ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴ககதா²வண்ணனா

2827. ஆஸந்தி³கோதி சதுரஸ்ஸபீட²ம். அதிக்கந்தபமாணோதி ஹேட்டா² அடனியா வட்³ட⁴கிஹத்த²தோ உச்சதரப்பமாணபாத³கோ. ஏகபஸ்ஸதோ தீ³கோ⁴ பன உச்சபாத³கோ ந வட்டதி. யதா²ஹ – ‘‘உச்சகம்பி ஆஸந்தி³கந்தி வசனதோ ஏகதோபா⁴கே³ன தீ³க⁴பீட²மேவ ஹி அட்ட²ங்கு³லாதி⁴கபாத³கம் ந வட்டதி, சதுரஸ்ஸஆஸந்தி³கோ பன பமாணாதிக்கந்தோபி வட்டதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 297).

ததா²தி இமினா ‘‘அதிக்கந்தபமாணோ’’தி இத³ம் பச்சாமஸதி. பஞ்சங்க³பீட²ந்தி சத்தாரோ பாதா³, அபஸ்ஸேனந்தி இமேஹி பஞ்சங்கே³ஹி யுத்தபீட²ம். ஸத்தங்க³ந்தி தீஸு தி³ஸாஸு அபஸ்ஸயே யோஜேத்வா கதம். தஞ்ஹி சதூஹி பாதே³ஹி, தீஹி அபஸ்ஸேஹி ச யுத்தத்தா ‘‘ஸத்தங்க³பீட²’’ந்தி வுத்தம். ஏஸ நயோ மஞ்சேபி. யதா²ஹ – ‘‘ஸத்தங்கோ³ நாம தீஸு தி³ஸாஸு அபஸ்ஸயம் கத்வா கதமஞ்சோ, அயம்பி பமாணாதிக்கந்தோ வட்டதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 297).

2828. தூலோனத்³தா⁴தி உபரி தூலம் பக்கி²பித்வா ப³த்³தா⁴. க⁴ரேயேவாதி கி³ஹீனம் கே³ஹேயேவ நிஸீதி³தும் வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘நிஸீதி³து’’ந்தி இமினாவ ஸயனம் படிக்கி²த்தம். ஸீஸபாதூ³பதா⁴னந்தி ஸீஸூபதா⁴னஞ்சேவ பாதூ³பதா⁴னஞ்ச. ச-ஸத்³தோ³ பி-ஸத்³த³த்தே² ஸோ ‘‘அகி³லானஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³போ³, தேன அகி³லானஸ்ஸாபி தாவ வட்டதி, பகே³வ கி³லானஸ்ஸாதி தீ³பேதி.

2829. ந கேவலம் கி³லானஸ்ஸ ஸீஸபாதூ³பதா⁴னமேவ வட்டதி, அத² கோ² இத³ம்பீதி த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸந்த²ரித்வா’’திஆதி³. உபதா⁴னானி ஸந்த²ரித்வாதி ப³ஹூ உபதா⁴னானி அத்த²ரித்வா. தத்த² சாதி தஸ்மிம் உபதா⁴னஸந்த²ரே. பச்சத்த²ரணகம் த³த்வாதி உபரி பச்சத்த²ரணகம் அத்த²ரித்வா.

2830. திரியந்தி வித்தா²ரதோ. முட்டி²ரதனந்தி பாகதிகமுட்டி²கரதனம். தம் பன வட்³ட⁴கீனம் வித³த்தி²மத்தம். மிதந்தி பாகடிதம் பமாணயுத்தம் ஹோதீதி யோஜனா. கத்த²சி போத்த²கேஸு ‘‘மத’’ந்தி பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, ஸோ ந க³ஹேதப்³போ³. தீ³க⁴தோதி பி³ம்போ³ஹனஸ்ஸ தீ³க⁴தோ. தி³யட்³ட⁴ந்தி தி³யட்³ட⁴ஹத்த²ம் வா த்³விஹத்த²ம் வா ஹோதீதி குருந்தி³யம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³மேவ ஹி ‘‘ஸீஸப்பமாணபி³ம்போ³ஹன’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். யதா²ஹ –

