1. பட²மபாராஜிகம்

ஸுதி³ன்னபா⁴ணவாரவண்ணனா

24. அனுபத³வண்ணனந்தி பத³ம் பத³ம் படிவண்ணனம், பதா³னுக்கமேன வண்ணனம் வா. ப⁴ண்ட³ப்பயோஜனஉத்³தா⁴ரஸாரணாதி³னா கிச்சேனாதி ஏத்த² விக்காயிகப⁴ண்ட³ஸ்ஸ விக்கிணனம் ப⁴ண்ட³ப்பயோஜனம், தா³தும் ஸங்கேதிதே தி³வஸே க³ந்த்வா க³ஹணம் உத்³தா⁴ரோ, ‘‘அஸுகஸ்மிம் தி³வஸே தா³தப்³ப³’’ந்தி ஸதுப்பாத³னம் ஸாரணம். சதுப்³பி³தா⁴யாதி க²த்தியப்³ராஹ்மணக³ஹபதிஸமணானம் வஸேன சதுப்³பி³தா⁴ய, பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீஉபாஸகஉபாஸிகானம் வஸேன வா. தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸீதி ஹேதுஅத்தோ² அயம் தி³ஸ்வான-ஸத்³தோ³ அஸமானகத்துகோ யதா² ‘‘க⁴தம் பிவித்வா ப³லம் ஹோதி, ஸீஹம் தி³ஸ்வா ப⁴யம் ஹோதீ’’தி. த³ஸ்ஸனகாரணா ஹி ஏவம் பரிவிதக்கனம் அஹோஸி. கிஞ்சாபி ஏத்த² ‘‘ப⁴ப்³ப³குலபுத்தஸ்ஸா’’தி வுத்தம், ததா²பி உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னஸ்ஸபி அஜாதஸத்துனோ விய அந்தராயோ ப⁴விஸ்ஸதீதி இமஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸபி கதபாபகம்மமூலவிப்படிஸாரவஸேன அதி⁴க³மந்தராயோ அஹோஸீதி வத³ந்தி.

கிம் பன யேஸம் மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ அத்தி², பு³த்³தா⁴னம் ஸம்முகீ²பா⁴வேபி தேஸம் அந்தராயோ ஹோதீதி? ஆம ஹோதி, ந பன பு³த்³தே⁴ படிச்ச. பு³த்³தா⁴ ஹி பரேஸம் மக்³க³ப²லாதி⁴க³மாய உஸ்ஸாஹஜாதா தத்த² நிரந்தரம் யுத்தபயுத்தா ஏவ ஹோந்தி, தஸ்மா தே படிச்ச தேஸம் அந்தராயோ ந ஹோதி, அத² கோ² கிரியாபரிஹானியா வா பாபமித்ததாய வா ஹோதி, கிரியாபரிஹானி ச தே³ஸகஸ்ஸ தஸ்ஸேவ வா புக்³க³லஸ்ஸ தஜ்ஜபயோகா³பா⁴வதோ வேதி³தப்³பா³, தே³ஸகவஸேன பனேத்த² பரிஹானி ஸாவகானம் வஸேனேவ வேதி³தப்³பா³, ந பு³த்³தா⁴னம் வஸேன. ததா² ஹி ஸசே த⁴ம்மஸேனாபதி த⁴னஞ்ஜானியஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஆஸயம் ஞத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸயிஸ்ஸ, ப்³ராஹ்மணோ ஸோதாபன்னோ அப⁴விஸ்ஸ. ஏவம் தாவ தே³ஸகஸ்ஸ வஸேன கிரியாபரிஹானியா அந்தராயோ ஹோதி. ஸசே பேஸ்ஸோ ஹத்தா²ரோஹபுத்தோ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² த⁴ம்மம் ஸுணந்தோ முஹுத்தம் நிஸீதே³ய்ய, யாவ தஸ்ஸ ப⁴க³வா அத்தந்தபாதி³கே சத்தாரோ புக்³க³லே வித்தா²ரேன விப⁴ஜித்வா தே³ஸேதி, ஸோதாபத்திப²லேன ஸம்யுத்தோ அப⁴விஸ்ஸ. ஏவம் புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன கிரியாபரிஹானியா அந்தராயோ ஹோதி நாம. இமஸ்ஸ ஹி உபாஸகஸ்ஸ கிரியாபரிஹானி ஜாதா அபரினிட்டி²தாய தே³ஸனாய உட்ட²ஹித்வா பக்கந்தத்தா. ஸசே அஜாதஸத்து தே³வத³த்தஸ்ஸ வசனம் க³ஹேத்வா பிதுகா⁴தகம்மம் நாகரிஸ்ஸ, ஸாமஞ்ஞப²லஸுத்தகதி²ததி³வஸே ஸோதாபன்னோ அப⁴விஸ்ஸ, தஸ்ஸ வசனம் க³ஹேத்வா பிதுகா⁴தகம்மஸ்ஸ கதத்தா பன நாஹோஸி. ஏவம் பாபமித்ததாய அந்தராயோ ஹோதி. ஸுதி³ன்னஸ்ஸபி பாபமித்தவஸேன அந்தராயோ அஹோஸீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதி³ ஹி தேன மாதாபிதூனம் வசனம் க³ஹேத்வா புராணது³தியிகாய மேது²னத⁴ம்மோ படிஸேவிதோ நாப⁴விஸ்ஸ, ந தம்மூலவிப்படிஸாரவஸேன அதி⁴க³மந்தராயோ அப⁴விஸ்ஸ.

யன்னூனாதி பரிவிதக்கனத்தே² நிபாதோதி ஆஹ ‘‘பரிவிதக்கத³ஸ்ஸனமேத’’ந்தி. ‘‘த⁴ம்மம் ஸுணேய்ய’’ந்தி கிரியாபதே³ன வுச்சமானோ ஏவ ஹி அத்தோ² ‘‘யன்னூனா’’தி நிபாதபதே³ன ஜோதீயதி. அஹம் யன்னூன த⁴ம்மம் ஸுணேய்யந்தி யோஜனா. யன்னூனாதி ச யதி³ பனாதி அத்தோ². யதி³ பனாதி இத³ம்பி ஹி தேன ஸமானத்த²மேவ. யம் த⁴ம்மம் ஸுணாதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உளாருளாரஜனாதி க²த்தியமஹாஸாலாதி³உளாருளாரஜனாகிண்ணா. ஸசே அயம்பி பட²மம் ஆக³ச்சே²ய்ய, ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா நிஸீதி³தும் அரஹரூபோதி ஆஹ ‘‘பச்சா² ஆக³தேனா’’தி. ஸிக்க²த்தயூபஸம்ஹிதந்தி அதி⁴ஸீலஅதி⁴சித்தஅதி⁴பஞ்ஞாஸங்கா²தஸிக்க²த்தயயுத்தம். தோ²கம் த⁴ம்மகத²ம் ஸுத்வா அஹோஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இதா⁴பி ஸுத்வா-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ²தி த³ட்ட²ப்³போ³, ஸவனகாரணா ஏதத³ஹோஸீதி வுத்தம் ஹோதி. யதி³ ஏவம் அத² கஸ்மா ‘‘ஏகமந்தம் நிஸின்னஸ்ஸ…பே… ஏதத³ஹோஸீ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘தம் பனஸ்ஸ யஸ்மா’’திஆதி³. தத்த² தந்தி பரிவிதக்கனம்.

ஸங்கே²பகதா²தி விஸும் விஸும் பது³த்³தா⁴ரம் அகத்வா ஸமாஸதோ அத்த²வண்ணனா. யேன யேன ஆகாரேனாதி யேன யேன பகாரேன. தேன தேன மே உபபரிக்க²தோதி ‘‘காமா நாமேதே அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா அட்டி²கங்கலூபமா’’தி (ம. நி. 1.234; 2.42; பாசி. 417; மஹானி. 3; சூளனி. க²க்³க³விஸாணஸுத்தனித்³தே³ஸ 147) ச ஆதி³னா யேன யேன ஆகாரேன காமேஸு ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம், தப்³பி³பரியாயதோ நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் கு³ணம் பகாஸேந்தம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி அவபு³ஜ்ஜா²மி, தேன தேன பகாரேன உபபரிக்க²தோ வீமம்ஸந்தஸ்ஸ மய்ஹம் ஏவம் ஹோதி ஏவம் உபட்டா²தி. ஸிக்க²த்தயப்³ரஹ்மசரியந்தி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தி³ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹம் ஸேட்ட²சரியம். ஏகம்பி தி³வஸந்தி ஏகதி³வஸமத்தம்பி. அக²ண்ட³ம் கத்வாதி து³க்கடமத்தஸ்ஸபி அனாபஜ்ஜனேன அக²ண்டி³தம் கத்வா, அக²ண்ட³அச்சி²த்³தா³தி³பா⁴வாபாத³னேன வா. அக²ண்ட³லக்க²ணவசனஞ்ஹேதம். சரிமகசித்தந்தி சுதிசித்தம். கிஞ்சிபி ஏகதே³ஸம் அஸேஸேத்வா ஏகந்தேனேவ பரிபூரேதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிபுண்ணம். கிலேஸமலேன அமலீனம் கத்வாதி தண்ஹாஸம்கிலேஸாதி³னா அஸம்கிலிட்ட²ம் கத்வா, சித்துப்பாத³மத்தம்பி ஸம்கிலேஸமலம் அனுப்பாதே³த்வா. அச்சந்தமேவ விஸுத்³த⁴ம் கத்வா பரிஹரிதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம். ததோ ஏவ ஸங்க²ம் விய லிகி²தந்தி ஸங்க²லிகி²தம். தேனாஹ ‘‘லிகி²தஸங்க²ஸதி³ஸ’’ந்தி. பரியோதா³தட்டே²ன நிம்மலபா⁴வேன ஸங்க²ம் விய லிகி²தம் தோ⁴தந்தி ஸங்க²லிகி²தந்தி ஆஹ ‘‘தோ⁴தஸங்க²ஸப்படிபா⁴க³’’ந்தி. ‘‘அஜ்ஜா²வஸதா’’தி பத³ப்பயோகே³ன அகா³ரந்தி பு⁴ம்மத்தே² உபயோக³வசனந்தி ஆஹ ‘‘அகா³ரமஜ்ஜே²’’தி. தா³டி²காபி மஸ்ஸுக்³க³ஹணேனேவ க³ஹேத்வா ‘‘மஸ்ஸு’’த்வேவ வுத்தம், உத்தராத⁴ரமஸ்ஸுந்தி அத்தோ². கஸாயேன ரத்தானீதி காஸாயானீதி ஆஹ ‘‘கஸாயரஸபீததாயா’’தி. பரித³ஹித்வாதி நிவாஸேத்வா சேவ பாருபித்வா ச. அகா³ரஸ்ஸ ஹிதந்தி அகா³ரவாஸோ அகா³ரம் உத்தரபத³லோபேன, தஸ்ஸ வட்³டி⁴ஆவஹம் அகா³ரஸ்ஸ ஹிதம்.

25. ஞாதிஸாலோஹிதாதிஆதீ³ஸு ‘‘அயம் அஜ்ஜ²த்திகோ’’தி ஜானந்தி, ஞாயந்தி வாதி ஞாதீ, லோஹிதேன ஸம்ப³ந்தா⁴தி ஸாலோஹிதா. பிதுபக்கி²கா ஞாதீ, மாதுபக்கி²கா ஸாலோஹிதா. மாதுபக்கி²கா பிதுபக்கி²கா வா ஞாதீ, ஸஸ்ஸுஸஸுரபக்கி²கா ஸாலோஹிதா. மித்தாயந்தீதி மித்தா, மினந்தி வா ஸப்³ப³கு³ய்ஹேஸு அந்தோ பக்கி²பந்தீதி மித்தா. கிச்சகரணீயேஸு ஸஹபா⁴வட்டே²ன அமா ஹோந்தீதி அமச்சா. மமாயதீதி மாதா, பியாயதீதி பிதா. ஸரீரகிச்சலேஸேனாதி உச்சாரபஸ்ஸாவாதி³ஸரீரகிச்சலேஸேன. அனனுஞ்ஞாதம் புத்தம் ந பப்³பா³ஜேதீதி ‘‘மாதாபிதூனம் லோகியமஹாஜனஸ்ஸ ச சித்தஞ்ஞத²த்தம் மா ஹோதூ’’தி ந பப்³பா³ஜேதி. ததோயேவ ச ஸுத்³தோ⁴த³னமஹாராஜஸ்ஸ ததா² வரோ தி³ன்னோ.

26. து⁴ரனிக்கே²பேனாதி ப⁴ண்ட³ப்பயோஜனாதீ³ஸு து⁴ரனிக்கே²பேன. தேனாஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. பியாயிதப்³போ³தி பியோதி ஆஹ ‘‘பீதிஜனனகோ’’தி. மனஸ்ஸ அப்பாயனதோ மனாபோதி ஆஹ ‘‘மனவட்³ட⁴னகோ’’தி. ஸுகே²தி⁴தோ தருணதா³ரககாலே, ததோ பரஞ்ச ஸப்பிகீ²ராதி³ஸாது³ரஸமனுஞ்ஞபோ⁴ஜனாதி³ஆஹாரஸம்பத்தியா ஸுக²பரிஹதோ. அத² வா த³ள்ஹப⁴த்திகதா⁴திஜனாதி³பரிஜனஸம்பத்தியா சேவ பரிச்சே²த³ஸம்பத்தியா ச உளாரபணீதஸுக²பச்சயூபஹாரேஹி ச ஸுகே²தி⁴தோ, அகிச்சே²னேவ து³க்க²பச்சயவினோத³னேன ஸுக²பரிஹதோ. அஜ்ஜ²த்திகங்க³ஸம்பத்தியா வா ஸுகே²தி⁴தோ, பா³ஹிரங்க³ஸம்பத்தியா ஸுக²பரிஹதோ.

கிஞ்சீதி ஏதஸ்ஸ விவரணம் ‘‘அப்பமத்தகம்பி கலபா⁴க³’’ந்தி. யதா³ ஜானாதி-ஸத்³தோ³ போ³த⁴னத்தோ² ந ஹோதி, ததா³ தஸ்ஸ பயோகே³ ‘‘ஸப்பினோ ஜானாதி, மது⁴னோ ஜானாதீ’’திஆதீ³ஸு விய கரணத்தே² ஸாமிவசனம் ஸத்³த³த்த²விதூ³ இச்ச²ந்தீதி ஆஹ ‘‘கிஞ்சி து³க்கே²ன நானுபோ⁴ஸீ’’தி. தேனாஹ ‘‘கரணத்தே² ஸாமிவசனம், அனுப⁴வனத்தே² ச ஜானனா’’தி. ஏத்த² ச கிஞ்சி து³க்கே²ன நானுபோ⁴ஸீதி கேனசி து³க்கே²ன கரணபூ⁴தேன விஸயம் நானுபோ⁴ஸீதி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ‘‘கிஞ்சீ’’தி ஏத்தா²பி ஹி கரணத்தே² ஸாமிவசனஸ்ஸ லோபோ கதோ. தேனேவ ச வக்க²தி ‘‘விகப்பத்³வயேபி புரிமபத³ஸ்ஸ உத்தரபதே³ன ஸமானவிப⁴த்திலோபோ த³ட்ட²ப்³போ³’’தி. யதா³ பன ஜானாதி-ஸத்³தோ³ ஸரணத்தோ² ஹோதி, ததா³ ஸரணத்தா²னம் தா⁴துஸத்³தா³னம் பயோகே³ ‘‘மாது ஸரதி, பிது ஸரதி, பா⁴து ஜானாதீ’’திஆதீ³ஸு விய உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனம் ஸத்³த³ஸத்த²விதூ³ வத³ந்தீதி ஆஹ ‘‘அத² வா கிஞ்சி து³க்க²ம் நஸ்ஸரஸீதி அத்தோ²’’தி, கஸ்ஸசி து³க்க²ஸ்ஸ அனனுபூ⁴தத்தா அத்தனா அனுபூ⁴தம் அப்பமத்தகம்பி து³க்க²ம் பரியேஸமானோபி அபா⁴வதோயேவ நஸ்ஸரஸீதி அத்தோ². விகப்பத்³வயேபீதி அனுப⁴வனஸரணத்த²வஸேன வுத்தே து³தியததியவிகப்பத்³வயே. புரிமபத³ஸ்ஸாதி ‘‘கிஞ்சீ’’தி பத³ஸ்ஸ. உத்தரபதே³னாதி ‘‘து³க்க²ஸ்ஸா’’தி பதே³ன. ஸமானவிப⁴த்திலோபோதி உத்தரபதே³ன ஸமானஸ்ஸ ஸாமிவசனஸ்ஸ லோபோ. ‘‘கஸ்ஸசி து³க்க²ஸ்ஸா’’தி வத்தப்³பே³ விகப்பத்³வயேபி புரிமபதே³ ஸாமிவசனஸ்ஸ லோபம் கத்வா ‘‘கிஞ்சி து³க்க²ஸ்ஸா’’தி நித்³தே³ஸோ கதோ. அனிச்ச²காதி அனிச்ச²ந்தா. ஏவம் ஸந்தேதி நனு மயம் ஸுதி³ன்ன ஸாமாதீ³ஸு கேனசிபி உபாயேன அப்படிஸாத⁴னேன அப்படிகாரேன மரணேனபி தயா அகாமகாபி வினா ப⁴விஸ்ஸாம, ஏவம் ஸதி. யேனாதி யேன காரணேன. கிம் பனாதி ஏத்த² கிந்தி கரணத்தே² பச்சத்தவசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கேன பன காரணேனா’’தி.

28. க³ந்த⁴ப்³ப³னடனாடகாதீ³னீதி ஏத்த² க³ந்த⁴ப்³பா³ நாம கா³யனகா, நடா நாம ரங்க³னடா, நாடகா லங்க⁴னகாத³யோ. பரிசாரேஹீதி ஏத்த² பரிதோ தத்த² தத்த² யதா²ஸகம் விஸயேஸு சாரேஹீதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘இந்த்³ரியானி சாரேஹீ’’திஆதி³. பரிசாரேஹீதி வா ஸுகூ²பகரணேஹி அத்தானம் பரிசாரேஹி அத்தனோ பரிசரணம் காரேஹி. ததா²பூ⁴தோ ச யஸ்மா லளந்தோ கீளந்தோ நாம ஹோதி, தஸ்மா ‘‘லளா’’திஆதி³ வுத்தம். பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தோ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தோ விஸேஸதோ பஞ்ச காமகு³ணா போ⁴கா³ நாமாதி ஆஹ ‘‘போ⁴கே³ பு⁴ஞ்ஜந்தோ’’தி. தா³னப்பதா³னானீதி ஏத்த² நிச்சதா³னம் தா³னம் நாம, உபோஸத²தி³வஸாதீ³ஸு தா³தப்³ப³ம் அதிரேகதா³னம் பதா³னம் நாம. பவேணீரக்க²ணவஸேன வா தீ³யமானம் தா³னம் நாம, அத்தனாவ பட்ட²பேத்வா தீ³யமானம் பதா³னம் நாம. பசுரஜனஸாதா⁴ரணம் வா நாதிஉளாரம் தா³னம் நாம, அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் அதிஉளாரம் பதா³னம் நாம. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸீலாதீ³னி ஸங்க³ண்ஹாதி. நத்தி² ஏதஸ்ஸ வசனப்படிவசனஸங்கா²தோ ஆலாபஸல்லாபோதி நிராலாபஸல்லாபோ.

30. ப³லம் கா³ஹேத்வாதி ஏத்த² ப³லக்³க³ஹணம் நாம காயப³லஸ்ஸ உப்பாத³னமேவாதி ஆஹ ‘‘காயப³லம் ஜனேத்வா’’தி. அஸ்ஸுமுக²ந்தி அஸ்ஸூனி முகே² ஏதஸ்ஸாதி அஸ்ஸுமுகோ², தம் அஸ்ஸுமுக²ம், அஸ்ஸுகிலின்னமுக²ந்தி அத்தோ². கா³மோயேவ கா³மந்தஸேனாஸனம் கா³மபரியாபன்னத்தா கா³மந்தஸேனாஸனஸ்ஸ. அதிரேகலாப⁴படிக்கே²பேனாதி ‘‘பிண்டி³யாலோபபோ⁴ஜனம் நிஸ்ஸாயா’’தி (மஹாவ. 128) ஏவம் வுத்தபி⁴க்கா²ஹாரலாப⁴தோ அதி⁴கலாபோ⁴ ஸங்க⁴ப⁴த்தாதி³அதிரேகலாபோ⁴, தஸ்ஸ படிக்கே²பேனாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘சுத்³த³ஸ ப⁴த்தானி படிக்கி²பித்வா’’தி. ஸங்க⁴ப⁴த்தம் உத்³தே³ஸப⁴த்தம் நிமந்தனப⁴த்தம் ஸலாகப⁴த்தம் பக்கி²கம் உபோஸதி²கம் பாடிபதி³கம் ஆக³ந்துகப⁴த்தம் க³மிகப⁴த்தம் கி³லானப⁴த்தம் கி³லானுபட்டா²கப⁴த்தம் விஹாரப⁴த்தம் து⁴ரப⁴த்தம் வாரப⁴த்தந்தி இமானி சுத்³த³ஸ ப⁴த்தானி. தத்த² ஸகலஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் ஸங்க⁴ப⁴த்தம். கதிபயே பி⁴க்கூ² உத்³தி³ஸித்வா தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் உத்³தே³ஸப⁴த்தம். ஏகஸ்மிம் பக்கே² ஏகதி³வஸம் தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் பக்கி²கம். உபோஸதே² தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் உபோஸதி²கம். பாடிபத³தி³வஸே தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் பாடிபதி³கம். விஹாரம் உத்³தி³ஸ்ஸ தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் விஹாரப⁴த்தம். து⁴ரகே³ஹேயேவ ட²பேத்வா தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் து⁴ரப⁴த்தம். கா³மவாஸீஆதீ³ஹி வாரேன தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் வாரப⁴த்தம்.

அத² ‘‘க³ஹபதிசீவரம் படிக்கி²பித்வா’’தி கஸ்மா வுத்தம். க³ஹணே ஹி ஸதி படிக்கே²போ யுஜ்ஜேய்ய, ந ச பட²மபோ³தி⁴யம் க³ஹபதிசீவரஸ்ஸ படிக்³க³ஹணம் அனுஞ்ஞாதம் பரதோ ஜீவகவத்து²ஸ்மிம் அனுஞ்ஞாதத்தா. தேனேவ வக்க²தி ஜீவகவத்து²ஸ்மிம் (மஹாவ. அட்ட². 337) ‘‘ப⁴க³வதோ ஹி பு³த்³த⁴பா⁴வப்பத்திதோ பட்டா²ய யாவ இத³ம் வத்த²ம், ஏத்த²ந்தரே வீஸதி வஸ்ஸானி ந கோசி க³ஹபதிசீவரம் ஸாதி³யி, ஸப்³பே³ பம்ஸுகூலிகாவ அஹேஸு’’ந்தி. ஸுதி³ன்னோ ச பட²மபோ³தி⁴யம்யேவ பப்³ப³ஜிதோ. தேனேவ வக்க²தி ‘‘ஸுதி³ன்னோ ஹி ப⁴க³வதோ த்³வாத³ஸமே வஸ்ஸே பப்³ப³ஜிதோ, வீஸதிமே வஸ்ஸே ஞாதிகுலம் பிண்டா³ய பவிட்டோ², ஸயம் பப்³ப³ஜ்ஜாய அட்ட²வஸ்ஸிகோ ஹுத்வா’’தி. தஸ்மா ‘‘க³ஹபதிசீவரம் படிக்கி²பித்வா’’தி கஸ்மா வுத்தந்தி? வுச்சதே – அனனுஞ்ஞாதேபி க³ஹபதிசீவரே பம்ஸுகூலிகங்க³ஸமாதா³னவஸேன க³ஹபதிசீவரம் படிக்கி²த்தம் நாம ஹோதீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘க³ஹபதிசீவரம் படிக்கி²பித்வா’’தி.

லோலுப்பசாரம் படிக்கி²பித்வாதி குஸலப⁴ண்ட³ஸ்ஸ பு⁴ஸம் விலும்பனட்டே²ன லோலுப்பம் வுச்சதி தண்ஹா, லோலுப்பேன சரணம் லோலுப்பசாரோ, தண்ஹாவஸேன க⁴ரபடிபாடிம் அதிக்கமித்வா பி⁴க்கா²ய சரணம், தம் படிக்கி²பித்வாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘க⁴ரபடிபாடியா பி⁴க்கா²ய பவிஸதீ’’தி. ஏத்த² ச ஆரஞ்ஞிகங்கா³தி³பதா⁴னங்க³வஸேன ஸேஸது⁴தங்கா³னிபி க³ஹிதானேவ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். வஜ்ஜீனந்தி ராஜானோ அபேக்கி²த்வா ஸாமிவசனம் கதம், வஜ்ஜீராஜூனந்தி அத்தோ². ஜனபத³-ஸத்³த³ஸ்ஸ தம்னிவாஸீஸுபி பவத்தனதோ ‘‘வஜ்ஜீஸூ’’தி ஜனபதா³பேக்க²ம் பு⁴ம்மவசனம், வஜ்ஜினாமகே ஜனபதே³தி அத்தோ².

உபபோ⁴க³பரிபோ⁴கூ³பகரணமஹந்ததாயாதி பஞ்சகாமகு³ணஸங்கா²தானம் உபபோ⁴கா³னஞ்சேவ ஹத்தி²அஸ்ஸரத²இத்தி²யாதி³உபபோ⁴கூ³பகரணானஞ்ச மஹந்ததாய. உபபோ⁴கூ³பகரணானேவ ஹி இத⁴ பரிபோ⁴கூ³பகரணஸத்³தே³ன வுத்தானி. தேனேவாஹ ‘‘யே ஹி தேஸம் உபபோ⁴கா³, யானி ச உபபோ⁴கூ³பகரணானி, தானி மஹந்தானீ’’தி. ‘‘உபபோ⁴கா³ ஹத்தி²அஸ்ஸரத²இத்தீ²ஆத³யோ, உபபோ⁴கூ³பகரணானி தேஸமேவ ஸுவண்ணாதி³உபகரணானீ’’திபி வத³ந்தி. ஸாரகானீதி ஸாரபூ⁴தானி. நிதே⁴த்வாதி நித³ஹித்வா, நிதா⁴னம் கத்வாதி அத்தோ². தி³வஸபரிப்³ப³யஸங்கா²தபோ⁴க³மஹந்ததாயாதி தி³வஸே தி³வஸே பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ஸங்கா²தபோ⁴கா³னம் மஹந்ததாய. ஜாதரூபரஜதஸ்ஸேவ பஹூததாயாதி பிண்ட³பிண்ட³வஸேன சேவ ஸுவண்ணமாஸகரஜதமாஸகாதி³வஸேன ச ஜாதரூபரஜதஸ்ஸேவ பஹூததாய. வித்தீதி துட்டி², வித்தியா உபகரணம் வித்தூபகரணம், பஹூதம் நானாவிதா⁴லங்காரபூ⁴தம் வித்தூபகரணமேதேஸந்தி பஹூதவித்தூபகரணா. தேனாஹ ‘‘அலங்காரபூ⁴தஸ்ஸா’’திஆதி³. வோஹாரவஸேனாதி வணிஜ்ஜாவஸேன வட்³டி⁴கதாதி³வஸேன. த⁴னத⁴ஞ்ஞஸ்ஸ பஹூததாயாதி ஸத்தரதனஸங்கா²தஸ்ஸ த⁴னஸ்ஸ ஸப்³ப³புப்³ப³ண்ணாபரண்ணஸங்க³ஹிதஸ்ஸ த⁴ஞ்ஞஸ்ஸ ச பஹூததாயாதி அத்தோ². தத்த² ‘‘ஸுவண்ணரஜதமணிமுத்தாவேளுரியவஜிரபவாளானி ஸத்த ரதனானீ’’தி வத³ந்தி. ஸாலிவீஹிஆதி³ புப்³ப³ண்ணம் புரக்க²தம் ஸஸ்ஸப²லந்தி கத்வா, தப்³பி³பரியாயதோ முக்³க³மாஸாதி³ அபரண்ணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். உக்கட்ட²பிண்ட³பாதிகத்தாதி ஸேஸது⁴தங்க³பரிவாரிதேன உக்கட்ட²பிண்ட³பாதது⁴தங்கே³ன ஸமன்னாக³தத்தா. தேனாஹ ‘‘ஸபதா³னசாரம் சரிதுகாமோ’’தி.

