யோகா³வசரோ. அத்³தா⁴னவஸேனாதி தீ³க⁴காலவஸேன. இத்தரவஸேனாதி பரித்தகாலவஸேன. இமேஹி ஆகாரேஹீதி இமேஹி நவஹி ஆகாரேஹி.

தாதி³ஸோதி தீ³கோ⁴ ரஸ்ஸோ ச. சத்தாரோ வண்ணாதி சத்தாரோ ஆகாரா தே ச தீ³கா⁴த³யோ ஏவ. நாஸிகக்³கே³வ பி⁴க்கு²னோதி கா³தா²ஸுக²த்த²ம் ரஸ்ஸம் கத்வா வுத்தம். நாஸிகக்³கே³ வாதி வா-ஸத்³தோ³ அனியமத்தோ², தேன உத்தரோட்ட²ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³தி ஸப்³ப³ஸ்ஸ காயஸ்ஸ படி படி பச்சேகம் ஸம்மதே³வ வேத³னஸீலோ ஜானனஸீலோ, தஸ்ஸ வா படி படி ஸம்மதே³வ வேதோ³ ஏதஸ்ஸ அத்தி², தம் வா படி படி ஸம்மதே³வ வேத³மானோதி அத்தோ². தத்த² தத்த² ஸப்³ப³-க்³க³ஹணேன அஸ்ஸாஸாதி³காயஸ்ஸ அனவஸேஸபரியாதா³னே ஸித்³தே⁴பி அனேககலாபஸமுதா³யபா⁴வதோ தஸ்ஸ ஸப்³பே³ஸம்பி பா⁴கா³னம் ஸம்வேத³னத³ஸ்ஸனத்த²ம் படி-ஸத்³த³க்³க³ஹணம், தத்த² ஸக்கச்சகாரிபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸம்-ஸத்³த³க்³க³ஹணந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸகலஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யதா² ஸமானேஸுபி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு யோகி³னோ படிபத்திவிதா⁴னே பச்சேகம் ஸக்கச்சம்யேவ படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் விஸும் தே³ஸனா கதா, ஏவம் தமேவத்த²ம் தீ³பேதும் ஸதிபி அத்த²ஸ்ஸ ஸமானதாய ‘‘ஸகலஸ்ஸா’’திஆதி³னா பத³த்³வயஸ்ஸ விஸும் விஸும் அத்த²வண்ணனா கதாதி வேதி³தப்³பா³. பாகடம் கரோந்தோதி விபூ⁴தம் கரோந்தோ, ஸப்³ப³ஸோ விபா⁴வேந்தோதி அத்தோ². பாகடீகரணம் விபா⁴வனம் தத்த² அஸம்முய்ஹனஞாணேனேவ நேஸம் பவத்தனேன ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் விதி³தம் கரோந்தோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தஸ்மாதி யஸ்மா ஞாணஸம்பயுத்தசித்தேனேவ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பவத்தேதி, ந விப்பயுத்தசித்தேன, தஸ்மா ஏவம்பூ⁴தோ ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தீதி வுச்சதி பு³த்³தா⁴தீ³ஹீதி யோஜனா. சுண்ணவிசுண்ணவிஸடேதி அனேககலாபதாய சுண்ணவிசுண்ணபா⁴வேன விஸடே. ஆதி³ பாகடோ ஹோதி ஸதியா ஞாணஸ்ஸ ச வஸேன கதபுப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ பவத்தத்தா. தாதி³ஸேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி சதுத்த²புக்³க³லஸதி³ஸேன ப⁴விதப்³ப³ம், பகே³வ ஸதிம் ஞாணஞ்ச பச்சுபட்ட²பேத்வா தீஸுபி டா²னேஸு ஞாணஸம்பயுத்தமேவ சித்தம் பவத்தேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏவந்தி வுத்தப்பகாரேன ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேத³னவஸேனேவ. க⁴டதீதி உஸ்ஸஹதி. வாயமதீதி வாயாமம் கரோதி, மனஸிகாரம் பவத்தேதீதி அத்தோ². ததா²பூ⁴தஸ்ஸாதி ஆனாபானஸ்ஸதிம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ. ஸம்வரோதி ஸதி வீரியம்பி வா. தாய ஸதியாதி யா ஸா ஆனாபானே ஆரப்³ப⁴ பவத்தா ஸதி, தாய. தேன மனஸிகாரேனாதி யோ ஸோ தத்த² ஸதிபுப்³ப³ங்க³மோ பா⁴வனாமனஸிகாரோ, தேன ஸத்³தி⁴ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஆஸேவதீதி ‘‘திஸ்ஸோ ஸிக்கா²யோ’’தி வுத்தே அதி⁴குஸலத⁴ம்மே ஆஸேவதி. ததா³ஸேவனஞ்ஹேத்த² ஸிக்க²னந்தி அதி⁴ப்பேதம். புரிமனயேதி புரிமஸ்மிம் பா⁴வனானயே, பட²மவத்து²த்³வயேதி அதி⁴ப்பாயோ. தத்தா²பி காமம் ஞாணுப்பாத³னம் லப்³ப⁴தேவ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் யாதா²வதோ தீ³க⁴ரஸ்ஸபா⁴வாவபோ³த⁴ஸப்³பா⁴வதோ, ததா²பி தம் ந து³க்கரம் யதா²பவத்தானம் தேஸம் க³ஹணமத்தபா⁴வதோதி தத்த² வத்தமானகாலப்பயோகோ³ கதோ. இத³ம் பன து³க்கரம் புரிஸஸ்ஸ கு²ரதா⁴ராயம் க³மனஸதி³ஸம், தஸ்மா ஸாதிஸயேனேத்த² புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி தீ³பேதும் அனாக³தகாலப்பயோகோ³ கதோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² யஸ்மா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஞாணுப்பாத³னாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன காயஸங்கா²ரபஸ்ஸம்ப⁴னபீதிபடிஸம்வேத³னாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. கேசி பனேத்த² ‘‘ஸம்வரஸமாதா³னானம் ஸங்க³ஹோ’’தி வத³ந்தி.

காயஸங்கா²ரந்தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம். ஸோ ஹி சித்தஸமுட்டா²னோபி ஸமானோ கரஜகாயபடிப³த்³த⁴வுத்திதாய தேன ஸங்க²ரீயதீதி காயஸங்கா²ரோதி வுச்சதி. யோ பன ‘‘காயஸங்கா²ரோ வசீஸங்கா²ரோ’’தி (ம. நி. 1.102) ஏவமாக³தோ காயஸங்கா²ரோ சேதனாலக்க²ணோ ஸதிபி த்³வாரந்தருப்பத்தியம் யேபு⁴ய்யவுத்தியா தப்³ப³ஹுலவுத்தியா ச காயத்³வாரேன லக்கி²தோ, ஸோ இத⁴ நாதி⁴ப்பேதோ. பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோதிஆதீ³ஸு பச்சி²மம் பச்சி²மம் பத³ம் புரிமஸ்ஸ புரிமஸ்ஸ அத்த²வசனம். தஸ்மா பஸ்ஸம்ப⁴னம் நாம வூபஸமனம், தஞ்ச ததா²பயோகே³ அஸதி உப்பஜ்ஜனாரஹஸ்ஸ ஓளாரிகஸ்ஸ காயஸங்கா²ரஸ்ஸ பயோக³ஸம்பத்தியா அனுப்பாத³னந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்ராதி ‘‘ஓளாரிகம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ’’தி ஏத்த². அபரிக்³க³ஹிதகாலேதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ அனாரத்³த⁴காலே, ததோ ஏவ காயசித்தானம்பி அபரிக்³க³ஹிதகாலே. ‘‘நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴யா’’தி ஹி இமினா காயபரிக்³க³ஹோ, ‘‘பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா’’தி இமினா சித்தபரிக்³க³ஹோ வுத்தோ. தேனேவாஹ – ‘‘காயோபி சித்தம்பி பரிக்³க³ஹிதா ஹோந்தீ’’தி. காயோதி கரஜகாயோ. ஸத³ரதா²தி ஸபரிளாஹா. ஸா ச நேஸம் ஸத³ரத²தா க³ருபா⁴வேன விய ஓளாரிகதாய அவினாபா⁴வினீதி ஆஹ ‘‘ஓளாரிகா’’தி. ப³லவதராதி ஸப³லா தூ²லா. ஸந்தா ஹோந்தீதி சித்தம் தாவ ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பாபா⁴வேன ஏகக்³க³ம் ஹுத்வா கம்மட்டா²னம் பரிக்³க³ஹேத்வா பவத்தமானம் ஸந்தம் ஹோதி வூபஸந்தம், ததோ ஏவ தம்ஸமுட்டா²னா ரூபத⁴ம்மா லஹுமுது³கம்மஞ்ஞபா⁴வப்பத்தா, தத³னுகு³ணதாய ஸேஸம் திஸந்ததிரூபந்தி ஏவம் சித்தே காயே ச வூபஸந்தே பவத்தமானே தன்னிஸ்ஸிதா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஸந்தஸபா⁴வா அனுக்கமேன ஸுகு²மஸுகு²மதரஸுகு²மதமா ஹுத்வா பவத்தந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘யதா³ பனஸ்ஸ காயோபீ’’திஆதி³. பஸ்ஸம்பே⁴மீதி பட²மாவஜ்ஜனா. ஆபு⁴ஜனம் ஆபோ⁴கோ³, ஸம்மா அனு அனு ஆஹரணம் ஸமன்னாஹாரோ, தஸ்மிம்யேவ அத்தே² அபராபரம் பவத்தஆவஜ்ஜனா தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ மனஸிகரணம் சித்தே ட²பனம் மனஸிகாரோ, வீமம்ஸா பச்சவேக்க²ணா.

ஸாரத்³தே⁴தி ஸத³ரதே² ஸபரிளாஹே. அதி⁴மத்தந்தி ப³லவம் ஓளாரிகம், லிங்க³விபல்லாஸேன வுத்தம். காயஸங்கா²ரோ ஹி அதி⁴ப்பேதோ. ‘‘அதி⁴மத்தம் ஹுத்வா பவத்ததீ’’தி கிரியாவிஸேஸனம் வா ஏதம். ஸுகு²மந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. காயம்ஹீதி ஏத்த² சித்தே சாதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம்.

பட²மஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய கரியமானம் து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ நானாவஜ்ஜனம் பரிகம்மம் பட²மஜ்ஜா²னம் விய தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதபடிபக்க²ந்தி கத்வா தம்ஸமுட்டா²னோ காயஸங்கா²ரோ பட²மஜ்ஜா²னே ச து³தியஜ்ஜா²னூபசாரே ச ஓளாரிகோதி ஸதி³ஸோ வுத்தோ. ஏஸ நயோ ஸேஸுபசாரத்³வயேபி. அத² வா து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னம் அதி⁴க³மாய படிபஜ்ஜதோ து³க்கா²படிபதா³தி³வஸேன கிலமதோ யோகி³னோ காயகிலமத²சித்துபகா⁴தாதி³வஸேன விதக்காதி³ஸங்கோ²பே⁴ன ஸபரிப்ப²ந்த³தாய ச சித்தப்பவத்தியா து³தியஜ்ஜா²னாதி³உபசாரேஸு காயஸங்கா²ரஸ்ஸ ஓளாரிகதா வேதி³தப்³பா³. அதிஸுகு²மோதி அஞ்ஞத்த² லப்³ப⁴மானோ காயஸங்கா²ரோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னே அதிக்கந்தஸுகு²மோ. ஸுகு²மபா⁴வோபிஸ்ஸ தத்த² நத்தி² குதோ ஓளாரிகதா அப்பவத்தனதோ. தேனாஹ ‘‘அப்பவத்திமேவ பாபுணாதீ’’தி.

லாபி⁴ஸ்ஸ ஸதோ அனுபுப்³ப³ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனவேலம் ஏகாஸனேனேவ வா ஸப்³பே³ஸம் ஜா²னானம் படிலாப⁴ம் ஸந்தா⁴ய மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா ஹேட்டி²மஹேட்டி²மஜ்ஜா²னதோ உபரூபரிஜா²னூபசாரேபி ஸுகு²மதரம் இச்ச²ந்தி. தத்த² ஹி ஸோபசாரானம் ஜா²னானம் உபரூபரி விஸேஸவந்ததா ஸந்ததா ச ஸம்ப⁴வேய்ய, ஏகாவஜ்ஜனூபசாரம் வா ஸந்தா⁴ய ஏவம் வுத்தம். ஏவஞ்ஹி ஹேட்டா² வுத்தவாதே³ன இமஸ்ஸ வாத³ஸ்ஸ அவிரோதோ⁴ ஸித்³தோ⁴ பி⁴ன்னவிஸயத்தா. ஸப்³பே³ஸம்யேவாதி உப⁴யேஸம்பி. யஸ்மா தே ஸப்³பே³பி வுச்சமானேன விதி⁴னா பஸ்ஸத்³தி⁴மிச்ச²ந்தியேவ. அபரிக்³க³ஹிதகாலே பவத்தகாயஸங்கா²ரோ பரிக்³க³ஹிதகாலே படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தீதி இத³ம் ஸதி³ஸஸந்தானதாய வுத்தம். ந ஹி தே ஏவ ஓளாரிகா அஸ்ஸாஸாத³யோ ஸுகு²மா ஹோந்தி. பஸ்ஸம்ப⁴னாகாரோ பன தேஸம் ஹேட்டா² வுத்தோயேவ.

மஹாபூ⁴தபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோதி சதுதா⁴துமுகே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸகலரூபபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ பா⁴வனாய உபரூபரி பணீதபா⁴வதோ. தேனேவாஹ ‘‘ரூபாரூபபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ’’தி. லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாயாதி கலாபஸம்மஸனமாஹ. நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாதோ பட்டா²ய ப³லவவிபஸ்ஸனா, ததோ ஓரம் து³ப்³ப³லவிபஸ்ஸனா. புப்³பே³ வுத்தனயேனாதி ‘‘அபரிக்³க³ஹிதகாலே’’திஆதி³னா ஸமத²னயே வுத்தனயேன. ‘‘அபரிக்³க³ஹே பவத்தோ காயஸங்கா²ரோ மஹாபூ⁴தபரிக்³க³ஹே படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தீ’’திஆதி³னா விபஸ்ஸனானயேபி படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ யோஜேதப்³பா³தி வுத்தம் ஹோதி.

அஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ ‘‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ர’’ந்தி பத³ஸ்ஸ. சோத³னாஸோத⁴னாஹீதி அனுயோக³பரிஹாரேஹி. ஏவந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரேன. கத²ந்தி யம் இத³ம் ‘‘பஸ்ஸம்ப⁴யம்…பே… ஸிக்க²தீ’’தி வுத்தம், தம் கத²ம் கேன பகாரேன காயஸங்கா²ரஸ்ஸ பஸ்ஸம்ப⁴னம் யோகி³னோ ச ஸிக்க²னம் ஹோதீதி கதே²துகாமதாய புச்சி²த்வா காயஸங்கா²ரே ஸரூபதோ ஓளாரிகஸுகு²மதோ வூபஸமதோ அனுயோக³பரிஹாரதோ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கதமே காயஸங்கா²ரா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² காயிகாதி ரூபகாயே ப⁴வா. காயப்படிப³த்³தா⁴தி காயஸன்னிஸ்ஸிதா. காயே ஸதி ஹோந்தி, அஸதி ந ஹோந்தி, ததோ ஏவ தே அகாயஸமுட்டா²னாபி காயேன ஸங்க²ரீயந்தீதி காயஸங்கா²ரா. பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோதி ஓளாரிகோளாரிகம் பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ.

ஸேஸபத³த்³வயம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஓளாரிகஞ்ஹி காயஸங்கா²ரம் அவூபஸந்தஸபா⁴வம் ஸன்னிஸீதா³பேந்தோ ‘‘பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ’’தி வுச்சதி, அனுப்பாத³னிரோத⁴ம் பாபேந்தோ ‘‘நிரோதே⁴ந்தோ’’தி, ஸுட்டு² ஸந்தஸபா⁴வம் நயந்தோ ‘‘வூபஸமேந்தோ’’தி.

யதா²ரூபேஹீதி யாதி³ஸேஹி. காயஸங்கா²ரேஹீதி ஓளாரிகேஹி காயஸங்கா²ரேஹி. ஆனமனாதி அபி⁴முகே²ன காயஸ்ஸ நமனா. வினமனாதி விஸும் விஸும் பஸ்ஸதோ நமனா. ஸன்னமனாதி ஸப்³ப³தோ, ஸுட்டு² வா நமனா. பணமனாதி பச்ச²தோ நமனா. இஞ்ஜனாதீ³னி ஆனமனாதீ³னம் வேவசனானி, அதி⁴மத்தானி வா அபி⁴முக²சலனாதீ³னி ஆனமனாத³யோ, மந்தா³னி இஞ்ஜனாத³யோ. பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரந்தி ததா²ரூபம் ஆனமனாதீ³னம் காரணபூ⁴தம் ஓளாரிகம் காயஸங்கா²ரம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ. தஸ்மிஞ்ஹி பஸ்ஸம்பி⁴தே ஆனமனாத³யோபி பஸ்ஸம்பி⁴தா ஏவ ஹோந்தி.

ஸந்தம் ஸுகு²மந்தி யதா²ரூபேஹி காயஸங்கா²ரேஹி காயஸ்ஸ அபரிப்ப²ந்த³னஹேதூஹி ஆனமனாத³யோ ந ஹோந்தி, ததா²ரூபம் த³ரதா²பா⁴வதோ ஸந்தம், அனோளாரிகதாய ஸுகு²மம். பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரந்தி ஸாமஞ்ஞதோ ஏகம் கத்வா வத³தி. அத² வா புப்³பே³ ஓளாரிகோளாரிகம் காயஸங்கா²ரம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ அனுக்கமேன காயஸ்ஸ அபரிப்ப²ந்த³னஹேதுபூ⁴தே ஸுகு²மஸுகு²மதரே உப்பாதே³த்வா தேபி படிப்பஸ்ஸம்பே⁴த்வா பரமஸுகு²மதாய கோடிப்பத்தம் யம் காயஸங்கா²ரம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸந்தம் ஸுகு²மம் பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ர’’ந்தி.

இதீதிஆதி³ சோத³கவசனம். தத்த² இதீதி பகாரத்தே² நிபாதோ, கிராதி அருசிஸூசனே, ஏவஞ்சேதி அத்தோ². அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ ‘‘வுத்தப்பகாரேன யதி³ அதிஸுகு²மம்பி காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸம்பே⁴தீ’’தி. ஏவம் ஸந்தேதி ஏவம் ஸதி தயா வுத்தாகாரே லப்³ப⁴மானே. வாதூபலத்³தி⁴யாதி வாதஸ்ஸ உபலத்³தி⁴யா. ச-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ², அஸ்ஸாஸாதி³வாதாரம்மணஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பபா⁴வனா உப்பாத³னா பவத்தனா ந ஹோதி, தே ச தேன பஸ்ஸம்பே⁴தப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானஞ்ச பபா⁴வனாதி ஓளாரிகே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பா⁴வனாய படிப்பஸ்ஸம்பே⁴த்வா ஸுகு²மானம் தேஸம் பபா⁴வனா ச ந ஹோதி உப⁴யேஸம் தேஸம் தேன படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³தோ. ஆனாபானஸ்ஸதியாதி ஆனாபானாரம்மணாய ஸதியா ச பவத்தனம் ந ஹோதி ஆனாபானானம் அபா⁴வதோ. ததோ ஏவ தம்ஸம்பயுத்தஸ்ஸ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ஸ்ஸ ச பபா⁴வனா உப்பாத³னாபி ந ஹோதி. ந ஹி கதா³சி ஆரம்மணேன வினா ஸாரம்மணா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி. ந ச நம் தந்தி ஏத்த² நந்தி நிபாதமத்தம். தம் வுத்தவிதா⁴னம் ஸமாபத்திம் பண்டி³தா பஞ்ஞவந்தோ ந சேவ ஸமாபஜ்ஜந்திபி ததோ ந வுட்ட²ஹந்திபீதி யோஜனா. ஏவம் சோத³கோ ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அபா⁴வூபனயனம் பஸ்ஸம்ப⁴னந்தி அதி⁴ப்பாயேன சோதே³தி.

புன இதி கிராதிஆதி³ யதா²வுத்தாய சோத³னாய விஸ்ஸஜ்ஜனா. தத்த² கிராதி யதீ³தி ஏதஸ்ஸ அத்தே² நிபாதோ. இதி கிர ஸிக்க²தி, மயா வுத்தாகாரேன யதி³ ஸிக்க²தீதி அத்தோ². ஏவம் ஸந்தேதி ஏவம் பஸ்ஸம்ப⁴னே ஸதி. பபா⁴வனா ஹோதீதி யதி³பி ஓளாரிகா காயஸங்கா²ரா படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி, ஸுகு²மா பன அத்தே²வாதி அனுக்கமேன பரமஸுகு²மபா⁴வப்பத்தஸ்ஸ வஸேன நிமித்துப்பத்தியா ஆனாபானஸ்ஸதியா ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ஸ்ஸ ச பபா⁴வனா இஜ்ஜ²தேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

யதா² கத²ம் வியாதி யதா²வுத்தவிதா⁴னம் தம் கத²ம் விய த³ட்ட²ப்³ப³ம், அத்தி² கிஞ்சி தத³த்த²ஸம்படிபாத³னே ஓபம்மந்தி அதி⁴ப்பாயோ. இதா³னி ஓபம்மம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸேய்யதா²பீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸேய்யதா²பீதி ஓபம்மத்தே² நிபாதோ. கம்ஸேதி கம்ஸபா⁴ஜனே. நிமித்தந்தி நிமித்தஸ்ஸ, தேஸம் ஸத்³தா³னம் பவத்தாகாரஸ்ஸாதி அத்தோ². ஸாமிஅத்தே² ஹி இத³ம் உபயோக³வசனம். ஸுக்³க³ஹிதத்தாதி ஸுட்டு² க³ஹிதத்தா. ஸுமனஸிகதத்தாதி ஸுட்டு² சித்தே ட²பிதத்தா. ஸூபதா⁴ரிதத்தாதி ஸம்மதே³வ உபதா⁴ரிதத்தா ஸல்லக்கி²தத்தா. ஸுகு²மகா ஸத்³தா³தி அனுரவே ஆஹ, யே அப்பகா. அப்பத்தோ² ஹி அயம் க-ஸத்³தோ³. ஸுகு²மஸத்³த³னிமித்தாரம்மணதாபீதி ஸுகு²மோ ஸத்³தோ³வ நிமித்தம் ஸுகு²மஸத்³த³னிமித்தம், ததா³ரம்மணதாயபீதி வுத்தம் ஹோதி. காமம் ததா³ ஸுகு²மாபி ஸத்³தா³ நிருத்³தா⁴, ஸத்³த³னிமித்தஸ்ஸ பன ஸுக்³க³ஹிதத்தா ஸுகு²மதரஸத்³த³னிமித்தாரம்மணபா⁴வேனபி சித்தம் பவத்ததி. ஆதி³தோ பட்டா²ய ஹி தஸ்ஸ தஸ்ஸ நிருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ நிமித்தம் அவிக்கி²த்தேன சித்தேன உபதா⁴ரேந்தஸ்ஸ அனுக்கமேன பரியோஸானே அதிஸுகு²மஸத்³த³னிமித்தம்பி ஆரம்மணம் கத்வா சித்தம் பவத்ததேவ. சித்தம் ந விக்கே²பம் க³ச்ச²தி தஸ்மிம் யதா²உபட்டி²தே நிமித்தே ஸமாதா⁴னஸப்³பா⁴வதோ.

ஏவம் ஸந்தேதிஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ நிக³மனவஸேன வுத்தம். தத்த² யஸ்ஸ ஸுத்தபத³ஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ம் சோத³னாஸோத⁴னாஹி அத்தோ² வுத்தோ, தம் உத்³த⁴ரித்வா காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னானி விபா⁴க³தோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஸ்ஸம்ப⁴ய’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரந்தி வுத்தஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயோதி யோஜனா வேதி³தப்³பா³. அத² வா பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரந்தி ஏத்த² அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயோதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. மஹாஸதிபட்டா²னஸுத்தே (தீ³. நி. 2.372 ஆத³யோ; ம. நி. 1.105 ஆத³யோ) காயானுபஸ்ஸனம் கதே²ந்தேன பட²மசதுக்கஸ்ஸேவ வுத்தத்தா, ஆனாபானஸ்ஸதிஸுத்தேபி ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீதி பஜானாதி…பே… பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி. காயே காயானுபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² விஹரதீ’’தி (ம. நி. 2.149) வுத்தத்தா ச ‘‘காயானுபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தஸ்ஸ பட²மசதுக்கஸ்ஸா’’தி வுத்தம்.

ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ கம்மட்டா²னவஸேனாதி ஸமத²கம்மட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம் பன இதரசதுக்கேஸுபி லப்³ப⁴தேவ. ஏத்தா²தி பட²மசதுக்கே. ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹீதி நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம், புஞ்ஞவந்தானம் பன உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னானம் அபி⁴ஞ்ஞாபி ஸிஜ்ஜ²தியேவ. சதுப்³பி³த⁴ந்தி பாதிமோக்க²ஸம்வராதி³வஸேன சதுப்³பி³த⁴ம். அனாபஜ்ஜனந்தி ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ அனாபஜ்ஜனம். ஆபன்னவுட்டா²னந்தி ஆபன்னஸப்படிகம்மாபத்திதோ யதா²த⁴ம்மம் படிகம்மகரணேன வுட்டா²னம், தே³ஸனாகா³மினிதோ தே³ஸனாய, வுட்டா²னகா³மினிதோ பரிவாஸாதி³வினயகம்மகரணேன வுட்டா²னந்தி வுத்தம் ஹோதி. தே³ஸனாயபி ஹி ஆபன்னாபத்திதோ வுட்டா²னம் ஹோதீதி ஸாபி வுட்டா²னேனேவ ஸங்க³ஹிதா. கிலேஸேஹி ச அப்படிபீளனந்தி கோதோ⁴ உபனாஹோ மக்கோ² பலாஸோ இஸ்ஸா மச்ச²ரியம் மாயா ஸாடே²ய்யம் த²ம்போ⁴ ஸாரம்போ⁴ மானோ அதிமானோ மதோ³ பமாதோ³தி ஏவமாதீ³ஹி பாபத⁴ம்மேஹி அப்படிபீளனம், தேஸம் அனுப்பாத³னந்தி வுத்தம் ஹோதி.