‘‘ஸீஸப்பமாணம் நாம யஸ்ஸ வித்தா²ரதோ தீஸு கண்ணேஸு த்³வின்னம் கண்ணானம் அந்தரம் மினியமானம் வித³த்தி² சேவ சதுரங்கு³லஞ்ச ஹோதி, மஜ்ஜ²ட்டா²னம் முட்டி²ரதனம் ஹோதி. தீ³க⁴தோ பன தி³யட்³ட⁴ரதனம் வா த்³விரதனம் வாதி குருந்தி³யம் வுத்தம். அயம் ஸீஸப்பமாணஸ்ஸ உக்கட்ட²பரிச்சே²தோ³, இதோ உத்³த⁴ம் ந வட்டதி, ஹேட்டா² பன வட்டதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 297).

2831. சோளந்தி பிலோதிகா. பண்ணந்தி ருக்க²லதானம் பண்ணம். உண்ணாதி ஏளகாதீ³னம் லோமம். திணந்தி த³ப்³ப³திணாதி³ யம் கிஞ்சி திணம். வாகந்தி கத³லிஅக்கமகசிவாகாதி³கம். ஏதேஹி பஞ்சஹி பூரிதா பி⁴ஸியோ தூலானம் க³ணனாவஸா ஹேதுக³ப்³பா⁴னம் ஏதேஸம் பஞ்சன்னம் க³ப்³பா⁴னம் க³ணனாவஸேன பஞ்ச பா⁴ஸிதாதி யோஜனா.

2832. பி³ம்போ³ஹனக³ப்³ப⁴ம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘பி⁴ஸீ’’திஆதி³. பஞ்சேவாதி யதா²வுத்தசோளாதி³பஞ்சேவ. ததா² தூலானி தீணிபீதி ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தீணி தூலானி ருக்க²தூலம் லதாதூலம் போடகிதூல’’ந்தி (சூளவ. 297) அனுஞ்ஞாதானி தீணிபி தூலானி. ஏத்த² ச ருக்க²தூலம் நாம ஸிம்ப³லிருக்கா²தீ³னம் யேஸம் கேஸஞ்சி ருக்கா²னம் தூலம். லதாதூலம் நாம கீ²ரவல்லிஆதீ³னம் யாஸம் காஸஞ்சி வல்லீனம் தூலம். போடகிதூலம் நாம போடகிதிணாதீ³னம் யேஸம் கேஸஞ்சி திணஜாதிகானம் அந்தமஸோ உச்சு²னளாதீ³னம்பி தூலம். லோமானி மிக³பக்கீ²னந்தி ஸீஹாதி³சதுப்பதா³னம், மோராதி³பக்கீ²னம் லோமானி. இமேதி பி⁴ஸிக³ப்³பா⁴த³யோ இமே த³ஸ பி³ம்போ³ஹனஸ்ஸ க³ப்³பா⁴தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

2833. ஏவம் கப்பியம் பி⁴ஸிபி³ம்போ³ஹனக³ப்³ப⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அகப்பியம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘மனுஸ்ஸலோம’’ந்திஆதி³. லோமேஸு மனுஸ்ஸலோமஞ்ச புப்பே²ஸு ப³குலபியங்கு³புப்பா²தி³கம் ஸப்³ப³ம் புப்ப²ஞ்ச பண்ணேஸு ச ஸுத்³த⁴ம் கேவலம் தமாலபத்தஞ்ச ந வட்டதீதி யோஜனா. ‘‘ஸுத்³த⁴’’ந்தி இமினா தமாலபத்தம் ஸேஸக³ப்³பே⁴ஹி மிஸ்ஸம் வட்டதீதி ப்³யதிரேகதோ தீ³பேதி.

2834. மஸூரகேதி சம்மச²விபி⁴ஸிபி³ம்போ³ஹனே.