31. அந்தோஜாததாய வா ஞாதிஸதி³ஸீ தா³ஸீதி ஞாதிதா³ஸீ. பூதிபா⁴வேனேவ லக்கி²தப்³ப³தோ³ஸோ வா ஆபி⁴தோ³ஸிகோ, அபி⁴தோ³ஸம் வா பச்சூஸகாலம் க³தோ பத்தோ அதிக்கந்தோதி ஆபி⁴தோ³ஸிகோ. தேனாஹ ‘‘ஏகரத்தாதிக்கந்தஸ்ஸ வா’’திஆதி³. பூதிபூ⁴தபா⁴வேன பரிபோ⁴க³ம் நாரஹதீதி அபரிபோ⁴கா³ரஹோ. ச²ட்³ட³னீயஸபா⁴வே நிச்சி²தேபி புச்சா²காலே ஸந்தே³ஹவோஹாரவஸேனேவ புச்சி²தும் யுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸசே’’தி. அரியவோஹாரேனாதி அரியஸமுதா³சாரேன. அரியா ஹி மாதுகா³மம் ப⁴கி³னிவாதே³ன ஸமுதா³சரந்தி. நிஸ்ஸட்ட²பரிக்³க³ஹந்தி பரிச்சத்தாலயம்.

‘‘ஆகிரா’’தி வுத்தத்தா ‘‘விஞ்ஞத்தி வா’’தி வுத்தம், ‘‘ஸசே தம் ச²ட்³ட³னீயத⁴ம்ம’’ந்தி பரியாயம் அமுஞ்சித்வா வுத்தத்தா ‘‘பயுத்தவாசா வா’’தி வுத்தம், பச்சயபடிஸம்யுத்தா வாசா பயுத்தவாசா. வத்தும் வட்டதீதி நிரபேக்க²பா⁴வதோ வுத்தம், இத⁴ பன விஸேஸதோ அபரிபோ⁴கா³ரஹத்தாவ வத்து²னோ. அக்³க³அரியவம்ஸிகோதி அரியவம்ஸபடிபத்திபூரகானம் அக்³கோ³ உத்தமோ. நிமீயதி ஸஞ்ஞாயதீதி நிமித்தம், யதா²ஸல்லக்கி²தோ ஆகாரோதி ஆஹ ‘‘கி³ஹிகாலே ஸல்லக்கி²தபுப்³ப³ம் ஆகார’’ந்தி. ஹத்த²பிட்டி²ஆதீ³னி ஓலோகயமானா ‘‘ஸாமிபுத்தஸ்ஸ மே ஸுதி³ன்னஸ்ஸ விய ஸுவண்ணகச்ச²பபிட்டி²ஸதி³ஸா இமா ஹத்த²பாத³பிட்டி²யோ, ஹரிதாலவட்டியோ விய ஸுவட்டிதா அங்கு³லியோ, மது⁴ரோ ஸரோ’’தி கி³ஹிகாலே ஸல்லக்கி²தபுப்³ப³ம் ஆகாரம் அக்³க³ஹேஸி ஸஞ்ஜானி ஸல்லக்கே²ஸி. கஸ்மா பன ஸா ஞாதிதா³ஸீ தி³ஸ்வாவ ந ஸஞ்ஜானீதி ஆஹ ‘‘ஸுதி³ன்னோ ஹீ’’திஆதி³. பப்³ப³ஜ்ஜுபக³தேனாதி பப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³தேன, பப்³ப³ஜிதேனாதி அத்தோ². க⁴ரம் பவிஸித்வாதி கே³ஹஸாமினியா நிஸீதி³தப்³ப³ட்டா²னபூ⁴தம் அந்தோகே³ஹம் பவிஸித்வா. யக்³கே⁴தி இமஸ்ஸ ஆரோசயாமீதி அயமத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஆரோசனத்தே² நிபாதோ’’தி. ‘‘யக்³கே⁴ ஜானேய்யாஸீதி ஸுட்டு² ஜானேய்யாஸீ’’திபி அத்த²ம் வத³ந்தி. ஆலபனேதி தா³ஸிஜனஸ்ஸ ஆலபனே. தேனாஹ ‘‘ஏவஞ்ஹீ’’திஆதி³.

32. க⁴ரேஸு ஸாலா ஹோந்தீதி க⁴ரேஸு ஏகமந்தே போ⁴ஜனஸாலா ஹோந்தி பாகாரபரிக்கி²த்தா ஸுஸம்விஹிதத்³வாரப³ந்தா⁴ ஸுஸம்மட்ட²வாலிகங்க³ணா. உத³ககஞ்ஜியந்தி உத³கஞ்ச கஞ்ஜியஞ்ச. கஸ்மா பன ஈதி³ஸாயமேவ ஸாலாய அஞ்ஞதரம் குட்டமூலந்தி அயமத்தோ² வுத்தோதி ஆஹ ‘‘ந ஹி பப்³ப³ஜிதா’’திஆதி³. அஸாருப்பே டா²னேதி பி⁴க்கூ²னம் அனனுச்ச²விகே பதே³ஸே. அத்தி² நு கோ²தி நு-ஸத்³தோ³ புச்ச²னத்தே², கோ²-ஸத்³தோ³ வசனஸிலிட்ட²தாய வுத்தோ. நுகோ²தி வா நிபாதஸமுதா³யோ புச்ச²னத்தோ². தேன நாம-ஸத்³த³ஸ்ஸ புச்ச²னத்த²தம் த³ஸ்ஸேதி. யேஸம் நோ த்வந்தி யேஸம் நோ புத்தோ த்வம். ஈதி³ஸே டா²னேதி கிஞ்சாபி தம் டா²னம் பி⁴க்கூ²னம் அனனுரூபம் ந ஹோதி, ததா²பி மாதி³ஸானம் மஹாபோ⁴க³குலானம் புத்தஸ்ஸ பரகுலே ஆஸனஸாலாயம் நிஸீதி³த்வா போ⁴ஜனம் நாம அயுத்தரூபந்தி மஞ்ஞமானோ ஆஹ. தேனேவாஹ ‘‘நனு நாம, தாத ஸுதி³ன்ன, ஸகம் கே³ஹம் க³ந்தப்³ப³’’ந்தி. அஞ்ஞேனபி பகாரேன நாமஸத்³த³ஸ்ஸ புச்ச²னத்த²தமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ததா² அத்தி² நு கோ² தாதா’’திஆதி³. ததா²தி ஸமுச்சயத்தோ². இதா³னி நாமஸத்³த³ஸ்ஸ மஞ்ஞனத்த²தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ததா² அத்தி² மஞ்ஞே’’திஆதி³.

து³க்கா²பி⁴துன்னதாயாதி மானஸிகேன து³க்கே²ன அபி⁴பீளிதத்தா. ஏதமத்த²ந்தி ‘‘அத்தி² நு கோ², தாத ஸுதி³ன்ன, அம்ஹாகம் த⁴ன’’ந்திஆதி³னா யதா²வுத்தமத்த²ம். அனோகப்பனாமரிஸனத்த²வஸேனாதி ஏத்த² அனோகப்பனம் அஸத்³த³ஹனம். அமரிஸனம் அஸஹனம். அனாக³தவசனம் அனாக³தஸத்³த³ப்பயோகோ³, அத்தோ² பன வத்தமானகாலிகோவ. தேனாஹ ‘‘பச்சக்க²ம்பீ’’தி. ந மரிஸயாமீதி ந விஸஹாமி. தம் ந ஸுந்த³ரந்தி ‘‘ததா³ய’’ந்தி பாட²ம் ஸந்தா⁴யாஹ. அலம், க³ஹபதி, கதம் மே அஜ்ஜ ப⁴த்தகிச்சந்தி தே²ரோ உக்கட்ட²ஏகாஸனிகதாய படிக்கி²பந்தோ ஏவமாஹ. உக்கட்ட²ஏகாஸனிகதாயாதி ச இத³ம் பூ⁴தகத²னவஸேன வுத்தம் தே²ரஸ்ஸ ததா²பா⁴வதீ³பனத்த²ம். முது³கஸ்ஸபி ஹி ஏகாஸனிகஸ்ஸ யாய நிஸஜ்ஜாய கிஞ்சிமத்தம்பி போ⁴ஜனம் பு⁴த்தம், வத்தஸீஸேனபி ததோ வுட்டி²தஸ்ஸ புன பு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதி. தேனாஹ திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரோ ‘‘ஆஸனம் வா ரக்கே²ய்ய போ⁴ஜனம் வா’’தி. உக்கட்ட²பிண்ட³பாதிகோபி ஸமானோதி நித³ஸ்ஸனமத்தமித³ம், தே²ரோ ஸபதா³னசாரிகேஸுபி உக்கட்டோ²யேவ. உக்கட்ட²ஸபதா³னசாரிகோபி ஹி புரதோ ச பச்ச²தோ ச ஆஹடபி⁴க்க²ம்பி அக்³க³ஹேத்வாவ க⁴ரத்³வாரே ட²த்வா பத்தவிஸ்ஸஜ்ஜனமேவ கரோதி, தஸ்மா தே²ரோ உக்கட்ட²ஸபதா³னசாரிகத்தாபி ஸ்வாதனாய பி⁴க்க²ம் நாதி⁴வாஸேதி. அத² கஸ்மா ‘‘அதி⁴வாஸேஸீ’’தி ஆஹ ‘‘ஸசே ஏகப⁴த்தம்பி ந க³ஹேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³. பண்டி³தா ஹி மாதாபிதூனம் ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் வா காதப்³ப³ம் அனுக்³க³ஹம் அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா து⁴தங்க³விஸுத்³தி⁴கா ந ப⁴வந்தி.

33. மஜ்ஜி²மப்பமாணோதி சதுஹத்தோ² புரிஸோ மஜ்ஜி²மப்பமாணோ. ‘‘ச²ஹத்தோ²’’திபி கேசி. திரோ கரோந்தி ஏதாயாதி திரோகரணீதி ஸாணிபாகாரவசனோ அயம் திரோகரணீ-ஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘திரோகரணியந்தி கரணத்தே² பு⁴ம்ம’’ந்தி. ‘‘திரோகரணியா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘திரோகரணிய’’ந்தி கரணத்தே² பு⁴ம்மம் வுத்தம். திரோகரணீய-ஸத்³தோ³ வா அயம் ஸாணிபாகாரபரியாயோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத² வா’’திஆதி³. தம் பரிக்கி²பித்வாதி தம் ஸமந்ததோ கி²பித்வா, பரிதோ ப³ந்தி⁴த்வாதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ஸமந்ததோ கத்வா’’தி. விப⁴த்திபதிரூபகோபி நிபாதோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘தேனாதி அயம்பி வா’’திஆதி³.

34. ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸுதி³ன்னஸ்ஸ பிதா ஸகே நிவேஸனே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ஆயஸ்மதோ ஸுதி³ன்னஸ்ஸ காலம் ஆரோசேஸி – ‘காலோ, தாத ஸுதி³ன்ன, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’ந்தி’’ ஏவம் காலாரோசனஸ்ஸ பாளியம் அனாருள்ஹத்தா ஆஹ – ‘‘கிஞ்சாபி பாளியம் காலாரோசனம் ந வுத்த’’ந்தி. ஆரோசிதேயேவ காலேதி ‘‘காலோ, தாத ஸுதி³ன்ன, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி காலே ஆரோசிதேயேவ. த்³வே புஞ்ஜேதி கஹாபணபுஞ்ஜஞ்ச ஸுவண்ணபுஞ்ஜஞ்ச.

பேத்திகந்தி பிதிதோ ஆக³தம் பேத்திகம். நிஹிதந்தி பூ⁴மிக³தம். பயுத்தந்தி வட்³டி⁴வஸேன பயோஜிதம். தத்³தி⁴தலோபம் கத்வா வேதி³தப்³ப³ந்தி யதா² அஞ்ஞத்தா²பி ‘‘பிதாமஹம் த⁴னம் லத்³தா⁴, ஸுக²ம் ஜீவதி ஸஞ்ஜயோ’’தி வுத்தம், ஏவம் தத்³தி⁴தலோபம் கத்வா வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பிதாமஹதோ ஆக³தம், பிதாமஹஸ்ஸ வா இத³ம் பேதாமஹம். பப்³ப³ஜிதலிங்க³ந்தி ஸமணவேஸம். ந ராஜபீ⁴தோதி அபராத⁴காரணா ந ராஜகுலா பீ⁴தோ. யேஸம் ஸந்தகம் த⁴னம் க³ஹிதம், தே இணாயிகா. பலிபு³த்³தோ⁴ பீளிதோ.

விப⁴த்திபதிரூபகோதி ‘‘தேனா’’தி பத³ம் ஸந்தா⁴யாஹ. தம்னிதா³னந்தி தம் த⁴னம் நிதா³னம் காரணமஸ்ஸாதி தம்னிதா³னம். அஸ்ஸாதி பச்சத்தவசனஸ்ஸ, பத³ஸ்ஸ வா. ப⁴யந்தி சித்தஸ்ஸ உத்ரஸ்தாகாரேன பவத்தப⁴யம் அதி⁴ப்பேதம், ந ஞாணப⁴யம், நாபி ‘‘பா⁴யதி ஏதஸ்மா’’தி ஏவம் வுத்தம் ஆரம்மணப⁴யந்தி ஆஹ ‘‘சித்துத்ராஸோதி அத்தோ²’’தி. ச²ம்பி⁴தத்தந்தி தேனேவ சித்துத்ராஸப⁴யேன ஸகலஸரீரஸ்ஸ ச²ம்பி⁴தபா⁴வோ. விஸேஸதோ பன ஹத³யமம்ஸசலனந்தி ஆஹ ‘‘காயகம்போ ஹத³யமம்ஸசலன’’ந்தி. லோமஹம்ஸோதி தேன ப⁴யேன தேன ச²ம்பி⁴தத்தேன ஸகலஸரீரலோமானம் ஹட்ட²பா⁴வோ, ஸோ பன நேஸம் பி⁴த்தியம் நாக³த³ந்தானம் விய உத்³த⁴ம்முக²தாதி ஆஹ ‘‘லோமானம் ஹம்ஸனம் உத்³த⁴க்³க³பா⁴வோ’’தி.

35. அத்தனாதி பச்சத்தே கரணவசனம், ஸயந்தி அத்தோ². தே³வச்ச²ரானந்தி அனச்சந்தியோ ஸந்தா⁴யாஹ. தே³வனாடகானந்தி நச்சந்தியோ, பரியாயவசனம் வா ஏதம் தே³வகஞ்ஞானம். ஸமுப்பன்னப³லவஸோகா ஹுத்வாதி அயம் லோகோ நாம அத்தானம்வ சிந்தேதி, தஸ்மா ஸாபி ‘‘இதா³னி அஹம் அனாதா² ஜாதா’’தி அத்தானம்வ சிந்தயமானா ‘‘அயம் அஜ்ஜ ஆக³மிஸ்ஸதி, அஜ்ஜ ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி அட்ட² வஸ்ஸானி ப³ஹி ந நிக்க²ந்தா ஏதம் நிஸ்ஸாய மயா தா³ரகோபி ந லத்³தோ⁴, யஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன ஜீவேய்யாமி, இதோ சாம்ஹி பரிஹீனா அஞ்ஞதோ சாதி ஸமுப்பன்னப³லவஸோகா ஹுத்வா. குலருக்க²பதிட்டா²பனே பீ³ஜஸதி³ஸத்தா குலவம்ஸப்பதிட்டா²பகோ புத்தோ இத⁴ பீ³ஜகோதி அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘குலவம்ஸபீ³ஜகம் ஏகம் புத்த’’ந்தி. ஸம் நாம த⁴னம், தஸ்ஸ பதீதி ஸம்பதி, த⁴னவா விப⁴வஸம்பன்னோ. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகஹிதாவஹத்தா தஸ்ஸ ஹிதந்தி ஸாபதேய்யம், ததே³வ த⁴னம் விப⁴வோதி ஆஹ – ‘‘இமம் ஸாபதேய்யம் ஏவம் மஹந்தம் அம்ஹாகம் விப⁴வ’’ந்தி.

36. இத்தீ²னம் குமாரீபா⁴வப்பத்திதோ பட்டா²ய பச்சி²மவயதோ ஓரம் அஸதி விப³ந்தே⁴ அட்ட²மே அட்ட²மே ஸத்தாஹே க³ப்³பா⁴ஸயஸஞ்ஞிதே ததியே ஆவத்தே கதிபயா லோஹிதபீளகா ஸண்ட²ஹித்வா அக்³க³ஹிதபுப்³பா³ ஏவ பி⁴ஜ்ஜந்தி, ததோ லோஹிதம் பக்³க⁴ரதி, தத்த² உதுஸமஞ்ஞா புப்ப²ஸமஞ்ஞா சாதி ஆஹ – ‘‘புப்ப²ந்தி உதுகாலே உப்பன்னலோஹிதஸ்ஸ நாம’’ந்தி. க³ப்³ப⁴பதிட்டா²னட்டா²னேதி யஸ்மிம் ஓகாஸே தா³ரகோ நிப்³ப³த்ததி, தஸ்மிம் பதே³ஸே. ஸண்ட²ஹித்வாதி நிப்³ப³த்தித்வா. பி⁴ஜ்ஜந்தீதி அக்³க³ஹிதபுப்³பா³ ஏவ பி⁴ஜ்ஜந்தி. அயஞ்ஹி தாஸம் ஸபா⁴வோ. தோ³ஸேனாதி லோஹிதமலேன. ஸுத்³தே⁴ வத்து²ம்ஹீதி பக்³க⁴ரிதலோஹிதத்தா அனாமயத்தா ச நஹானதோ பரம் சதுத்த²தி³வஸதோ பட்டா²ய ஸுத்³தே⁴ க³ப்³பா⁴ஸயே. ஸுத்³தே⁴ பன வத்து²ம்ஹி மாதாபிதூஸு ஏகவாரம் ஸன்னிபதிதேஸு யாவ ஸத்த தி³வஸானி கே²த்தமேவ ஹோதி க³ப்³ப⁴ஸண்ட²ஹனஸ்ஸ பரித்தஸ்ஸ லோஹிதலேபஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்தா. கேசி பன ‘‘அட்³ட⁴மாஸமத்தம்பி கே²த்தமேவா’’தி வத³ந்தி. பா³ஹாயந்தி அதி⁴கரணே பு⁴ம்மந்தி ஆஹ ‘‘புராணது³தியிகாய யா பா³ஹா, தத்ர நம் க³ஹேத்வா’’தி. உபயோக³த்தே² பு⁴ம்மவசனம்பி யுஜ்ஜதியேவ யதா² ‘‘ஸுதி³ன்னஸ்ஸ பாதே³ஸு க³ஹேத்வா’’தி.

புப்³பே³பி பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பதா³னம் ஸப்³பா⁴வதோ அபஞ்ஞத்தே ஸிக்கா²பதே³தி பாராஜிகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ஆஹ – ‘‘பட²மபாராஜிகஸிக்கா²பதே³ அட்ட²பிதே’’தி. வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ ஆஹ – ‘‘ப⁴க³வதோ கிர பட²மபோ³தி⁴ய’’ந்திஆதி³. ஏவரூபந்தி பாராஜிகபஞ்ஞத்தியா அனுரூபம். நித³ஸ்ஸனமத்தஞ்சேதம், ஸங்கா⁴தி³ஸேஸபஞ்ஞத்தியா அனுரூபம்பி அஜ்ஜா²சாரம் நாகம்ஸுயேவ. தேனேவாஹ – ‘‘அவஸேஸே பஞ்ச கு²த்³த³காபத்திக்க²ந்தே⁴ ஏவ பஞ்ஞபேஸீ’’தி. இத³ஞ்ச து²ல்லச்சயாதீ³னம் பஞ்சன்னம் லஹுகாபத்திக்க²ந்தா⁴னம் ஸப்³பா⁴வமத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பஞ்சாபத்திக்க²ந்தா⁴னம் அனவஸேஸதோ பஞ்ஞத்தத்தாவ. பட²மபோ³தி⁴யம் பஞ்சன்னம் லஹுகாபத்தீனம் ஸப்³பா⁴வவசனேனேவ த⁴ம்மஸேனாபதிஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியாசனா விஸேஸதோ க³ருகாபத்திபஞ்ஞத்தியா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸஸ்ஸ ச ஹேதுபூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. கேசி பன ‘‘தஸ்மிம் தஸ்மிம் பன வத்து²ஸ்மிம் அவஸேஸபஞ்சகு²த்³த³காபத்திக்க²ந்தே⁴ ஏவ பஞ்ஞபேஸீதி இத³ம் த்³வாத³ஸமே வஸ்ஸே வேரஞ்ஜாயம் வுத்த²வஸ்ஸேன ப⁴க³வதா ததோ பட்டா²ய அட்ட²வஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ந ஸுந்த³ரம் ததோ புப்³பே³பி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா ஸப்³பா⁴வதோ. தேனேவ வேரஞ்ஜகண்டே³ ‘‘ஏகபி⁴க்கு²னாபி ரத்திச்சே²தோ³ வா பச்சி²மிகாய தத்த² வஸ்ஸம் உபக³ச்சா²மாதி வஸ்ஸச்சே²தோ³ வா ந கதோ’’தி ச ‘‘ஸாமம்பி பசனம் ஸமணஸாருப்பம் ந ஹோதி, ந ச வட்டதீ’’தி ச வுத்தம். ஆராத⁴யிம்ஸூதி சித்தம் க³ண்ஹிம்ஸு, அஜ்ஜா²ஸயம் பூரயிம்ஸு, ஹத³யகா³ஹினிம் படிபத்திம் படிபஜ்ஜிம்ஸூதி அத்தோ². ஏகம் ஸமயந்தி ஏகஸ்மிம் ஸமயே, பட²மபோ³தி⁴யந்தி அத்தோ².

யம் ஆதீ³னவந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேந்தோதி பட²மபாராஜிகஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேந்தோ. ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸதீதி ‘‘வரம் தே, மோக⁴புரிஸ, ஆஸீவிஸஸ்ஸ கோ⁴ரவிஸஸ்ஸ முகே² அங்க³ஜாதம் பக்கி²த்தம், ந த்வேவ மாதுகா³மஸ்ஸ அங்க³ஜாதே அங்க³ஜாதம் பக்கி²த்த’’ந்திஆதி³னா யம் ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி. அபி⁴விஞ்ஞாபேஸீதி இமஸ்ஸ ‘‘பவத்தேஸீ’’தி அயமத்தோ² கத²ம் லத்³தோ⁴தி ஆஹ ‘‘பவத்தனாபி ஹீ’’திஆதி³. காயவிஞ்ஞத்திசோபனதோதி காயவிஞ்ஞத்திவஸேன பவத்தசலனதோ. கஸ்மா பனேஸ மேது²னத⁴ம்மேன அனத்தி²கோபி ஸமானோ திக்க²த்தும் அபி⁴விஞ்ஞாபேஸீதி ஆஹ – ‘‘திக்க²த்தும் அபி⁴விஞ்ஞாபனஞ்சேஸா’’திஆதி³. தத்த² திக்க²த்தும் அபி⁴விஞ்ஞாபனந்தி முத்திபாபனவஸேன தீஸு வாரேஸு மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ பவத்தனம்.

ஸப்³பே³ஸம்பி பதா³னம் அவதா⁴ரணப²லத்தா வினாபி ஏவகாரம் அவதா⁴ரணத்தோ² விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘தேனேவ அஜ்ஜா²சாரேனா’’தி. அட்ட² ஹி க³ப்³ப⁴காரணானி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘மேது²னசோளக்³க³ஹணம், தனுஸம்ஸக்³கோ³ ச நாபி⁴ஆமஸனம்;

பானம் த³ஸ்ஸனஸவனம், கா⁴யனமிதி க³ப்³ப⁴ஹேதவோ அட்டா²’’தி.

இதா³னி அவதா⁴ரணேன நிவத்திதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ ஆஹ – ‘‘கிம் பன அஞ்ஞதா²பி க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணம் ஹோதீ’’திஆதி³. நனு ச நாபி⁴பராமஸனம்பி காயஸம்ஸக்³கோ³யேவ, கஸ்மா நம் விஸும் வுத்தந்தி? உப⁴யேஸம் ச²ந்த³ராக³வஸேன காயஸம்ஸக்³கோ³ வுத்தோ, இத்தி²யா ச²ந்த³ராக³வஸேன நாபி⁴பராமஸனம், வத்து²வஸேன வா தம் விஸும் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கத²ம் பன காயஸம்ஸக்³கே³ன க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணம் ஹோதி, கத²ஞ்ச தத்த² ஸுக்கஸோணிதஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோதி ஆஹ ‘‘இத்தி²யோ ஹீ’’திஆதி³. ச²ந்த³ராகு³ப்பத்திவஸேன இத்தி²யா ஸுக்ககோட்டா²ஸோ சலிதோ ஹோதி, ஸோபி க³ப்³ப⁴ஸண்டா²னஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. இத்தி²ஸந்தானேபி ஹி ரஸாதி³ஸத்ததா⁴துயோ லப்³ப⁴ந்தியேவ. தேனாஹ – ‘‘அங்க³பச்சங்க³பராமஸனம் ஸாதி³யந்தியோபி க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தீ’’தி. க³ண்டி²பதே³ஸு பன ‘‘காயஸம்ஸக்³கா³தி³னா ஸத்தப்பகாரேன க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணே பிது ஸுக்ககோட்டா²ஸம் வினா ச²ந்த³ராக³வஸேன மாது விகாரப்பத்தம் லோஹிதமேவ க³ப்³ப⁴ஸண்டா²னஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீ’’தி வுத்தம். ‘‘யஸ்ஸ அங்க³பச்சங்க³பராமஸனம் ஸாதி³யித்வா மாதா புத்தம் படிலப⁴தி, ஸசே ஸோ அபரேன ஸமயேன பரிபுண்ணிந்த்³ரியோ ஹுத்வா தாதி³ஸம் பிதரம் மனுஸ்ஸஜாதிகம் ஜீவிதா வோரோபேதி, பிதுகா⁴தகோவ ஹோதீ’’தி வத³ந்தி.