யமித³ம் ஆபி⁴ஸமாசாரிகஸீலம் வுச்சதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த்³வேஅஸீதி க²ந்த⁴கவத்தானி சுத்³த³ஸவித⁴ம் மஹாவத்தந்தி ஏத்த² மஹாவத்தம் நாம வத்தக்க²ந்த⁴கே வுத்தானி ஆக³ந்துகவத்தம் ஆவாஸிகக³மிகஅனுமோத³னப⁴த்தக்³க³பிண்ட³சாரிகஆரஞ்ஞிகஸேனாஸனஜந்தாக⁴ரவச்சகுடிஉபஜ்ஜா²யஸத்³தி⁴விஹாரிகஆசரியஅந்தேவாஸிகவத்தந்தி சுத்³த³ஸ வத்தானி. ததோ அஞ்ஞானி பன கதா³சி தஜ்ஜனீயகம்மகதாதி³காலேயேவ சரிதப்³பா³னி த்³வாஸீதி க²ந்த⁴கவத்தானி, ந ஸப்³பா³ஸு அவத்தா²ஸு சரிதப்³பா³னி, தஸ்மா மஹாவத்தேஸு அக³ணிதானி. தத்த² ‘‘பாரிவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் வத்தம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’’தி ஆரபி⁴த்வா ‘‘ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம்…பே… ந ச²மாயம் சங்கமந்தே சங்கமே சங்கமிதப்³ப³’’ந்தி (சூளவ. 76) வுத்தவத்தானி ச²ஸட்டி², ததோ பரம் ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பாரிவாஸிகேன பி⁴க்கு²னா பாரிவாஸிகவுட்³ட⁴தரேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் மூலாயபடிகஸ்ஸனாரஹேன, மானத்தாரஹேன, மானத்தசாரிகேன, அப்³பா⁴னாரஹேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஏகச்ச²ன்னே ஆவாஸே வத்த²ப்³ப³’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. 82) வுத்தானி பகதத்தே சரிதப்³பே³ஹி அனஞ்ஞத்தா விஸும் தானி அக³ணேத்வா பாரிவாஸிகவுட்³ட⁴தராதீ³ஸு புக்³க³லந்தரேஸு சரிதப்³ப³த்தா தேஸம் வஸேன ஸம்பிண்டே³த்வா ஏகேகம் கத்வா க³ணிதானி பஞ்சாதி ஏகஸத்ததி வத்தானி, உக்கே²பனீயகம்மகதவத்தேஸு வத்தபஞ்ஞாபனவஸேன வுத்தம் ‘‘ந பகதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபி⁴வாத³னம்…பே… நஹானே பிட்டி²பரிகம்மம் ஸாதி³தப்³ப³’’ந்தி (சூளவ. 51) இத³ம் அபி⁴வாத³னாதீ³னம் அஸாதி³யனம் ஏகம், ‘‘ந பகதத்தோ பி⁴க்கு² ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேதப்³போ³’’திஆதீ³னி (சூளவ. 51) ச த³ஸாதி ஏவமேதானி த்³வாஸீதி. ஏதேஸ்வேவ பன கானிசி தஜ்ஜனீயகம்மாதி³வத்தானி கானிசி பாரிவாஸிகாதி³வத்தானீதி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன த்³வாஸீதி ஏவ. அஞ்ஞத்த² பன அட்ட²கதா²பதே³ஸே அப்பகம் ஊனமதி⁴கம் வா க³ணனூபக³ம் ந ஹோதீதி அஸீதி க²ந்த⁴கவத்தானீதி வுச்சதி. ஆபி⁴ஸமாசாரிகஸீலந்தி ஏத்த² அபி⁴ஸமாசாரோதி உத்தமஸமாசாரோ, அபி⁴ஸமாசாரோவ ஆபி⁴ஸமாசாரிகம், அபி⁴ஸமாசாரம் வா ஆரப்³ப⁴ பஞ்ஞத்தம் ஆபி⁴ஸமாசாரிகம், ததே³வ ஸீலந்தி ஆபி⁴ஸமாசாரிகஸீலம். க²ந்த⁴கவத்தபரியாபன்னஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அஹம் ஸீலம் ரக்கா²மி, கிம் ஆபி⁴ஸமாசாரிகேனாதிஆதீ³ஸு ஸீலந்தி உப⁴தோவிப⁴ங்க³பரியாபன்னமேவ க³ஹேதப்³ப³ம் க²ந்த⁴கவத்தபரியாபன்னஸ்ஸ ஆபி⁴ஸமாசாரிகக்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா. பரிபூரேதி பரிபுண்ணே, பரிபூரிதேதி வா அத்தோ².

ததோதி யதா²வுத்தஸீலவிஸோத⁴னதோ பரம். ஆவாஸோதி ஆவாஸபலிபோ³தோ⁴. குலந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² (விஸுத்³தி⁴. 1.41) ஆவாஸோதி ஏகோபி ஓவரகோ வுச்சதி ஏகம்பி பரிவேணம் ஸகலோபி ஸங்கா⁴ராமோ. ஸ்வாயம் ந ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, யோ பனேத்த² நவகம்மாதி³உஸ்ஸுக்கம் வா ஆபஜ்ஜதி, ப³ஹுப⁴ண்ட³ஸன்னிசயோ வா ஹோதி, யேன கேனசி வா காரணேன அபேக்க²வா படிப³த்³த⁴சித்தோ, தஸ்ஸேவ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, ந இதரஸ்ஸ.

குலந்தி ஞாதிகுலம் வா உபட்டா²ககுலம் வா. ஏகச்சஸ்ஸ ஹி உபட்டா²ககுலம்பி ‘‘ஸுகி²தே ஸுகி²தோ’’திஆதி³னா நயேன ஸம்ஸட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, ஸோ குலமானுஸகேஹி வினா த⁴ம்மஸ்ஸவனாய ஸாமந்தவிஹாரம்பி ந க³ச்ச²தி. ஏகச்சஸ்ஸ மாதாபிதரோபி பலிபோ³தா⁴ ந ஹோந்தி கோரண்ட³கவிஹாரவாஸித்தே²ரஸ்ஸ பா⁴கி³னேய்யத³ஹரபி⁴க்கு²னோ விய.

லாபோ⁴தி சத்தாரோ பச்சயா. தே கத²ம் பலிபோ³தா⁴ ஹோந்தி? புஞ்ஞவந்தஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²னோ க³தக³தட்டா²னே மனுஸ்ஸா மஹாபரிவாரே பச்சயே தே³ந்தி, ஸோ தேஸம் அனுமோதே³ந்தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ ஸமணத⁴ம்மம் காதும் ஓகாஸம் ந லப⁴தி, அருணுக்³க³மனதோ யாவ பட²மயாமோ, தாவ மனுஸ்ஸஸம்ஸக்³கோ³ ந உபச்சி²ஜ்ஜதி, புன ப³லவபச்சூஸேயேவ பா³ஹுல்லிகபிண்ட³பாதிகா ஆக³ந்த்வா ‘‘ப⁴ந்தே, அஸுகோ உபட்டா²கோ உபாஸகோ உபாஸிகா அமச்சோ அமச்சதீ⁴தா தும்ஹாகம் த³ஸ்ஸனகாமா’’தி வத³ந்தி, ஸோ ‘‘க³ண்ஹாவுஸோ பத்தசீவர’’ந்தி க³மனஸஜ்ஜோவ ஹோதி நிச்சப்³யாவடோ, தஸ்ஸேவ தே பச்சயா பலிபோ³தா⁴ ஹோந்தி. தேன க³ணம் பஹாய யத்த² நம் ந ஜானந்தி, தத்த² ஏககேன சரிதப்³ப³ம். ஏவம் ஸோ பலிபோ³தோ⁴ உபச்சி²ஜ்ஜதி.

க³ணோதி ஸுத்தந்திகக³ணோ வா ஆபி⁴த⁴ம்மிகக³ணோ வா. யோ தஸ்ஸ உத்³தே³ஸம் வா பரிபுச்ச²ம் வா தே³ந்தோ ஸமணத⁴ம்மஸ்ஸ ஓகாஸம் ந லப⁴தி, தஸ்ஸ க³ணோ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி. தேன ஸோ ஏவம் உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³ – ஸசே தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹு கதம் ஹோதி, அப்பம் அவஸிட்ட²ம், தம் நிட்ட²பேத்வா அரஞ்ஞம் பவிஸிதப்³ப³ம். ஸசே அப்பம் கதம், ப³ஹு அவஸிட்ட²ம், யோஜனதோ பரம் அக³ந்த்வா அந்தோயோஜனபரிச்சே²தே³ அஞ்ஞம் க³ணவாசகம் உபஸங்கமித்வா ‘‘இமே ஆயஸ்மா உத்³தே³ஸாதீ³ஹி ஸங்க³ண்ஹதூ’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏவம்பி அலப⁴மானேன ‘‘மய்ஹம், ஆவுஸோ, ஏகம் கிச்சம் அத்தி², தும்ஹே யதா²பா²ஸுகட்டா²னானி க³ச்ச²தா²’’தி க³ணம் பஹாய அத்தனோ கம்மம் காதப்³ப³ம்.

கம்மேனாதி கம்மபலிபோ³தே⁴ன. ‘‘கம்மஞ்ச பஞ்சம’’ந்திபி பாடோ². தத்த² கம்மந்தி நவகம்மம். தம் கரோந்தேன வட்³ட⁴கீஆதீ³ஹி லத்³தா⁴லத்³த⁴ம் ஜானிதப்³ப³ம், கதாகதே உஸ்ஸுக்கம் ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி ஸப்³ப³தா²பி பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி. ஸோபி ஏவம் உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³ – ஸசே அப்பம் அவஸிட்ட²ம் ஹோதி, நிட்ட²பேதப்³ப³ம். ஸசே ப³ஹு, ஸங்கி⁴கம் சே, நவகம்மம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா பா⁴ரஹாரகபி⁴க்கூ²னம் வா நிய்யாதேதப்³ப³ம். அத்தனோ ஸந்தகம் சே, அத்தனோ பா⁴ரஹாரகானம் நிய்யாதேதப்³ப³ம். தாதி³ஸம் அலப⁴ந்தேன ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிச்சஜித்வா க³ந்தப்³ப³ம்.

அத்³தா⁴னந்தி மக்³க³க³மனம். யஸ்ஸ ஹி கத்த²சி பப்³ப³ஜ்ஜாபேக்கோ² வா ஹோதி, பச்சயஜாதம் வா கிஞ்சி லத்³த⁴ப்³ப³ம் ஹோதி. ஸசே தம் அலப⁴ந்தோ ந ஸக்கோதி அதி⁴வாஸேதும், அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தஸ்ஸபி க³மிகசித்தம் நாம து³ப்படிவினோத³யம் ஹோதி, தஸ்மா க³ந்த்வா தம் கிச்சம் தீரேத்வாவ ஸமணத⁴ம்மே உஸ்ஸுக்கம் காதப்³ப³ம்.

ஞாதீதி விஹாரே ஆசரியுபஜ்ஜா²யஸத்³தி⁴விஹாரிகஅந்தேவாஸிகஸமானுபஜ்ஜா²யகஸமானாசரியகா, க⁴ரே மாதா பிதா பா⁴தாதி ஏவமாதி³கா. தே கி³லானா இமஸ்ஸ பலிபோ³தா⁴ ஹோந்தி. தஸ்மா ஸோ பலிபோ³தோ⁴ தே உபட்ட²ஹித்வா தேஸம் பாகதிககரணேன உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³. தத்த² உபஜ்ஜா²யோ தாவ கி³லானோ ஸசே லஹும் ந வுட்டா²தி, யாவஜீவம் படிஜக்³கி³தப்³போ³, ததா² பப்³ப³ஜ்ஜாசரியோ உபஸம்பதா³சரியோ ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ உபஸம்பாதி³தபப்³பா³ஜிதஅந்தேவாஸிகஸமானுபஜ்ஜா²யகா ச. நிஸ்ஸயாசரியஉத்³தே³ஸாசரியனிஸ்ஸயந்தேவாஸிகஉத்³தே³ஸந்தேவாஸிகஸமானாசரியகா பன யாவ நிஸ்ஸயஉத்³தே³ஸா அனுபச்சி²ன்னா, தாவ படிஜக்³கி³தப்³பா³. பஹோந்தேன ததோ உத்³த⁴ம்பி படிஜக்³கி³தப்³பா³ ஏவ. மாதாபிதூஸு உபஜ்ஜா²யே விய படிஜக்³கி³தப்³ப³ம். ஸசேபி ஹி தே ரஜ்ஜே டி²தா ஹோந்தி, புத்ததோ ச உபட்டா²னம் பச்சாஸீஸந்தி, காதப்³ப³மேவ. அத² தேஸம் பே⁴ஸஜ்ஜம் நத்தி², அத்தனோ ஸந்தகம் தா³தப்³ப³ம். அஸதி, பி⁴க்கா²சரியாய பரியேஸித்வாபி தா³தப்³ப³மேவ. பா⁴துப⁴கி³னீனம் பன தேஸம் ஸந்தகமேவ யோஜேத்வா தா³தப்³ப³ம். ஸசே நத்தி², அத்தனோ ஸந்தகம் தாவகாலிகம் த³த்வா பச்சா² லப⁴ந்தேன க³ண்ஹிதப்³ப³ம், அலப⁴ந்தேன ந சோதே³தப்³பா³. அஞ்ஞாதகஸ்ஸ ப⁴கி³னியா ஸாமிகஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜம் நேவ காதும், ந தா³தும் வட்டதி, ‘‘துய்ஹம் ஸாமிகஸ்ஸ தே³ஹீ’’தி வத்வா பன ப⁴கி³னியா தா³தப்³ப³ம். பா⁴து ஜாயாயபி ஏஸேவ நயோ, தேஸம் பன புத்தா இமஸ்ஸ ஞாதகாயேவாதி தேஸம் காதும் வட்டதி.

ஆபா³தோ⁴தி யோ கோசி ரோகோ³. ஸோ பா³த⁴யமானோ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, தஸ்மா பே⁴ஸஜ்ஜகரணேன உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³. ஸசே பன கதிபாஹம் பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தஸ்ஸபி ந வூபஸம்மதி, ‘‘நாஹம் துய்ஹம் தா³ஸோ, ந ப⁴தகோ, தம்யேவம்ஹி போஸேந்தோ அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரவட்டே து³க்க²ப்பத்தோ’’தி அத்தபா⁴வம் க³ரஹித்வா ஸமணத⁴ம்மோ காதப்³போ³.

க³ந்தோ²தி பரியத்திபரிஹரணம். தம் ஸஜ்ஜா²யாதீ³ஹி நிச்சப்³யாவடஸ்ஸேவ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, ந இதரஸ்ஸ.