2835. ‘‘ஸுத்³த⁴’’ந்தி இமினா ப்³யதிரேகதோ த³ஸ்ஸிதமேவத்த²ம் ஸரூபதோ விபா⁴வேதுமாஹ ‘‘மிஸ்ஸ’’ந்திஆதி³.

2836. திரச்சா²னக³தஸ்ஸ வாதி அந்தமஸோ க³ண்டு³ப்பாத³ஸ்ஸாபி. காரேந்தஸ்ஸாதி சித்தகம்மகட்ட²கம்மாதி³வஸேன காராபேந்தஸ்ஸ வா கரோந்தஸ்ஸ வா.

2837. ஜாதகந்தி அபண்ணகஜாதகாதி³ஜாதகஞ்ச. வத்து²ந்தி விமானவத்து²ஆதி³கம் பஸாத³ஜனகம் வா பேதவத்து²ஆதி³கம் ஸம்வேக³ஜனகம் வா வத்து²ம். வா-ஸத்³தே³ன அட்ட²கதா²க³தம் இத⁴ த³ஸ்ஸிதபகரணம் ஸங்க³ண்ஹாதி. பரேஹி வாதி ஏத்த² வா-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணே, தேன பரேஹி காராபேதுமேவ வட்டதி, ந ஸயம் காதுந்தி தீ³பேதி. ஸயம் காதும்பீதி ஏத்த² அபி-ஸத்³தோ³ பகே³வ காராபேதுந்தி தீ³பேதி.

2838. யோ பன பி⁴க்கு² த்³வீஹி வஸ்ஸேஹி வா ஏகேன வா வஸ்ஸேன யஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வுட்³ட⁴தரோ வா ஹோதி த³ஹரதரோ வா, ஸோ தேன பி⁴க்கு²னா ஸமானாஸனிகோ நாம ஹோதீதி யோஜனா.

2839. ‘‘ஸத்தவஸ்ஸேன பஞ்சவஸ்ஸோ’’தி இத³ம் த்³வீஹி வஸ்ஸேஹி வுட்³ட⁴னவகானம் ஸமானாஸனிகத்தே உதா³ஹரணம். ‘‘ச² வஸ்ஸேன பஞ்சவஸ்ஸோ’’தி இத³ம் ஏகவஸ்ஸேன வுட்³ட⁴னவகானம் ஸமானாஸனிகத்தே உதா³ஹரணம்.

2840. யம் திண்ணம் நிஸீதி³தும் பஹோதி, தம் ஹேட்டா² தீ³கா⁴ஸனம் நாமாதி யோஜனா. ‘‘ஸமானாஸனிகா மஞ்சே நிஸீதி³த்வா மஞ்சம் பி⁴ந்தி³ம்ஸு, பீடே² நிஸீதி³த்வா பீட²ம் பி⁴ந்தி³ம்ஸூ’’தி (சூளவ. 320) ஆரோபிதே வத்து²ம்ஹி ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, து³வக்³க³ஸ்ஸ மஞ்சம் து³வக்³க³ஸ்ஸ பீட²’’ந்தி (சூளவ. 320) அனுஞ்ஞாதத்தா ‘‘த்³வே’’தி ஸமானாஸனிகே த்³வே ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

2841. உப⁴தோப்³யஞ்ஜனம், இத்தி²ம், பண்ட³கம் ட²பேத்வா ஸப்³பே³ஹிபி க³ஹட்டே²ஹி, பப்³ப³ஜிதேஹி வா புரிஸேஹி ஸஹ தீ³கா⁴ஸனே நிஸீதி³தும் அனுஞ்ஞாதந்தி யோஜனா. போத்த²கேஸு பன கத்த²சி ‘‘ஸப்³பே³ஸ’’ந்தி ஸாமிவசனந்தோ பாடோ² தி³ஸ்ஸதி, ததோ ‘‘ஸப்³பே³ஹிபீ’’தி கரணவசனந்தோவ பாடோ² யுத்ததரோ. கரணவசனப்பஸங்கே³ வா ஸாமிவசனனித்³தே³ஸோதி வேதி³தப்³ப³ம். யதா²ஹ ‘‘யம் திண்ணம் பஹோதி, தம் ஸம்ஹாரிமம் வா ஹோது அஸம்ஹாரிமம் வா, ததா²ரூபே அபி ப²லகக²ண்டே³ அனுபஸம்பன்னேனாபி ஸத்³தி⁴ம் நிஸீதி³தும் வட்டதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 320).