தம் அஸுசிம் ஏகதே³ஸம் முகே²ன அக்³க³ஹேஸீதி புராணசீவரம் தோ⁴வந்தீ தத்த² யம் அஸுசிம் அத்³த³ஸ, தம் அஸுசிம் ஏகதே³ஸம் பிவி. ‘‘வட்டதி தும்ஹாகம் மேது²னத⁴ம்மோ’’தி புட்டோ² ‘‘கப்பது வா மா வா கப்பது, மயம் தேன அனத்தி²கா’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனத்தி²கா மயம் ஏதேனா’’தி. கிஞ்சாபி நாபி⁴பராமஸனே மேது²னராகோ³ நத்தி², ததா²பி நாபி⁴பராமஸனகாலே ப²ஸ்ஸஸாதி³யனவஸேன அஸ்ஸாத³மத்தம் தஸ்ஸா அஹோஸீதி க³ஹேதப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² க³ப்³ப⁴ஸண்ட²ஹனம் ந ஸியா. தி³ட்ட²மங்க³லிகாய நாபி⁴பராமஸனேன மண்ட³ப்³யஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி அஹோஸி, சண்ட³பஜ்ஜோதமாது நாபி⁴யம் விச்சி²கா ப²ரித்வா க³தா, தேன சண்ட³பஜ்ஜோதஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி அஹோஸீதி ஆஹ ‘‘ஏதேனேவ நயேனா’’திஆதி³. புரிஸம் உபனிஜ்ஜா²யதீதி வாதபானாதி³னா தி³ஸ்வா வா தி³ட்ட²புப்³ப³ம் வா புரிஸம் உபனிஜ்ஜா²யதி. ராஜோரோதா⁴ வியாதி ஸீஹளதீ³பே கிர ஏகிஸ்ஸா இத்தி²யா ததா² அஹோஸி, தஸ்மா ஏவம் வுத்தம்.

இதா⁴தி இமஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம். அயந்தி ஸுதி³ன்னஸ்ஸ புராணது³தியிகா. யம் ஸந்தா⁴யாதி யம் அஜ்ஜா²சாரம் ஸந்தா⁴ய. ஸுக்கம் ஸந்தா⁴ய ‘‘மாதாபிதரோ ச ஸன்னிபதிதா ஹோந்தீ’’தி வுத்தம், மாதா ச உதுனீ ஹோதீதி லோஹிதம் ஸந்தா⁴ய. தத்த² ஸன்னிபதிதா ஹோந்தீதி அஸத்³த⁴ம்மவஸேன ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸமாக³தா ஸங்க³தா ஹோந்தி. மாதா ச உதுனீ ஹோதீதி இத³ம் உதுஸமயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந லோகஸமஞ்ஞாகரஜஸ்ஸ லக்³க³னதி³வஸமத்தம். க³ந்த⁴ப்³போ³தி தத்ரூபக³ஸத்தோ, க³ந்தப்³போ³தி வுத்தம் ஹோதி. த-காரஸ்ஸ த⁴-காரோ கதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா க³ந்த⁴னதோ உப்பஜ்ஜனக³தியா நிமித்துபட்டா²னேன ஸூசனதோ தீ³பனதோ க³ந்தோ⁴தி லத்³த⁴னாமேன ப⁴வகா³மிகம்முனா அப்³ப³தி பவத்ததீதி க³ந்த⁴ப்³போ³, தத்த² உப்பஜ்ஜனகஸத்தோ. பச்சுபட்டி²தோ ஹோதீதி உபக³தோ ஹோதி. ஏத்த² ச ந மாதாபிதூனம் ஸன்னிபாதம் ஓலோகயமானோ ஸமீபே டி²தோ நாம ஹோதி, கம்மயந்தயந்திதோ பன ஏகோ ஸத்தோ தஸ்மிம் ஓகாஸே நிப்³ப³த்தனகோ புரிமஜாதியம் டி²தோயேவ க³தினிமித்தாதி³ஆரம்மணகரணவஸேன உபபத்தாபி⁴முகோ² ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸன்னிபாதாதி ஸமோதா⁴னேன ஸமாக³மேன. க³ப்³ப⁴ஸ்ஸாதி க³ப்³பே⁴ நிப்³ப³த்தனகஸத்தஸ்ஸ. க³ப்³பே⁴ நிப்³ப³த்தனகஸத்தோபி ஹி க³ப்³போ⁴தி வுச்சதி. யதா²ஹ – ‘‘யதா² கோ² பனானந்த³, அஞ்ஞா இத்தி²கா நவ வா த³ஸ வா மாஸே க³ப்³ப⁴ம் குச்சி²னா பரிஹரித்வா விஜாயந்தீ’’தி (ம. நி. 3.205). கத்த²சி பன க³ப்³போ⁴தி மாதுகுச்சி² வுத்தோ. யதா²ஹ –

‘‘யமேகரத்திம் பட²மம், க³ப்³பே⁴ வஸதி மாணவோ;

அப்³பு⁴ட்டி²தோவ ஸோ யாதி, ஸ க³ச்ச²ம் ந நிவத்ததீ’’தி. (ஜா. 1.15.363); –

ஏத்த² ச க³ப்³ப⁴தி அத்தபா⁴வபா⁴வேன பவத்ததீதி க³ப்³போ⁴, கலலாதி³அவத்தோ² த⁴ம்மப்பப³ந்தோ⁴, தம்னிஸ்ஸிதத்தா பன ஸத்தஸந்தானோ ‘‘க³ப்³போ⁴’’தி வுத்தோ யதா² ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’தி. தம்னிஸ்ஸயபா⁴வதோ மாதுகுச்சி² ‘‘க³ப்³போ⁴’’தி வேதி³தப்³போ³. க³ப்³போ⁴ வியாதி வா. யதா² ஹி நிவாஸட்டா²னதாய ஸத்தானம் ஓவரகோ ‘‘க³ப்³போ⁴’’தி வுச்சதி, ஏவம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் ஸத்தானம் யாவ அபி⁴ஜாதி நிவாஸட்டா²னதாய மாதுகுச்சி² ‘‘க³ப்³போ⁴’’தி வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. அவக்கந்தி ஹோதீதி நிப்³ப³த்தி ஹோதி.

ஆரக்க²தே³வதாதி தஸ்ஸ ஆரக்க²த்தா²ய டி²தா தே³வதா. அஸ்ஸ தம் அஜ்ஜா²சாரந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததா² நிச்சா²ரேஸுந்தி ததா² மஹந்தம் ஸத்³த³ம் கத்வா நிச்சா²ரேஸும். கிஞ்சாபி இத⁴ பாளியம் ஆகாஸட்ட²தே³வதா விஸும் ந ஆக³தா, ததா²பி ஸத்³த³ஸ்ஸ அனுஸ்ஸாவனே அயமனுக்கமோதி த³ஸ்ஸேதும் சாதுமஹாராஜிகதே³வதாயோ த்³விதா⁴ கத்வா ஆகாஸட்ட²தே³வதா விஸும் வுத்தா. தேனேத்த² ஆகாஸட்ட²கானம் விஸும் க³ஹிதத்தா சாதுமஹாராஜிகாதி பரிப⁴ண்ட³பப்³ப³தட்ட²கா வேதி³தப்³பா³. இதிஹாதி நிபாதஸமுதா³யோ ஏவம்ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தே² த³ட்ட²ப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஏவ’’ந்தி. க²ணேன முஹுத்தேனாதி பத³த்³வயம் வேவசனபா⁴வதோ ஸமானத்த²மேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏககோலாஹலமஹோஸீதி தே³வப்³ரஹ்மலோகேஸு ஏககோலாஹலமஹோஸி. கிஞ்சாபி ஹி ஸோ ஸத்³தோ³ யாவ ப்³ரஹ்மலோகா அப்³பு⁴க்³க³ச்சி², ததா²பி ந ஸோ மனுஸ்ஸானம் விஸயோ தேஸம் ரூபம் விய, தேனேவ பி⁴க்கூ² புச்சி²ம்ஸு – ‘‘கச்சி நோ த்வம், ஆவுஸோ ஸுதி³ன்ன, அனபி⁴ரதோ’’தி.

37. ‘‘ஏவம் மாதாபுத்தானம் பப்³ப³ஜ்ஜா ஸப²லா அஹோஸி, பிதா பன விப்படிஸாராபி⁴பூ⁴தோ விஹாஸீ’’தி வசனதோ ஸுதி³ன்னஸ்ஸ தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே அரஹத்தாதி⁴க³மோ நாஹோஸீதி விஞ்ஞாயதி. கேசி பன ‘‘புப்³பே³கதபுஞ்ஞதாய சோதி³யமானஸ்ஸ ப⁴ப்³ப³குலபுத்தஸ்ஸாதி வுத்தத்தா ஸுதி³ன்னோ தம் குக்குச்சம் வினோதே³த்வா அரஹத்தம் ஸச்சா²காஸி, தேனேவ பப்³ப³ஜ்ஜா அனுஞ்ஞாதா’’தி வத³ந்தி. தம் பாளியா அட்ட²கதா²ய ச ந ஸமேதி. புப்³பே³கதபுஞ்ஞதா ச அப்பமாணம் தாதி³ஸஸ்ஸபி அந்தராகதபாபகம்மஸ்ஸ வஸேன அஜாதஸத்துனோ விய அதி⁴க³மந்தராயத³ஸ்ஸனதோ. கதாகதானுஸோசனலக்க²ணம் குக்குச்சம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘அஜ்ஜா²சாரஹேதுகோ பச்சா²னுதாபோ’’தி. கதம் அஜ்ஜா²சாரம் படிச்ச அனுஸோசனவஸேன விரூபம் ஸரணம் சிந்தனம் விப்படிஸாரோதி ஆஹ ‘‘விப்படிஸாரோதிபி தஸ்ஸேவ நாம’’ந்தி. குச்சி²தம் கதம் கிரியாதி குகதம், குகதமேவ குக்குச்சந்தி ஆஹ ‘‘குச்சி²தகிரியாபா⁴வதோ குக்குச்ச’’ந்தி. பரியாதி³ன்னமம்ஸலோஹிதத்தாதி பரிக்கீ²ணமம்ஸலோஹிதத்தா. அவிப்பா²ரிகோதி உத்³தே³ஸாதீ³ஸு ப்³யாபாரரஹிதோ, அப்³யாவடோதி அத்தோ². வஹச்சி²ன்னோதி சி²ன்னவஹோ, பா⁴ரவஹனேன சி²ன்னக்க²ந்தோ⁴தி வுத்தம் ஹோதி. தம் தம் சிந்தயீதி ‘‘யதி³ அஹம் தம் பாபம் ந கரிஸ்ஸம், இமே பி⁴க்கூ² விய பரிபுண்ணஸீலோ அஸ்ஸ’’ந்திஆதி³னா தம் தம் சிந்தயி.

38. ஏவம்பூ⁴தந்தி கிஸலூகா²தி³பா⁴வப்பத்தம். க³ணஸங்க³ணிகாபபஞ்சேனாதி க³ணே ஜனஸமாக³மே ஸன்னிபதனம் க³ணஸங்க³ணிகா, க³ணஸங்க³ணிகாயேவ பபஞ்சோ க³ணஸங்க³ணிகாபபஞ்சோ, தேன. யஸ்ஸாதி யே அஸ்ஸ. கதா²பா²ஸுகாதி விஸ்ஸாஸிகபா⁴வேனேவ கதா²கரணே பா²ஸுகா, ஸுகே²ன வத்தும் ஸக்குணேய்யா, ஸுக²ஸம்பா⁴ஸாதி அத்தோ². பஸாத³ஸ்ஸ பமாணதோ ஊனாதி⁴கத்தம் ஸப்³ப³தா³ ஸப்³பே³ஸம் நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘பஸாத³பதிட்டா²னோகாஸஸ்ஸ ஸம்புண்ணத்தா’’தி. தா³னீதி இமஸ்மிம் அத்தே² ஏதரஹி-ஸத்³தோ³ அத்தீ²தி ஆஹ ‘‘தா³னீதி நிபாதோ’’தி. நோ-ஸத்³தோ³பி நு-ஸத்³தோ³ விய புச்ச²னத்தோ²தி ஆஹ ‘‘கச்சி நு த்வ’’ந்தி. தமேவ அனபி⁴ரதிந்தி தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி புச்சி²தம் தமேவ கி³ஹிபா⁴வபத்த²னாகாரம் அனபி⁴ரதிம். ‘‘தமேவா’’தி அவதா⁴ரணேன நிவத்திதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அதி⁴குஸலான’’ந்திஆதி³. அதி⁴குஸலா த⁴ம்மா ஸமத²விபஸ்ஸனாத³யோ. அத்தீ²தி விஸயபா⁴வேன சித்தே பரிவத்தனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பாபஸ்ஸ வத்தமானதம் ஸந்தா⁴ய, அத்தி² விஸயபா⁴வேன சித்தே பரிவத்ததீதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘நிச்சகாலம் அபி⁴முக²ம் விய மே திட்ட²தீ’’தி.

யம் த்வந்தி ஏத்த² யந்தி ஹேதுஅத்தே² நிபாதோ, கரணத்தே² வா பச்சத்தவசனந்தி ஆஹ ‘‘யேன பாபேனா’’தி. அனேகபரியாயேனாதி ஏத்த² பரியாய-ஸத்³தோ³ காரணவசனோதி ஆஹ ‘‘அனேககாரணேனா’’தி. விராக³த்தா²யாதி ப⁴வபோ⁴கே³ஸு விரஜ்ஜனத்தா²ய. நோ ராகே³ன ரஜ்ஜனத்தா²யாதி ப⁴வபோ⁴கே³ஸுயேவ ராகே³ன அரஞ்ஜனத்தா²ய. தேனாஹ ‘‘ப⁴க³வதா ஹீ’’திஆதி³. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³பதே³ஸூதி அதி⁴ப்பாயிகமத்தம் ஸப்³ப³பதே³ஸு அதிதி³ஸ்ஸதி. இத³ம் பனேத்த² பரியாயவசனமத்தந்தி ‘‘விஸம்யோகா³யா’’திஆதீ³ஸு ஸப்³ப³பதே³ஸு ‘‘கிலேஸேஹி விஸம்யுஜ்ஜனத்தா²யா’’திஆதி³னா பத³த்த²விபா⁴வனவஸேன வுத்தபரியாயவசனம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ந ஸம்யுஜ்ஜனத்தா²யாதி கிலேஸேஹி ந ஸம்யுஜ்ஜனத்தா²ய. அக்³க³ஹணத்தா²யாதி கிலேஸே அக்³க³ஹணத்தா²ய, ப⁴வபோ⁴கே³ வா தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன அக்³க³ஹணத்தா²ய. ந ஸங்க³ஹணத்தா²யாதி ஏத்தா²பி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரனிப்³பா³னமேவாதி ஸங்கா²ரேஹி நிக்க²ந்தம் விவித்தம், ததோயேவ லோகதோ உத்திண்ணத்தா லோகுத்தரம் நிப்³பா³னம். மத³னிம்மத³னாயாதி வாதி ஏத்த² அவுத்தஸமுச்சயத்தே²ன வா-ஸத்³தே³ன ஆதி³அத்தே²ன இதி-ஸத்³தே³ன வா ‘‘பிபாஸவினயாயா’’திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தமானேன அரியமக்³கே³ன பஹீயமானா ராக³மானமதா³த³யோ தம் பத்வா பஹீயந்தி நாமாதி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பன தம் ஆக³ம்மா’’திஆதி³. தத்த² தம் ஆக³ம்மாதி நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம படிச்ச அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயபா⁴வஹேது. மானமத³புரிஸமதா³த³யோதி ஏத்த² ஜாதிஆதி³ம் நிஸ்ஸாய ஸேய்யஸ்ஸ ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’திஆதி³னா உப்பஜ்ஜனகமானோயேவ மத³ஜனனட்டே²ன மதோ³தி மானமதோ³. புரிஸமதோ³ வுச்சதி புரிஸமானோ, ‘‘அஹம் புரிஸோ’’தி உப்பஜ்ஜனகமானோ. ‘‘அஸத்³த⁴ம்மஸேவனஸமத்த²தம் நிஸ்ஸாய பவத்தோ மானோ, ராகோ³ ஏவ வா புரிஸமதோ³’’தி கேசி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ப³லமத³யோப்³ப³னமதா³தி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. மஹாக³ண்டி²பதே³ பன மஜ்ஜி²மக³ண்டி²பதே³ ச ‘‘புரிஸமதோ³ நாம ஸம்ப⁴வோ’’தி வுத்தம், தம் இத⁴ யுத்தம் விய ந தி³ஸ்ஸதி. ந ஹி ‘‘ப⁴க³வதா ஸம்ப⁴வஸ்ஸ வினாஸாய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ’’தி வத்தும் வட்டதி. நிம்மதா³தி விக³தமத³பா⁴வா. இமமேவ ஹி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அமதா³’’தி வுத்தம். மதா³ நிம்மதீ³யந்தி ஏத்த² அமத³பா⁴வம் வினாஸம் க³ச்ச²ந்தீதி மத³னிம்மத³னோ. ஏஸ நயோ ஸேஸபதே³ஸுபி.

காமபிபாஸாதி காமானம் பாதுகம்யதா, காமதண்ஹாதி அத்தோ². ஆலீயந்தி அபி⁴ரமிதப்³ப³ட்டே²ன ஸேவீயந்தீதி ஆலயா, பஞ்ச காமகு³ணாதி ஆஹ ‘‘பஞ்ச காமகு³ணாலயா’’தி. பஞ்சஸு ஹி காமகு³ணேஸு ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேனேவ பஞ்ச காமகு³ணாபி பஹீனா நாம ஹோந்தி, தேனேவ ‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, ரூபேஸு ச²ந்த³ராகோ³’’திஆதி³ (ஸம். நி. 3.323) வுத்தம். பஞ்சகாமகு³ணேஸு வா ஆலயா பஞ்சகாமகு³ணாலயா. ஆலீயந்தி அல்லீயந்தி அபி⁴ரமனவஸேன ஸேவந்தீதி ஆலயாதி ஹி தண்ஹாவிசரிதானம் அதி⁴வசனம். தேபூ⁴மகவட்டந்தி தீஸு பூ⁴மீஸு கம்மகிலேஸவிபாகா வட்டனட்டே²ன வட்டம். விரஜ்ஜதீதி பலுஜ்ஜதி. ‘‘விரஜ்ஜதீதி காமவினாஸோ வுத்தோ, நிருஜ்ஜ²தீதி ஏகப்பஹாரேன வினாஸோ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். விராகோ³ நிரோதோ⁴தி ஸாமஞ்ஞசோத³னாயபி ‘‘தண்ஹாக்க²யோ’’தி அதி⁴கதத்தா தண்ஹாய ஏவ விரஜ்ஜனம் நிருஜ்ஜ²னஞ்ச வுத்தம்.

சதஸ்ஸோ யோனியோதி ஏத்த² யோனீதி க²ந்த⁴கோட்டா²ஸஸ்ஸபி காரணஸ்ஸபி பஸ்ஸாவமக்³க³ஸ்ஸபி நாமம். ‘‘சதஸ்ஸோ நாக³யோனியோ (ஸம். நி. 3.342-343) சதஸ்ஸோ ஸுபண்ணயோனியோ’’தி ஏத்த² ஹி க²ந்த⁴கோட்டா²ஸோ யோனி நாம. ‘‘யோனி ஹேஸா பூ⁴மிஜ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாயா’’தி (ம. நி. 3.226) ஏத்த² காரணம். ‘‘ந சாஹம் ப்³ராஹ்மணம் ப்³ரூமி, யோனிஜம் மத்திஸம்ப⁴வ’’ந்தி (ம. நி. 2.457; த⁴. ப. 396) ஏத்த² பஸ்ஸாவமக்³கோ³. இத⁴ பன க²ந்த⁴கோட்டா²ஸோ ‘‘யோனீ’’தி அதி⁴ப்பேதோ. யவந்தி தாய ஸத்தா அமிஸ்ஸிதாபி ஸமானஜாதிதாய மிஸ்ஸிதா ஹோந்தீதி யோனி. ஸா பன அத்த²தோ அண்டா³தி³உப்பத்திட்டா²னவிஸிட்டோ² க²ந்தா⁴னம் பா⁴க³ஸோ பவத்திவிஸேஸோ, ஸா ச அண்ட³ஜஜலாபு³ஜஸம்ஸேத³ஜஓபபாதிகவஸேன சதுப்³பி³தா⁴. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘சதஸ்ஸோ கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, யோனியோ. கதமா சதஸ்ஸோ? அண்ட³ஜா யோனி ஜலாபு³ஜா யோனி ஸம்ஸேத³ஜா யோனி ஓபபாதிகா யோனீ’’தி (ம. நி. 1.152).

தத்த² அண்டே³ ஜாதா அண்ட³ஜா. ஜலாபு³ம்ஹி ஜாதா ஜலாபு³ஜா. ஸம்ஸேதே³ ஜாதா ஸம்ஸேத³ஜா. வினா ஏதேஹி காரணேஹி உப்பதித்வா விய நிப்³ப³த்தாதி ஓபபாதிகா. ஏத்த² ச பேதலோகே திரச்சா²னே மனுஸ்ஸேஸு ச அண்ட³ஜாத³யோ சதஸ்ஸோபி யோனியோ ஸம்ப⁴வந்தி, மனுஸ்ஸேஸு பனேத்த² கேசிதே³வ ஓபபாதிகா ஹோந்தி மஹாபது³மகுமாராத³யோ விய. அண்ட³ஜாபி கோந்தபுத்தா த்³வேபா⁴தியதே²ரா விய, ஸம்ஸேத³ஜாபி பது³மக³ப்³பே⁴ நிப்³ப³த்தபோக்க²ரஸாதிப்³ராஹ்மணபது³மவதீதே³வீஆத³யோ விய கேசிதே³வ ஹோந்தி, யேபு⁴ய்யேன பன மனுஸ்ஸா ஜலாபு³ஜாவ. பேதேஸுபி நிஜ்ஜா²மதண்ஹிகபேதானம் நிச்சது³க்கா²துரதாய காமஸேவனா நத்தி², தஸ்மா தே க³ப்³ப⁴ஸேய்யகா ந ஹோந்தி. ஜாலாவந்ததாய ந தாஸம் குச்சி²யம் க³ப்³போ⁴ ஸண்டா²தி, தஸ்மா தே ஓபபாதிகாயேவ ஸம்ஸேத³ஜதாயபி அஸம்ப⁴வதோ, அவஸேஸபேதா பன சதுயோனிகாபி ஹோந்தி. யதா² ச தே, ஏவம் யக்கா²பி ஸப்³ப³சதுப்பத³பக்கி²ஜாதிதீ³க⁴ஜாதிஆத³யோபி ஸப்³பே³ சதுயோனிகாயேவ. ஸப்³பே³ நேரயிகா ச சதுமஹாராஜிகதோ பட்டா²ய உபரிதே³வா ச ஓபபாதிகாயேவ, பு⁴ம்மதே³வா பன சதுயோனிகாவ ஹோந்தி. தத்த² தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸேத³ஜஓபபாதிகானம் அயம் விஸேஸோ – ஸம்ஸேத³ஜா மந்தா³ த³ஹரா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தந்தி, ஓபபாதிகா ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகா ஹுத்வா.

பஞ்ச க³தியோதி ஏத்த² ஸுகதது³க்கடகம்மவஸேன க³ந்தப்³பா³ உபபஜ்ஜிதப்³பா³தி க³தியோ. யதா² ஹி கம்மப⁴வோ பரமத்த²தோ அஸதிபி காரகே பச்சயஸாமக்³கி³யா ஸித்³தோ⁴, தம்ஸமங்கி³னா ஸந்தானலக்க²ணேன ஸத்தேன கதோதி வோஹரீயதி, ஏவம் உபபத்திப⁴வலக்க²ணக³தியோ பரமத்த²தோ அஸதிபி க³மகே தம்தம்கம்மவஸேன யேஸம் தானி கம்மானி தேஹி க³ந்தப்³பா³தி வோஹரீயந்தி. அபிச க³திக³தி நிப்³ப³த்திக³தி அஜ்ஜா²ஸயக³தி விப⁴வக³தி நிப்ப²த்திக³தீதி ப³ஹுவிதா⁴ க³தி நாம. தத்த² ‘‘தம் க³திம் பேச்ச க³ச்சா²மீ’’தி (அ. நி. 4.184) ச ‘‘யஸ்ஸ க³திம் ந ஜானந்தி, தே³வா க³ந்த⁴ப்³ப³மானுஸா’’தி (த⁴. ப. 420; ஸு. நி. 649) ச அயம் க³திக³தி நாம. ‘‘இமேஸம் கோ² பனாஹம் பி⁴க்கூ²னம் ஸீலவந்தானம் நேவ ஜானாமி ஆக³திம் வா க³திம் வா’’தி (ம. நி. 1.508) அயம் நிப்³ப³த்திக³தி நாம. ‘‘ஏவம்பி கோ² தே அஹம் ப்³ரஹ்மே க³திஞ்ச பஜானாமி சுதிஞ்ச பஜானாமீ’’தி (ம. நி. 1.503) அயம் அஜ்ஜா²ஸயக³தி நாம. ‘‘விப⁴வோ க³தி த⁴ம்மானம், நிப்³பா³னம் அரஹதோ க³தீ’’தி (பரி. 339) அயம் விப⁴வக³தி நாம. ‘‘த்³வேயேவ க³தியோ ஸம்ப⁴வந்தி அனஞ்ஞா’’தி (தீ³. நி. 1.258; 2.34; 3.200) அயம் நிப்ப²த்திக³தி நாம. தாஸு இத⁴ க³திக³தி அதி⁴ப்பேதா, ஸா பன நிரயதிரச்சா²னயோனிபேத்திவிஸயமனஉஸ்ஸதே³வானம் வஸேன பஞ்சவிதா⁴ ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘பஞ்ச கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, க³தியோ. கதமா பஞ்ச? நிரயோ திரச்சா²னயோனி பேத்திவிஸயோ மனுஸ்ஸா தே³வா’’தி (ம. நி. 1.153).

தத்த² யஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, தம் ப்³ரூஹேந்தோயேவ உப்பஜ்ஜதீதி அயோ, ஸுக²ம். நத்தி² ஏத்த² அயோதி நிரயோ, ததோ ஏவ ரமிதப்³ப³ம் அஸ்ஸாதே³தப்³ப³ம் தத்த² நத்தீ²தி நிரதிஅத்தே²ன நிரஸ்ஸாத³ட்டே²ன ச நிரயோதி வுச்சதி. திரியம் அஞ்சிதாதி திரச்சா²னா, தே³வமனுஸ்ஸாத³யோ விய உத்³த⁴ம் தீ³கா⁴ அஹுத்வா திரியம் தீ³கா⁴தி அத்தோ². பகட்ட²தோ ஸுக²தோ அயனம் அபக³மோ பேச்சபா⁴வோ, தம் பேச்சபா⁴வம் பத்தானம் விஸயோதி பேத்திவிஸயோ, பேதயோனி. மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய மனுஸ்ஸா, ஸதிஸூரபா⁴வப்³ரஹ்மசரியயோக்³யதாதி³கு³ணவஸேன உபசிதமானஸதாய உக்கட்ட²கு³ணசித்ததாய மனுஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி, அயம் பனத்தோ² நிப்பரியாயதோ ஜம்பு³தீ³பவாஸீவஸேன வேதி³தப்³போ³. யதா²ஹ – ‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, டா²னேஹி ஜம்பு³தீ³பகா மனுஸ்ஸா உத்தரகுருகே ச மனுஸ்ஸே அதி⁴க்³க³ண்ஹந்தி தே³வே ச தாவதிம்ஸே. கதமேஹி தீஹி? ஸூரா ஸதிமந்தோ இத⁴ ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ’’தி (அ. நி. 9.21). ததா² ஹி பு³த்³தா⁴ ச ப⁴க³வந்தோ பச்சேகபு³த்³தா⁴ அக்³க³ஸாவகா மஹாஸாவகா சக்கவத்தினோ அஞ்ஞே ச மஹானுபா⁴வா ஸத்தா தத்தே²வ உப்பஜ்ஜந்தி, தேஹி ஸமானரூபாதி³தாய பன ஸத்³தி⁴ம் பரித்ததீ³பவாஸீஹி இதரமஹாதீ³பவாஸினோபி மனுஸ்ஸாத்வேவ பஞ்ஞாயிம்ஸு.