இத்³தி⁴யாதி இத்³தி⁴பலிபோ³தே⁴ன. ‘‘இத்³தீ⁴தி தே த³ஸா’’திபி பாடோ². தத்த² இத்³தீ⁴தி போது²ஜ்ஜனிகா இத்³தி⁴. ஸா ஹி உத்தானஸேய்யகதா³ரகோ விய தருணஸஸ்ஸம் விய ச து³ப்பரிஹாரா ஹோதி, அப்பமத்தகேன ச பி⁴ஜ்ஜதி. ஸா பன விபஸ்ஸனாய பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, ந ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸமாதி⁴ம் பத்வா பத்தப்³ப³தோ, தஸ்மா விபஸ்ஸனாத்தி²கேன இத்³தி⁴பலிபோ³தோ⁴ உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³, இதரேன அவஸேஸாதி. கம்மட்டா²னபா⁴வனம் பரிபு³ந்தே⁴தி உபரோதே⁴தி பவத்திதும் ந தே³தீதி பலிபோ³தோ⁴, ர-காரஸ்ஸ ல-காரம் கத்வா வுத்தோ, பரிபந்தோ²தி அத்தோ². உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³தி ஸமாபனேன ஸங்க³ஹணேன உபருந்தி⁴தப்³போ³, அபலிபோ³தோ⁴ காதப்³போ³தி அத்தோ².

கம்மட்டா²னே நியுத்தோ கம்மட்டா²னிகோ, பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தோ. தேன கம்மட்டா²னிகேன. பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி ‘‘இமஸ்மிம் விஹாரே ஸப்³பே³பி பி⁴க்கூ²’’தி ஏவம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா. ஸஹவாஸீனந்தி ஸஹவாஸீனம் பி⁴க்கூ²னம். முது³சித்ததம் ஜனேதீதி அத்தனி முது³சித்ததம் உப்பாதே³தி. அயஞ்ச ஸஹவாஸீனம் சித்தமத்³த³வஜனனாதி³அத்தோ² ‘‘மனுஸ்ஸானம் பியோ ஹோதீ’’திஆதி³னயப்பவத்தேன மேத்தானிஸம்ஸஸுத்தேன (அ. நி. 8.1) தீ³பேதப்³போ³.

அனோலீனவுத்திகோ ஹோதீதி ஸம்மாபடிபத்தியம் ஓலீனவுத்திகோ ஹீனவீரியோ ந ஹோதி, ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதீதி அத்தோ². தி³ப்³பே³ஸுபி ஆரம்மணேஸு, பகே³வ இதரேஸூதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³ஸ்மிம் ஸமணகரணீயே, ஸப்³ப³ஸ்மிம் வா கம்மட்டா²னானுயோகே³. அத்த²யிதப்³ப³ந்தி புப்³பா³ஸேவனவஸேன அத்த²யிதப்³ப³ம். யோக³ஸ்ஸ பா⁴வனாய அனுயுஞ்ஜனம் யோகா³னுயோகோ³, ததே³வ கரணீயட்டே²ன கம்மம், தஸ்ஸ யோகா³னுயோக³கம்மஸ்ஸ. பத³ட்டா²னத்தாதி நிப்ப²த்திஹேதுத்தா.

ஓதா³தகஸிணே ஆலோககஸிணம், கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸகஸிணே பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிணஞ்ச அந்தோக³த⁴ம் கத்வா பாளியம் பத²வீகஸிணாதீ³னம் ரூபஜ்ஜா²னாரம்மணானம் அட்ட²ன்னம்யேவ கஸிணானம் ஸரூபதோ வுத்தத்தா ஆகாஸகஸிணம் ஆலோககஸிணஞ்ச வஜ்ஜேத்வா ‘‘அட்ட²திம்ஸாரம்மணேஸூ’’தி பாளியம் ஆக³தனயேனேவ வுத்தம். அட்ட²கதா²னயேன பன ஆகாஸகஸிணே ஆலோககஸிணே ச விஸும் க³ஹிதே சத்தாலீஸம்யேவ கம்மட்டா²னானி. தத்ரிமானி சத்தாலீஸ கம்மட்டா²னானி – த³ஸ கஸிணா, த³ஸ அஸுபா⁴, த³ஸ அனுஸ்ஸதியோ, சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா, சத்தாரோ ஆருப்பா, ஏகா ஸஞ்ஞா, ஏகம் வவத்தா²னந்தி. தத்த² பத²வீகஸிணம் ஆபோகஸிணம் தேஜோகஸிணம் வாயோகஸிணம் நீலகஸிணம் பீதகஸிணம் லோஹிதகஸிணம் ஓதா³தகஸிணம் ஆலோககஸிணம் பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிணந்தி இமே த³ஸ கஸிணா. உத்³து⁴மாதகம் வினீலகம் விபுப்³ப³கம் விச்சி²த்³த³கம் விக்கா²யிதகம் விக்கி²த்தகம் ஹதவிக்கி²த்தகம் லோஹிதகம் புளவகம் அட்டி²கந்தி இமே த³ஸ அஸுபா⁴. பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி த⁴ம்ம ஸங்க⁴ ஸீல சாக³ தே³வதானுஸ்ஸதி மரணஸ்ஸதி காயக³தாஸதி ஆனாபானஸ்ஸதி உபஸமானுஸ்ஸதீதி இமா த³ஸ அனுஸ்ஸதியோ. மேத்தா கருணா முதி³தா உபேக்கா²தி இமே சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா. ஆகாஸானஞ்சாயதனம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனந்தி இமே சத்தாரோ ஆருப்பா. ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞா ஏகா ஸஞ்ஞா. சதுதா⁴துவவத்தா²னம் ஏகம் வவத்தா²னந்தி.

யம் யஸ்ஸ சரிதானுகூலந்தி ஏத்த² ராக³சரிதஸ்ஸ தாவ த³ஸ அஸுபா⁴ காயக³தாஸதீதி ஏகாத³ஸ கம்மட்டா²னானி அனுகூலானி, தோ³ஸசரிதஸ்ஸ சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா சத்தாரி வண்ணகஸிணானீதி அட்ட², மோஹசரிதஸ்ஸ ச விதக்கசரிதஸ்ஸ ச ஏகம் ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னமேவ, ஸத்³தா⁴சரிதஸ்ஸ புரிமா ச² அனுஸ்ஸதியோ, பு³த்³தி⁴சரிதஸ்ஸ மரணஸ்ஸதி உபஸமானுஸ்ஸதி சதுதா⁴துவவத்தா²னம் ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞாதி சத்தாரி, ஸேஸகஸிணானி சத்தாரோ ச ஆருப்பா ஸப்³ப³சரிதானம் அனுகூலானி. கஸிணேஸு ச யம் கிஞ்சி பரித்தம் விதக்கசரிதஸ்ஸ, அப்பமாணம் மோஹசரிதஸ்ஸ அனுகூலந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யதா²வுத்தேனேவ நயேனாதி ‘‘யோகா³னுயோக³கம்மஸ்ஸ பத³ட்டா²னத்தா’’தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி.

யம் கம்மட்டா²னம் க³ஹேதுகாமோ ஹோதி, தஸ்ஸேவ வஸேன சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னானி நிப்³ப³த்தேத்வா ஜா²னபத³ட்டா²னம் விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ஆஸவக்க²யப்பத்தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸந்திகே க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஆஹ – ‘‘இமினாவ கம்மட்டா²னேன…பே… உக்³க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி. அரஹந்தாத³யோ ஹீதிஆதி³ ஏகச்சகீ²ணாஸவதோ ப³ஹுஸ்ஸுதோவ கம்மட்டா²னதா³னே ஸேய்யோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். மஹாஹத்தி²பத²ம் நீஹரந்தோ வியாதி கம்மட்டா²னபத²விம் மஹாஹத்தி²பத²ம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ விய. ஸப்பாயாஸப்பாயம் பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி யஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் ஆசிக்க²தி, தஸ்ஸ உபகாரானுபகாரம் யுத்திமக்³க³னேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா.

இதா³னி கம்மட்டா²னதா³யகஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தேன தோ⁴தமக்கி²தேஹி பாதே³ஹி உபாஹனா ஆருஹித்வா ச²த்தம் க³ஹேத்வா தேலனாளிமது⁴பா²ணிதாதீ³னி கா³ஹாபேத்வா அந்தேவாஸிகபரிவுதேன ந க³ந்தப்³ப³ம், க³மிகவத்தம் பன பூரேத்வா அத்தனோ பத்தசீவரம் ஸயமேவ க³ஹேத்வா அந்தராமக்³கே³ யம் யம் விஹாரம் பவிஸதி, ஸப்³ப³த்த² பவிட்ட²காலே ஆக³ந்துகவத்தம், நிக்க²மனகாலே க³மிகவத்தந்தி யதா²ரஹம் தம் தம் வத்தம் பூரேந்தேன ஸல்லஹுகபரிக்கா²ரேன பரமஸல்லேக²வுத்தினா ஹுத்வா க³ந்தப்³ப³ந்தி இமமத்த²ம் ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸல்லஹுகவுத்தினா வினயாசாரஸம்பன்னேனா’’தி ஆஹ. ஏவம் பன க³ந்த்வா தம் விஹாரம் பவிஸந்தேன அந்தராயேவ த³ந்தகட்ட²ம் கப்பியம் காராபேத்வா க³ஹேத்வா பவிஸிதப்³ப³ம், ந ச முஹுத்தம் விஸ்ஸமித்வா பாத³தோ⁴வனமக்க²னாதீ³னி கத்வா ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகம் க³மிஸ்ஸாமீதி அஞ்ஞம் பரிவேணம் பவிஸிதப்³ப³ம். கஸ்மா? ஸசே ஹிஸ்ஸ தத்ர ஆசரியஸ்ஸ விஸபா⁴கா³ பி⁴க்கூ² ப⁴வேய்யும், தம் தே ஆக³மனகாரணம் புச்சி²த்வா ஆசரியஸ்ஸ அவண்ணம் பகாஸேத்வா ‘‘நட்டோ²ஸி, ஸசே தஸ்ஸ ஸந்திகம் ஆக³தோ’’தி விப்படிஸாரம் உப்பாதே³ய்யும், யேன ததோவ படினிவத்தேய்ய, தஸ்மா ஆசரியஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் புச்சி²த்வா உஜுகம் தத்தே²வ க³ந்தப்³ப³ம்.

வுத்தப்பகாரமாசரியந்தி –

‘‘பியோ க³ரு பா⁴வனீயோ, வத்தா ச வசனக்க²மோ;

க³ம்பீ⁴ரஞ்ச கத²ம் கத்தா, நோ சட்டா²னே நியோஜகோ’’தி. (அ. நி. 7.37; நேத்தி. 113) –

ஏவமாதி³னா வுத்தப்பகாரம் ஸத்³தா⁴தி³கு³ணஸமன்னாக³தம் ஏகந்தஹிதேஸிம் வுட்³டி⁴பக்கே² டி²தம் கல்யாணமித்தம் ஆசரியம். வத்தபடிபத்தியா ஆராதி⁴தசித்தஸ்ஸாதி ஏத்த² ஸசே ஆசரியோ த³ஹரதரோ ஹோதி, பத்தசீவரபடிக்³க³ஹணாதீ³னி ந ஸாதி³தப்³பா³னி. ஸசே வுட்³ட⁴தரோ, க³ந்த்வா ஆசரியம் வந்தி³த்வா டா²தப்³ப³ம். ‘‘நிக்கி²பாவுஸோ, பத்தசீவர’’ந்தி வுத்தேன நிக்கி²பிதப்³ப³ம். ‘‘பானீயம் பிவா’’தி வுத்தேன ஸசே இச்ச²தி, பாதப்³ப³ம். ‘‘பாதே³ தோ⁴வா’’தி வுத்தேன ந தாவ தோ⁴விதப்³பா³. ஸசே ஹி ஆசரியேன ஆப⁴தமுத³கம் ப⁴வேய்ய, ந ஸாருப்பம் ஸியா. ‘‘தோ⁴வாவுஸோ, ந மயா ஆப⁴தம், அஞ்ஞேஹி ஆப⁴த’’ந்தி வுத்தேன பன யத்த² ஆசரியோ ந பஸ்ஸதி, ஏவரூபே படிச்ச²ன்னே வா ஓகாஸே அப்³போ⁴காஸவிஹாரஸ்ஸபி வா ஏகமந்தே நிஸீதி³த்வா பாதா³ தோ⁴விதப்³பா³. ஸசே ஆசரியோ தேலனாளிம் ஆஹரதி, உட்ட²ஹித்வா உபோ⁴ஹி ஹத்தே²ஹி ஸக்கச்சம் க³ஹேதப்³பா³. ஸசே ஹி ந க³ண்ஹேய்ய, ‘‘அயம் பி⁴க்கு² இதோ ஏவ பட்டா²ய ஸம்போ⁴க³ம் கோபேதீ’’தி ஆசரியஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் ப⁴வேய்ய. க³ஹேத்வா பன ந ஆதி³தோவ பாதா³ மக்கே²தப்³பா³. ஸசே ஹி தம் ஆசரியஸ்ஸ க³த்தப்³ப⁴ஞ்ஜனதேலம் ப⁴வேய்ய, ந ஸாருப்பம் ஸியா, தஸ்மா பட²மம் ஸீஸம் மக்கே²த்வா க²ந்தா⁴தீ³னி மக்கே²தப்³பா³னி. ‘‘ஸப்³ப³பாரிஹாரியதேலமித³ம், ஆவுஸோ, பாதே³பி மக்கே²ஹீ’’தி வுத்தேன பன பாதே³ மக்கே²த்வா ‘‘இமம் தேலனாளிம் ட²பேமி, ப⁴ந்தே’’தி வத்வா ஆசரியே க³ண்ஹந்தே தா³தப்³பா³.