2842. புரிமிகோதி ஞத்திது³தியாய கம்மவாசாய ஸம்மதேன ‘‘ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்சே²ய்ய…பே… க³ஹிதாக³ஹிதஞ்ச ஜானேய்யா’’தி (சூளவ. 317) வுத்தேஹி பஞ்சஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா புரிமவஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பட²மம் பி⁴க்கூ² க³ணேதும், பட²மம் பி⁴க்கூ² க³ணேத்வா ஸேய்யா க³ணேதும், ஸேய்யா க³ணேத்வா ஸேய்யக்³கே³ன கா³ஹேது’’ந்திஆதி³னா (சூளவ. 318) நயேன அனுஞ்ஞாதனியாமேனேவ ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபனம் புரிமிகோ நாம ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ. ஏவமேவ பச்சி²மிகாய வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபனம் பச்சி²மிகோ நாம. ஏவமேவ மஹாபவாரணாதி³வஸஸ்ஸ அனந்தரதி³வஸே ‘‘ப⁴ந்தே, அந்தராமுத்தகம் ஸேனாஸனம் க³ண்ஹதா²’’தி வத்வா வுட்³ட⁴படிபாடியா ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபனம் அந்தராமுத்தகோ நாம. பகாஸிதோ ‘‘அபரஜ்ஜுக³தாய ஆஸாள்ஹியாபுரிமிகோ கா³ஹாபேதப்³போ³, மாஸக³தாய ஆஸாள்ஹியா பச்சி²மிகோ கா³ஹேதப்³போ³, அபரஜ்ஜுக³தாய பவாரணாய ஆயதிம் வஸ்ஸாவாஸத்தா²ய அந்தராமுத்தகோ கா³ஹேதப்³போ³’’தி (சூளவ. 318) வுத்தோ.

2843. வுத்தமேவத்த²ம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘புப்³பா³ருணா’’திஆதி³. இத⁴ பாடிபதா³ நாம த்³வே வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸா சேவ மஹாபவாரணாய அனந்தரதி³வஸோ ச. இமேஸம் திண்ணம் பாடிபத³தி³வஸானம் அருணோ புப்³பா³ருணோ நாம. தே தி³வஸே அதிக்கம்ம து³தியதிதி²படிப³த்³தோ⁴ அருணோ புனாருணோ நாம. இத³ந்தி உப⁴யாருணானந்தரம். ஸேனாஸனகா³ஹகஸ்ஸாதி ஏத்த² ஸகத்தே² க-பச்சயோ, ஸேனாஸனக்³கா³ஹஸ்ஸாதி அத்தோ². யதா²ஹ – ‘‘இத³ஞ்ஹி ஸேனாஸனக்³கா³ஹஸ்ஸ கே²த்த’’ந்தி. வஸ்ஸூபக³தே வஸ்ஸூபக³மே காதப்³பே³ ஸதி, ஸாதே⁴தப்³ப³பயோஜனே பு⁴ம்மம். வஸ்ஸூபக³தேதி வா நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மம். புரிமிகாய, ஹி பச்சி²மிகாய ச வஸ்ஸூபக³மனஸ்ஸ தம் தத³ஹு ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ நிமித்தம், அந்தராமுத்தகோ பன ஆக³மினோ வஸ்ஸூபக³மனஸ்ஸாதி ஏவம் திவிதோ⁴பி ஸேனாஸனக்³கா³ஹோ வஸ்ஸூபக³மனஸ்ஸ நிமித்தம் ஹோதி.