அபரே பன ப⁴ணந்தி ‘‘லோபா⁴தீ³ஹி அலோபா⁴தீ³ஹி ச ஸஹிதஸ்ஸ மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய மனுஸ்ஸா. யே ஹி ஸத்தா மனுஸ்ஸஜாதிகா, தேஸு விஸேஸதோ லோபா⁴த³யோ அலோபா⁴த³யோ ச உஸ்ஸன்னா. தே லோபா⁴தி³உஸ்ஸன்னதாய அபாயமக்³க³ம், அலோபா⁴தி³உஸ்ஸன்னதாய ஸுக³திமக்³க³ம் நிப்³பா³னகா³மிமக்³க³ஞ்ச பரிபூரேந்தி, தஸ்மா லோபா⁴தீ³ஹி அலோபா⁴தீ³ஹி ச ஸஹிதஸ்ஸ மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய பரித்ததீ³பவாஸீஹி ஸத்³தி⁴ம் சதுமஹாதீ³பவாஸினோ ஸத்தவிஸேஸா மனுஸ்ஸாதி வுச்சந்தீ’’தி. லோகியா பன ‘‘மனுனோ அபச்சபா⁴வேன மனுஸ்ஸா’’தி வத³ந்தி. மனு நாம பட²மகப்பிகோ லோகமரியாதா³ய ஆதி³பூ⁴தோ ஸத்தானம் ஹிதாஹிதவிதா⁴யகோ கத்தப்³பா³கத்தப்³ப³தாவஸேன பிதுட்டா²னியோ, யோ ஸாஸனே மஹாஸம்மதோதி வுச்சதி அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தோ, பச்சக்க²தோ பரம்பராய ச தஸ்ஸ ஓவாதா³னுஸாஸனியம் டி²தா ஸத்தா புத்தஸதி³ஸதாய ‘‘மனுஸ்ஸா, மானுஸா’’தி ச வுச்சந்தி. ததோ ஏவ ஹி தே ‘‘மானவா மனுஜா’’தி ச வோஹரீயந்தி.

பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி அத்தனோ அத்தனோ தே³வானுபா⁴வஸங்கா²தேஹி இத்³தி⁴விஸேஸேஹி ச தி³ப்³ப³ந்தி கீளந்தி லளந்தி ஜோதந்தீதி தே³வா. தத்த² காமதே³வா காமகு³ணேஹி சேவ இத்³தி⁴விஸேஸேஹி ச, இதரே இத்³தி⁴விஸேஸேஹேவ தி³ப்³ப³ந்தீதி வேதி³தப்³பா³. ஸரணந்தி வா க³மியந்தி அபி⁴த்த²வீயந்தீதி வா தே³வா. ஏத்த² ச நிரயக³திதே³வக³திமனுஸ்ஸக³தீஹி ஸத்³தி⁴ம் ஓகாஸேன க²ந்தா⁴ வுத்தா. திரச்சா²னயோனிபேத்திவிஸயக்³க³ஹணேன க²ந்தா⁴னம் ஏவ க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம் தேஸம் தாதி³ஸஸ்ஸ பரிச்சி²ன்னஸ்ஸ ஓகாஸஸ்ஸ அபா⁴வதோ. யத்த² யத்த² வா தே அரஞ்ஞஸமுத்³த³பப்³ப³தபாதா³தி³கே நிப³த்³த⁴வாஸம் வஸந்தி, தாதி³ஸஸ்ஸ டா²னஸ்ஸ வஸேன ஓகாஸோபி க³ஹேதப்³போ³. ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோ நவ ஸத்தாவாஸா ச ஹேட்டா² ஸம்வண்ணிதனயா ஏவ. அபராபரபா⁴வாயாதி அபராபரம் யோனிஆதி³தோ யோனிஆதி³பா⁴வாய. ஆப³ந்த⁴னம் க³ண்டி²கரணம், ஸம்ஸிப்³ப³னம் துன்னகரணம். தண்ஹாய நிக்க²ந்தம் தத்த² தஸ்ஸா ஸப்³ப³ஸோ அபா⁴வதோ, நிக்க²மனஞ்சஸ்ஸ தண்ஹாய விஸம்யோகோ³ ஏவாதி ஆஹ ‘‘விஸம்யுத்த’’ந்தி.

காமானம் பஹானந்தி ஏத்த² காமக்³க³ஹணேன காமீயதீதி காமோ, காமேதீதி காமோதி து³வித⁴ஸ்ஸபி காமஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ கதோதி ஆஹ ‘‘வத்து²காமானம் கிலேஸகாமானஞ்ச பஹான’’ந்தி. வத்து²காமப்பஹானஞ்சேத்த² தேஸு ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேனாதி வேதி³தப்³ப³ம். காமஸஞ்ஞானந்தி காமேஸு, காமஸஹக³தானம் வா ஸஞ்ஞானம். பரிஞ்ஞாதி திவிதா⁴பி பரிஞ்ஞா இதா⁴தி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘ஞாததீரணபஹானவஸேன திவிதா⁴ பரிஞ்ஞா’’தி. தத்த² கதமா ஞாதபரிஞ்ஞா? ஸப்³ப³ம் தேபூ⁴மகம் நாமரூபம் ‘‘இத³ம் ரூபம், ஏத்தகம் ரூபம், ந இதோ பி⁴ய்யோ, இத³ம் நாமம், ஏத்தகம் நாமம், ந இதோ பி⁴ய்யோ’’தி பூ⁴துபாதா³யபே⁴த³ம் ரூபம் ப²ஸ்ஸாதி³பே⁴த³ம் நாமஞ்ச லக்க²ணரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னதோ வவத்த²பேதி, கம்மாவிஜ்ஜாதி³கஞ்சஸ்ஸ பச்சயம் பரிக்³க³ண்ஹாதி, அயம் ஞாதபரிஞ்ஞா.

கதமா தீரணபரிஞ்ஞா? ஏவம் ஞாதம் கத்வா தம் ஸப்³ப³ம் தீரேதி அனிச்சதோ து³க்க²தோ ரோக³தோதி த்³வாசத்தாலீஸாய ஆகாரேஹி, அயம் தீரணபரிஞ்ஞா நாம. கதமா பஹானபரிஞ்ஞா? ஏவம் தீரயித்வா அக்³க³மக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸ்மிம் ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹதி, அயம் பஹானபரிஞ்ஞா. தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴யோ வா ஞாதபரிஞ்ஞா, மக்³கா³மக்³க³படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ஆத³யோ, கலாபஸம்மஸனாதி³அனுலோமபரியோஸானா வா பஞ்ஞா தீரணபரிஞ்ஞா, அரியமக்³கே³ ஞாணம் நிப்பரியாயேன பஹானபரிஞ்ஞா. இத⁴ பன காமஸஞ்ஞானம் ஸபா⁴வலக்க²ணபடிவேத⁴வஸேன அனிச்சாதி³ஸாமஞ்ஞலக்க²ணவஸேன ச பவத்தமானானம் ஞாததீரணபரிஞ்ஞானம்பி கிச்சனிப்ப²த்தியா மக்³கே³னேவ இஜ்ஜ²னதோ மக்³க³க்க²ணம்யேவ ஸந்தா⁴ய திவிதா⁴பி பரிஞ்ஞா வுத்தா. தேனேவ ‘‘இமேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு கிலேஸக்க²யகரோ லோகுத்தரமக்³கோ³வ கதி²தோ’’தி வுத்தம்.

காமேஸு, காமே வா பாதுமிச்சா² காமபிபாஸாதி ஆஹ – ‘‘காமேஸு பாதப்³யதானம், காமே வா பாதுமிச்சா²ன’’ந்தி. இமேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸூதி ‘‘காமானம் பஹானம் அக்கா²த’’ந்திஆதி³னா வுத்தேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு. தீஸு டா²னேஸூதி ‘‘விராகா³ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, நோ ஸராகா³ய, விஸம்யோகா³ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, நோ ஸம்யோகா³ய, அனுபாதா³னாய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, நோ ஸஉபாதா³னாயா’’தி ஏவம் வுத்தேஸு டா²னேஸு. விப்படிஸாரம் கரோதீதி ஏவம் தம் பாபம் விப்படிஸாரம் உப்பாதே³தி. கீதி³ஸம் விப்படிஸாரம் கரோதீதி ஆஹ ‘‘ஈதி³ஸேபி நாமா’’திஆதி³.

39. நேவ பியகம்யதாயாதி அத்தனி ஸத்து² நேவ பியபா⁴வகாமதாய. ந பே⁴த³புரேக்கா²ரதாயாதி ந ஸத்து² தேன பி⁴க்கு²னா பே⁴த³னாதி⁴ப்பாயபுரேக்கா²ரதாய. ந கலிஸாஸனாரோபனத்தா²யாதி ந தோ³ஸாரோபனத்தா²ய. கலீதி கோத⁴ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம், தஸ்ஸ ஸாஸனம் கலிஸாஸனம், கோத⁴வஸேன வுச்சமானோ க³ரஹதோ³ஸோ. வேலந்தி ஸிக்கா²பத³வேலம். மரியாத³ந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸிக்கா²பத³ஞ்ஹி அனதிக்கமனீயட்டே²ன ‘‘வேலா, மரியாதா³’’தி ச வுச்சதி.

அஜ்ஜா²சாரவீதிக்கமோதி மேது²னவஸேன பவத்தஅஜ்ஜா²சாரஸங்கா²தோ வீதிக்கமோ. பகரணேதி ஏத்த² ப-ஸத்³தோ³ ஆரம்ப⁴வசனோதி ஆஹ ‘‘கத்தும் ஆரப⁴தீ’’தி. கத்த²சி உபஸக்³கோ³ தா⁴துஅத்த²மேவ வத³தி, ந விஸேஸத்த²ஜோதகோதி ஆஹ ‘‘கரோதியேவ வா’’தி. ஜாதியாதி க²த்தியாதி³ஜாதியா. கோ³த்தேனாதி கோ³தமகஸ்ஸபாதி³கோ³த்தேன. கோலபுத்தியேனாதி க²த்தியாதி³ஜாதீஸுயேவ ஸக்ககுலஸோத்தி²யகுலாதி³விஸிட்ட²குலானம் புத்தபா⁴வேன. யஸஸ்ஸீதி மஹாபரிவாரோ. பேஸலந்தி பியஸீலம். அவிகம்பமானேனாதி படிகா⁴னுனயேஹி அகம்பமானேன. யஸ்ஸ தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே உப்பஜ்ஜனாரஹானம் மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ நத்தி², தம் பு³த்³தா⁴ ‘‘மோக⁴புரிஸா’’தி வத³ந்தி அரிட்ட²லாளுதா³யீஆதி³கே விய. உபனிஸ்ஸயே ஸதிபி தஸ்மிம் க²ணே மக்³கே³ வா ப²லே வா அஸதி ‘‘மோக⁴புரிஸா’’தி வத³ந்தியேவ த⁴னியஉபஸேனத்தே²ராதி³கே விய. ஸுதி³ன்னஸ்ஸ பன தஸ்மிம் அத்தபா⁴வே மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ ஸமுச்சி²ன்னோயேவ, தேன நம் ‘‘மோக⁴புரிஸா’’தி ஆஹ.

ஸமணகரணானம் த⁴ம்மானந்தி ஹிரோத்தப்பாதீ³னம். மக்³க³ப²லனிப்³பா³னக்³க³ஹணேன படிவேத⁴ஸாஸனஸ்ஸ க³ஹிதத்தா ஸாஸனானந்தி படிபத்திபரியத்திஸாஸனானம் க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். ச²விந்தி தேஸம் பப⁴ஸ்ஸரகரணம் ச²விம். கிம் தந்தி ஆஹ ‘‘சா²ய’’ந்தி, தேஸம் பகாஸகம் ஓபா⁴ஸந்தி அத்தோ². கிம் தந்தி ஆஹ ‘‘ஸுந்த³ரபா⁴வ’’ந்தி. ச²விமனுக³தம் அனுச்ச²விகம். பதிரூபந்திஆதீ³ஸுபி ‘‘தேஸ’’ந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஸமணானம் கம்மம் ஸாமணகம், ந ஸாமணகம் அஸ்ஸாமணகம். கத²ம்-ஸத்³த³யோகே³ன ‘‘ந ஸக்கி²ஸ்ஸஸீ’’தி அனாக³தவசனம் கதம். ‘‘நாம-ஸத்³த³யோகே³னா’’தி ச வத³ந்தி.

த³யாலுகேனாதி அனுகம்பாய ஸஹிதேன. பரிபா⁴ஸந்தோதி க³ரஹந்தோ. நிருத்தினயேன ஆஸீவிஸ-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஆஸு ஸீக⁴’’ந்திஆதி³. ஏதஸ்ஸாதி ஆஸீவிஸஸ்ஸ. ஆக³ச்ச²தீதி யோ தேன த³ட்டோ², தம் பதிஆக³ச்ச²தி. ஆஸித்தவிஸோதிபி ஆஸீவிஸோ, ஸகலகாயே ஆஸிஞ்சித்வா விய ட²பிதவிஸோ பரஸ்ஸ ச ஸரீரே ஆஸிஞ்சனவிஸோதி அத்தோ². அஸிதவிஸோதிபி ஆஸீவிஸோ. யம் யஞ்ஹி ஏதேன அஸிதம் ஹோதி பரிபு⁴த்தம், தம் விஸமேவ ஸம்பஜ்ஜதி, தஸ்மா அஸிதம் விஸம் ஏதஸ்ஸாதி அஸிதவிஸோதி வத்தப்³பே³ ‘‘ஆஸீவிஸோ’’தி நிருத்தினயேன வுத்தம். அஸிஸதி³ஸவிஸோதிபி ஆஸீவிஸோ, அஸி விய திகி²ணம் பரஸ்ஸ மம்மச்சே²த³னஸமத்த²ம் விஸம் ஏதஸ்ஸாதி ஆஸீவிஸோதி வுத்தம் ஹோதி. ஆஸீதி வா தா³டா² வுச்சதி, தத்த² ஸன்னிஹிதவிஸோதி ஆஸீவிஸோ. ஸேஸஸப்பேஹி கண்ஹஸப்பஸ்ஸ மஹாவிஸத்தா ஆஸீவிஸஸ்ஸானந்தரம் கண்ஹஸப்போ வுத்தோ. ஸப்பமுக²ம்பி அங்கா³ரகாஸு விய ப⁴யாவஹத்தா அகுஸலுப்பத்தியா டா²னம் ந ஹோதீதி அகுஸலகம்மதோ நிவாரணாதி⁴ப்பாயேன ஸீலபே⁴த³தோபி ஸுத்³த⁴ஸீலே டி²தஸ்ஸ மரணமேவ வரதரந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆஸீவிஸஸ்ஸ கண்ஹஸப்பஸ்ஸ முகே² அங்க³ஜாதம் பக்கி²த்தம் வர’’ந்தி வுத்தம். பப்³ப³ஜிதேன ஹி கதபாபகம்மம் ப⁴க³வதோ ஆணாதிக்கமனதோ வத்து²மஹந்ததாய மஹாஸாவஜ்ஜம். காஸுந்தி ஆவாடோபி வுச்சதி ராஸிபி.

‘‘கின்னு ஸந்தரமானோவ, காஸும் க²ணஸி ஸாரதி²;

புட்டோ² மே ஸம்ம அக்கா²ஹி, கிம் காஸுயா கரிஸ்ஸஸீ’’தி. (ஜா. 2.22.3) –

ஏத்த² ஹி ஆவாடோ காஸு நாம.

‘‘அங்கா³ரகாஸும் அபரே பு²ணந்தி, நரா ருத³ந்தா பரித³ட்³ட⁴க³த்தா’’தி (ஜா. 2.22.462) –

ஏத்த² ராஸி. இத⁴ பன உப⁴யம்பி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘அங்கா³ரபுண்ணகூபே அங்கா³ரராஸிம்ஹி வா’’தி. கஸ்ஸதி க²ணீயதீதி காஸு, ஆவாடோ. கஸீயதி சீயதீதி காஸு, ராஸி. பதி³த்தாயாதி தி³ப்பமானாய. ஸம்-ஸத்³தோ³ ஏத்த² ஸமந்தபரியாயோதி ஆஹ ‘‘ஸமந்ததோ பஜ்ஜலிதாயா’’தி.

இத³ம் மாதுகா³மஸ்ஸ அங்க³ஜாதே அங்க³ஜாதபக்கி²பனம் நிதா³னம் காரணமஸ்ஸ நிரயுபபஜ்ஜனஸ்ஸாதி இதோனிதா³னம், பா⁴வனபும்ஸகஞ்சேதம். பச்சத்தவசனஸ்ஸ தோ-ஆதே³ஸோ கதோ, தஸ்ஸ ச ஸமாஸேபி அலோபோ. தத்த² நாம த்வந்தி ஏத்த² த்வம்-ஸத்³தோ³ ‘‘ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸஸீ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்த⁴முபக³ச்ச²மானோ அத்தீ²தி ஆஹ ‘‘த்வந்தி தம்ஸத்³த³ஸ்ஸ வேவசன’’ந்தி. ‘‘யம் தந்தி பன பாடோ² யுத்தரூபோ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். யம் தந்தி நாயம் உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸோ, யதா² லோகே யம் வா தம் வாதி அவஞ்ஞாதவசனம், ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஆஹ – ‘‘யம் வா தம் வா ஹீளிதம் அவஞ்ஞாதந்தி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. நீசஜனானந்தி நிஹீனகு³ணானம் ஸத்தானம். கா³மத⁴ம்மந்தி ஏத்த² கா³ம-ஸத்³தே³ன கா³மவாஸினோ வுத்தா அபே⁴தூ³பசாரேனாதி ஆஹ ‘‘கா³மவாஸிகமனுஸ்ஸான’’ந்தி. கிலேஸபக்³க⁴ரணகம் த⁴ம்மந்தி ராகா³தி³கிலேஸவிஸ்ஸந்த³னகத⁴ம்மம். மேது²னத⁴ம்மோ ஹி ராக³ம் பக்³க⁴ரதி. மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ மஹாஸாவஜ்ஜதாய ஓளாரிகத்தா வுத்தம் ‘‘அஸுகு²ம’’ந்தி. அனிபுணந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். உத³கே ப⁴வம் ஓத³கம். கிம் தம்? உத³ககிச்சந்தி ஆஹ – ‘‘உத³ககிச்சம் அந்திகம் அவஸானம் அஸ்ஸா’’தி. ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி அனாக³தவசனம் நாம-ஸத்³த³யோகே³ன கதந்தி ஆஹ – ‘‘ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி…பே… நாம-ஸத்³தே³ன யோஜேதப்³ப³’’ந்தி. லோகே மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ ஆதி³கத்தா கோசி பட²மகப்பிகோ, ந பனாயந்தி ஆஹ – ‘‘ஸாஸனம் ஸந்தா⁴ய வத³தீ’’தி. ப³ஹூனந்தி புக்³க³லாபேக்க²ம், ந பன அகுஸலாபேக்க²ந்தி ஆஹ ‘‘ப³ஹூனம் புக்³க³லான’’ந்தி.

யம் அஸம்வரம் படிச்ச து³ப்³ப⁴ரதாது³ப்போஸதாதி³ ஹோதி, ஸோ அஸம்வரோ து³ப்³ப⁴ரதாதி³-ஸத்³தே³ன வுத்தோ காரணே ப²லூபசாரேனாதி ஆஹ – ‘‘து³ப்³ப⁴ரதாதீ³னம் வத்து²பூ⁴தஸ்ஸ அஸம்வரஸ்ஸா’’தி. வத்து²பூ⁴தஸ்ஸாதி காரணபூ⁴தஸ்ஸ. வஸதி ஏத்த² ப²லம் ததா³யத்தவுத்திதாயாதி ஹி காரணம் வத்து². அத்தாதி சித்தம் ஸரீரஞ்ச, சித்தமேவ வா. து³ப்³ப⁴ரதஞ்சேவ து³ப்போஸதஞ்ச ஆபஜ்ஜதீதி அத்தனா பச்சயதா³யகேஹி ச து³க்கே²ன ப⁴ரிதப்³ப³தம் போஸேதப்³ப³தஞ்ச ஆபஜ்ஜதி. அஸம்வரே டி²தோ ஹி ஏகச்சோ அத்தனோபி து³ப்³ப⁴ரோ ஹோதி து³ப்போஸோ, ஏகச்சோ உபட்டா²கானம்பி. கத²ம்? யோ ஹி அம்பி³லாதீ³னி லத்³தா⁴ அனம்பி³லாதீ³னி பரியேஸதி, அஞ்ஞஸ்ஸ க⁴ரே லத்³த⁴ம் அஞ்ஞஸ்ஸ க⁴ரே ச²ட்³டே³ந்தோ ஸப்³ப³ம் கா³மம் சரித்வா ரித்தபத்தோவ விஹாரம் பவிஸித்வா நிபஜ்ஜதி, அயம் அத்தனோ து³ப்³ப⁴ரோ. யோ பன ஸாலிமம்ஸோத³னாதீ³னம் பத்தே பூரேத்வா தி³ன்னேபி து³ம்முக²பா⁴வம் அனத்தமனபா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேதி, தேஸம் வா ஸம்முகா²வ தம் பிண்ட³பாதம் ‘‘கிம் தும்ஹேஹி தி³ன்ன’’ந்தி அபஸாதே³ந்தோ ஸாமணேரக³ஹட்டா²தீ³னம் தே³தி, அயம் உபட்டா²கானம் து³ப்³ப⁴ரோ. ஏதம் தி³ஸ்வா மனுஸ்ஸா தூ³ரதோவ பரிவஜ்ஜேந்தி ‘‘து³ப்³ப⁴ரோ பி⁴க்கு² ந ஸக்கா போஸேது’’ந்தி.

மஹிச்ச²தந்தி ஏத்த² மஹந்தானி வத்தூ²னி இச்ச²தி, மஹதீ வா பனஸ்ஸ இச்சா²தி மஹிச்சோ², தஸ்ஸ பா⁴வோ மஹிச்ச²தா, ஸந்தகு³ணவிபா⁴வனதா படிக்³க³ஹணே அமத்தஞ்ஞுதா ச. மஹிச்சோ² ஹி இச்சா²சாரே ட²த்வா அத்தனி விஜ்ஜமானஸீலது⁴தத⁴ம்மாதி³கு³ணே விபா⁴வேதி, தாதி³ஸஸ்ஸ படிக்³க³ஹணே அமத்தஞ்ஞுதாபி ஹோதி. யம் ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி ‘‘ஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனதா படிக்³க³ஹணே ச அமத்தஞ்ஞுதா, ஏதம் மஹிச்ச²தாலக்க²ண’’ந்தி. ஸா பனேஸா மஹிச்ச²தா ‘‘இதே⁴கச்சோ ஸத்³தோ⁴ ஸமானோ ‘ஸத்³தோ⁴தி மம் ஜனோ ஜானாதூ’தி இச்ச²தி, ஸீலவா ஸமானோ ‘ஸீலவாதி மம் ஜனோ ஜானாதூ’தி’’ இமினா நயேன ஆக³தாயேவ, தாய ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ து³ஸ்ஸந்தப்பியோ ஹோதி, விஜாதமாதாபிஸ்ஸ சித்தம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ ஸமுத்³தோ³ ச, மஹிச்சோ² சாபி புக்³க³லோ;

ஸகடேன பச்சயம் தே³ந்து, தயோபேதே அதப்பியா’’தி. (ம. நி. அட்ட². 1.252; அ. நி. அட்ட². 1.1.63; விப⁴. அட்ட². 850; உதா³. அட்ட². 31; மஹானி. அட்ட². 85);

ஸத்தேஹி கிலேஸேஹி ச ஸங்க³ணனம் ஸமோதா⁴னம் ஸங்க³ணிகாதி ஆஹ – ‘‘க³ணஸங்க³ணிகாய சேவ கிலேஸஸங்க³ணிகாய சா’’தி. கோஸஜ்ஜானுக³தோ ச ஹோதீதி குஸீதபா⁴வேன அனுக³தோ ஹோதி, குஸீதஸ்ஸ பா⁴வோ கோஸஜ்ஜம். அட்ட²குஸீதவத்து²பாரிபூரியாதி ஏத்த² குச்சி²தம் ஸீத³தீதி குஸீதோ த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா. யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன புக்³க³லோ ‘‘குஸீதோ’’தி வுச்சதி, ஸோ குஸீதபா⁴வோ இத⁴ குஸீத-ஸத்³தே³ன வுத்தோ. வினாபி ஹி பா⁴வஜோதனஸத்³த³ம் பா⁴வத்தோ² விஞ்ஞாயதி யதா² ‘‘படஸ்ஸ ஸுக்க’’ந்தி, தஸ்மா குஸீதபா⁴வவத்தூ²னீதி அத்தோ², கோஸஜ்ஜகாரணானீதி வுத்தம் ஹோதி. ததா² ஹி –

‘‘கம்மம் கோ² மே கத்தப்³ப³ம் ப⁴விஸ்ஸதி, கம்மம் கோ² பன மே கரோந்தஸ்ஸ காயோ கிலமிஸ்ஸதி, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீதி ஸோ நிபஜ்ஜதி, ந வீரியம் ஆரப⁴தி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய, இத³ம் பட²மம் குஸீதவத்து². அஹம் கோ² கம்மம் அகாஸிம், கம்மம் கோ² பன மே கரோந்தஸ்ஸ காயோ கிலந்தோ, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமி…பே… மக்³கோ³ கோ² மே க³ந்தப்³போ³ ப⁴விஸ்ஸதி, மக்³க³ம் கோ² பன மே க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ காயோ கிலமிஸ்ஸதி, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமி…பே… அஹம் கோ² மக்³க³ம் அக³மாஸிம், மக்³க³ம் கோ² பன மே க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ காயோ கிலந்தோ, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமி…பே… அஹம் கோ² கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய சரந்தோ நாலத்த²ம் லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம், தஸ்ஸ மே காயோ கிலந்தோ அகம்மஞ்ஞோ, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமி…பே… அஹம் கோ² கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய சரந்தோ அலத்த²ம் லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம், தஸ்ஸ மே காயோ க³ருகோ அகம்மஞ்ஞோ மாஸாசிதம் மஞ்ஞே, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமி…பே… உப்பன்னோ கோ² மே அயம் அப்பமத்தகோ ஆபா³தோ⁴, அத்தி² கப்போ நிபஜ்ஜிதும், ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமி…பே… அஹம் கோ² கி³லானா வுட்டி²தோ அசிரவுட்டி²தோ கே³லஞ்ஞா, தஸ்ஸ மே காயோ து³ப்³ப³லோ அகம்மஞ்ஞோ, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீதி ஸோ நிபஜ்ஜதி, ந வீரியம் ஆரப⁴தி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய. இத³ம் அட்ட²மம் குஸீதவத்து²’’ந்தி (தீ³. நி. 3.334; அ. நி. 8.80) –

ஏவமாக³தானி ‘‘ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீ’’தி ஏவம் பவத்தஓஸீத³னானி உபரூபரி கோஸஜ்ஜகாரணத்தா அட்ட² குஸீதவத்தூ²னி நாம, தேஸம் பாரிபூரியா ஸம்வத்ததீதி அத்தோ².