க³ததி³வஸதோ பட்டா²ய ‘‘கம்மட்டா²னம் மே, ப⁴ந்தே, கதே²த²’’இச்சேவம் ந வத்தப்³ப³ம். து³தியதி³வஸதோ பன பட்டா²ய ஸசே ஆசரியஸ்ஸ பகதிஉபட்டா²கோ அத்தி², தம் யாசித்வா வத்தம் காதப்³ப³ம். ஸசே யாசிதோபி ந தே³தி, ஓகாஸே லத்³தே⁴யேவ காதப்³ப³ம். கரோந்தேன ச கு²த்³த³கமஜ்ஜி²மமஹந்தானி தீணி த³ந்தகட்டா²னி உபனாமேதப்³பா³னி. ஸீதம் உண்ஹந்தி து³வித⁴ம் முக²தோ⁴வனுத³கஞ்ச ந்ஹானோத³கஞ்ச படியாதே³தப்³ப³ம். ததோ யம் ஆசரியோ தீணி தி³வஸானி பரிபு⁴ஞ்ஜதி, தாதி³ஸமேவ நிச்சம் உபட்டா²பேதப்³ப³ம், நியமம் அகத்வா யம் வா தம் வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ யதா²லத்³த⁴ம் உபனாமேதப்³ப³ம். கிம் ப³ஹுனா வுத்தேன, யம் தம் ப⁴க³வதா ‘‘அந்தேவாஸிகேன, பி⁴க்க²வே, ஆசரியம்ஹி ஸம்மா வத்திதப்³ப³ம். தத்ராயம் ஸம்மாவத்தனா – காலஸ்ஸேவ வுட்டா²ய உபாஹனா ஓமுஞ்சித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா த³ந்தகட்ட²ம் தா³தப்³ப³ம், முகோ²த³கம் தா³தப்³ப³ம், ஆஸனம் பஞ்ஞபேதப்³ப³ம். ஸசே யாகு³ ஹோதி, பா⁴ஜனம் தோ⁴வித்வா யாகு³ உபனாமேதப்³பா³’’திஆதி³கம் (மஹாவ. 66) க²ந்த⁴கே வத்தம் பஞ்ஞத்தம், தம் ஸப்³ப³ம்பி காதப்³ப³ம். இதி இமினா யதா²வுத்தேன நயேன படிபஜ்ஜந்தோ வத்தபடிபத்தியா சித்தம் ஆராதே⁴தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பஞ்சஸந்தி⁴கந்தி பஞ்சபப்³ப³ம், பஞ்சபா⁴க³ந்தி அத்தோ². கம்மட்டா²னஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனந்தி கம்மட்டா²னக³ந்த²ஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம், தத³த்த²பரிபுச்சா² கம்மட்டா²னஸ்ஸ பரிபுச்ச²னா. அத² வா க³ந்த²தோ அத்த²தோ ச கம்மட்டா²னஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம் உக்³க³ஹோ, தத்த² ஸம்ஸயபரிபுச்ச²னா பரிபுச்சா². கம்மட்டா²னஸ்ஸ உபட்டா²னந்தி நிமித்துபட்டா²னம், ஏவம் பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ‘‘ஏவமித³ம் நிமித்தம் உபட்டா²தீ’’தி உபதா⁴ரணம், ததா² கம்மட்டா²னப்பனா ‘‘ஏவம் ஜா²னமப்பேதீ’’தி. கம்மட்டா²னஸ்ஸ லக்க²ணந்தி க³ணனானுப³ந்த⁴னாபு²ஸனானம் வஸேன பா⁴வனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா ட²பனாய ஸம்பத்தி, ததோ பரம்பி வா ஸல்லக்க²ணாதி³வஸேன மத்த²கப்பத்தீதி கம்மட்டா²னஸபா⁴வஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணம். தேனாஹ – ‘‘கம்மட்டா²னஸபா⁴வுபதா⁴ரணந்தி வுத்தம் ஹோதீ’’தி.

அத்தனாபி ந கிலமதி ஓதி⁴ஸோ கம்மட்டா²னஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனதோ, ததோ ஏவ ஆசரியம்பி ந விஹேடே²தி த⁴ம்மாதி⁴கரணம்பி பா⁴வனாய மத்த²கம் பாபனதோ. தஸ்மாதி தம்னிமித்தம் அத்தனோஅகிலமனஆசரியாவிஹேட²னஹேது. தோ²கந்தி தோ²கம் தோ²கம். தத்தா²தி யத்த² ஆசரியோ வஸதி, தத்த². ஸப்பாயம் ஹோதீதி ஆவாஸஸப்பாயாதி³லாபே⁴ன மனஸிகாரபா²ஸுதா பா⁴வனானுகூலதா ஹோதி. யோஜனபரமந்தி இமினா கா³வுதஅட்³ட⁴யோஜனானிபி ஸங்க³ண்ஹாதி. யஸ்மா பன மந்த³பஞ்ஞோ கா³வுதே அட்³ட⁴யோஜனே யோஜனமத்தே வா வஸந்தோ கம்மட்டா²னஸ்ஸ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ டா²னே ஸந்தே³ஹே வா ஸதிஸம்மோஸே வா ஜாதே காலஸ்ஸேவ விஹாரே வத்தம் கத்வா அந்தராமக்³கே³ பிண்டா³ய சரித்வா ப⁴த்தகிச்சபரியோஸானேயேவ ஆசரியஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் க³ந்த்வா தம் தி³வஸம் ஆசரியஸ்ஸ ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் ஸோதே⁴த்வா து³தியதி³வஸே ஆசரியம் வந்தி³த்வா நிக்க²மித்வா அந்தராமக்³கே³ பிண்டா³ய சரித்வா அகிலமந்தோயேவ அத்தனோ வஸனட்டா²னம் ஆக³ந்தும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘மந்த³பஞ்ஞோ யோஜனபரமம் க³ந்த்வா’’தி. ஸசே திக்க²பஞ்ஞோ யோஜனபரமே பா²ஸுகட்டா²னம் ந லப⁴தி, தேன கம்மட்டா²னே ஸப்³ப³ம் க³ண்டி²ட்டா²னம் சி²ந்தி³த்வா விஸுத்³த⁴ம் ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³த⁴ம் கம்மட்டா²னம் கத்வா யோஜனபரமதோ தூ³ரம்பி க³ந்தும் வட்டதீதி ஆஹ ‘‘திக்க²பஞ்ஞோ தூ³ரம்பி க³ந்த்வா’’தி.

அட்டா²ரஸஸேனாஸனதோ³ஸவிவஜ்ஜிதந்தி மஹத்தம், நவத்தம், ஜிண்ணத்தம், பந்த²னிஸ்ஸிதத்தம், ஸோண்டீ³, பண்ணம், புப்ப²ம், ப²லம், பத்த²னீயதா, நக³ரஸன்னிஸ்ஸிததா, தா³ருஸன்னிஸ்ஸிததா, கே²த்தஸன்னிஸ்ஸிததா, விஸபா⁴கா³னம் புக்³க³லானம் அத்தி²தா, பட்டனஸன்னிஸ்ஸிததா, பச்சந்தஸன்னிஸ்ஸிததா, ரஜ்ஜஸீமஸன்னிஸ்ஸிததா, அஸப்பாயதா, கல்யாணமித்தானம் அலாபோ⁴தி இமேஹி அட்டா²ரஸஹி ஸேனாஸனதோ³ஸேஹி விவஜ்ஜிதம். இமேஸஞ்ஹி அட்டா²ரஸன்னம் தோ³ஸானம் அஞ்ஞதரேன ஸமன்னாக³தம் ஸேனாஸனம் பா⁴வனாய அனனுரூபம்.

கஸ்மா? மஹாவிஹாரே (விஸுத்³தி⁴. 1.52) தாவ ப³ஹூ நானாச²ந்தா³ ஸன்னிபதந்தி, தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் படிவிருத்³த⁴தாய வத்தம் ந கரோந்தி, போ³தி⁴யங்க³ணாதீ³னி அஸம்மட்டா²னேவ ஹோந்தி, அனுபட்டா²பிதம் பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம். தத்ராயம் ‘‘கோ³சரகா³மே பிண்டா³ய சரிஸ்ஸாமீ’’தி பத்தசீவரமாதா³ய நிக்க²ந்தோபி ஸசே பஸ்ஸதி வத்தம் அகதம், பானீயக⁴டம் வா ரித்தம், அதா²னேன வத்தம் காதப்³ப³ம் ஹோதி, பானீயம் உபட்டா²பேதப்³ப³ம், அகரோந்தோ வத்தபே⁴தே³ து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. கரோந்தஸ்ஸ காலோ அதிக்கமதி, அதிதி³வா பவிட்டோ² நிட்டி²தாய பி⁴க்கா²ய கிஞ்சி ந லப⁴தி. படிஸல்லானக³தோபி ஸாமணேரத³ஹரபி⁴க்கூ²னம் உச்சாஸத்³தே³ன ஸங்க⁴கம்மேஹி ச விக்கி²பதி. யத்த² பன ஸப்³ப³ம் வத்தம் கதமேவ ஹோதி, அவஸேஸாபி ச க⁴ட்டனா நத்தி², ஏவரூபே மஹாவிஹாரேபி விஹாதப்³ப³ம்.

நவவிஹாரே ப³ஹு நவகம்மம் ஹோதி, அகரோந்தம் உஜ்ஜா²யந்தி. யத்த² பன பி⁴க்கூ² ஏவம் வத³ந்தி ‘‘ஆயஸ்மா யதா²ஸுக²ம் ஸமணத⁴ம்மம் கரோது, மயம் நவகம்மம் கரிஸ்ஸாமா’’தி, ஏவரூபே விஹாதப்³ப³ம்.

ஜிண்ணவிஹாரே பன ப³ஹு படிஜக்³கி³தப்³ப³ம் ஹோதி, அந்தமஸோ அத்தனோ ஸேனாஸனமத்தம்பி அப்படிஜக்³க³ந்தம் உஜ்ஜா²யந்தி, படிஜக்³க³ந்தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் பரிஹாயதி.

பந்த²னிஸ்ஸிதே மஹாபத²விஹாரே ரத்திந்தி³வம் ஆக³ந்துகா ஸன்னிபதந்தி. விகாலே ஆக³தானம் அத்தனோ ஸேனாஸனம் த³த்வா ருக்க²மூலே வா பாஸாணபிட்டே² வா வஸிதப்³ப³ம் ஹோதி, புனதி³வஸேபி ஏவமேவாதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ஹோதி. யத்த² பன ஏவரூபோ ஆக³ந்துகஸம்பா³தோ⁴ ந ஹோதி, தத்த² விஹாதப்³ப³ம்.

ஸோண்டீ³ நாம பாஸாணபோக்க²ரணீ ஹோதி. தத்த² பானீயத்த²ம் மஹாஜனோ ஸமோஸரதி, நக³ரவாஸீனம் ராஜகுலூபகத்தே²ரானம் அந்தேவாஸிகா ரஜனகம்மத்தா²ய ஆக³ச்ச²ந்தி, தேஸம் பா⁴ஜனதா³ருதோ³ணிகாதீ³னி புச்ச²ந்தானம் ‘‘அஸுகே ச அஸுகே ச டா²னே’’தி த³ஸ்ஸேதப்³பா³னி ஹோந்தி. ஏவம் ஸப்³ப³காலம்பி நிச்சப்³யாவடோ ஹோதி.

யத்த² நானாவித⁴ம் ஸாகபண்ணம் ஹோதி, தத்த²ஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா தி³வாவிஹாரம் நிஸின்னஸ்ஸபி ஸந்திகே ஸாகஹாரிகா கா³யமானா பண்ணம் உச்சினந்தியோ விஸபா⁴க³ஸத்³த³ஸங்க⁴ட்டனேன கம்மட்டா²னந்தராயம் கரோந்தி.

யத்த² பன நானாவிதா⁴ மாலாக³ச்சா² ஸுபுப்பி²தா ஹோந்தி, தத்ராபி தாதி³ஸோயேவ உபத்³த³வோ.

யத்த² நானாவித⁴ம் அம்ப³ஜம்பு³பனஸாதி³ப²லம் ஹோதி, தத்த² ப²லத்தி²கா ஆக³ந்த்வா யாசந்தி, அதே³ந்தஸ்ஸ குஜ்ஜ²ந்தி, ப³லக்காரேன வா க³ண்ஹந்தி, ஸாயன்ஹஸமயே விஹாரமஜ்ஜே² சங்கமந்தேன தே தி³ஸ்வா ‘‘கிம் உபாஸகா ஏவம் கரோதா²’’தி வுத்தா யதா²ருசி அக்கோஸந்தி, அவாஸாயபிஸ்ஸ பரக்கமந்தி.

பத்த²னீயே பன லோகஸம்மதே த³க்கி²ணகி³ரிஹத்தி²குச்சி²சேதியகி³ரிசித்தலபப்³ப³தஸதி³ஸே விஹாரே விஹரந்தம் ‘‘அயம் அரஹா’’தி ஸம்பா⁴வேத்வா வந்தி³துகாமா மனுஸ்ஸா ஸமந்தா ஓஸரந்தி, தேனஸ்ஸ ந பா²ஸு ஹோதி. யஸ்ஸ பன தம் ஸப்பாயம் ஹோதி, தேன தி³வா அஞ்ஞத்த² க³ந்த்வா ரத்திம் வஸிதப்³ப³ம்.

நக³ரஸன்னிஸ்ஸிதே விஸபா⁴கா³ரம்மணானி ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தி, கும்ப⁴தா³ஸியோபி க⁴டேஹி நிக⁴ம்ஸந்தியோ க³ச்ச²ந்தி, ஓக்கமித்வா மக்³க³ம் ந தே³ந்தி, இஸ்ஸரமனுஸ்ஸாபி விஹாரமஜ்ஜே² ஸாணிம் பரிக்கி²பித்வா நிஸீத³ந்தி.

தா³ருஸன்னிஸ்ஸயே பன யத்த² கட்டா²னி ச த³ப்³பு³பகரணருக்கா² ச ஸந்தி, தத்த² கட்ட²ஹாரிகா புப்³பே³ வுத்தஸாகபுப்ப²ஹாரிகா விய அபா²ஸுகம் கரோந்தி. விஹாரே ருக்கா² ஸந்தி, தே ‘‘சி²ந்தி³த்வா க⁴ரானி கரிஸ்ஸாமா’’தி மனுஸ்ஸா ஆக³ந்த்வா சி²ந்த³ந்தி. ஸசே ஸாயன்ஹஸமயே பதா⁴னக⁴ரா நிக்க²மித்வா விஹாரமஜ்ஜே² சங்கமந்தோ தே தி³ஸ்வா ‘‘கிம் உபாஸகா ஏவம் கரோதா²’’தி வத³தி, யதா²ருசி அக்கோஸந்தி, அவாஸாயபிஸ்ஸ பரக்கமந்தி.