2844. பாடிபத³தி³வஸஸ்ஸ அருணே உக்³க³தேயேவ ஸேனாஸனே பன கா³ஹிதே அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² ஆக³ந்த்வா ஸசே ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகம் ஸேனாஸனம் யாசதி, ஸோ பி⁴க்கு² ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகேன ‘‘ஸேனாஸனம் கா³ஹித’’ந்தி வத்தப்³போ³தி யோஜனா.

2845. வஸ்ஸாவாஸஸ்ஸ இத³ம் வஸ்ஸாவாஸிகம், வஸ்ஸம்வுத்தா²னம் தா³தப்³ப³சீவரம், கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன ‘‘வஸ்ஸவாஸிக’’ந்தி ரஸ்ஸத்தம். ஸங்கி⁴கம் அபலோகேத்வா க³ஹிதம் வஸ்ஸாவாஸிகம் சீவரம் ஸசே தத்ரஜம் தத்ருப்பாத³ம் ஹோதி, அந்தோவஸ்ஸே விப்³ப⁴ந்தோபி லப⁴தேதி யோஜனா. ‘‘தத்ரஜம் ஸசே’’தி இமினா சஸ்ஸ தா³யகானம் வஸ்ஸாவாஸிகபச்சயவஸேன கா³ஹிதம் பன ந லப⁴தீதி தீ³பேதி. யதா²ஹ – ‘‘பச்சயவஸேன கா³ஹிதம் பன ந லப⁴தீதி வத³ந்தீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 318).

2846-8. ஸசே வுத்த²வஸ்ஸோ யோ பி⁴க்கு² ஆவாஸிகஹத்த²தோ கிஞ்சி திசீவராதி³கம் கப்பியப⁴ண்ட³ம் அத்தனோ க³ஹேத்வா ‘‘அஸுகஸ்மிம் குலே மய்ஹம் க³ஹிதம் வஸ்ஸாவாஸிகசீவரம் க³ண்ஹ’’ இதி ஏவம் வத்வா தஸ்ஸ ஆவாஸிகஸ்ஸ த³த்வா தி³ஸம் க³ச்ச²தி பக்கமதி, ஸோ தத்த² க³தட்டா²னே ஸசே உப்பப்³ப³ஜதி கி³ஹீ ஹோதி, தஸ்ஸ தி³ஸம்க³தஸ்ஸ ஸம்பத்தம் தம் வஸ்ஸாவாஸிகம் தேன ததா² தி³ன்னம்பி ஆவாஸிகோ பி⁴க்கு² க³ஹேதும் ந லப⁴தி, தஸ்ஸ பாபிதம் வஸ்ஸாவாஸிகசீவரம் ஸங்கி⁴கம்யேவ ஸியாதி யோஜனா. யதா²ஹ – ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸம்வுத்தோ² பி⁴க்கு² விப்³ப⁴மதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸேவேத’’ந்தி.

2849. தஸ்மிம் குலே தா³யகே மனுஸ்ஸே ஸம்முகா² சே படிச்சா²பேதி, தஸ்ஸ தி³ஸம்க³மிஸ்ஸ ஸம்பத்தம் வஸ்ஸாவாஸிகசீவரம் ஆவாஸிகோ லப⁴தீதி யோஜனா.