ஸுப⁴ரோ ஹோதி ஸுபோஸோதி அத்தனோ உபட்டா²கேஹி ச ஸுகே²ன ப⁴ரிதப்³போ³ போஸேதப்³போ³தி அத்தோ². ஸம்வரே டி²தோ ஹி ஏகச்சோ அத்தனோபி ஸுப⁴ரோ ஹோதி ஸுபோஸோ, ஏகச்சோ உபட்டா²கானம்பி. கத²ம்? யோ ஹி யம் கிஞ்சி லூக²ம் வா பணீதம் வா லத்³தா⁴ துட்ட²சித்தோவ பு⁴ஞ்ஜித்வா விஹாரம் க³ந்த்வா அத்தனோ கம்மம் கரோதி, அயம் அத்தனோ ஸுப⁴ரோ. யோ பன பரேஸம்பி அப்பம் வா ப³ஹும் வா லூக²ம் வா பணீதம் வா தா³னம் அஹீளேத்வா அத்தமனோ விப்பஸன்னமுகோ² ஹுத்வா ஏதேஸம் ஸம்முகா²வ பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா யாதி, அயம் உபட்டா²கானம் ஸுப⁴ரோ. ஏதம் தி³ஸ்வா மனுஸ்ஸா அதிவிய விஸ்ஸத்தா² ஹோந்தி, ‘‘அம்ஹாகம் ப⁴த³ந்தோ ஸுப⁴ரோ, தோ²கதோ²கேனபி துஸ்ஸதி, மயமேவ நம் போஸேஸ்ஸாமா’’தி படிஞ்ஞம் கத்வா போஸேந்தி. அப்பிச்ச²தந்தி இச்சா²விரஹிதத்தம். ஏத்த² ஹி ப்³யஞ்ஜனம் ஸாவஸேஸம் விய, அத்தோ² பன நிரவஸேஸோ. அப்ப-ஸத்³தோ³ ஹேத்த² அபா⁴வத்தோ²தி ஸக்கா விஞ்ஞாதும் ‘‘அப்பாபா³த⁴தஞ்ச ஸஞ்ஜானாமீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.225) விய. தேனேவாஹ ‘‘நித்தண்ஹபா⁴வ’’ந்தி.

திப்பபே⁴தா³ய ஸந்துட்டி²யாதி யதா²லாபா⁴தி³ஸந்தோஸஸாமஞ்ஞேன வுத்தம், சதூஸு பன பச்சயேஸு தயோ தயோ ஸந்தோஸாதி த்³வாத³ஸவிதோ⁴ ஹோதி ஸந்தோஸோ. கத²ம்? சீவரே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ யதா²ப³லஸந்தோஸோ யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோதி திவிதோ⁴ ஹோதி ஸந்தோஸோ. ஏவம் பிண்ட³பாதாதீ³ஸு. தஸ்ஸாயம் பபே⁴த³ஸம்வண்ணனா (ம. நி. அட்ட². 1.252; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.144; அ. நி. அட்ட². 1.1.65) – இத⁴ பி⁴க்கு² சீவரம் லப⁴தி ஸுந்த³ரம் வா அஸுந்த³ரம் வா, ஸோ தேனேவ யாபேதி அஞ்ஞம் ந பத்தே²தி, லப⁴ந்தோபி ந க³ண்ஹாதி. அயமஸ்ஸ சீவரே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ. அத² பன பகதிது³ப்³ப³லோ வா ஹோதி ஆபா³த⁴ஜராபி⁴பூ⁴தோ வா, க³ருசீவரம் பாருபந்தோ கிலமதி, ஸோ ஸபா⁴கே³ன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் தம் பரிவத்தேத்வா லஹுகேன யாபேந்தோபி ஸந்துட்டோ²யேவ ஹோதி. அயமஸ்ஸ சீவரே யதா²ப³லஸந்தோஸோ. பகதிது³ப்³ப³லாதீ³னஞ்ஹி க³ருசீவரானி ந பா²ஸுபா⁴வாவஹானி ஸரீரகே²தா³வஹானி ச ஹோந்தீதி பயோஜனவஸேன அனத்ரிச்ச²தாதி³வஸேன தானி பரிவத்தேத்வா லஹுகசீவரபரிபோ⁴கோ³ ந ஸந்தோஸவிரோதீ⁴தி. அபரோ பணீதபச்சயலாபீ⁴ ஹோதி, ஸோ பட்டசீவராதீ³னம் அஞ்ஞதரம் மஹக்³க⁴சீவரம் ப³ஹூனி வா பன சீவரானி லபி⁴த்வா ‘‘இத³ம் தே²ரானம் சிரபப்³ப³ஜிதானம், இத³ம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் அனுரூபம், இத³ம் கி³லானானம், இத³ம் அப்பலாபா⁴னம் ஹோதூ’’தி த³த்வா தேஸம் புராணசீவரம் வா ஸங்காரகூடாதி³தோ வா நந்தகானி உச்சினித்வா தேஹி ஸங்கா⁴டிம் கத்வா தா⁴ரேந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ சீவரே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ. மஹக்³க⁴ஞ்ஹி சீவரம் ப³ஹூனி வா சீவரானி லபி⁴த்வாபி தானி விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா தத³ஞ்ஞஸ்ஸ க³ஹணம் யதா²ஸாருப்பனயே டி²தத்தா ந ஸந்தோஸவிரோதீ⁴தி.

இத⁴ பன பி⁴க்கு² பிண்ட³பாதம் லப⁴தி லூக²ம் வா பணீதம் வா, ஸோ தேனேவ யாபேதி அஞ்ஞம் ந பத்தே²தி, லப⁴ந்தோபி ந க³ண்ஹாதி. அயமஸ்ஸ பிண்ட³பாதே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ. யோ பன அத்தனோ பகதிவிருத்³த⁴ம் வா ப்³யாதி⁴விருத்³த⁴ம் வா பிண்ட³பாதம் லப⁴தி, யேனஸ்ஸ பரிபு⁴த்தேன அபா²ஸு ஹோதி, ஸோ ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தம் த³த்வா தஸ்ஸ ஹத்த²தோ ஸப்பாயபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ பிண்ட³பாதே யதா²ப³லஸந்தோஸோ. அபரோ ப³ஹும் பணீதம் பிண்ட³பாதம் லப⁴தி, ஸோ தம் சீவரம் விய சிரபப்³ப³ஜிதப³ஹுஸ்ஸுதஅப்பலாப⁴கி³லானானம் த³த்வா தேஸம் வா ஸேஸகம் பிண்டா³ய வா சரித்வா மிஸ்ஸகாஹாரம் பு⁴ஞ்ஜந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ பிண்ட³பாதே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ.

இத⁴ பன பி⁴க்கு² ஸேனாஸனம் லப⁴தி மனாபம் வா அமனாபம் வா, ஸோ தேன நேவ ஸோமனஸ்ஸம், ந படிக⁴ம் உப்பாதே³தி, அந்தமஸோ திணஸந்த²ரகேனபி யதா²லத்³தே⁴னேவ துஸ்ஸதி. அயமஸ்ஸ ஸேனாஸனே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ. யோ பன அத்தனோ பகதிவிருத்³த⁴ம் வா ப்³யாதி⁴விருத்³த⁴ம் வா ஸேனாஸனம் லப⁴தி, யத்த²ஸ்ஸ வஸதோ அபா²ஸு ஹோதி, ஸோ தம் ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³த்வா தஸ்ஸ ஸந்தகே ஸப்பாயஸேனாஸனே வஸந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ ஸேனாஸனே யதா²ப³லஸந்தோஸோ. அபரோ மஹாபுஞ்ஞோ லேணமண்ட³பகூடாகா³ராதீ³னி ப³ஹூனி பணீதஸேனாஸனானி லப⁴தி, ஸோ தானி சீவராதீ³னி விய சிரபப்³ப³ஜிதப³ஹுஸ்ஸுதஅப்பலாப⁴கி³லானானம் த³த்வா யத்த² கத்த²சி வஸந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ ஸேனாஸனே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ. யோபி ‘‘உத்தமஸேனாஸனம் நாம பமாத³ட்டா²னம், தத்த² நிஸின்னஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ம் ஓக்கமதி, நித்³தா³பி⁴பூ⁴தஸ்ஸ புன படிபு³ஜ்ஜ²தோ பாபவிதக்கா பாதுப⁴வந்தீ’’தி படிஸஞ்சிக்கி²த்வா தாதி³ஸம் ஸேனாஸனம் பத்தம்பி ந ஸம்படிச்ச²தி, ஸோ தம் படிக்கி²பித்வா அப்³போ⁴காஸருக்க²மூலாதீ³ஸு வஸந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயம்பிஸ்ஸ ஸேனாஸனே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ.

இத⁴ பன பி⁴க்கு² பே⁴ஸஜ்ஜம் லப⁴தி லூக²ம் வா பணீதம் வா, ஸோ யம் லப⁴தி, தேனேவ துஸ்ஸதி அஞ்ஞம் ந பத்தே²தி, லப⁴ந்தோபி ந க³ண்ஹாதி. அயமஸ்ஸ கி³லானபச்சயே யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ. யோ பன தேலேன அத்தி²கோ பா²ணிதம் லப⁴தி, ஸோ தம் ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³த்வா தஸ்ஸ ஹத்த²தோ தேலம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞதே³வ வா பரியேஸித்வா பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ கி³லானபச்சயே யதா²ப³லஸந்தோஸோ. அபரோ மஹாபுஞ்ஞோ ப³ஹும் தேலமது⁴பா²ணிதாதி³பணீதபே⁴ஸஜ்ஜம் லப⁴தி, ஸோ தம் சீவரம் விய சிரபப்³ப³ஜிதப³ஹுஸ்ஸுதஅப்பலாப⁴கி³லானானம் த³த்வா தேஸம் ஆப⁴தேன யேன கேனசி யாபேந்தோபி ஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. யோ பன ஏகஸ்மிம் பா⁴ஜனே முத்தஹரீதகம் ட²பேத்வா ஏகஸ்மிம் சதுமது⁴ரம் ‘‘க³ண்ஹ, ப⁴ந்தே, யதி³ச்ச²ஸீ’’தி வுச்சமானோ ஸசஸ்ஸ தேஸு அஞ்ஞதரேனபி ரோகோ³ வூபஸம்மதி, அத² ‘‘முத்தஹரீதகம் நாம பு³த்³தா⁴தீ³ஹி வண்ணித’’ந்தி சதுமது⁴ரம் படிக்கி²பித்வா முத்தஹரீதகேனேவ பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தோ பரமஸந்துட்டோ²வ ஹோதி. அயமஸ்ஸ கி³லானபச்சயே யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோ. ஏவம் யதா²லாபா⁴தி³வஸேன திப்பபே⁴தோ³ ஸந்தோஸோ சதுன்னம் பச்சயானம் வஸேன த்³வாத³ஸவிதோ⁴ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.

காமவிதக்கப்³யாபாத³விதக்கவிஹிம்ஸாவிதக்கானம் வஸேன அகுஸலவிதக்கத்தயம். நேக்க²ம்மவிதக்கஅப்³யாபாத³விதக்கஅவிஹிம் ஸாவிதக்கானம் வஸேன குஸலவிதக்கத்தயம். ஸப்³ப³கிலேஸாபசயபூ⁴தாய விவட்டாயாதி ராகா³தி³ஸப்³ப³கிலேஸானம் அபசயஹேதுபூ⁴தாய நிப்³பா³னதா⁴துயா. அட்ட²வீரியாரம்ப⁴வத்து²பாரிபூரியாதி அட்ட²ன்னம் வீரியாரம்ப⁴காரணானம் பாரிபூரியா. யதா² ததா² பட²மம் பவத்தஅப்³பு⁴ஸ்ஸஹனஞ்ஹி உபரி வீரியாரம்ப⁴ஸ்ஸ காரணம் ஹோதி. அனுரூபபச்சவேக்க²ணாஸஹிதானி ஹி அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனானி தம்மூலகானி வா பச்சவேக்க²ணானி அட்ட² வீரியாரம்ப⁴வத்தூ²னீதி வேதி³தப்³பா³னி. ததா² ஹி –

‘‘கம்மம் கோ² மே கத்தப்³ப³ம் ப⁴விஸ்ஸதி, கம்மம் கோ² பன மே கரோந்தேன ந ஸுகரம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் மனஸி காதும், ஹந்தா³ஹம் வீரியம் ஆரபா⁴மி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய. அஹம் கோ² கம்மம் அகாஸிம், கம்மம் கோ² பனாஹம் கரோந்தோ நாஸக்கி²ம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் மனஸி காதும், ஹந்தா³ஹம் வீரியம் ஆரபா⁴மி…பே… மக்³கோ³ கோ² மே க³ந்தப்³போ³ ப⁴விஸ்ஸதி, மக்³க³ம் கோ² பன மே க³ச்ச²ந்தேன ந ஸுகரம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் மனஸி காதும், ஹந்தா³ஹம் வீரியம் ஆரபா⁴மி…பே… அஹம் கோ² மக்³க³ம் அக³மாஸிம், மக்³க³ம் கோ² பனாஹம் க³ச்ச²ந்தோ நாஸக்கி²ம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் மனஸி காதும், ஹந்தா³ஹம் வீரியம் ஆரபா⁴மி…பே… அஹம் கோ² கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய சரந்தோ நாலத்த²ம் லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம், தஸ்ஸ மே காயோ லஹுகோ கம்மஞ்ஞோ, ஹந்தா³ஹம் வீரியம் ஆரபா⁴மி…பே… அஹம் கோ² கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய சரந்தோ அலத்த²ம் லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம், தஸ்ஸ மே காயோ ப³லவா கம்மஞ்ஞோ, ஹந்தா³ஹம் வீரியம் ஆரபா⁴மி…பே… உப்பன்னோ கோ² மே அயம் அப்பமத்தகோ ஆபா³தோ⁴, டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் மே ஆபா³தோ⁴ பவட்³டே⁴ய்ய, ஹந்தா³ஹம் வீரியம் ஆரபா⁴மி…பே… அஹம் கோ² கி³லானா வுட்டி²தோ அசிரவுட்டி²தோ கே³லஞ்ஞா, டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் மே ஆபா³தோ⁴ பச்சுதா³வத்தேய்ய, ஹந்தா³ஹம் வீரியம் ஆரபா⁴மி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாயா’’தி (தீ³. நி. 3.335; அ. நி. 8.80) –

ஏவம் பவத்தஅனுரூபபச்சவேக்க²ணாஸஹிதானி அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனானி தம்மூலகானி வா பச்சவேக்க²ணானி அட்ட² வீரியாரம்ப⁴வத்தூ²னி நாம.

தத³னுச்ச²விகம் தத³னுலோமிகந்தி ஏத்த² த-ஸத்³தோ³ வக்க²மானாபேக்கோ² ச அதீதாபேக்கோ² ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘யம் இதா³னி ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேஸ்ஸதீ’’திஆதி³. ஸப்³ப³னாமானி ஹி வக்க²மானவசனானிபி ஹோந்தி பக்கந்தவசனானிபி. ஸம்வரப்பஹானபடிஸம்யுத்தந்தி பஞ்சஸம்வரேஹி சேவ பஞ்சபஹானேஹி ச படிஸம்யுத்தம். பஞ்சவிதோ⁴ ஹி ஸம்வரோ ஸீலஸம்வரோ ஸதிஸம்வரோ ஞாணஸம்வரோ க²ந்திஸம்வரோ வீரியஸம்வரோதி. பஹானம்பி பஞ்சவித⁴ம் தத³ங்க³ப்பஹானம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி.

தத்த² ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’தி (விப⁴. 511) ஏவமாக³தோ பாதிமோக்க²ஸம்வரோ ஸீலஸம்வரோ நாம, ஸோ ச அத்த²தோ காயிகவாசஸிகோ அவீதிக்கமோ. ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி (தீ³. நி. 1.213; ம. நி. 1.295; ஸம். நி. 4.239; அ. நி. 3.16) ஏவமாக³தா இந்த்³ரியாரக்கா² ஸதிஸம்வரோ, ஸா ச அத்த²தோ ததா²பவத்தா ஸதி ஏவ. ‘‘ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி, பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி (ஸு. நி. 1041; நேத்தி. 11) ஏவமாக³தோ ஞாணஸம்வரோ. ஏத்த² ஹி ‘‘ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமீ’’தி வத்வா ‘‘பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி வசனதோ ஸோதஸங்கா²தானம் தண்ஹாதி³ட்டி²து³ச்சரிதஅவிஜ்ஜாதி³கிலேஸானம் ஸமுச்சே²த³கஞாணம் பித³ஹனட்டே²ன ஸம்வரோதி வுத்தம். ‘‘க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸா’’திஏவமாக³தா (ம. நி. 1.24; ம. நி. 3.159; அ. நி. 4.114) அதி⁴வாஸனா க²ந்திஸம்வரோ, ஸா ச அத்த²தோ ததா²பவத்தா க²ந்தா⁴ அதோ³ஸோ வா. பஞ்ஞாதி ஏகே, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.26) ஏவமாக³தம் காமவிதக்காதீ³னம் வினோத³னவஸேன பவத்தம் வீரியமேவ வீரியஸம்வரோ. ஸப்³போ³ சாயம் ஸம்வரோ யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் து³ஸ்ஸீல்யஸங்கா²தானம் காயவசீது³ச்சரிதானம் முட்ட²ஸ்ஸச்சஸங்கா²தஸ்ஸ பமாத³ஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் வா அக்க²ந்தி அஞ்ஞாணகோஸஜ்ஜானஞ்ச ஸம்வரணதோ பித³ஹனதோ சா²த³னதோ ‘‘ஸம்வரோ’’தி வுச்சதி. ஸம்வரதீதி ஸம்வரோ, பித³ஹதி நிவாரேதி பவத்திதும் ந தே³தீதி அத்தோ². பச்சயஸமவாயே உப்பஜ்ஜனாரஹானம் காயது³ச்சரிதாதீ³னம் ததா² ததா² அனுப்பாத³னமேவ ஹி இத⁴ ஸம்வரணம் நாம. ஏவம் தாவ பஞ்சவிதோ⁴ ஸம்வரோ வேதி³தப்³போ³.

தேன தேன கு³ணங்கே³ன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அகு³ணங்க³ஸ்ஸ பஹானம் தத³ங்க³ப்பஹானம். நாமரூபபரிச்சே²தா³தீ³ஸு ஹி விபஸ்ஸனாஞாணேஸு படிபக்க²பா⁴வதோ தீ³பாலோகேனேவ தமஸ்ஸ நாமரூபவவத்தா²னேன ஸக்காயதி³ட்டி²யா, பச்சயபரிக்³க³ஹேன அஹேதுவிஸமஹேதுதி³ட்டீ²னம், தஸ்ஸேவ அபரபா⁴கே³ உப்பன்னேன கங்கா²விதரணேன கத²ம்கதீ²பா⁴வஸ்ஸ, கலாபஸம்மஸனேன ‘‘அஹம் மமா’’தி கா³ஹஸ்ஸ, மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன அமக்³கே³ மக்³க³ஸஞ்ஞாய, உத³யத³ஸ்ஸனேன உச்சே²த³தி³ட்டி²யா, வயத³ஸ்ஸனேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா, ப⁴யத³ஸ்ஸனேன ஸப⁴யே அப⁴யஸஞ்ஞாயாதிஆதி³னா நயேன தேன தேன விபஸ்ஸனாஞாணேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அகு³ணங்க³ஸ்ஸ பஹானம் தத³ங்க³ப்பஹானந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யம் பன உபசாரப்பனாபே⁴தே³ன ஸமாதி⁴னா பவத்தினிவாரணதோ க⁴டப்பஹாரேனேவ உத³கபிட்டே² ஸேவாலஸ்ஸ தேஸம் தேஸம் நீவரணாதி³த⁴ம்மானம் பஹானம், ஏதம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் நாம. விக்க²ம்ப⁴னமேவ பஹானம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம். யம் சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் பா⁴விதத்தா தம்தம்மக்³க³வதோ அத்தனோ ஸந்தானே ‘‘தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 277) நயேன வுத்தஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²யஸ்ஸ கிலேஸக³ணஸ்ஸ அச்சந்தம் அப்பவத்திபா⁴வேன பஹானம், இத³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் நாம. யம் பன ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தம் வூபஸந்ததா கிலேஸானம், ஏதம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நாம. யம் ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடத்தா பஹீனஸப்³ப³ஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், ஏதம் நிஸ்ஸரணப்பஹானம் நாம. ஸப்³ப³ம்பி சேதம் சாக³ட்டே²ன பஹானந்தி வுச்சதி. ஏவமிமேஹி யதா²வுத்தஸம்வரேஹி சேவ பஹானேஹி ச படிஸம்யுத்தா த⁴ம்மதே³ஸனா ‘‘ஸம்வரப்பஹானபடிஸம்யுத்தா’’தி வேதி³தப்³பா³.

அஸுத்தந்தவினிப³த்³த⁴ந்தி ஸுத்தந்தேஸு அனிப³த்³த⁴ம், பாளிஅனாருள்ஹந்தி அத்தோ². பகிண்ணகத⁴ம்மதே³ஸனா ஹி ஸங்க³ஹம் ந ஆரோஹதி. வுத்தமேவத்த²ம் பகாஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பாளிவினிமுத்த’’ந்தி. அத² வா அஸுத்தந்தவினிப³த்³த⁴ந்தி ஸுத்தாபி⁴த⁴ம்மபாளிம் அனாருள்ஹபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், பாளிவினிமுத்தந்தி வினயபாளிம் அனாருள்ஹபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய. ஓக்கந்திகத⁴ம்மதே³ஸனா நாம ஞாணேன அனுபவிஸித்வா அந்தரா கதி²யமானா த⁴ம்மதே³ஸனா, படிக்கி²பனாதி⁴ப்பாயா ப⁴த்³தா³லித்தே²ரஸதி³ஸா. ஸம்பரேதப்³ப³தோ பேச்ச க³ந்தப்³ப³தோ ஸம்பராயோ, பரலோகோ. தத்த² ப⁴வம் ஸம்பராயிகம். வட்டப⁴யேன தஜ்ஜேந்தோதி ‘‘ஏவம் து³ஸ்ஸீலா நிரயாதீ³ஸு து³க்க²ம் பாபுணந்தீ’’தி தஜ்ஜேந்தோ. தீ³க⁴னிகாயப்பமாணம்பி மஜ்ஜி²மனிகாயப்பமாணம்பி த⁴ம்மதே³ஸனம் கரோதீதி ‘‘தேன க²ணேன தேன முஹுத்தேன கத²ம் ப⁴க³வா தாவமஹந்தம் த⁴ம்மதே³ஸனம் கரோதீ’’தி ந வத்தப்³ப³ம். யாவதா ஹி லோகியமஹாஜனா ஏகம் பத³ம் கதே²ந்தி, தாவ ஆனந்த³த்தே²ரோ அட்ட² பதா³னி கதே²தி. ஆனந்த³த்தே²ரே பன ஏகம் பத³ம் கதே²ந்தேயேவ ப⁴க³வா ஸோளஸ பதா³னி கதே²தி. இமினா நயேன லோகியஜனஸ்ஸ ஏகபது³ச்சாரணக்க²ணே ப⁴க³வா அட்ட²வீஸஸதம் பதா³னி கதே²தி. கஸ்மா? ப⁴க³வதோ ஹி ஜிவ்ஹா முது³, த³ந்தாவரணம் ஸுபு²ஸிதம், வசனம் அக³ளிதம், ப⁴வங்க³பரிவாஸோ லஹுகோ, தஸ்மா ஸசே ஏகோ பி⁴க்கு² காயானுபஸ்ஸனம் புச்ச²தி, அஞ்ஞோ வேத³னானுபஸ்ஸனம், அஞ்ஞோ சித்தானுபஸ்ஸனம், அஞ்ஞோ த⁴ம்மானுபஸ்ஸனம், ‘‘இமினா புட்டே² அஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி ஏகோ ஏகம் ந ஓலோகேதி, ஏவம் ஸந்தேபி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ‘‘அயம் பட²மம் புச்சி², அயம் து³திய’’ந்திஆதி³னா புச்ச²னவாரோ தாதி³ஸஸ்ஸ பஞ்ஞவதோ பஞ்ஞாயதி ஸுகு²மஸ்ஸ அந்தரஸ்ஸ லப்³ப⁴னதோ. பு³த்³தா⁴னம் பன தே³ஸனாவாரோ அஞ்ஞேஸம் ந பஞ்ஞாயதேவ அச்ச²ராஸங்கா⁴தமத்தே க²ணே அனேககோடிஸஹஸ்ஸசித்தப்பவத்திஸம்ப⁴வதோ. த³ள்ஹத⁴ம்மேன த⁴னுக்³க³ஹேன கி²த்தஸரஸ்ஸ வித³த்தி²சதுரங்கு³லம் தாலச்சா²யம் அதிக்கமனதோ புரேதரம்யேவ ப⁴க³வா சுத்³த³ஸவிதே⁴ன காயானுபஸ்ஸனம், நவவிதே⁴ன வேத³னானுபஸ்ஸனம், ஸோளஸவிதே⁴ன சித்தானுபஸ்ஸனம், பஞ்சவிதே⁴ன த⁴ம்மானுபஸ்ஸனம் கதே²தி. திட்ட²ந்து வா ஏதே சத்தாரோ, ஸசே ஹி அஞ்ஞே சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னேஸு, அஞ்ஞே இத்³தி⁴பாதே³ஸு, அஞ்ஞே பஞ்சிந்த்³ரியேஸு, அஞ்ஞே பஞ்சப³லேஸு, அஞ்ஞே ஸத்தபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு, அஞ்ஞே அட்ட²மக்³க³ங்கே³ஸு பஞ்ஹே புச்சே²ய்யும், தம்பி ப⁴க³வா கதே²ய்ய. திட்ட²ந்து வா ஏதே அட்ட², ஸசே அஞ்ஞே ஸத்ததிம்ஸ ஜனா போ³தி⁴பக்கி²யேஸு பஞ்ஹே புச்சே²ய்யும், தம்பி ப⁴க³வா தாவதே³வ கதே²ய்ய.

மூலம் நிஸ்ஸயோ பதிட்டா²தி பச்சி²மம் பச்சி²மம் பட²மஸ்ஸ பட²மஸ்ஸ வேவசனந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² பதிட்டா²தி ஸம்பயோக³வஸேன உபனிஸ்ஸயவஸேன ச ஓகாஸபா⁴வோ. ஸிக்கா²ஸங்கா²தானஞ்ஹி அவஸேஸகுஸலத⁴ம்மானம் மேது²னவிரதிஸம்பயோக³வஸேன வா பதிட்டா² ஸியா உபனிஸ்ஸயபா⁴வேன வா. தேனேவாஹ ‘‘மேது²னஸம்வரோ ஹீ’’திஆதி³. வுத்தத்த²வஸேனாதி பதிட்டா²அதி⁴க³மூபாயவஸேன. ஸிக்கா²பத³விப⁴ங்கே³ நித்³தி³ட்ட²விரதிசேதனா தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ச ஸிக்கா²பத³ந்தி த³ஸ்ஸேதுகாமோ ஆஹ – ‘‘அயஞ்ச அத்தோ² ஸிக்கா²பத³விப⁴ங்கே³ வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³’’தி. ஸிக்கா²பத³விப⁴ங்கே³ ஹி விரதிஆத³யோ த⁴ம்மா நிப்பரியாயதோ பரியாயதோ ச ‘‘ஸிக்கா²பத³’’ந்தி வுத்தா. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘தத்த² கதமம் காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ ஸிக்கா²பத³ம்? யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் காமேஸுமிச்சா²சாரா விரமந்தஸ்ஸ, யா தஸ்மிம் ஸமயே காமேஸுமிச்சா²சாரா ஆரதி விரதி படிவிரதி வேரமணீ அகிரியா அகரணம் அனஜ்ஜா²பத்தி வேலானதிக்கமோ ஸேதுகா⁴தோ, இத³ம் வுச்சதி காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ ஸிக்கா²பத³ம். அவஸேஸா த⁴ம்மா வேரமணியா ஸம்பயுத்தா.