யோ பன கே²த்தஸன்னிஸ்ஸிதோ ஹோதி ஸமந்தா கே²த்தேஹி பரிவாரிதோ, தத்த² மனுஸ்ஸா விஹாரமஜ்ஜே²யேவ க²லம் கத்வா த⁴ஞ்ஞம் மத்³த³ந்தி, பமுகே²ஸு ஸயந்தி, அஞ்ஞம்பி ப³ஹும் அபா²ஸும் கரோந்தி. யத்ரபி மஹாஸங்க⁴போ⁴கோ³ ஹோதி, ஆராமிககுலானம் கா³வோ ருந்த⁴ந்தி, உத³கவாரம் படிஸேதே⁴ந்தி, மனுஸ்ஸா வீஹிஸீஸம் க³ஹேத்வா ‘‘பஸ்ஸத² தும்ஹாகம் ஆராமிககுலானம் கம்ம’’ந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேந்தி. தேன தேன காரணேன ராஜராஜமஹாமத்தானம் க⁴ரத்³வாரம் க³ந்தப்³ப³ம் ஹோதி, அயம்பி கே²த்தஸன்னிஸ்ஸிதேனேவ ஸங்க³ஹிதோ.

யத்த² அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸபா⁴கா³ வேரீ பி⁴க்கூ² விஹரந்தி, யே கலஹம் கரோந்தா ‘‘மா, ப⁴ந்தே, ஏவம் கரோதா²’’தி வாரியமானா ‘‘ஏதஸ்ஸ பம்ஸுகூலிகஸ்ஸ ஆக³தகாலதோ பட்டா²ய நட்டா²ம்ஹா’’தி வத்தாரோ ப⁴வந்தி.

யோபி உத³கபட்டனம் வா த²லபட்டனம் வா ஸன்னிஸ்ஸிதோ ஹோதி, தத்த² அபி⁴ண்ஹம் நாவாஹி ச ஸத்தே²ஹி ச ஆக³தமனுஸ்ஸா ‘‘ஓகாஸம் தே³த², பானீயம் தே³த², லோணம் தே³தா²’’தி க⁴ட்டயந்தா அபா²ஸும் கரோந்தி.

பச்சந்தஸன்னிஸ்ஸிதே பன மனுஸ்ஸா பு³த்³தா⁴தீ³ஸு அப்பஸன்னா ஹோந்தி.

ரஜ்ஜஸீமஸன்னிஸ்ஸிதே ராஜப⁴யம் ஹோதி. தஞ்ஹி பதே³ஸம் ஏகோ ராஜா ‘‘ந மய்ஹம் வஸே வத்ததீ’’தி பஹரதி, இதரோபி ‘‘ந மய்ஹம் வஸே வத்ததீ’’தி. தத்ராயம் பி⁴க்கு² கதா³சி இமஸ்ஸ ரஞ்ஞோ விஜிதே விசரதி, கதா³சி ஏதஸ்ஸ, அத² நம் ‘‘சரபுரிஸோ அய’’ந்தி மஞ்ஞமானா அனயப்³யஸனம் பாபேந்தி.

அஸப்பாயதாதி விஸபா⁴க³ரூபாதி³ஆரம்மணஸமோஸரணேன வா அமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹிததாய வா அஸப்பாயதா. தத்ரித³ம் வத்து² – ஏகோ கிர தே²ரோ அரஞ்ஞே வஸதி. அத²ஸ்ஸ ஏகா யக்கி²னீ பண்ணஸாலத்³வாரே ட²த்வா கா³யி. ஸோ நிக்க²மித்வா த்³வாரே அட்டா²ஸி, ஸா க³ந்த்வா சங்கமனஸீஸே கா³யி. தே²ரோ சங்கமனஸீஸம் அக³மாஸி, ஸா ஸதபோரிஸே பபாதே ட²த்வா கா³யி. தே²ரோ படினிவத்தி, அத² நம் ஸா வேகே³ன க³ந்த்வா க³ஹேத்வா ‘‘மயா, ப⁴ந்தே, ந ஏகோ, ந த்³வே தும்ஹாதி³ஸா கா²தி³தா’’தி ஆஹ.

யத்த² ந ஸக்கா ஹோதி ஆசரியம் வா ஆசரியஸமம் வா உபஜ்ஜா²யம் வா உபஜ்ஜா²யஸமம் வா கல்யாணமித்தம் லத்³து⁴ம், தத்த² ஸோ கல்யாணமித்தானம் அலாபோ⁴ மஹாதோ³ஸோயேவ. தஸ்மா இமேஸம் அட்டா²ரஸன்னம் தோ³ஸானம் அஞ்ஞதரேன ஸமன்னாக³தம் ஸேனாஸனம் பா⁴வனாய அனனுரூபந்தி வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தம்பி சேதம் அட்ட²கதா²ஸு –

‘‘மஹாவாஸம் நவாவாஸம், ஜராவாஸஞ்ச பந்த²னிம்;

ஸோண்டி³ம் பண்ணஞ்ச புப்ப²ஞ்ச, ப²லம் பத்தி²தமேவ ச.

‘‘நக³ரம் தா³ருனா கே²த்தம், விஸபா⁴கே³ன பட்டனம்;

பச்சந்தஸீமாஸப்பாயம், யத்த² மித்தோ ந லப்³ப⁴தி.

‘‘அட்டா²ரஸேதானி டா²னானி, இதி விஞ்ஞாய பண்டி³தோ;

ஆரகா பரிவஜ்ஜேய்ய, மக்³க³ம் ஸப்படிப⁴யம் யதா²’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.52);

பஞ்சஸேனாஸனங்க³ஸமன்னாக³தந்தி கா³மதோ நாதிதூ³ரனாச்சாஸன்னதாதீ³ஹி பஞ்சஹி ஸேனாஸனங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம். வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் நாதிதூ³ரம் ஹோதி நாச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னம், தி³வா அப்பாகிண்ணம் ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம், அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ அப்பகஸிரேன உப்பஜ்ஜந்தி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா, தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா, தே காலேன காலம் உபஸங்கமித்வா பரிபுச்ச²தி பரிபஞ்ஹதி ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம், இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’தி. தஸ்ஸ தே ஆயஸ்மந்தோ அவிவடஞ்சேவ விவரந்தி, அனுத்தானீகதஞ்ச உத்தானிம் கரோந்தி, அனேகவிஹிதேஸு ச கங்கா²டா²னியேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதீ’’தி (அ. நி. 10.11).

ஏத்த² ச நாதிதூ³ரம் நாச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னந்தி ஏகம் அங்க³ம், தி³வா அப்பாகிண்ணம் ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸந்தி ஏகம், அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸந்தி ஏகம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ…பே… பரிக்கா²ராதி ஏகம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா…பே… கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தீதி ஏகம். ஏவம் பஞ்சங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி.

உபச்சி²ன்னகு²த்³த³கபலிபோ³தே⁴னாதி ஏத்த² பன கு²த்³த³கபலிபோ³தே⁴ உபச்சி²ந்த³ந்தேன தீ³கா⁴னி கேஸனக²லோமானி சி²ந்தி³தப்³பா³னி, ஜிண்ணசீவரேஸு அக்³க³ளஅனுவாதபரிப⁴ண்ட³தா³னாதி³னா த³ள்ஹீகம்மம் வா தந்துச்சே²தா³தீ³ஸு துன்னகம்மம் வா காதப்³ப³ம், கிலிட்டா²னி வா ரஜிதப்³பா³னி. ஸசே பத்தே மலம் ஹோதி, பத்தோ பசிதப்³போ³, மஞ்சபீடா²தீ³னி ஸோதே⁴தப்³பா³னி. ப⁴த்தஸம்மத³ம் படிவினோதே³த்வாதி போ⁴ஜனனிமித்தம் பரிஸ்ஸமம் வினோதே³த்வா. ஆஹாரே ஹி ஆஸயம் பவிட்ட²மத்தே தஸ்ஸ ஆக³ந்துகதாய யேபு⁴ய்யேன ஸியா ஸரீரஸ்ஸ கோசி பரிஸ்ஸமோ, தம் வூபஸமேத்வா. தஸ்மிஞ்ஹி அவூபஸந்தே ஸரீரகே²தே³ன சித்தம் ஏகக்³க³தம் ந லபே⁴ய்யாதி. உக்³க³ஹேதப்³ப³தோ உக்³க³ஹோ, ஸப்³போ³பி கம்மட்டா²னவிதி⁴, ந புப்³பே³ வுத்தஉக்³க³ஹமத்தம். ஆசரியதோ உக்³க³ஹோ ஆசரியுக்³க³ஹோ, ததோ. ஏகபத³ம்பீதி ஏககோட்டா²ஸம்பி.

அனுப³ந்த⁴னாதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் அனுக³மனவஸேன ஸதியா நிரந்தரம் அனுபவத்தனா. பு²ஸனாதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே க³ணேந்தஸ்ஸ க³ணனம் படிஸம்ஹரித்வா தே ஸதியா அனுப³ந்த⁴ந்தஸ்ஸ யதா² அப்பனா ஹோதி, ததா² சித்தம் ட²பேந்தஸ்ஸ ச நாஸிகக்³கா³தி³ட்டா²னஸ்ஸ நேஸம் பு²ஸனா. யஸ்மா பன க³ணனாதி³வஸேன விய பு²ஸனாதி³வஸேன விஸும் மனஸிகாரோ நத்தி², பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னேயேவ க³ணனா காதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் இத⁴ பு²ஸனாக³ஹணந்தி தீ³பேந்தோ ‘‘பு²ஸனாதி பு²ட்ட²ட்டா²ன’’ந்தி ஆஹ. ட²பனாதி ஸமாதா⁴னம். தஞ்ஹி ஸம்மதே³வ ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ ஆதா⁴னம் ட²பனம் ஹோதி. ததா² ஹி ஸமாதி⁴ ‘‘சித்தஸ்ஸ டி²தி ஸண்டி²தீ’’தி நித்³தி³ட்டோ². ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னா பன அப்பனாதி ஆஹ ‘‘ட²பனாதி அப்பனா’’தி. அனிச்சதாதீ³னம் ஸம்லக்க²ணதோ ஸல்லக்க²ணா விபஸ்ஸனா. பவத்ததோ நிமித்ததோ ச வினிவட்டனதோ வினிவட்டனா மக்³கோ³. ஸகலஸம்கிலேஸபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பா⁴வதோ ஸப்³ப³ஸோ ஸுத்³தீ⁴தி பாரிஸுத்³தி⁴ ப²லம். தேஸந்தி விவட்டனாபாரிஸுத்³தீ⁴னம். படிபஸ்ஸனாதி பதி பதி த³ஸ்ஸனம் பேக்க²னம். தேனாஹ ‘‘பச்சவேக்க²ணா’’தி.

க²ண்ட³ந்தி ஏகம் தீணி பஞ்சாதி ஏவம் க³ணனாய க²ண்ட³னம். ஓகாஸேதி க³ணனாவிதி⁴ம் ஸந்தா⁴யாஹ, க³ணனானிஸ்ஸிதோவ ந கம்மட்டா²னனிஸ்ஸிதோ. ஸிகா²ப்பத்தம் நு கோ²தி இத³ம் சிரதரம் க³ணனாய மனஸிகரோந்தஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். ஸோ ஹி ததா² லத்³த⁴ம் அவிக்கே²பமத்தம் நிஸ்ஸாய ஏவம் மஞ்ஞேய்ய. அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு யோ உபட்டா²தி, தம் க³ஹேத்வாதி இத³ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு யஸ்ஸ ஏகோவ பட²மம் உபட்டா²தி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யஸ்ஸ பன உபோ⁴பி உபட்ட²ஹந்தி, தேன உப⁴யம்பி க³ஹேத்வா க³ணேதப்³ப³ம். யோ உபட்டா²தீதி இமினா ச த்³வீஸு நாஸாபுடவாதேஸு யோ பாகடதரோ உபட்டா²தி, ஸோ க³ஹேதப்³போ³தி அயம்பி அத்தோ² தீ³பிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பவத்தமானம் பவத்தமானந்தி ஆமேடி³தவசனேன நிரந்தரம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உபலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவந்தி வுத்தப்பகாரேன உபலக்கே²த்வாவாதி அத்தோ². பட²மம் ஏகேகஸ்மிம் உபட்டி²தேபி உபலக்கே²த்வாவ க³ணேந்தஸ்ஸ கமேன உபோ⁴பி பாகடா ஹோந்தீதி ஆஹ – ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா பாகடா ஹோந்தீ’’தி. தேன ‘‘உபலக்கே²த்வாவ க³ணேதப்³ப³’’ந்தி இமஸ்ஸ ‘‘தஸ்ஸேவம் க³ணயதோ…பே… பாகடா ஹோந்தீ’’தி இத³ம் காரணவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² பாகடா ஹோந்தீதி க³ணனாவஸேன ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பாபா⁴வதோ விபூ⁴தா ஹோந்தி.

பலிகா⁴ய பரிவத்தனகம் யத்த² நிக்கி²பந்தி, ஸோ பலிக⁴த்த²ம்போ⁴. தியாமரத்திந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். புரிமனயேனாதி ஸீக⁴க³ணனாய, கோ³பாலகக³ணனாயாதி அத்தோ². ஏகோ த்³வே தீணி சத்தாரி பஞ்சாதி க³ணனாவிதி⁴த³ஸ்ஸனம். தஸ்மா அட்டா²திஆதீ³ஸுபி ஏகதோ பட்டா²யேவ பச்சேகம் அட்டா²தீ³னி பாபேதப்³பா³னி. ‘‘ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ணேதப்³ப³மேவா’’தி வத்வா தத்த² காரணம் நித³ஸ்ஸனஞ்ச த³ஸ்ஸேதி ‘‘க³ணனாபடிப³த்³தே⁴ ஹீ’’திஆதி³னா. தத்த² அரீயதி தேன நாவாதி அரித்தம், பாஜனத³ண்டோ³. அரித்தேன உபத்த²ம்ப⁴னம் அரித்துபத்த²ம்ப⁴னம், தஸ்ஸ வஸேன.