2850. தத்த² ஆராமோ நாம புப்பா²ராமோ வா ப²லாராமோ வா. விஹாரோ நாம யம் கிஞ்சி பாஸாதா³தி³ஸேனாஸனம். வத்தூ²னி து³வித⁴ஸ்ஸபீதி ஆராமவத்து², விஹாரவத்தூ²தி து³வித⁴ஸ்ஸ வத்தூ²னி ச. ஆராமவத்து² நாம தேஸம்யேவ ஆராமானம் அத்தா²ய பரிச்சி²ந்தி³த்வா ட²பிதோகாஸோ, தேஸு வா ஆராமேஸு வினட்டே²ஸு தேஸம் போராணகபூ⁴மிபா⁴கோ³. விஹாரவத்து² நாம தஸ்ஸ பதிட்டா²னோகாஸோ. பி⁴ஸி நாம உண்ணபி⁴ஸிஆதீ³னம் பஞ்சன்னம் அஞ்ஞதரா. பி³ம்போ³ஹனம் நாம வுத்தப்பகாரானம் பி³ம்போ³ஹனானம் அஞ்ஞதரம். மஞ்சம் நாம மஸாரகோ பு³ந்தி³காப³த்³தோ⁴, குளீரபாத³கோ, ஆஹச்சபாத³கோதி இமேஸம் புப்³பே³ வுத்தானம் சதுன்னம் மஞ்சானம் அஞ்ஞதரம். பீட²ம் நாம மஸாரகாதீ³னம்யேவ சதுன்னம் பீடா²னம் அஞ்ஞதரம்.

2851. லோஹகும்பீ⁴ நாம காளலோஹேன வா தம்ப³லோஹேன வா யேன கேனசி லோஹேன கதா கும்பீ⁴. கடாஹோ பாகடோவ. ‘‘பா⁴ணக’’ந்தி அலஞ்ஜரோ வுச்சதி. அலஞ்ஜரோதி ச ப³ஹுஉத³கக³ண்ஹனிகா மஹாசாடி, ஜலம் க³ண்ஹிதும் அலந்தி அலஞ்ஜரோ. ‘‘வட்டசாடி விய ஹுத்வா தோ²கம் தீ³க⁴முகோ² மஜ்ஜே² பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா கதோ’’தி க³ண்டி²பதே³ வுத்தம். வாரகோதி க⁴டோ. கு வுச்சதி பத²வீ, தஸ்ஸா தா³லனதோ விதா³ரணதோ ‘‘குதா³லோ’’தி அயோமயஉபகரணவிஸேஸோ வுச்சதி.

2852. வல்லிவேளுஆதீ³ஸு வேளூதி மஹாவேணு. திணந்தி கே³ஹச்சா²த³னம் திணம். பண்ணம் தாலபண்ணாதி³கம். முஞ்ஜந்தி முஞ்ஜதிணம். பப்³ப³ஜந்தி பப்³ப³ஜதிணம், மத்திகா பகதிமத்திகா வா கே³ருகாதி³பஞ்சவண்ணா வா மத்திகா. ஆஹ ச அட்ட²கதா²சரியோ.

2853. த்³வேதி பட²மது³தியக³ருப⁴ண்டா³னி. த்³வீஹி ஸங்க³ஹிதானி ‘‘ஆரோமோ, ஆராமவத்து², இத³ம் பட²மம். விஹாரோ, விஹாரவத்து², இத³ம் து³திய’’ந்தி (சூளவ. 321-322) வுத்தத்தா. சதுஸங்க³ஹந்தி சதூஹி பி⁴ஸிஆதீ³ஹி ஸங்க³ஹோ யஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. நவகோட்டா²ஸந்தி லோஹகும்பி⁴ஆத³யோ நவ கோட்டா²ஸா அஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. அட்ட²தா⁴ வல்லிஆதீ³ஹி அட்ட²ஹி பகாரேஹி.

2854. இதீதி நித³ஸ்ஸனத்தே². ஏவம் வுத்தனயேன பஞ்சஹி ராஸீஹி நித்³தி³ட்டா²னம் க³ருப⁴ண்ட³க³ணனானம் பிண்ட³வஸேன பஞ்சவீஸதிவித⁴ம் க³ருப⁴ண்ட³ம் பஞ்சனிம்மலலோசனோ நாதோ² பகாஸயீதி யோஜனா. பஞ்ச நிம்மலானி லோசனானி யஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ, மம்ஸதி³ப்³ப³த⁴ம்மபு³த்³த⁴ஸமந்தசக்கு²வஸேன பஞ்சவித⁴விப்பஸன்னலோசனோதி அத்தோ².