‘‘தத்த² கதமம் காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ ஸிக்கா²பத³ம்? யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் காமேஸுமிச்சா²சாரா விரமந்தஸ்ஸ, யா தஸ்மிம் ஸமயே சேதனா ஸஞ்சேதனா சேதயிதத்தம், இத³ம் வுச்சதி காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ ஸிக்கா²பத³ம். அவஸேஸா த⁴ம்மா சேதனாய ஸம்பயுத்தா.

‘‘தத்த² கதமம் காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ ஸிக்கா²பத³ம்? யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் காமேஸுமிச்சா²சாரா விரமந்தஸ்ஸ, யோ தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ…பே… பக்³கா³ஹோ அவிக்கே²போ, இத³ம் வுச்சதி காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ ஸிக்கா²பத³’’ந்தி (விப⁴. 706).

ஏத்த² ஹி யஸ்மா ந கேவலம் விரதியேவ ஸிக்கா²பத³ம், சேதனாபி ஸிக்கா²பத³மேவ, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேதும் து³தியனயோ வுத்தோ. யஸ்மா ச ந கேவலம் ஏதேயேவ த்³வே த⁴ம்மா ஸிக்கா²பத³ம், சேதனாஸம்பயுத்தா பன பரோபண்ணாஸ த⁴ம்மாபி ஸிக்கி²தப்³ப³கோட்டா²ஸதோ ஸிக்கா²பத³மேவ, தஸ்மா ததியனயோ த³ஸ்ஸிதோ. து³வித⁴ஞ்ஹி ஸிக்கா²பத³ம் நிப்பரியாயஸிக்கா²பத³ம் பரியாயஸிக்கா²பத³ந்தி. தத்த² விரதி நிப்பரியாயஸிக்கா²பத³ம். ஸா ஹி ‘‘பாணாதிபாதா வேரமணீ’’தி பாளியம் ஆக³தா, நோ சேதனா. விரமந்தோ ச தாய ஏவ ததோ ததோ விரமதி, ந சேதனாய, சேதனம்பி பன ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸேதி, ததா² ஸேஸசேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மே. தஸ்மா சேதனா சேவ அவஸேஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ச பரியாயஸிக்கா²பத³ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

இதா³னி ந கேவலம் இத⁴ விரதிஆத³யோ த⁴ம்மாவ ஸிக்கா²பத³ம், அத² கோ² தத³த்த²ஜோதிகா பஞ்ஞத்திபீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அபிசா’’திஆதி³. ‘‘யோ தத்த² நாமகாயோ பத³காயோதி இத³ம் மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி. நாமகாயோதி நாமஸமூஹோ நாமபண்ணத்தியேவ. பத³னிருத்திப்³யஞ்ஜனானி நாமவேவசனானேவ ‘‘நாமம் நாமகம்மம் நாமனிருத்தீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 1313-1315) விய. ஸிக்கா²கோட்டா²ஸோதி விரதிஆத³யோவ வுத்தா, தத³த்த²ஜோதகம் வசனம்பி ஸிக்கா²பத³ந்தி இத³ம்பி ஏத்த² லப்³ப⁴தேவ.

அத்த²வஸேதி வுத்³தி⁴விஸேஸே ஆனிஸம்ஸவிஸேஸே. தேஸம் பன ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திகாரணத்தா ஆஹ ‘‘த³ஸ காரணவஸே’’தி, த³ஸ காரணவிஸேஸேதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஹிதவிஸேஸே’’தி. அத்தோ²யேவ வா அத்த²வஸோ, த³ஸ அத்தே² த³ஸ காரணானீதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா அத்தோ² ப²லம் தத³தீ⁴னவுத்திதாய வஸோ ஏதஸ்ஸாதி அத்த²வஸோ, ஹேதூதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸுட்டு² தே³வாதி இத³ம் ராஜந்தேபுரப்பவேஸனஸிக்கா²பதே³ (பாசி. 494 ஆத³யோ) வுத்தம். ‘‘யே மம ஸோதப்³ப³ம் ஸத்³த³ஹாதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, தேஸம் தம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி வுத்தத்தா ‘‘யோ ச ததா²க³தஸ்ஸ வசனம் ஸம்படிச்ச²தி, தஸ்ஸ தம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ஹோதீ’’தி வுத்தம். அஸம்படிச்ச²னே ஆதீ³னவந்தி ப⁴த்³தா³லிஸுத்தே (ம. நி. 2.134 ஆத³யோ) விய அஸம்படிச்ச²னே ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேத்வா. ஸுக²விஹாராபா⁴வே ஸஹஜீவமானஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஸஹஜீவிதாபி ஸுக²விஹாரோவ வுத்தோ. ஸுக²விஹாரோ நாம சதுன்னம் இரியாபத²விஹாரானம் பா²ஸுதா.

மங்குதந்தி நித்தேஜபா⁴வம். த⁴ம்மேனாதிஆதீ³ஸு த⁴ம்மோதி பூ⁴தம் வத்து². வினயோதி சோத³னா சேவ ஸாரணா ச. ஸத்து²ஸாஸனந்தி ஞத்திஸம்பதா³ சேவ அனுஸ்ஸாவனஸம்பதா³ ச. பியஸீலானந்தி ஸிக்கா²காமானம். தேஸஞ்ஹி ஸீலம் பியம் ஹோதி. தேனேவாஹ ‘‘ஸிக்க²த்தயபாரிபூரியா க⁴டமானா’’தி. ஸந்தி³ட்ட²மானாதி ஸம்ஸயம் ஆபஜ்ஜமானா. உப்³பா³ள்ஹா ஹோந்தீதி பீளிதா ஹோந்தி. ஸங்க⁴கம்மானீதி ஸதிபி உபோஸத²பவாரணானம் ஸங்க⁴கம்மபா⁴வே கோ³ப³லிப³த்³த³ஞாயேன உபோஸத²ம் பவாரணஞ்ச ட²பேத்வா உபஸம்பதா³தி³ஸேஸஸங்க⁴கம்மானம் க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸமக்³கா³னம் பா⁴வோ ஸாமக்³கீ³.

‘‘ந வோ அஹம், சுந்த³, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம்யேவ ஆஸவானம் ஸம்வராய த⁴ம்மம் தே³ஸேமீ’’தி (தீ³. நி. 3.182) ஏத்த² விவாத³மூலபூ⁴தா கிலேஸா ஆஸவாதி ஆக³தா.

‘‘யேன தே³வூபபத்யஸ்ஸ, க³ந்த⁴ப்³போ³ வா விஹங்க³மோ;

யக்க²த்தம் யேன க³ச்சே²ய்யம், மனுஸ்ஸத்தஞ்ச அப்³ப³ஜே;

தே மய்ஹம் ஆஸவா கீ²ணா, வித்³த⁴ஸ்தா வினளீகதா’’தி. (அ. நி. 4.36) –

ஏத்த² தேபூ⁴மகம் கம்மம் அவஸேஸா ச அகுஸலா த⁴ம்மா. இத⁴ பன பரூபவாத³விப்படிஸாரவத⁴ப³ந்தா⁴த³யோ சேவ அபாயது³க்க²பூ⁴தா ச நானப்பகாரா உபத்³த³வா ஆஸவாதி ஆஹ – ‘‘அஸம்வரே டி²தேன தஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே பத்தப்³பா³’’திஆதி³. யதி³ ஹி ப⁴க³வா ஸிக்கா²பத³ம் ந பஞ்ஞபேய்ய, ததோ அஸத்³த⁴ம்மபடிஸேவனஅதி³ன்னாதா³னபாணாதிபாதாதி³ஹேது யே உப்பஜ்ஜேய்யும் பரூபவாதா³த³யோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகா நானப்பகாரா அனத்தா², யே ச தம்னிமித்தமேவ நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தஸ்ஸ பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணாதி³வஸேன மஹாது³க்கா²னுப⁴வனனானப்பகாரா அனத்தா², தே ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம் ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாயா’’தி. தி³ட்ட²த⁴ம்மோ வுச்சதி பச்சக்கோ² அத்தபா⁴வோ, தத்த² ப⁴வா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகா. தேன வுத்தம் ‘‘தஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே பத்தப்³பா³’’தி. ஸம்முகா² க³ரஹணம் அகித்தி, பரம்முகா² க³ரஹணம் அயஸோ. அத² வா ஸம்முகா² பரம்முகா² ச க³ரஹணம் அகித்தி, பரிவாரஹானி அயஸோதி வேதி³தப்³ப³ம். ஆக³மனமக்³க³த²கனாயாதி ஆக³மனத்³வாரபித³ஹனத்தா²ய. ஸம்பரேதப்³ப³தோ பேச்ச க³ந்தப்³ப³தோ ஸம்பராயோ, பரலோகோதி ஆஹ ‘‘ஸம்பராயே நரகாதீ³ஸூ’’தி. மேது²னாதீ³னி ரஜ்ஜனட்டா²னானி, பாணாதிபாதாதீ³னி து³ஸ்ஸனட்டா²னானி.

சுத்³த³ஸ க²ந்த⁴கவத்தானி நாம வத்தக்க²ந்த⁴கே வுத்தானி ஆக³ந்துகவத்தம் ஆவாஸிகக³மிகஅனுமோத³னப⁴த்தக்³க³பிண்ட³சாரிகஆரஞ்ஞிகஸேனாஸனஜந்தாக⁴ரவச்சகுடிஉபஜ்ஜா²யஸத்³தி⁴விஹாரிகஆசரியஅந்தேவாஸிகவத்தந்தி இமானி சுத்³த³ஸ வத்தானி. ததோ அஞ்ஞானி பன கதா³சி தஜ்ஜனீயகம்மகதாதி³காலேயேவ சரிதப்³பா³னி த்³வேஅஸீதி மஹாவத்தானி, ந ஸப்³பா³ஸு அவத்தா²ஸு சரிதப்³பா³னி, தஸ்மா சுத்³த³ஸக²ந்த⁴கவத்தேஸு அக³ணிதானி, தானி பன ‘‘பாரிவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் வத்தம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’’தி (சூளவ. 75 ஆத³யோ) ஆரபி⁴த்வா ‘‘ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ம்…பே… ந ச²மாயம் சங்கமந்தே சங்கமே சங்கமிதப்³ப³’’ந்தி (சூளவ. 76) வுத்தாவஸானானி ச²ஸட்டி², ததோ பரம் ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பாரிவாஸிகேன பி⁴க்கு²னா பாரிவாஸிகவுட்³ட⁴தரேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம், மூலாயபடிகஸ்ஸனாரஹேன, மானத்தாரஹேன, மானத்தசாரிகேன, அப்³பா⁴னாரஹேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஏகச்ச²ன்னே ஆவாஸே வத்த²ப்³ப³’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. 82) வுத்தவத்தானி பகதத்தசரிதப்³பே³ஹி அனஞ்ஞத்தா விஸும் அக³ணேத்வா பாரிவாஸிகவுட்³ட⁴தராதீ³ஸு புக்³க³லந்தரேஸு சரிதப்³ப³த்தா தேஸம் வஸேன ஸம்பிண்டே³த்வா ஏகேகம் கத்வா க³ணிதானி பஞ்சாதி ஏகஸத்ததி வத்தானி, உக்கே²பனீயகம்மகதவத்தேஸு வுத்தம் ‘‘ந பகதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம்…பே… நஹானே பிட்டி²பரிகம்மம் ஸாதி³தப்³ப³’’ந்தி (சூளவ. 75) இத³ம் அபி⁴வாத³னாதீ³னம் அஸாதி³யனம் ஏகம், ‘‘ந பகதத்தோ பி⁴க்கு² ஸீலவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேதப்³போ³’’திஆதீ³னி (சூளவ. 51) த³ஸாதி ஏவமேதானி த்³வாஸீதி வத்தானி. ஏதேஸ்வேவ பன கானிசி தஜ்ஜனீயகம்மாதி³வத்தாஆனி, கானிசி பாரிவாஸிகாதி³வத்தானீதி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன த்³வாஸீதி ஏவ, அஞ்ஞத்த² பன அட்ட²கதா²பதே³ஸே அப்பகம் ஊனமதி⁴கம் வா க³ணனூபக³ம் ந ஹோதீதி ‘‘அஸீதி க²ந்த⁴கவத்தானீ’’தி வுத்தம்.

ஸம்வரவினயோதி ஸீலஸம்வரோ ஸதிஸம்வரோ ஞாணஸம்வரோ க²ந்திஸம்வரோ வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴பி ஸம்வரோ யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் வினேதப்³பா³னஞ்ச காயது³ச்சரிதாதீ³னம் ஸம்வரணதோ ஸம்வரோ, வினயனதோ வினயோதி வுச்சதி. பஹானவினயோதி தத³ங்க³ப்பஹானம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவித⁴ம்பி பஹானம் யஸ்மா சாக³ட்டே²ன பஹானம், வினயனட்டே²ன வினயோ, தஸ்மா பஹானவினயோதி வுச்சதி. ஸமத²வினயோதி ஸத்த அதி⁴கரணஸமதா². பஞ்ஞத்திவினயோதி ஸிக்கா²பத³மேவ. ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா ஹி விஜ்ஜமானாய ஏவ ஸிக்கா²பத³ஸம்ப⁴வதோ பஞ்ஞத்திவினயோபி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா அனுக்³க³ஹிதோ ஹோதி.

இதா³னி –

‘‘யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸங்க⁴பா²ஸு, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாய, யம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாய, தம் பேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் பா²ஸுவிஹாராய, யம் பேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் பா²ஸுவிஹாராய, தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய, யம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய, தம் ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாய, யம் ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாய, தம் அப்பஸன்னானம் பஸாதா³ய, யம் அப்பஸன்னானம் பஸாதா³ய, தம் பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வாய, யம் பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வாய, தம் ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா, யம் ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா, தம் வினயானுக்³க³ஹாய.

‘‘யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸங்க⁴பா²ஸு, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாய, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் பேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் பா²ஸுவிஹாராய, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாய, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் அப்பஸன்னானம் பஸாதா³ய, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வாய, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் வினயானுக்³க³ஹாய.

‘‘யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாய, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் பேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் பா²ஸுவிஹாராய, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாய, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் அப்பஸன்னானம் பஸாதா³ய, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வாய, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் வினயானுக்³க³ஹாய, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் ஸங்க⁴ஸுட்டு²தாய.

‘‘யம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாய…பே… யம் பேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் பா²ஸுவிஹாராய…பே… யம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய…பே… யம் ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாய…பே… யம் அப்பஸன்னானம் பஸாதா³ய…பே… யம் பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வாய…பே… யம் ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா…பே… யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் ஸங்க⁴ஸுட்டு²தாய, யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் ஸங்க⁴பா²ஸுதாய, யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாய, யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் பேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் பா²ஸுவிஹாராய, யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய, யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாய, யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் அப்பஸன்னானம் பஸாதா³ய, யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் பஸன்னானம் பி⁴ய்யோபா⁴வாய, யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா (பரி. 334).

‘‘அத்த²ஸதம் த⁴ம்மஸதம், த்³வே ச நிருத்திஸதானி;

சத்தாரி ஞாணஸதானி, அத்த²வஸே பகரணே’’தி (பரி. 334) –

யம் வுத்தம் பரிவாரே, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசேத்தா²’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² ‘‘யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸங்க⁴பா²ஸு, யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாயா’’தி இமினா அனுக்கமேன யம் வுத்தம், தம் ஸந்தா⁴ய ஆஸன்னாஸன்னபதா³னம் உபரூபரிபதே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜிதத்தா ஸங்க²லிகப³ந்த⁴னஸதி³ஸத்தா ‘‘ஸங்க²லிகனய’’ந்தி வுத்தம். ஸங்க²லிகனயம் கத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸங்க⁴பா²ஸு, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாயா’’தி ஏவமாதி³னா த³ஸஸு பதே³ஸு ஏகமேகம் பத³ம் தத³வஸேஸேஹி நவனவபதே³ஹி யோஜேத்வா யம் வுத்தம், தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏகேகபத³மூலிகம் த³ஸக்க²த்தும் யோஜனம் கத்வா’’தி வுத்தம்.

அத்த²ஸதந்திஆதீ³ஸு ஸங்க²லிகனயே தாவ புரிமபுரிமபதா³னம் வஸேன த⁴ம்மஸதம் வேதி³தப்³ப³ம், பச்சி²மபச்சி²மானம் வஸேன அத்த²ஸதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கத²ம்? கிஞ்சாபி பரிவாரே ‘‘யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸங்க⁴பா²ஸூ’’திஆதி³னா ஸங்க²லிகனயே க²ண்ட³சக்கமேவ வுத்தம், ததா²பி தேனேவ நயேன ப³த்³த⁴சக்கஸ்ஸபி நயோ தி³ன்னோ, தஸ்மா ‘‘யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸங்க⁴பா²ஸூ’’திஆதி³ம் வத்வா ‘‘யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் ஸங்க⁴ஸுட்டூ²’’தி யோஜேத்வா ப³த்³த⁴சக்கம் காதப்³ப³ம். ஏவம் ‘‘யம் ஸங்க⁴பா²ஸு, தம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாயா’’திஆதி³ம் வத்வாபி ‘‘யம் வினயானுக்³க³ஹாய, தம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸங்க⁴பா²ஸூ’’தி யோஜேத்வா ப³த்³த⁴சக்கம் காதப்³ப³ம். இமினா அனுக்கமேன ஸேஸபதே³ஸுபி யோஜிதேஸு ஸங்க²லிகனயேன த³ஸ ப³த்³த⁴சக்கானி ஹோந்தி. தேஸு ஏகேகஸ்மிம் சக்கே புரிமபுரிமபதா³னம் வஸேன த³ஸ த³ஸ த⁴ம்மா, பச்சி²மபச்சி²மபதா³னம் வஸேன த³ஸ த³ஸ அத்தா²தி ஸங்க²லிகனயே அத்த²ஸதம் த⁴ம்மஸதஞ்ச ஸம்பஜ்ஜதி. ஏகமூலகனயே பன ‘‘யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் ஸங்க⁴பா²ஸு, யம் ஸங்க⁴ஸுட்டு², தம் து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹாயா’’தி ஏவமாதி³னா ஏகமேவ பத³ம் ஸேஸேஹி நவஹி பதே³ஹி யோஜிதந்தி புரிமபத³ஸ்ஸ ஏகத்தா ஏகமேவ த⁴ம்மபத³ம் நவேவ அத்த²பதா³னி ஹோந்தி, தஸ்மா ஏகமூலகனயே த³ஸஸு பதே³ஸு ஏகமேகம் மூலம் கத்வா த³ஸக்க²த்தும் யோஜனாய கதாய த⁴ம்மபதா³னம் வஸேன த⁴ம்மபதா³னி த³ஸ, அத்த²பதா³னி நவுதீதி அத்த²ஸதம் த⁴ம்மஸதஞ்ச ந ஸம்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ஏகமூலகனயே ஸங்க²லிகனயே வுத்தனயேன அத்த²ஸதம் த⁴ம்மஸதஞ்ச அக்³க³ஹேத்வா யம் தத்த² த³ஸத⁴ம்மபதா³னம் நவுதிஅத்த²பதா³னஞ்ச வஸேன பத³ஸதம் வுத்தம், தம் ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மஸதந்தி க³ஹேத்வா தத³த்த²ஜோதனவஸேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தானி ஸங்க⁴ஸுட்டு²பா⁴வாதீ³னி அத்த²பதா³னி அத்த²ஸதந்தி ஏவம் க³ஹிதே அத்த²ஸதம் த⁴ம்மஸதஞ்ச ஸம்பஜ்ஜதி. ஏவம் தாவ அத்த²ஸதம் த⁴ம்மஸதஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம். த்³வே ச நிருத்திஸதானீதி ஏத்த² பன அத்த²ஜோதிகானம் நிருத்தீனம் வஸேன நிருத்திஸதம், த⁴ம்மபூ⁴தானம் நிருத்தீனம் வஸேன நிருத்திஸதந்தி த்³வே நிருத்திஸதானி ச வேதி³தப்³பா³னி. சத்தாரி ஞாணஸதானீதி அத்த²ஸதே ஞாணஸதம், த⁴ம்மஸதே ஞாணஸதம், த்³வீஸு நிருத்திஸதேஸு த்³வே ஞாணஸதானீதி சத்தாரி ஞாணஸதானி.

ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ பி⁴ன்னக்கமேன யோஜேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘உத்³தி³ஸேய்யாத² சா’’தி. கத²ம் பனேத்த² ‘‘உத்³தி³ஸேய்யாதா²’’தி வுத்தே பரியாபுணேய்யாதா²திஆதி³ அத்த²ஸம்ப⁴வோதி ஆஹ ‘‘அதிரேகானயனத்தோ² ஹி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³’’தி. வுத்தத்த²தோ அதிரேகஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஆனயனம் அதிரேகானயனம், ஸோ அத்தோ² ஏதஸ்ஸாதி அதிரேகானயனத்தோ², அவுத்தஸமுச்சயத்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அஸம்வாஸோ’’தி வுத்தத்தா ‘‘த³ள்ஹம் கத்வா’’தி வுத்தம்.

இதி ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய ஸாரத்த²தீ³பனியம்

பட²மபஞ்ஞத்திகதா² நிட்டி²தா.

ஸுதி³ன்னபா⁴ணவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

மக்கடிவத்து²கதா²வண்ணனா

40. அனுத்தானபத³வண்ணனாதி உத்தானம் வுச்சதி பாகடம், தப்படிபக்கே²ன அனுத்தானம் அபாகடம் அப்பசுரம் து³விஞ்ஞேய்யஞ்ச, அனுத்தானானம் பதா³னம் வண்ணனா அனுத்தானபத³வண்ணனா. உத்தானபத³வண்ணனாய பயோஜனாபா⁴வதோ அனுத்தானக்³க³ஹணம். பசுரபடிஸேவனோ ஹோதீதி ப³ஹுலபடிஸேவனோ ஹோதி, தி³வஸே தி³வஸே நிரந்தரம் படிஸேவதீதி அத்தோ². பசுரத்தே² ஹி வத்தமானவசனந்தி ஸப்³ப³தா³ படிஸேவனாபா⁴வேபி ‘‘இஹ மல்லா யுஜ்ஜ²ந்தீ’’திஆதீ³ஸு விய பா³ஹுல்லவுத்திம் உபாதா³ய வத்தமானவசனம். ஆஹிண்ட³ந்தாதி விசரந்தா. அஞ்ஞேஸுபீதி அஞ்ஞேஸுபி பி⁴க்கூ²ஸு.

41. ஸஹோட்³ட⁴க்³க³ஹிதோதி ஸஹ ப⁴ண்டே³ன க³ஹிதோ. அத்தனோ மிச்சா²கா³ஹேன லேஸஓட்³ட³னேன வா பரிபுண்ணத்த²ம்பி பட²மபஞ்ஞத்திம் அஞ்ஞதா² கரோந்தோ ‘‘தஞ்ச கோ² மனுஸ்ஸித்தி²யா, நோ திரச்சா²னக³தாயா’’தி ஆஹ. த³ஸ்ஸனந்தி ஸானுராக³த³ஸ்ஸனம். க³ஹணந்தி அனுராக³வஸேனேவ ஹத்தே²ன க³ஹணம். ஆமஸனம் அத்தனோ ஸரீரேன தஸ்ஸா ஸரீரஸ்ஸ உபரி ஆமஸனமத்தம், பு²ஸனம் ததோ த³ள்ஹதரம் கத்வா ஸம்பு²ஸனம், க⁴ட்டனம் ததோபி த³ள்ஹதரம் கத்வா ஸரீரேன ஸரீரஸ்ஸ க⁴ட்டனம். தம் ஸப்³ப³ம்பீதி த³ஸ்ஸனாதி³ ஸப்³ப³ம்பி.

42. த³ள்ஹதரம் ஸிக்கா²பத³மகாஸீதி இமஸ்மிம் அதி⁴காரே அனுபஞ்ஞத்தியா ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ த³ள்ஹீகரணம் ஸிதி²லகரணஞ்ச பஸங்க³தோ ஆபன்னம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதுகாமோ ‘‘து³வித⁴ஞ்ஹி ஸிக்கா²பத³’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்ஸ ஸசித்தகஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதி, தம் லோகவஜ்ஜம். யஸ்ஸ ஸசித்தகாசித்தகபக்க²ஸஹிதஸ்ஸ அசித்தகஸ்ஸ ச ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதி, தம்பி ஸுராபானாதி³ லோகவஜ்ஜந்தி இமமத்த²ம் ஸம்பிண்டே³த்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்ஸ ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதி, தம் லோகவஜ்ஜம் நாமா’’தி வுத்தம். ‘‘ஸசித்தகபக்கே²’’தி ஹி இத³ம் வசனம் அசித்தகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஹி ஏகம்ஸதோ ஸசித்தகஸ்ஸ ‘‘ஸசித்தகபக்கே²’’தி விஸேஸனே பயோஜனம் அத்தி². ஸசித்தகபக்கே²தி ச வத்து²வீதிக்கமவிஜானனசித்தேன ‘‘ஸசித்தகபக்கே²’’தி க³ஹேதப்³ப³ம், ந பண்ணத்திவிஜானனசித்தேன. யதி³ ஹி ‘‘ந வட்டதீ’’தி பண்ணத்திவிஜானனசித்தேனபி யஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவ, தம்பி லோகவஜ்ஜந்தி வதே³ய்ய, ஸப்³பே³ஸம் பண்ணத்திவஜ்ஜஸிக்கா²பதா³னம்பி லோகவஜ்ஜதா ஆபஜ்ஜேய்ய பண்ணத்திவஜ்ஜானம்பி ‘‘ந வட்டதீ’’தி ஜானித்வா வீதிக்கமே அகுஸலசித்தஸ்ஸேவ ஸம்ப⁴வதோ. ந ஹி ப⁴க³வதோ ஆணம் ஜானித்வா மத்³த³ந்தஸ்ஸ குஸலசித்தம் உப்பஜ்ஜதி அனாத³ரியவஸேன படிக⁴சித்தஸ்ஸேவ உப்பஜ்ஜனதோ.