நிப்பரியாயதோ நிரந்தரப்பவத்தி நாம ட²பனாயமேவாதி ஆஹ ‘‘நிரந்தரப்பவத்தம் வியா’’தி. அந்தோ பவிஸந்தம் மனஸிகரோந்தோ அந்தோ சித்தம் பவேஸேதி நாம. ப³ஹி சித்தனீஹரணேபி ஏஸேவ நயோ. வாதப்³பா⁴ஹதந்தி அப்³ப⁴ந்தரக³தவாதம் ப³ஹுலம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸ வாதேன தம் டா²னம் அப்³பா⁴ஹதம் விய மேதே³ன பூரிதம் விய ச ஹோதி, ததா² உபட்டா²தி. நீஹரதோதி பு²ட்டோ²காஸம் முஞ்சித்வா நீஹரதோ. ததா² பன நீஹரதோ வாதஸ்ஸ க³திஸமன்வேஸனமுகே²ன நானாரம்மணேஸு சித்தம் விதா⁴வதீதி ஆஹ ‘‘புது²த்தாரம்மணே சித்தம் விக்கி²பதீ’’தி.

ஏதந்தி ஏதம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸஜாதம். அனுக³மனந்தி பவத்தபவத்தானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஆரம்மணகரணவஸேன ஸதியா அனு அனு பவத்தனம் அனுக³ச்ச²னம். தேனேவாஹ – ‘‘தஞ்ச கோ² ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானுக³மனவஸேனா’’தி. நாபி⁴ ஆதி³ தத்த² பட²மம் உப்பஜ்ஜனதோ. பட²முப்பத்திவஸேன ஹி இத⁴ ஆதி³சிந்தா, ந உப்பத்திமத்தவஸேன. ததா² ஹி தே நாபி⁴தோ பட்டா²ய யாவ நாஸிகக்³கா³ ஸப்³ப³த்த² உப்பஜ்ஜந்தேவ. யத்த² யத்த² ச உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² தத்தே²வ பி⁴ஜ்ஜந்தி த⁴ம்மானம் க³மனாபா⁴வதோ. யதா²பச்சயம் பன தே³ஸந்தரப்பத்தியம் க³திஸமஞ்ஞா. ஹத³யம் மஜ்ஜ²ந்தி ஹத³யஸமீபம் தஸ்ஸ உபரிபா⁴கோ³ மஜ்ஜ²ம். நாஸிகக்³க³ம் பரியோஸானந்தி நாஸிகட்டா²னம் தஸ்ஸ பரியோஸானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸமஞ்ஞாய தத³வதி⁴பா⁴வதோ. ததா² ஹேதே சித்தஸமுட்டா²னா வுத்தா, ந ச ப³ஹித்³தா⁴ சித்தஸமுட்டா²னானம் ஸம்ப⁴வோ அத்தி². தேனாஹ ‘‘அப்³ப⁴ந்தரபவிஸனவாதஸ்ஸ நாஸிகக்³க³ம் ஆதீ³’’தி. பவிஸனனிக்க²மனபரியாயோ பன தம்ஸதி³ஸவஸேனேவ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. விக்கே²பக³தந்தி விக்கே²பம் உபக³தம், விக்கி²த்தம் அஸமாஹிதந்தி அத்தோ². ஸாரத்³தா⁴யாதி ஸத³ரத²பா⁴வாய. இஞ்ஜனாயாதி கம்மட்டா²னமனஸிகாரஸ்ஸ சலனாய. விக்கே²பக³தேன சித்தேனாதி ஹேதும்ஹி கரணவசனம், இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே வா. ஸாரத்³தா⁴தி ஸத³ரதா². இஞ்ஜிதாதி இஞ்ஜனகா சலனகா, ததா² ப²ந்தி³தா.

ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானவஸேனாதிஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானுக³மனவஸேன ந மனஸி காதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அனுப³ந்த⁴னாய மனஸிகரோந்தேன பு²ஸனாவஸேன ட²பனாவஸேன ச மனஸி காதப்³ப³’’ந்தி யேன அதி⁴ப்பாயேன வுத்தம், தம் விவரிதும் ‘‘க³ணனானுப³ந்த⁴னாவஸேன வியா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² விஸும் மனஸிகாரோ நத்தீ²தி க³ணனாய அனுப³ந்த⁴னாய ச வினா யதா²க்கமம் கேவலம் பு²ஸனாவஸேன ட²பனாவஸேன ச கம்மட்டா²னமனஸிகாரோ நத்தி². நனு பு²ஸனாய வினா ட²பனாய விய பு²ஸனாய வினா க³ணனாயபி மனஸிகாரோ நத்தி²யேவாதி? யதி³பி நத்தி², க³ணனா பன யதா² கம்மட்டா²னமனஸிகாரஸ்ஸ மூலபா⁴வதோ பதா⁴னபா⁴வேன க³ஹேதப்³பா³, ஏவம் அனுப³ந்த⁴னா ட²பனாய தாய வினா ட²பனாய அஸம்ப⁴வதோ. தஸ்மா ஸதிபி பு²ஸனாய நானந்தரிகபா⁴வே க³ணனானுப³ந்த⁴னா ஏவ மூலபா⁴வதோ பதா⁴னபா⁴வேன க³ஹேத்வா இதராஸம் தத³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘க³ணனானுப³ந்த⁴னாவஸேன விய ஹி பு²ஸனாட²பனாவஸேன விஸும் மனஸிகாரோ நத்தீ²’’தி. யதி³ ஏவம் தா கஸ்மா உத்³தே³ஸே விஸும் க³ஹிதாதி ஆஹ ‘‘பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னேயேவா’’திஆதி³. தத்த² பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னேயேவ க³ணேந்தோதி இமினா க³ணனாய பு²ஸனா அங்க³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ – ‘‘க³ணனாய ச பு²ஸனாய ச மனஸி கரோதீ’’தி. தத்தே²வாதி பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னேயேவ. தேதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே. ஸதியா அனுப³ந்த⁴ந்தோதி க³ணனாவிதி⁴ம் அனுக³ந்த்வா ஸதியா நிப³ந்த⁴ந்தோ, பு²ட்டோ²காஸேயேவ தே நிரந்தரம் உபதா⁴ரேந்தோதி அத்தோ². அப்பனாவஸேன சித்தம் ட²பேந்தோதி யதா² அப்பனா ஹோதி, ஏவம் யதா²உபட்டி²தே நிமித்தே சித்தம் ட²பேந்தோ ஸமாத³ஹந்தோ. அனுப³ந்த⁴னாய சாதிஆதீ³ஸு அனுப³ந்த⁴னாய ச பு²ஸனாய ச ட²பனாய ச மனஸி கரோதீதி வுச்சதீதி யோஜனா. ஸ்வாயமத்தோ²தி ய்வாயம் ‘‘பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னேயேவ க³ணேந்தோ தத்தே²வ க³ணனம் படிஸம்ஹரித்வா தே ஸதியா அனுப³ந்த⁴ந்தோ’’தி வுத்தோ, ஸோ அயமத்தோ². யா அச்சந்தாய ந மினோதி ந வினிச்சி²னதி, ஸா மானஸ்ஸ ஸமீபேதி உபமா யதா² கோ³ணோ விய க³வயோதி.

பங்கு³ளோதி பீட²ஸப்பீ. தோ³லாதி பேங்கோ²லோ. கீளதந்தி கீளந்தானம். மாதாபுத்தானந்தி அத்தனோ ப⁴ரியாய புத்தஸ்ஸ ச. உபோ⁴ கோடியோதி ஆக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ புரிமகோடிம், க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பச்சி²மகோடிந்தி த்³வேபி கோடியோ. மஜ்ஜ²ஞ்சாதி தோ³லாப²லகஸ்ஸேவ மஜ்ஜ²ம். உபனிப³ந்த⁴னத்த²ம்போ⁴ வியாதி உபனிப³ந்த⁴னத்த²ம்போ⁴, நாஸிகக்³க³ம் முக²னிமித்தம் வா, தஸ்ஸ மூலே ஸமீபே ட²த்வா. கத²ம் ட²த்வா? ஸதியா வஸேன. ஸதிஞ்ஹி தத்த² ஸூபட்டி²தம் கரோந்தோ யோகா³வசரோ தத்த² டி²தோ நாம ஹோதி அவயவத⁴ம்மேன ஸமுதா³யஸ்ஸ அபதி³ஸிதப்³ப³தோ. நிமித்தேதி நாஸிகக்³கா³தி³னிமித்தே. ஸதியா நிஸின்னோதி ஸதிவஸேன நிஸீத³ந்தோ. ‘‘ஸதிஞ்ஹி தத்தா²’’திஆதி³னா டா²னே விய வத்தப்³ப³ம். தத்தா²தி பு²ட்ட²ட்டா²னே. தேதி நக³ரஸ்ஸ அந்தோ ப³ஹி ச க³தா மனுஸ்ஸா தேஸம் ஸங்க³ஹா ச ஹத்த²க³தா. ஆதி³தோ பபு⁴தீதி உபமேய்யத்த²த³ஸ்ஸனதோ பட்டா²ய.

கா³தா²யம் நிமித்தந்தி உபனிப³ந்த⁴னனிமித்தம். அனாரம்மணமேகசித்தஸ்ஸாதி ஏகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ந ஆரம்மணம், ஆரம்மணம் ந ஹோந்தீதி அத்தோ². அஜானதோ ச தயோ த⁴ம்மேதி நிமித்தம் அஸ்ஸாஸோ பஸ்ஸாஸோதி இமே நிமித்தாத³யோ தயோ த⁴ம்மே ஆரம்மணகரணவஸேன அவிந்த³ந்தஸ்ஸ. ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகே. பா⁴வனாதி ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனா. நுபலப்³ப⁴தீதி ந உபலப்³ப⁴தி ந ஸிஜ்ஜ²தீதி அயம் சோத³னாகா³தா²ய அத்தோ². து³தியா பன பரிஹாரகா³தா² ஸுவிஞ்ஞேய்யாவ.

கத²ந்தி தாஸம் சோத³னாபரிஹாரகா³தா²னம் அத்த²ம் விவரிதும் கதே²துகம்யதாபுச்சா². இமே தயோ த⁴ம்மாதிஆதீ³ஸு பத³யோஜனாய ஸத்³தி⁴ம் அயமத்த²னித்³தே³ஸோ – இமே நிமித்தாத³யோ தயோ த⁴ம்மா ஏகசித்தஸ்ஸ கத²ம் ஆரம்மணம் ந ஹோந்தி, அஸதிபி ஆரம்மணபா⁴வே ந சிமே ந ச இமே தயோ த⁴ம்மா அவிதி³தா ஹோந்தி, கத²ஞ்ச ந ஹோந்தி அவிதி³தா, தேஸஞ்ஹி அவிதி³தத்தே சித்தஞ்ச கத²ம் விக்கே²பம் ந க³ச்ச²தி, பதா⁴னஞ்ச பா⁴வனாய நிப்பா²த³கம் வீரியஞ்ச கத²ம் பஞ்ஞாயதி, நீவரணானம் விக்க²ம்ப⁴கம் ஸம்மதே³வ ஸமாதா⁴னாவஹம் பா⁴வனானுயோக³ஸங்கா²தம் பயோக³ஞ்ச யோகீ³ கத²ம் ஸாதே⁴தி, உபரூபரி லோகியலோகுத்தரஞ்ச விஸேஸம் கத²மதி⁴க³ச்ச²தீதி.

இதா³னி தமத்த²ம் ககசோபமாய ஸாதே⁴தும் ‘‘ஸேய்யதா²பீ’’திஆதி³ வுத்தம். பூ⁴மிபா⁴க³ஸ்ஸ விஸமதாய சஞ்சலே ருக்கே² சே²த³னகிரியா ந ஸுகரா ஸியா, ததா² ச ஸதி ககசத³ந்தக³தி து³விஞ்ஞேய்யாதி ஆஹ – ‘‘ஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³’’தி. ககசேனாதி கு²த்³த³கேன க²ரபத்தேன. தேனாஹ ‘‘புரிஸோ’’தி. பு²ட்ட²ககசத³ந்தானந்தி பு²ட்ட²பு²ட்ட²ககசத³ந்தானம் வஸேன. தேன ககசத³ந்தேஹி பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னேயேவ புரிஸஸ்ஸ ஸதியா உபட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ – ‘‘ந ஆக³தே வா க³தே வா ககசத³ந்தே மனஸி கரோதீ’’தி.

ககசஸ்ஸ ஆகட்³ட⁴னகாலே புரிஸாபி⁴முக²ம் பவத்தா ஆக³தா, பேல்லனகாலே ததோ விக³தா க³தாதி வுத்தா, ந ச ஆக³தா வா க³தா வா ககசத³ந்தா அவிதி³தா ஹோந்தி ஸப்³ப³த்த² ஸதியா உபட்டி²தத்தா சி²ந்தி³தப்³ப³ட்டா²னம் அபு²ஸித்வா க³ச்ச²ந்தானம் ஆக³ச்ச²ந்தானஞ்ச ககசத³ந்தானம் அபா⁴வதோ. பதா⁴னந்தி ருக்க²ஸ்ஸ சே²த³னவீரியம். பயோக³ந்தி தஸ்ஸேவ சே²த³னகிரியம். உபமாயம் ‘‘விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி பத³ம் பாளியம் நத்தி², யோஜேத்வா பன த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். தேனேவ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.227) உபமாயம்பி ‘‘விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி பத³ம் யோஜேத்வாவ வுத்தம். தம்ஸம்வண்ணனாயஞ்ச ‘‘விஸேஸந்தி அனேகபா⁴வாபாத³னம், தேன ச ஸாதே⁴தப்³ப³ம் பயோஜனவிஸேஸ’’ந்தி அத்தோ² வுத்தோ.