அபிசேத்த² ‘‘ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவா’’தி வசனதோ அசித்தகஸ்ஸ வத்து²அஜானனவஸேன அசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவாதி அயம் நியமோ நத்தீ²தி விஞ்ஞாயதி. யதி³ ஹி அசித்தகஸ்ஸ அசித்தகபக்கே²பி சித்தம் அகுஸலமேவ ஸியா, ‘‘ஸசித்தகபக்கே²’’தி இத³ம் விஸேஸனம் நிரத்த²கம் ஸியா. ‘‘யஸ்ஸ சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதி, தம் லோகவஜ்ஜ’’ந்தி ஏத்தகே வுத்தே ஸுராதி அஜானித்வா பிவந்தஸ்ஸ க³ந்த⁴வண்ணகாதி³பா⁴வம் அஜானித்வா தானி லிம்பந்தீனம் பி⁴க்கு²னீனஞ்ச வினாபி அகுஸலசித்தேன ஆபத்திஸம்ப⁴வதோ ஏகந்தாகுஸலம் ஸசித்தகஸிக்கா²பத³ம் ட²பேத்வா ஸுராபானாதி³அசித்தகஸிக்கா²பதா³னம் லோகவஜ்ஜதா ந ஸியாதி தேஸம்பி ஸங்க³ண்ஹத்த²ம் ‘‘யஸ்ஸ ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவ ஹோதி, தம் லோகவஜ்ஜ’’ந்தி வுத்தம். தேனேவ சூளக³ண்டி²பதே³ மஜ்ஜி²மக³ண்டி²பதே³ ச வுத்தம் ‘‘ஏதம் ஸத்தம் மாரேஸ்ஸாமீதி தஸ்மிம்யேவ பதே³ஸே நிபன்னம் அஞ்ஞம் மாரேந்தஸ்ஸ பாணஸாமஞ்ஞஸ்ஸ அத்தி²தாய யதா² பாணாதிபாதோ ஹோதி, ஏவம் ஏதம் மஜ்ஜம் பிவிஸ்ஸாமீதி அஞ்ஞம் மஜ்ஜம் பிவந்தஸ்ஸ மஜ்ஜஸாமஞ்ஞஸ்ஸ அத்தி²தாய அகுஸலமேவ ஹோதி. யதா² பன கட்ட²ஸஞ்ஞாய ஸப்பம் கா⁴தேந்தஸ்ஸ பாணாதிபாதோ ந ஹோதி, ஏவம் நாளிகேரபானஸஞ்ஞாய மஜ்ஜம் பிவந்தஸ்ஸ அகுஸலம் ந ஹோதீ’’தி.

கேசி பன வத³ந்தி ‘‘ஸாமணேரஸ்ஸ ஸுராதி அஜானித்வா பிவந்தஸ்ஸ பாராஜிகோ நத்தி², அகுஸலம் பன ஹோதீ’’தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம். ‘‘பி⁴க்கு²னோ அஜானித்வாபி பீ³ஜதோ பட்டா²ய மஜ்ஜம் பிவந்தஸ்ஸ பாசித்தியம், ஸாமணேரோ ஜானித்வா பிவந்தோ ஸீலபே⁴த³ம் ஆபஜ்ஜதி, ந அஜானித்வா’’தி ஏத்தகமேவ ஹி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், ‘‘அகுஸலம் பன ஹோதீ’’தி ந வுத்தந்தி. அபரம்பி வத³ந்தி ‘‘அஜானித்வா பிவந்தஸ்ஸபி ஸோதாபன்னஸ்ஸ முக²ம் ஸுரா ந பவிஸதி கம்மபத²ப்பத்தஅகுஸலசித்தேனேவ பாதப்³ப³தோ’’தி, தம்பி ந ஸுந்த³ரம். போ³தி⁴ஸத்தே குச்சி²க³தே போ³தி⁴ஸத்தமாது ஸீலம் விய ஹி இத³ம்பி அரியஸாவகானம் த⁴ம்மதாஸித்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தேனேவ தீ³க⁴னிகாயே கூடத³ந்தஸுத்தட்ட²கதா²யம் (தீ³. நி. அட்ட². 1.352) வுத்தம் –

‘‘ப⁴வந்தரேபி ஹி அரியஸாவகோ ஜீவிதஹேதுபி நேவ பாணம் ஹனதி, ந ஸுரம் பிவதி. ஸசேபிஸ்ஸ ஸுரஞ்ச கீ²ரஞ்ச மிஸ்ஸேத்வா முகே² பக்கி²பந்தி, கீ²ரமேவ பவிஸதி, ந ஸுரா. யதா² கிம்? யதா² கோஞ்சஸகுணானம் கீ²ரமிஸ்ஸகே உத³கே கீ²ரமேவ பவிஸதி, ந உத³கம். இத³ம் யோனிஸித்³த⁴ந்தி சே? இத³ம்பி த⁴ம்மதாஸித்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³’’ந்தி.

யதி³ ஏவம் ஸுராபானஸிக்கா²பத³ட்ட²கதா²யம் (பாசி. அட்ட². 329) ‘‘வத்து²அஜானனதாய சேத்த² அசித்தகதா வேதி³தப்³பா³, அகுஸலேனேவ பாதப்³ப³தாய லோகவஜ்ஜதா’’தி கஸ்மா வுத்தம்? நாயம் தோ³ஸோ. அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ஸசித்தகபக்கே² அகுஸலசித்தேனேவ பாதப்³ப³தாய லோகவஜ்ஜதாதி. இமினாயேவ ஹி அதி⁴ப்பாயேன அஞ்ஞேஸுபி லோகவஜ்ஜேஸு அசித்தகஸிக்கா²பதே³ஸு அகுஸலசித்ததாயேவ வுத்தா, ந பன ஸசித்தகதா. தேனேவ பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்க³ட்ட²கதா²யம் (பாசி. அட்ட². 1227) வுத்தம் –

‘‘கி³ரக்³க³ஸமஜ்ஜம் சித்தாகா³ரஸிக்கா²பத³ம் ஸங்கா⁴ணி இத்தா²லங்காரோ க³ந்த⁴கவண்ணகோ வாஸிதகபிஞ்ஞாகோ பி⁴க்கு²னீஆதீ³ஹி உம்மத்³த³னபரிமத்³த³னாதி இமானி த³ஸ ஸிக்கா²பதா³னி அசித்தகானி லோகவஜ்ஜானி அகுஸலசித்தானீ’’தி,

அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – வினாபி சித்தேன ஆபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா அசித்தகானி, சித்தே பன ஸதி அகுஸலேனேவ ஆபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா லோகவஜ்ஜானி சேவ அகுஸலசித்தானி சாதி. தஸ்மா பி⁴க்கு²விப⁴ங்கே³ ஆக³தானி ஸுராபானஉய்யுத்தஉய்யோதி⁴கஸிக்கா²பதா³னி தீணி, பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்கே³ ஆக³தானி கி³ரக்³க³ஸமஜ்ஜாதீ³னி த³ஸாதி இமேஸம் தேரஸன்னம் அசித்தகஸிக்கா²பதா³னம் லோகவஜ்ஜதாத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸசித்தகபக்கே²’’தி இத³ம் விஸேஸனம் கதந்தி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம். யஸ்மா பன பண்ணத்திவஜ்ஜஸ்ஸ வத்து²வீதிக்கமவிஜானனசித்தேன ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் ஸியா குஸலம், ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகதம், தஸ்மா தஸ்ஸ ஸசித்தகபக்கே² சித்தம் அகுஸலமேவாதி அயம் நியமோ நத்தீ²தி ஸேஸம் பண்ணத்திவஜ்ஜந்தி வுத்தம்.

ருந்த⁴ந்தீதி வீதிக்கமம் ருந்த⁴ந்தீ. த்³வாரம் பித³ஹந்தீதி வீதிக்கமலேஸஸ்ஸ த்³வாரம் பித³ஹந்தீ. ஸோதம் பச்சி²ந்த³மானாதி உபரூபரி வீதிக்கமஸோதம் பச்சி²ந்த³மானா. அத² வா ருந்த⁴ந்தீதி அனாபத்திலேஸம் ருந்த⁴ந்தீ. த்³வாரம் பித³ஹந்தீதி அனாபத்திலேஸஸ்ஸ த்³வாரம் பித³ஹந்தீ. ஸோதம் பச்சி²ந்த³மானாதி அனாபத்திஸோதம் பச்சி²ந்த³மானா, ஆபத்திமேவ குருமானாதி வுத்தம் ஹோதி. நனு ச லோகவஜ்ஜே காசி அனுபஞ்ஞத்தி உப்பஜ்ஜமானா ஸிதி²லம் கரோந்தீ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ‘‘லோகவஜ்ஜே அனுபஞ்ஞத்தி உப்பஜ்ஜமானா…பே… கா³ள்ஹதரம் கரோந்தீ உப்பஜ்ஜதீ’’தி இத³ம் கஸ்மா வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞத்ர அதி⁴மானா அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தா’’திஆதி³. ‘‘அஞ்ஞத்ர அதி⁴மானா’’தி இமிஸ்ஸா அனுபஞ்ஞத்தியா ‘‘வீதிக்கமாபா⁴வா’’தி காரணம் வுத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தா’’தி இமிஸ்ஸா ‘‘அப்³போ³ஹாரிகத்தா’’தி காரணம் வுத்தம். தத்த² வீதிக்கமாபா⁴வாதி பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோதிஆதி³வீதிக்கமாபா⁴வா. உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மே ஹி ‘‘பாபிச்சோ² இச்சா²பகதோ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் உல்லபதீ’’தி (மஹாவ. 129) வசனதோ விஸம்வாத³னாதி⁴ப்பாயேன முஸா ப⁴ணந்தோ பாராஜிகோ ஹோதி. அயம் பன அதி⁴மானேன அதி⁴க³தஸஞ்ஞீ ஹுத்வா உல்லபதி, ந ஸிக்கா²பத³ம் வீதிக்கமிதுகாமோ, தஸ்மா ‘‘அஞ்ஞத்ர அதி⁴மானா’’தி அயம் அனுபஞ்ஞத்தி உப்பஜ்ஜமானா வீதிக்கமாபா⁴வா அனாபத்திகரா ஜாதா. அப்³போ³ஹாரிகத்தாதி ஸுபினந்தே விஜ்ஜமானாயபி சேதனாய வீதிக்கமிச்சா²ய ச அப்³போ³ஹாரிகத்தா. கிஞ்சாபி ஹி ஸுபினந்தே மோசனஸ்ஸாத³சேதனா ஸம்விஜ்ஜதி, கதா³சி உபக்கமனம்பி ஹோதி, ததா²பி தி²னமித்³தே⁴ன அபி⁴பூ⁴தத்தா தம் சித்தம் அப்³போ³ஹாரிகம், சித்தஸ்ஸ அப்³போ³ஹாரிகத்தா உபக்கமகிரியாஸம்வத்தனிகாபி சேதனா அப்³போ³ஹாரிகா. தேனேவ ‘‘அத்தே²ஸா பி⁴க்க²வே சேதனா, ஸா ச கோ² அப்³போ³ஹாரிகா’’தி (பாரா. 235) ப⁴க³வதா வுத்தா, தஸ்மா ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தா’’தி அயம் அனுபஞ்ஞத்தி அப்³போ³ஹாரிகத்தா அனாபத்திகரா ஜாதா.

அகதே வீதிக்கமேதி ‘‘குக்குச்சாயந்தா ந பு⁴ஞ்ஜிம்ஸூ’’திஆதீ³ஸு விய வீதிக்கமே அகதே. ஸிதி²லம் கரோந்தீதி பட²மம் ஸாமஞ்ஞதோ ப³த்³த⁴ஸிக்கா²பத³ம் மோசேத்வா அத்தனோ அத்தனோ விஸயே அனாபத்திகரணவஸேன ஸிதி²லம் கரோந்தீ. த்³வாரம் த³த³மானாதி அனாபத்தியா த்³வாரம் த³த³மானா. தேனேவாஹ ‘‘அபராபரம்பி அனாபத்திம் குருமானா’’தி. நனு ச ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பதே³ ‘‘அந்தமஸோ தங்க²ணிகாயபீ’’தி அனுபஞ்ஞத்தி உப்பஜ்ஜமானா ஆபத்திமேவ கரோந்தீ உப்பன்னா, அத² கஸ்மா ‘‘அனாபத்திம் குருமானா உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘அந்தமஸோ தங்க²ணிகாயபீ’’திஆதி³. உதா³யினா பி⁴க்கு²னா தங்க²ணிகாய ஸஞ்சரித்தம் ஆபன்னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தத்தா ‘‘கதே வீதிக்கமே’’தி வுத்தம். பஞ்ஞத்திக³திகாவ ஹோதீதி மூலபஞ்ஞத்தியம்யேவ அந்தோக³தா⁴ ஹோதி.

மக்கடிவத்து²கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸந்த²தபா⁴ணவாரோ

வஜ்ஜிபுத்தகவத்து²வண்ணனா

43. வேஸாலீ நிவாஸோ ஏதேஸந்தி வேஸாலிகாதி ஆஹ ‘‘வேஸாலிவாஸினோ’’தி. வஜ்ஜீஸு ஜனபதே³ வஸந்தா வஜ்ஜினோ, வஜ்ஜீனம் புத்தகா வஜ்ஜிபுத்தகாதி ஆஹ ‘‘வஜ்ஜிரட்டே² வேஸாலியம் குலானம் புத்தா’’தி. ஞாதீனம் ப்³யஸனந்தி ஞாதீனம் வினாஸோ. ஸோ பன ஞாதீனம் வினாஸோ ராஜத³ண்டா³தி³காரணேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ராஜத³ண்ட³ப்³யாதி⁴மரணவிப்பவாஸனிமித்தேனா’’தி. போ⁴கா³னம் ப்³யஸனம் வினாஸோ போ⁴க³ப்³யஸனம். தஞ்ச ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணதா³ஸிதா³ஸாதீ³னம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³வத்தூ²னம் ராஜத³ண்டா³தி³னா வினாஸோதி ஆஹ ‘‘ஏஸ நயோ து³தியபதே³பீ’’தி. ந பு³த்³த⁴ம் க³ரஹாமாதி ‘‘அஸப்³ப³ஞ்ஞு பு³த்³தோ⁴’’திஆதி³னா பு³த்³த⁴ம் ந க³ரஹாம. ந த⁴ம்மக³ரஹினோதி ‘‘அனிய்யானிகோ த⁴ம்மோ’’திஆதி³னா த⁴ம்மம் ந க³ரஹாம. ந ஸங்க⁴க³ரஹினோதி ‘‘து³ப்படிபன்னோ ஸங்கோ⁴’’திஆதி³னா ஸங்க⁴ம் ந க³ரஹாம. அட்ட²திம்ஸாரம்மணேஸூதி த³ஸ கஸிணா த³ஸ அஸுபா⁴ த³ஸானுஸ்ஸதியோ சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா சத்தாரோ ஆருப்பா சதுதா⁴துவவத்தா²னம் ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞாதி இமேஸு சத்தாலீஸகம்மட்டா²னேஸு பாளியம் அனாக³தத்தா ஆலோகாகாஸகஸிணத்³வயம் ட²பேத்வா அவஸேஸானி க³ஹேத்வா வுத்தம். விப⁴த்தா குஸலா த⁴ம்மாதி ‘‘இமஸ்மிம் ஆரம்மணே இத³ம் ஹோதீ’’தி ஏவம் விப⁴த்தா உபசாரஜ்ஜா²னேன ஸத்³தி⁴ம் பட²மஜ்ஜா²னாத³யோ மஹக்³க³தகுஸலா த⁴ம்மா. தேவ த⁴ம்மேதி தே ஏவ குஸலே த⁴ம்மே. மஜ்ஜி²மயாமோ பி⁴க்கூ²னம் நித்³தா³கிலமத²வினோத³னோகாஸத்தா ந க³ஹிதோதி ஆஹ ‘‘பட²மயாமஞ்ச பச்சி²மயாமஞ்சா’’தி. ஸச்சானி பு³ஜ்ஜ²தி படிவிஜ்ஜ²தீதி போ³தி⁴, அரஹத்தமக்³க³ஞாணம். உபகாரகத்தேன தஸ்ஸ பக்கே² ப⁴வா போ³தி⁴பக்கி²யாதி ஆஹ ‘‘போ³தி⁴ஸ்ஸ பக்கே² ப⁴வானம், அரஹத்தமக்³க³ஞாணஸ்ஸ உபகாரகான’’ந்தி. சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி இமே ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா. ‘‘கி³ஹிபலிபோ³த⁴ம் ஆவாஸபலிபோ³த⁴ஞ்ச பஹாயா’’தி இமேஸம்யேவ த்³வின்னம் பலிபோ³தா⁴னம் உபச்சே²த³ஸ்ஸ ஸுது³க்கரபா⁴வதோ வுத்தம். யுத்தபயுத்தாதி ஸம்மதே³வ யுத்தா.

ஆஸயந்தி அஜ்ஜா²ஸயம். ஸிக்க²ம் அப்பச்சக்கா²ய பி⁴க்கு²பா⁴வே ட²த்வா படிஸேவிதமேது²னானம் தேஸம் வஜ்ஜிபுத்தகானம் உபஸம்பத³ம் அனுஜானந்தோ ப⁴க³வா ‘‘பாராஜிகோ ஹோதி அஸம்வாஸோ’’தி ஏவம் பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ம் ஸமூஹனதி நாமாதி ஆஹ – ‘‘யதி³ ஹி ப⁴க³வா…பே… பஞ்ஞத்தம் ஸமூஹனேய்யா’’தி. ‘‘யோ பன பி⁴க்கூ²’’தி வுத்தத்தா பன ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய படிஸேவிதமேது²னஸ்ஸ உபஸம்பத³ம் அனுஜானந்தோ ந ஸமூஹனதி நாம. ந ஹி ஸோ பி⁴க்கு² ஹுத்வா படிஸேவதி. ‘‘ஸோ ஆக³தோ ந உபஸம்பாதே³தப்³போ³’’தி வசனதோ ஸாமணேரபூ⁴மி அனுஞ்ஞாதாதி ஆஹ ‘‘ஸாமணேரபூ⁴மியம் பன டி²தோ’’திஆதி³. உத்தமத்த²ந்தி அரஹத்தம் நிப்³பா³னமேவ வா.

வஜ்ஜிபுத்தகவத்து²வண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுப்³பி³த⁴வினயகதா²வண்ணனா

45. நீஹரித்வாதி ஸாஸனதோ நீஹரித்வா. ததா² ஹி ‘‘பஞ்சஹுபாலி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா நானுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம். கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸுத்தம் ந ஜானாதி, ஸுத்தானுலோமம் ந ஜானாதீ’’தி (பரி. 442) ஏவமாதி³பரியத்திஸாஸனதோ ஸுத்தம் ஸுத்தானுலோமஞ்ச நீஹரித்வா பகாஸேஸும், ‘‘அனாபத்தி ஏவம் அம்ஹாகம் ஆசரியானம் உக்³க³ஹோ பரிபுச்சா²தி க³ண்ஹாதீ’’தி ஏவமாதி³பரியத்திஸாஸனதோ ஆசரியவாத³ம் நீஹரித்வா பகாஸேஸும், பா⁴ருகச்ச²கவத்து²ஸ்மிம் (பாரா. 78) ‘‘ஆயஸ்மா உபாலி ஏவமாஹ அனாபத்தி ஆவுஸோ ஸுபினந்தேனா’’தி ஏவமாதி³பரியத்திஸாஸனதோ ஏவ அத்தனோமதிம் நீஹரித்வா பகாஸேஸும். தாய ஹி அத்தனோமதியா தே²ரோ ஏதத³க்³க³ட்டா²னம் லபி⁴.

வுத்தந்தி நாக³ஸேனத்தே²ரேன வுத்தம். பஜ்ஜதே அனேன அத்தோ²தி பத³ம், ப⁴க³வதா கண்டா²தி³வண்ணப்பவத்திட்டா²னம் ஆஹச்ச விஸேஸேத்வா பா⁴ஸிதம் பத³ம் ஆஹச்சபத³ம், ப⁴க³வதோயேவ வசனம். தேனாஹ ‘‘ஆஹச்சபத³ந்தி ஸுத்தம் அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. ‘‘இத³ம் கப்பதி, இத³ம் ந கப்பதீ’’தி ஏவம் அவிஸேஸேத்வா ‘‘யம், பி⁴க்க²வே, மயா ‘இத³ம் ந கப்பதீ’தி அப்படிக்கி²த்தம், தஞ்சே அகப்பியம் அனுலோமேதி, கப்பியம் படிபா³ஹதி, தம் வோ ந கப்பதீ’’திஆதி³னா (மஹாவ. 305) வுத்தம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் இத⁴ ‘‘ரஸோ’’தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘ரஸோதி ஸுத்தானுலோம’’ந்தி. த⁴ம்மஸங்கா³ஹகப்பபு⁴திஆசரியபரம்பரதோ ஆனீதா அட்ட²கதா²தந்தி இத⁴ ‘‘ஆசரியவம்ஸோ’’தி அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘ஆசரியவம்ஸோதி ஆசரியவாதோ³’’தி.

இத⁴ வினயவினிச்ச²யஸ்ஸ அதி⁴கதத்தா தத³னுச்ச²விகமேவ ஸுத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஸுத்தம் நாம ஸகலே வினயபிடகே பாளீ’’தி. மஹாபதே³ஸாதி மஹாஓகாஸா, மஹந்தானி வினயஸ்ஸ பதிட்டா²பனட்டா²னானி யேஸு பதிட்டா²பிதோ வினயோ வினிச்ச²யதி அஸந்தே³ஹதோ. மஹந்தானி வா காரணானி மஹாபதே³ஸா, மஹந்தானி வினயவினிச்ச²யகாரணானீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அத்த²தோ பன ‘யம், பி⁴க்க²வே’திஆதி³னா வுத்தா ஸாதி⁴ப்பாயா பாளியேவ மஹாபதே³ஸா’’தி வத³ந்தி. தேனேவாஹ ‘‘யே ப⁴க³வதா ஏவம் வுத்தா’’திஆதி³. இமே ச மஹாபதே³ஸா க²ந்த⁴கே ஆக³தா, தஸ்மா தேஸம் வினிச்ச²யகதா² தத்தே²வ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதீதி இத⁴ ந வுச்சதி. யதி³பி தத்த² தத்த² ப⁴க³வதா பவத்திதா பகிண்ணகதே³ஸனாவ அட்ட²கதா², ஸா பன த⁴ம்மஸங்கா³ஹகேஹி பட²மம் தீணி பிடகானி ஸங்கா³யித்வா தஸ்ஸ அத்த²வண்ணனானுரூபேனேவ வாசனாமக்³க³ம் ஆரோபிதத்தா ‘‘ஆசரியவாதோ³’’தி வுச்சதி ஆசரியா வத³ந்தி ஸம்வண்ணேந்தி பாளிம் ஏதேனாதி கத்வா. தேனாஹ – ‘‘ஆசரியவாதோ³ நாம…பே… அட்ட²கதா²தந்தீ’’தி. திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ ஆருள்ஹோயேவ ச பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனாபூ⁴தோ கதா²மக்³கோ³ மஹாமஹிந்த³த்தே²ரேன தம்ப³பண்ணிதீ³பம் ஆப⁴தோ, பச்சா² தம்ப³பண்ணியேஹி மஹாதே²ரேஹி ஸீஹளபா⁴ஸாய ட²பிதோ நிகாயந்தரலத்³தி⁴ஸங்கரபரிஹரணத்த²ம். கிஞ்சாபி அத்தனோமதி ஸுத்தாதீ³ஹி ஸம்ஸந்தி³த்வாவ பரிகப்பீயதி, ததா²பி ஸா ந ஸுத்தாதீ³ஸு விஸேஸதோ நித்³தி³ட்டா²தி ஆஹ ‘‘ஸுத்தஸுத்தானுலோமஆசரியவாதே³ முஞ்சித்வா’’தி. அனுபு³த்³தி⁴யாதி ஸுத்தாதீ³னியேவ அனுக³தபு³த்³தி⁴யா. நயக்³கா³ஹேனாதி ஸுத்தாதி³தோ லப்³ப⁴மானனயக்³க³ஹணேன.

அத்தனோமதிம் ஸாமஞ்ஞதோ பட²மம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தமேவ விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. இதா³னி தத்த² படிபஜ்ஜிதப்³பா³காரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘தம் பன அத்தனோமதிம் க³ஹேத்வா கதே²ந்தேனா’’திஆதி³. அத்தே²னாதி அத்தனா ஸல்லக்கி²தேன அத்தே²ன. ஆசரியவாதே³ ஓதாரேதப்³பா³தி ஆசரியவாதே³ ஞாணேன அனுப்பவேஸேதப்³பா³. ஸப்³ப³து³ப்³ப³லாதி புக்³க³லஸ்ஸ ஸயம் படிபா⁴னபா⁴வதோ. பமாத³பாட²வஸேன ஆசரியவாத³ஸ்ஸ கதா³சி ஸுத்தானுலோமேன அஸம்ஸந்த³னாபி ஸியா, ஸோ ந க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஆசரியவாதோ³பி…பே… ஸமேந்தோ ஏவ க³ஹேதப்³போ³’’தி. ஸமேந்தமேவ க³ஹேதப்³ப³ந்தி யதா² ஸுத்தேன ஸம்ஸந்த³தி, ஏவம் மஹாபதே³ஸதோ அத்தா² உத்³த⁴ரிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதி. ஸுத்தானுலோமஸ்ஸ ஸுத்தேகதே³ஸத்தேபி ஸுத்தே விய ‘‘இத³ம் கப்பதி, இத³ம் ந கப்பதீ’’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஆஹச்சபா⁴ஸிதம் கிஞ்சி நத்தீ²தி ஆஹ – ‘‘ஸுத்தானுலோமதோ ஹி ஸுத்தமேவ ப³லவதர’’ந்தி. அப்படிவத்தியந்தி அப்படிபா³ஹியம். காரகஸங்க⁴ஸதி³ஸந்தி பமாணத்தா ஸங்கீ³திகாரகஸங்க⁴ஸதி³ஸம். பு³த்³தா⁴னம் டி²தகாலஸதி³ஸந்தி இமினா பு³த்³தே⁴ஹேவ கதி²தத்தா த⁴ரமானபு³த்³த⁴ஸதி³ஸந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸுத்தே ஹி படிபா³ஹிதே பு³த்³தோ⁴வ படிபா³ஹிதோ ஹோதி. ஸகவாதீ³ ஸுத்தம் க³ஹேத்வா கதே²தீதி ஸகவாதீ³ அத்தனோ ஸுத்தம் க³ஹேத்வா வோஹரதி. பரவாதீ³ ஸுத்தானுலோமந்தி அஞ்ஞனிகாயவாதீ³ அத்தனோ நிகாயே ஸுத்தானுலோமம் க³ஹேத்வா கதே²தி. கே²பம் வா க³ரஹம் வா அகத்வாதி ‘‘கிம் இமினா’’தி கே²பம் வா ‘‘கிமேஸ பா³லோ வத³தீ’’தி க³ரஹம் வா அகத்வா. ஸுத்தானுலோமந்தி பரவாதி³னா வுத்தம் அஞ்ஞனிகாயே ஸுத்தானுலோமம். ஸுத்தே ஓதாரேதப்³ப³ந்தி ஸகவாதி³னா அத்தனோ ஸுத்தே ஓதாரேதப்³ப³ம். ஸுத்தஸ்மிம்யேவ டா²தப்³ப³ந்தி அத்தனோ ஸுத்தேயேவ டா²தப்³ப³ம். ஏவம் ஸேஸவாரேஸுபி அத்த²யோஜனா காதப்³பா³. அயந்தி ஸகவாதீ³. பரோதி அஞ்ஞனிகாயவாதீ³. ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

நனு ச ‘‘ஸுத்தானுலோமதோ ஸுத்தமேவ ப³லவதர’’ந்தி ஹேட்டா² வுத்தம், இத⁴ பன ‘‘ஸுத்தானுலோமே ஸுத்தம் ஓதாரேதப்³ப³’’ந்திஆதி³ கஸ்மா வுத்தந்தி? நாயம் விரோதோ⁴. ‘‘ஸுத்தானுலோமதோ ஸுத்தமேவ ப³லவதர’’ந்தி ஹி இத³ம் ஸகமதேயேவ ஸுத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்த² ஹி ஸகமதிபரியாபன்னமேவ ஸுத்தாதி³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அத்தனோமதி ஸப்³ப³து³ப்³ப³லா, அத்தனோமதிதோ ஆசரியவாதோ³ ப³லவதரோ, ஆசரியவாத³தோ ஸுத்தானுலோமம் ப³லவதரம், ஸுத்தானுலோமதோ ஸுத்தமேவ ப³லவதர’’ந்தி ச வுத்தம். இத⁴ பன பரவாதி³னா ஆனீதம் அஞ்ஞனிகாயே ஸுத்தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸுத்தானுலோமே ஸுத்தம் ஓதாரேதப்³ப³’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தஸ்மா பரவாதி³னா ஆனீதம் ஸுத்தாதி³ம் அத்தனோ ஸுத்தானுலோமஆசரியவாத³அத்தனோமதீஸு ஓதாரேத்வா ஸமேந்தம்யேவ க³ஹேதப்³ப³ம், இதரம் ந க³ஹேதப்³ப³ந்தி அயம் நயோ இத⁴ வுச்சதீதி ந கோசி புப்³பா³பரவிரோதோ⁴.

பா³ஹிரகஸுத்தந்தி திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ அனாருள்ஹகு³ள்ஹவேஸ்ஸந்தராதீ³னி மஹாஸங்கி⁴கனிகாயவாஸீனம் ஸுத்தானி. வேத³ல்லாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன கு³ள்ஹஉம்மக்³கா³தி³க்³க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம், இதரம் கா³ரய்ஹஸுத்தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். அத்தனோமதியமேவ டா²தப்³ப³ந்தி இமினா அஞ்ஞனிகாயதோ ஆனீதஸுத்ததோபி ஸகனிகாயே அத்தனோமதியேவ ப³லவதராதி த³ஸ்ஸேதி. ஸகவாதீ³ ஸுத்தம் க³ஹேத்வா கதே²தி, பரவாதீ³பி ஸுத்தமேவாதிஏவமாதி³னா ஸமானஜாதிகானம் வஸேன வாரோ ந வுத்தோ, ஸுத்தஸ்ஸ ஸுத்தேயேவ ஓதாரணம் பி⁴ன்னம் விய ஹுத்வா ந பஞ்ஞாயதி, வுத்தனயேனேவ ச ஸக்கா யோஜேதுந்தி.

இதா³னி ஸகவாதீ³பரவாதீ³னம் கப்பியாகப்பியாதி³பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய விவாதே³ உப்பன்னே தத்த² படிபஜ்ஜிதப்³ப³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘அத² பனாயம் கப்பியந்தி க³ஹேத்வா கதே²தீ’’திஆதி³. தத்த² ஸுத்தே ச ஸுத்தானுலோமே ச ஓதாரேதப்³ப³ந்தி ஸகவாதி³னா அத்தனோயேவ ஸுத்தே ச ஸுத்தானுலோமே ச ஓதாரேதப்³ப³ம். பரோ காரணம் ந விந்த³தீதி பரவாதீ³ காரணம் ந லப⁴தி. ஸுத்ததோ ப³ஹும் காரணஞ்ச வினிச்ச²யஞ்ச த³ஸ்ஸேதீதி பரவாதீ³ அத்தனோ ஸுத்ததோ ப³ஹும் காரணம் வினிச்ச²யஞ்ச ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸேதி. ஸாதூ⁴தி ஸம்படிச்சி²த்வா அகப்பியேவ டா²தப்³ப³ந்தி இமினா அத்தனோ நிகாயே ஸுத்தாதீ³னி அலப⁴ந்தேன ஸகவாதி³னா பரவாதீ³வசனேயேவ டா²தப்³ப³ந்தி வத³தி. த்³வின்னம்பி காரணச்சா²யா தி³ஸ்ஸதீதி ஸகவாதீ³பரவாதீ³னம் உபி⁴ன்னம்பி கப்பியாகப்பியபா⁴வஸாத⁴கம் காரணபதிரூபகம் தி³ஸ்ஸதி. யதி³ த்³வின்னம்பி காரணச்சா²யா தி³ஸ்ஸதி, கஸ்மா ‘‘அகப்பியேவ டா²தப்³ப³’’ந்தி ஆஹ ‘‘வினயஞ்ஹி பத்வா’’திஆதி³. ‘‘வினயம் பத்வா’’தி வுத்தமேவத்த²ம் பாகடதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கப்பியாகப்பியவிசாரணமாக³ம்மா’’தி. ருந்தி⁴தப்³ப³ந்திஆதீ³ஸு து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யவினிச்ச²யே கப்பியாகப்பியபா⁴வே ஸதி கப்பியந்தி க³ஹணம் ருந்தி⁴தப்³ப³ம், அகப்பியந்தி க³ஹணம் கா³ள்ஹம் காதப்³ப³ம். அபராபரம் பவத்தகப்பியக³ஹணஸோதம் பச்சி²ந்தி³தப்³ப³ம், க³ருகபா⁴வஸங்கா²தே அகப்பியபா⁴வேயேவ டா²தப்³ப³ந்தி அத்தோ².

ப³ஹூஹி ஸுத்தவினிச்ச²யகாரணேஹீதி ப³ஹூஹி ஸுத்தேஹி சேவ ததோ ஆனீதவினிச்ச²யகாரணேஹி ச. அத்தனோ க³ஹணம் ந விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³ந்தி ஸகவாதி³னா அத்தனோ அகப்பியந்தி க³ஹணம் ந விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³ம். இதா³னி வுத்தமேவத்த²ம் நிக³மேந்தோ ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² யோதி ஸகவாதீ³பரவாதீ³ஸு யோ கோசி. கேசி பன ‘‘ஸகவாதீ³ஸுயேவ யோ கோசி இதா⁴தி⁴ப்பேதோ’’தி வத³ந்தி, ஏவம் ஸந்தே ‘‘அத² பனாயம் கப்பியந்தி க³ஹேத்வா கதே²தீ’’திஆதீ³ஸு ஸப்³ப³த்த² உபோ⁴பி ஸகவாதி³னோயேவ ஸியும் ஹேட்டா² வுத்தஸ்ஸேவ நிக³மனவஸேன ‘‘ஏவ’’ந்திஆதீ³னம் வுத்தத்தா, தஸ்மா தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். அதிரேககாரணம் லப⁴தீதி ஏத்த² ஸுத்தாதீ³ஸு புரிமம் புரிமம் அதிரேககாரணம் நாம, யோ வா ஸுத்தாதீ³ஸு சதூஸு ப³ஹுதரம் காரணம் லப⁴தி, ஸோ அதிரேககாரணம் லப⁴தி நாம.

ஸுட்டு² பவத்தி ஏதஸ்ஸாதி ஸுப்பவத்தி, ஸுட்டு² பவத்ததி ஸீலேனாதி வா ஸுப்பவத்தி. தேனாஹ ‘‘ஸுப்பவத்தீதி ஸுட்டு² பவத்த’’ந்தி. வாசாய உக்³க³தம் வாசுக்³க³தம், வசஸா ஸுக்³க³ஹிதந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸுத்ததோதி இமஸ்ஸ விவரணம் ‘‘பாளிதோ’’தி. ஏத்த² ச ‘‘ஸுத்தம் நாம ஸகலம் வினயபிடக’’ந்தி வுத்தத்தா பாளிதோதி தத³த்த²தீ³பிகா அஞ்ஞாயேவ பாளி வேதி³தப்³பா³. அனுப்³யஞ்ஜனஸோதி இமஸ்ஸ விவரணம் ‘‘பரிபுச்ச²தோ ச அட்ட²கதா²தோ சா’’தி. பாளிம் அனுக³ந்த்வா அத்த²ஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனதோ பகாஸனதோ அனுப்³யஞ்ஜனந்தி ஹி பரிபுச்சா² அட்ட²கதா² ச வுச்சதி. ஏத்த² ச அட்ட²கதா²ய விஸும் க³ஹிதத்தா பரிபுச்சா²தி தே²ரவாதோ³ வுத்தோ. ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தகலஹஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் ஸங்க⁴ராஜீதி. குக்குச்சகோதி அணுமத்தேஸுபி வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸனவஸேன குக்குச்சம் உப்பாதே³ந்தோ. தந்திம் அவிஸம்வாதே³த்வாதி பாளிம் அஞ்ஞதா² அகத்வா. அவோக்கமந்தோதி அனதிக்கமந்தோ.

வித்து²னதீதி அத்த²ம் அதி³ஸ்வா நித்து²னதி. விப்ப²ந்த³தீதி கம்பதி. ஸந்திட்டி²தும் ந ஸக்கோதீதி ஏகஸ்மிம்யேவ அத்தே² பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோதி. தேனாஹ ‘‘யம் யம் பரேன வுச்சதி, தம் தம் அனுஜானாதீ’’தி. பரவாத³ம் க³ண்ஹாதீதி ‘‘உச்சு²ம்ஹி கஸடம் யாவஜீவிகம், ரஸோ ஸத்தாஹகாலிகோ, தது³ப⁴யவினிமுத்தோ ச உச்சு² நாம விஸும் நத்தி², தஸ்மா உச்சு²பி விகாலே வட்டதீ’’தி பரவாதி³னா வுத்தே தம்பி க³ண்ஹாதி. ஏகேகலோமந்தி பலிதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யம்ஹீதி யஸ்மிம் புக்³க³லே. பரிக்க²யம் பரியாதா³னந்தி அத்த²தோ ஏகம்.

ஆசரியபரம்பரா கோ² பனஸ்ஸ ஸுக்³க³ஹிதா ஹோதீதி ஏத்த² ஆசரியபரம்பராதி ஆசரியானம் வினிச்ச²யபரம்பரா. தேனேவ வக்க²தி ‘‘யதா² ஆசரியோ ச ஆசரியாசரியோ ச பாளிஞ்ச பரிபுச்ச²ஞ்ச வத³ந்தி, ததா² ஞாதும் வட்டதீ’’தி. புப்³பா³பரானுஸந்தி⁴தோதி ‘‘இத³ம் புப்³ப³வசனம், இத³ம் பரவசனம், அயமனுஸந்தீ⁴’’தி ஏவம் புப்³பா³பரானுஸந்தி⁴தோ. ஆசரியபரம்பரந்தி இமஸ்ஸேவ வேவசனம் தே²ரவாத³ங்க³ந்தி, தே²ரபடிபாடிந்தி அத்தோ². த்³வே தயோ பரிவட்டாதி த்³வே திஸ்ஸோ பரம்பரா.

இமேஹி ச பன தீஹி லக்க²ணேஹீதி ‘‘ஸுத்தமஸ்ஸ ஸ்வாக³தம் ஹோதீ’’திஆதி³னா ஹேட்டா² வுத்தேஹி தீஹி லக்க²ணேஹி. ஏத்த² ச பட²மேன லக்க²ணேன வினயஸ்ஸ ஸுட்டு² உக்³க³ஹிதபா⁴வோ வுத்தோ, து³தியேன உக்³க³ஹிதேன அசலதா ஸுப்பதிட்டி²ததா வுத்தா, ததியேன யம் பாளியா அட்ட²கதா²ய ச நத்தி², தம்பி ஆசரியவசனேன வினிச்சி²னிதும் ஸமத்த²தா வுத்தா. ஓதிண்ணே வத்து²ஸ்மிந்தி சோத³னாஸங்கா²தே வீதிக்கமஸங்கா²தே வா வத்து²ஸ்மிம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஓதிண்ணே, ஓஸடேதி அத்தோ². வுத்தமேவ விபா⁴வேந்தோ ‘‘சோத³கேன ச சுதி³தகேன ச வுத்தே வத்தப்³பே³’’தி ஆஹ. கேசி பன ‘‘சோத³கேன ஓதிண்ணே வத்து²ஸ்மிம் சுதி³தகேன ச வுத்தே வத்தப்³பே³’’தி ஏவம் யோஜேந்தி. அபரே பன ‘‘சோத³கேன ச சுதி³தகேன ச வுத்தே வினயத⁴ரேன ச வத்தப்³பே³’’தி ஏவம்பி யோஜேந்தி. ‘‘சோத³கேன ச சுதி³தகேன ச வுத்தே வத்தப்³பே³’’தி அயமேவ பன யோஜனா ஸுந்த³ரதராதி வேதி³தப்³பா³. வத்து² ஓலோகேதப்³ப³ந்தி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ வத்து² ஓலோகேதப்³ப³ம். ‘‘திணேன வா பண்ணேன வா…பே… யோ ஆக³ச்சே²ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 517) ஹி இத³ம் நிஸ்ஸக்³கி³யே அஞ்ஞாதகவிஞ்ஞத்திஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ வத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், து²ல்லச்சயது³ப்³பா⁴ஸிதாபத்தீனம் மாதிகாய அனாக³தத்தா ‘‘பஞ்சன்னம் ஆபத்தீனம் அஞ்ஞதர’’ந்தி வுத்தம். அஞ்ஞதரம் வா ஆபத்திந்தி ‘‘காலே விகாலஸஞ்ஞீ ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ, காலே வேமதிகோ ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி ஏவமாதி³னா (பாசி. 250) ஆக³தம் து³க்கடம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸிக்கா²பத³ந்தரேஸூதி வினீதவத்து²ம் அந்தோகத்வா ஏகேகஸ்மிம் ஸிக்கா²பத³ந்தரே.

ஸுகு²மாதி அத்தனோபி து³விஞ்ஞேய்யஸபா⁴வஸ்ஸ லஹுபரிவத்தினோ சித்தஸ்ஸ ஸீக⁴பரிவத்திதாய வுத்தம். தேனாஹ ‘‘சித்தலஹுகா’’தி. சித்தம் லஹு ஸீக⁴பரிவத்தி ஏதேஸந்தி சித்தலஹுகா. தேதி தே வீதிக்கமே. தம்வத்து²கந்தி தே அதி³ன்னாதா³னமனுஸ்ஸவிக்³க³ஹவீதிக்கமா வத்து² அதி⁴ட்டா²னம் காரணமேதஸ்ஸாதி தம்வத்து²கம். ஸீலானி ஸோதே⁴த்வாதி யம்வத்து²கம் குக்குச்சம் உப்பன்னம், தம் அமனஸிகரித்வா அவஸேஸஸீலானி ஸோதே⁴த்வா. பாகடபா⁴வதோ ஸுக²வளஞ்ஜனதாய ச ‘‘த்³வத்திம்ஸாகாரம் தாவ மனஸி கரோஹீ’’தி வுத்தம். அஞ்ஞஸ்மிம் பன கம்மட்டா²னே கதபரிசயேன ததே³வ மனஸி காதப்³ப³ம். கம்மட்டா²னம் க⁴டயதீதி அந்தரந்தரா க²ண்ட³ம் அத³ஸ்ஸேத்வா சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஆலம்ப³னபா⁴வேன சிரகாலம் க⁴டயதி. ஸங்கா²ரா பாகடா ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தீதி விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னிகோ சே, தஸ்ஸ ஸங்கா²ரா பாகடா ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தி. ஸசே கதபாராஜிகவீதிக்கமோ ப⁴வேய்ய, தஸ்ஸ ஸதிபி அஸரிதுகாமதாய விப்படிஸாரவத்து²வஸேன புனப்புனம் தம் உபட்ட²ஹதீதி சித்தேகக்³க³தம் ந விந்த³தி. தேன வுத்தம் ‘‘கம்மட்டா²னம் ந க⁴டயதீ’’திஆதி³. அத்தனா ஜானாதீதி ஸயமேவ ஜானாதி. பச்சத்தே சேதம் கரணவசனம், அத்தா ஜானாதீதி வுத்தம் ஹோதி. அஞ்ஞா ச தே³வதா ஜானந்தீதி ஆரக்க²தே³வதாஹி அஞ்ஞா பரசித்தவிது³னியோ தே³வதா ச ஜானந்தி.

நிட்டி²தா சதுப்³பி³த⁴வினயகதா²வண்ணனா

வினயத⁴ரஸ்ஸ ச லக்க²ணாதி³கதா²வண்ணனா.

பி⁴க்கு²பத³பா⁴ஜனீயவண்ணனா

தஸ்மாதி யஸ்மா பன-ஸத்³த³ம் அபனேத்வா அனியமேன புக்³க³லதீ³பகம் யோ-ஸத்³த³மேவ ஆஹ, தஸ்மா. ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் யோ-ஸத்³தே³. பன-ஸத்³த³ஸ்ஸ நிபாதமத்தத்தா யோ-ஸத்³த³ஸ்ஸேவ அத்த²ம் பகாஸேந்தோ ‘‘யோ கோசீதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி ஆஹ. யோ கோசி நாமாதி யோ வா ஸோ வா யோ கோசீதி வுத்தோ. வாஸது⁴ரயுத்தோ வாதி விபஸ்ஸனாது⁴ரயுத்தோ வா. ஸீலேஸூதி பகதீஸு.

பி⁴க்க²தீதி யாசதி. லப⁴ந்தோ வா அலப⁴ந்தோ வாதி யோ கோசி பி⁴க்க²தி பி⁴க்க²ம் ஏஸதி க³வேஸதி, ஸோ தம் லப⁴து வா மா வா, ததா²பி பி⁴க்க²தீதி பி⁴க்கூ²தி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. அரியாய யாசனாயாதி ‘‘உத்³தி³ஸ்ஸ அரியா திட்ட²ந்தி, ஏஸா அரியான யாசனா’’தி ஏவம் வுத்தாய அரியயாசனாய, ந கபணத்³தி⁴கவணிப்³ப³கயாசகானம் விய ‘‘தே³ஹி தே³ஹீ’’தி ஏவம் பவத்தயாசனாய. பி⁴க்கா²சரியந்தி உஞ்சா²சரியம். அஜ்ஜு²பக³தத்தாதி அனுட்டி²தத்தா. காஜப⁴த்தந்தி காஜேஹி ஆனீதம் ப⁴த்தம். அக்³க⁴ப²ஸ்ஸவண்ணபே⁴தே³னாதி அக்³கா⁴தீ³னம் புரிமபகதிவிஜஹேன. புரிமபகதிவிஜஹனஞ்ஹேத்த² பே⁴தோ³தி அதி⁴ப்பேதம். தோ⁴வித்வா அபனேதும் அஸக்குணேய்யஸபா⁴வம் மலம், ததா² அபனேதும் ஸக்குணேய்யஸபா⁴வா ஜல்லிகா. பி⁴ன்னபடத⁴ரோதி நிப்³ப³சனம் பி⁴ன்னபடத⁴ரே பி⁴க்கு²-ஸத்³த³ஸ்ஸ நிருள்ஹத்தா கதம்.

உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னந்தி புப்³பே³ அட்ட²பரிக்கா²ரதா³னூபனிஸ்ஸயஸம்பன்னம். யோ ஹி சீவராதி³கே அட்ட² பரிக்கா²ரே பத்தசீவரமேவ வா ஸோதாபன்னாதி³அரியஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸேவ வா ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ த³த்வா ‘‘இத³ம் பரிக்கா²ரதா³னம் அனாக³தே ஏஹிபி⁴க்கு²பா⁴வாய பச்சயோ ஹோதூ’’தி பத்த²னம் பட்ட²பேஸி, தஸ்ஸ தம் ஸதி அதி⁴காரஸம்பத்தியம் பு³த்³தா⁴னம் ஸம்முகீ²பா⁴வே இத்³தி⁴மயபரிக்கா²ரலாபா⁴ய ஸம்வத்ததீதி வேதி³தப்³ப³ம். ப்³ரஹ்மகோ⁴ஸந்தி உத்தமகோ⁴ஸம், ப்³ரஹ்முனோ கோ⁴ஸஸதி³ஸம் வா கோ⁴ஸம். ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஞ்ச. து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்மா அந்தகிரியாயாதி யோஜேதப்³ப³ம். ப⁴ண்டூ³தி முண்டோ³. வாஸீதி த³ந்தகட்ட²ச்சே²த³னவாஸி. ப³ந்த⁴னந்தி காயப³ந்த⁴னம். யுத்தோ பா⁴வனானுயோகோ³ அஸ்ஸாதி யுத்தயோகோ³, தஸ்ஸ யுத்தயோக³ஸ்ஸ, பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி. இரியாபத²ஸம்பன்னதாவிபா⁴வனத்த²ம் ‘‘ஸட்டி²வஸ்ஸிகத்தே²ரோ வியா’’தி வுத்தம். பு³த்³தோ⁴வ பப்³ப³ஜ்ஜாசரியோ உபஸம்பதா³சரியோ ச அஸ்ஸாதி பு³த்³தா⁴சரியகோ. பட²மபோ³தி⁴யம்பி பட²மகாலேயேவ ஸேஸஉபஸம்பதா³னம் அபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘பட²மபோ³தி⁴யம் ஏகஸ்மிம் காலே’’தி. பஞ்ச பஞ்சவக்³கி³யத்தே²ராதி பஞ்சவக்³கி³யத்தே²ரா பஞ்ச. தீணி ஸதந்தி தீணி ஸதானி, கா³தா²ப³ந்த⁴ஸுக²த்த²ம் வசனவிபல்லாஸோ கதோ. ஏகோ ச தே²ரோதி அங்கு³லிமாலத்தே²ரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந வுத்தாதி அட்ட²கதா²யம் ந வுத்தா. தத்தா²தி வினயபாளியம்.

வேளுவனமஹாவிஹாரே க³ந்த⁴குடியம் நிஸின்னோயேவ ப⁴க³வா மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ அத்தானம் உத்³தி³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதபா⁴வம் விதி³த்வா தஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனம் கரோந்தோ திகா³வுதம் மக்³க³ம் ஏககோவ க³ந்த்வா ப³ஹுபுத்தனிக்³ரோத⁴மூலே பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா நிஸின்னோ அத்தனோ ஸந்திகம் ஆக³ந்த்வா பரமனிபச்சகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘ஸத்தா² மே ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, ஸாவகோஹமஸ்மி, ஸத்தா² மே ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, ஸாவகோஹமஸ்மீ’’தி திக்க²த்தும் அத்தனோ ஸாவகத்தம் ஸாவேத்வா டி²தஸ்ஸ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ நிபச்சகாரமஹத்ததம் அத்தனோ ச மஹானுபா⁴வதம் தீ³பேதும் யஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ அஜானம்யேவ ‘‘ஜானாமீ’’தி படிஞ்ஞஸ்ஸ பா³ஹிரகஸ்ஸ ஸத்து²னோ ஏவம் ஸப்³ப³சேதஸா ஸமன்னாக³தோ பஸன்னசித்தோ ஸாவகோ ஏவரூபம் பரமனிபச்சகாரம் கரேய்ய, தஸ்ஸ வண்டச்சி²ன்னதாலபக்கம் விய கீ³வதோ முத்³தா⁴பி விபதேய்ய, ஸத்ததா⁴ வா ப²லேய்யாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ கோ², கஸ்ஸப, ஏவம் ஸப்³ப³சேதஸா ஸமன்னாக³தம் ஸாவகம் அஜானம்யேவ வதே³ய்ய ‘ஜானாமீ’தி, அபஸ்ஸம்யேவ வதே³ய்ய ‘பஸ்ஸாமீ’தி, முத்³தா⁴பி தஸ்ஸ விபதேய்ய, ஸத்ததா⁴ வா ப²லேய்ய, அஹம் கோ², கஸ்ஸப, ஜானம்யேவ வதா³மி ‘ஜானாமீ’தி, பஸ்ஸம்யேவ வதா³மி ‘பஸ்ஸாமீ’’’ (ஸம். நி. 2.154) தி வத்வா ஜாதிமத³மானமத³ரூபமத³ப்பஹானத்த²ம் தீஹி ஓவாதே³ஹி மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரம் ஓவத³ந்தோ ‘‘தஸ்மாதிஹ தே கஸ்ஸபா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² (ஸம். நி. அட்ட². 2.2.154) தஸ்மாதிஹாதி தஸ்மா இச்சேவ வுத்தம் ஹோதி, யஸ்மா அஹம் ஜானந்தோவ ‘‘ஜானாமீ’’தி பஸ்ஸந்தோ ஏவ ச ‘‘பஸ்ஸாமீ’’தி வதா³மி, தஸ்மாதி அத்தோ². தி-கார ஹ-காரா நிபாதா. இஹாதி வா இமஸ்மிம் ஸாஸனே, த-காரோ பத³ஸந்தி⁴வஸேன ஆக³தோ. ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரேன ஸிக்கி²தப்³ப³ம். திப்³ப³ந்தி ப³ஹலம் மஹந்தம். ஹிரோத்தப்பஞ்சாதி ஹிரீ ச ஓத்தப்பஞ்ச. பச்சுபட்டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதீதி உபஸங்கமனதோ பட²மதரமேவ உபட்டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதி. ததா² ஹி ஸதி தேஸம் புரதோ அஸ்ஸ ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸவதா ஸண்டா²தி. யோ ச தே²ராதீ³ஸு ஹிரோத்தப்பம் உபட்ட²பேத்வா உபஸங்கமதி, தே²ராத³யோபி தம் ஸஹிரிகா ஸஓத்தப்பா ச ஹுத்வா உபஸங்கமந்தீதி அயமேத்த² ஆனிஸம்ஸோ. குஸலூபஸம்ஹிதந்தி குஸலனிஸ்ஸிதம், அனவஜ்ஜத⁴ம்மனிஸ்ஸிதந்தி அத்தோ². அட்டி²ம் கத்வாதி அத்தானம் தேன த⁴ம்மேன அட்டி²கம் கத்வா, தம் வா த⁴ம்மம் ‘‘ஏஸ மய்ஹம் த⁴ம்மோ’’தி அட்டி²ம் கத்வா. மனஸி கத்வாதி சித்தே ட²பேத்வா. ஸப்³ப³சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வாதி சித்தஸ்ஸ தோ²கம்பி ப³ஹி க³ந்தும் அதே³ந்தோ ஸப்³பே³ன ஸமன்னாஹாரசித்தேன ஸமன்னாஹரித்வா. ஓஹிதஸோதோதி ட²பிதஸோதோ, த⁴ம்மே நிஹிதஸோதோதி அத்தோ². ஏவஞ்ஹி தே ஸிக்கி²தப்³ப³ந்தி ஞாணஸோதஞ்ச பஸாத³ஸோதஞ்ச ஓத³ஹித்வா ‘‘மயா தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் ஸக்கச்சமேவ ஸுணிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவஞ்ஹி தே ஸிக்கி²தப்³ப³ம். ஸாதஸஹக³தா ச மே காயக³தாஸதீதி அஸுபே⁴ஸு சேவ ஆனாபானே ச பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ஸுக²ஸம்பயுத்தா காயக³தாஸதி. யோ ச பனாயம் திவிதோ⁴ ஓவாதோ³, தே²ரஸ்ஸ அயமேவ பப்³ப³ஜ்ஜா ச உபஸம்பதா³ ச அஹோஸி.

கஸிணாரம்மணம் ரூபாவசரஜ்ஜா²னம் ரூபஸஞ்ஞா. ஸஞ்ஞாஸீஸேன ஹேத்த² ஜா²னம் வுத்தம், ததே³வ ச உத்³து⁴மாதகபடிபா⁴கா³ரம்மணத்தா ‘‘உத்³து⁴மாதகஸஞ்ஞா’’தி வுத்தம். ஸோபாகஸாமணேரோ ப⁴க³வதா புட்டோ² ‘‘ஏதே த்³வே ரூபாவசரபா⁴வேன ஏகத்தா², ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’ந்தி ஆஹ. ஆரத்³த⁴சித்தோதி ஆராதி⁴தசித்தோ. க³ருத⁴ம்மபடிக்³க³ஹணாதி³உபஸம்பதா³ உபரி வித்தா²ரதோ ஸயமேவ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.