யதா² ருக்கோ²திஆதி³ உபமாஸம்ஸந்த³னம். உபனிப³ந்த⁴தி ஆரம்மணே சித்தம் ஏதாயாதி ஸதி உபனிப³ந்த⁴னா நாம, தஸ்ஸா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸல்லக்க²ணஸ்ஸ நிமித்தந்தி உபனிப³ந்த⁴னானிமித்தம், நாஸிகக்³க³ம் முக²னிமித்தம் வா. ஏவமேவந்தி யதா² ஸோ புரிஸோ ககசேன ருக்க²ம் சி²ந்த³ந்தோ ஆக³தக³தே ககசத³ந்தே அமனஸிகரோந்தோபி பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னேயேவ ஸதியா உபட்ட²பனேன ஆக³தக³தே ககசத³ந்தே ஜானாதி, ஸுத்தபத³ஞ்ச அவிரஜ்ஜ²ந்தோ அத்த²கிச்சம் ஸாதே⁴தி, ஏவமேவம். நாஸிகக்³கே³ முக²னிமித்தேதி தீ³க⁴னாஸிகோ நாஸிகக்³கே³, இதரோ முக²ம் அஸனம் நிமீயதி சா²தீ³யதி ஏதேனாதி முக²னிமித்தந்தி லத்³த⁴னாமே உத்தரோட்டே².

இத³ம் பதா⁴னந்தி யேன வீரியாரம்பே⁴ன ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ யோகி³னோ காயோபி சித்தம்பி கம்மனியம் பா⁴வனாகம்மக்க²மம் பா⁴வனாகம்மயோக்³க³ம் ஹோதி, இத³ம் வீரியம் பதா⁴னந்தி ப²லேன ஹேதும் த³ஸ்ஸேதி. உபக்கிலேஸா பஹீயந்தீதி சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸபூ⁴தானி நீவரணானி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீயந்தி. விதக்கா வூபஸம்மந்தீதி ததோ ஏவ காமவிதக்காத³யோ மிச்சா²விதக்கா உபஸமம் க³ச்ச²ந்தி, நீவரணப்பஹானேன வா பட²மஜ்ஜா²னாதி⁴க³மம் த³ஸ்ஸேத்வா விதக்கவூபஸமாபதே³ஸேன து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னமதி⁴க³மமாஹ. அயம் பயோகோ³தி அயம் ஜா²னாதி⁴க³மஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தோ கம்மட்டா²னானுயோகோ³ பயோகோ³. ஸம்யோஜனா பஹீயந்தீதி த³ஸபி ஸம்யோஜனானி மக்³க³ப்படிபாடியா ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹீயந்தி. அனுஸயா ப்³யந்தீ ஹோந்தீதி ததா² ஸத்தபி அனுஸயா அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னேன ப⁴ங்க³மத்தஸ்ஸபி அனவஸேஸதோ விக³தந்தா ஹோந்தி. ஏத்த² ச ஸம்யோஜனப்பஹானம் நாம அனுஸயனிரோதே⁴னேவ ஹோதி, பஹீனேஸு ச ஸம்யோஜனேஸு அனுஸயானம் லேஸோபி ந ப⁴விஸ்ஸதீதி ச த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸம்யோஜனா பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீ ஹோந்தீ’’தி வுத்தம். அயம் விஸேஸோதி இமம் ஸமாதி⁴ம் நிஸ்ஸாய அனுக்கமேன லப்³ப⁴மானோ அயம் ஸம்யோஜனப்பஹானாதி³கோ இமஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ விஸேஸோதி அத்தோ².

யஸ்ஸாதி யேன. அனுபுப்³ப³ந்தி அனுக்கமேன. பரிசிதாதி பரிசிண்ணா. அயஞ்ஹேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – ஆனாபானஸ்ஸதி யதா² பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா தே³ஸிதா, ததா² யேன தீ³க⁴ரஸ்ஸபஜஆனனாதி³விதி⁴னா அனுபுப்³ப³ம் பரிசிதா ஸுட்டு² பா⁴விதா, ததோ ஏவ பரிபுண்ணா ஸோளஸன்னம் வத்தூ²னம் பாரிபூரியா ஸப்³ப³ஸோ புண்ணா, ஸோ பி⁴க்கு² இமம் அத்தனோ க²ந்தா⁴தி³லோகம் பஞ்ஞோபா⁴ஸேன பபா⁴ஸேதி. யதா² கிம்? அப்³பா⁴ முத்தோவ சந்தி³மா அப்³பா⁴தி³உபக்கிலேஸவிமுத்தோ சந்தி³மா தாரகராஜா வியாதி. ‘‘அப்³பா⁴ முத்தோவ சந்தி³மா’’தி ஹி பத³ஸ்ஸ நித்³தே³ஸே மஹிகாதீ³னம்பி வுத்தத்தா ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³த³லோபோ கதோதி வேதி³தப்³போ³.

இதா⁴தி ககசூபமாய. அஸ்ஸாதி யோகி³னோ. இதா⁴தி வா இமஸ்மிம் டா²னே. அஸ்ஸாதி உபமாபூ⁴தஸ்ஸ ககசஸ்ஸ. ஆக³தக³தவஸேன யதா² தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ அமனஸிகாரோ, ஏவம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஆக³தக³தவஸேன அமனஸிகாரமத்தமேவ ஆனயனப்பயோஜனம். ந சிரேனேவாதி இத³ம் கதாதி⁴காரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். நிமித்தந்தி படிபா⁴க³னிமித்தம். அவஸேஸஜ்ஜா²னங்க³படிமண்டி³தாதி விதக்காதி³அவஸேஸஜ்ஜா²னங்க³படிமண்டி³தாதி வத³ந்தி, விசாராதீ³தி பன வத்தப்³ப³ம் நிப்பரியாயேன விதக்கஸ்ஸ அப்பனாபா⁴வதோ. ஸோ ஹி பாளியம் ‘‘அப்பனா ப்³யப்பனா’’தி நித்³தி³ட்டோ², தம்ஸம்பயோக³தோ வா யஸ்மா ஜா²னம் அப்பனாதி அட்ட²கதா²வோஹாரோ, ஜா²னங்கே³ஸு ச ஸமாதி⁴ பதா⁴னம், தஸ்மா தம் அப்பனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அவஸேஸஜ்ஜா²னங்க³படிமண்டி³தா அப்பனாஸங்கா²தா ட²பனா ச ஸம்பஜ்ஜதீ’’தி ஆஹ. கஸ்ஸசி பன க³ணனாவஸேனேவ மனஸிகாரகாலதோ பபு⁴தீதி ஏத்த² ‘‘அனுக்கமதோ…பே… பத்தம் விய ஹோதீ’’தி ஏத்தகோவ க³ந்தோ² பரிஹீனோ, புராணபோத்த²கேஸு பன கத்த²சி ஸோ க³ந்தோ² லிகி²தோயேவ திட்ட²தி.

ஸாரத்³த⁴காயஸ்ஸ கஸ்ஸசி புக்³க³லஸ்ஸ. ஓனமதி வத்தி²காதி³பலம்ப³னேன. விகூஜதீதி ஸத்³த³ம் கரோதி. வலிம் க³ண்ஹாதீதி. தத்த² தத்த² வலினம் ஹோதி. கஸ்மா? யஸ்மா ஸாரத்³த⁴காயோ க³ருகோ ஹோதீதி. காயத³ரத²வூபஸமேன ஸத்³தி⁴ம் ஸிஜ்ஜ²மானோ ஓளாரிகஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிரோதோ⁴ ப்³யதிரேகமுகே²ன தஸ்ஸ ஸாத⁴னம் விய வுத்தோ. ஓளாரிகஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிரோத⁴வஸேனாதி அன்வயவஸேன தத³த்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴னம். காயத³ரதே² வூபஸந்தேதி சித்தஜரூபானம் லஹுமுது³கம்மஞ்ஞபா⁴வேன யோ ஸேஸதிஸந்ததிரூபானம்பி லஹுஆதி³பா⁴வோ, ஸோ இத⁴ காயஸ்ஸ லஹுபா⁴வோதி அதி⁴ப்பேதோ. ஸ்வாயம் யஸ்மா சித்தஸ்ஸ லஹுஆதி³பா⁴வேன வினா நத்தி², தஸ்மா வுத்தம் ‘‘காயோபி சித்தம்பி லஹுகம் ஹோதீ’’தி.

ஓளாரிகே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே நிருத்³தே⁴திஆதி³ ஹேட்டா² வுத்தனயம்ஹி விசேதப்³பா³காரப்பத்தஸ்ஸ காயஸங்கா²ரஸ்ஸ விசயனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ஆனீதம்.

உபரூபரி விபூ⁴தானீதி பா⁴வனாப³லேன உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் பாகடானி ஹோந்தி. தே³ஸதோதி பகதியா பு²ஸனதே³ஸதோ, புப்³பே³ அத்தனோ பு²ஸனவஸேன உபதா⁴ரிதட்டா²னதோ.

‘‘கத்த² நத்தீ²’’தி டா²னவஸேன ‘‘கஸ்ஸ நத்தீ²’’தி புக்³க³லவஸேன ச வீமம்ஸியமானமத்த²ம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா விபா⁴வேதும் ‘‘அந்தோமாதுகுச்சி²ய’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘யதா² உத³கே நிமுக்³க³ஸ்ஸ நிருத்³தோ⁴காஸதாய அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ந பவத்தந்தி, ஏவம் அந்தோமாதுகுச்சி²யம். யதா² மதானம் ஸமுட்டா²பகசித்தாபா⁴வதோ, ஏவம் அஸஞ்ஞீபூ⁴தானம் முச்சா²பரேதானம் அஸஞ்ஞீஸு வா ஜாதானம், ததா² நிரோத⁴ஸமாபன்னான’’ந்தி ஆசரியத⁴ம்மபாலத்தே²ரேன வுத்தம். மஹாக³ண்டி²பதே³ பன ‘‘முச்சா²பரேதானம் சித்தப்பவத்தியா து³ப்³ப³லபா⁴வதோ’’தி காரணம் வுத்தம். சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபன்னானம் த⁴ம்மதாவஸேனேவ நேஸம் அனுப்பஜ்ஜனம், ததா² ரூபாரூபப⁴வஸமங்கீ³னம். கேசி பன ‘‘அனுபுப்³ப³தோ ஸுகு²மபா⁴வப்பத்தியா சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபன்னஸ்ஸ, ரூபப⁴வே ரூபானம் ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ச ஸுகு²மபா⁴வதோ ரூபப⁴வஸமங்கீ³னம் நத்தீ²’’தி காரணம் வத³ந்தி. அத்தி²யேவ தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா பாரிஸேஸதோதி அதி⁴ப்பாயோ யதா²வுத்தஸத்தட்டா²னவினிமுத்தஸ்ஸ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் அனுப்பஜ்ஜனட்டா²னஸ்ஸ அபா⁴வதோ. பகதிபு²ட்ட²வஸேனாதி பகதியா பு²ஸனட்டா²னவஸேன. நிமித்தம் ட²பேதப்³ப³ந்தி ஸதியா தத்த² ஸுக²ப்பவத்தனத்த²ம் தி²ரதரம் ஸஞ்ஞாணம் பவத்தேதப்³ப³ம். தி²ரஸஞ்ஞாபத³ட்டா²னா ஹி ஸதி. இமமேவாதி இமம் ஏவ அனுபட்ட²ஹந்தஸ்ஸ காயஸங்கா²ரஸ்ஸ கண்டகுட்டா²பனஞாயேன உபட்டா²பனவிதி⁴மேவ. அத்த²வஸந்தி ஹேதும். அத்தோ² ஹி ப²லம். ஸோ யஸ்ஸ வஸேன பவத்ததி, ஸோ அத்த²வஸோதி. முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸாதி வினட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ. அஸம்பஜானஸ்ஸாதி ஸம்பஜஞ்ஞவிரஹிதஸ்ஸ, பா⁴வேந்தஸ்ஸ அனுக்கமேன அனுபட்ட²ஹந்தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே வீமம்ஸித்வா ‘‘இமே தே’’தி உபதா⁴ரேதும் ஸம்மதே³வ ஜானிதுஞ்ச ஸமத்தா²ஹி ஸதிபஞ்ஞாஹி விரஹிதஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. இதோ அஞ்ஞம் கம்மட்டா²னம். க³ருகந்தி பா⁴ரியம். ஸா சஸ்ஸ க³ருகதா பா⁴வனாய ஸுது³க்கரபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘க³ருகபா⁴வன’’ந்தி.

உபரூபரி ஸந்தஸுகு²மபா⁴வாபத்திதோ ‘‘ப³லவதீ ஸுவிஸதா³ ஸூரா ச ஸதி பஞ்ஞா ச இச்சி²தப்³பா³’’தி வத்வா ஸுகு²மஸ்ஸ நாம அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴னேனபி ஸுகு²மேனேவ ப⁴விதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். இதா³னி அனுபட்ட²ஹந்தானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் பரியேஸனுபாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தாஹி ச பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அனுபத³ந்தி பதா³னுபத³ம். சரித்வாதி கோ³சரம் க³ஹேத்வா. தஸ்மிம்யேவ டா²னேதி உபனிப³ந்த⁴னனிமித்தஸஞ்ஞிதே டா²னே. யோஜேத்வாதி மனஸிகாரேன யோஜேத்வா. ‘‘ஸதிரஸ்மியா ப³ந்தி⁴த்வா’’தி வா வுத்தமேவத்த²மாஹ ‘‘தஸ்மிம்யேவ டா²னே யோஜேத்வா’’தி. ந ஹி உபமேய்யே ப³ந்த⁴னயோஜனட்டா²னானி விஸும் லப்³ப⁴ந்தி. நிமித்தந்தி உக்³க³ஹனிமித்தம் படிபா⁴க³னிமித்தம் வா. உப⁴யம்பி ஹி இத⁴ ஏகஜ்ஜ²ம் வுத்தம். ததா² ஹி தூலபிசுஆதி³ உபமத்தயம் உக்³க³ஹே யுஜ்ஜதி, ஸேஸம் உப⁴யத்த². ஏகச்சேதி ஏகே ஆசரியா.