2855. விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோதி இஸ்ஸரவதாய பரஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ. விபா⁴ஜேந்தோதி வஸ்ஸக்³கே³ன பாபேத்வா விபா⁴ஜேந்தோ. இத³ஞ்ஹி ஸப்³ப³ம்பி க³ருப⁴ண்ட³ம் ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 321) ‘‘அவிஸ்ஸஜ்ஜியம். கிடாகி³ரிவத்து²ம்ஹி (சூளவ. 322) அவேப⁴ங்கி³ய’’ந்தி ச வுத்தம். உப⁴யத்த² ஆக³தவோஹாரபே⁴த³த³ஸ்ஸனமுகே²ன தத்த² விப்படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஆபத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பி⁴க்கு² து²ல்லச்சயம் பு²ஸே’’தி. பரிவாரே பன –

அவிஸ்ஸஜ்ஜியம் அவேப⁴ங்கி³யம், பஞ்ச வுத்தா மஹேஸினா;

விஸ்ஸஜ்ஜேந்தஸ்ஸ பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ அனாபத்தி;

பஞ்ஹா மேஸா குஸலேஹி சிந்திதாதி. (பரி. 479) –

ஆக³தம். தஸ்மா மூலச்சே²ஜ்ஜவஸேன அவிஸ்ஸஜ்ஜியம், அவேப⁴ங்கி³யஞ்ச, பரிவத்தனவஸேன பன விஸ்ஸஜ்ஜேந்தஸ்ஸ, பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ ச அனாபத்தீதி ஏவமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ.

2856. பி⁴க்கு²னா புக்³க³லேன வா ஸங்கே⁴ன வா க³ணேன வா க³ருப⁴ண்ட³ம் து விஸ்ஸஜ்ஜிதம் அவிஸ்ஸட்ட²மேவ ஹோதி, விப⁴த்தஞ்ச அவிபா⁴ஜிதமேவ ஹோதீதி யோஜனா.

2857. ஏத்த² ஏதேஸு பஞ்சஸு க³ருப⁴ண்டே³ஸு புரிமேஸு தீஸு அக³ருப⁴ண்ட³கம் கிஞ்சி ந ச அத்தீ²தி யோஜனா. சதுத்தே² பன க³ருப⁴ண்டே³ அட்ட²கதா²ய ‘‘லோஹகும்பீ⁴, லோஹபா⁴ணகம், லோஹகடாஹந்தி இமானி தீணி மஹந்தானி வா ஹோந்து கு²த்³த³கானி வா, அந்தமஸோ பஸதமத்தஉத³கக³ண்ஹனகானிபி க³ருப⁴ண்டா³னியேவா’’தி வுத்தனயம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘லோஹகும்பீ⁴’’திஆதி³.

2858. இத³ம் திவித⁴ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பாத³க³ண்ஹனகோதி ஏத்த² பாதோ³ நாம மக³த⁴னாளியா பஞ்சனாளிமத்தக³ண்ஹனகோ பா⁴ஜனவிஸேஸோ. பா⁴ஜனானம் பமாணம் கரோந்தா ஸீஹளதீ³பே யேபு⁴ய்யேன தேனேவ பாதே³ன மினந்தி. தஸ்மா அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸீஹளதீ³பே பாத³க³ண்ஹனகோ பா⁴ஜேதப்³போ³’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) வுத்தம். லோஹவாரகோதி காளலோஹதம்ப³லோஹவட்டலோஹகம்ஸலோஹானம் யேன கேனசி கதோ. பா⁴ஜியோதி பா⁴ஜேதப்³போ³.

2859. ததோ உத்³த⁴ந்தி ததோ பாத³க³ண்ஹனகவாரகதோ உத்³த⁴ம் அதி⁴கம் க³ண்ஹனகோ. ஏவம் பாளிஆக³தானம் வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேத்வா அட்ட²கதா²க³தானம் (சூளவ. அட்ட². 321) த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘பி⁴ங்கா³ராதீ³னீ’’திஆதி³. பி⁴ங்கா³ரோ நாம உக்கி²த்தஹத்தி²ஸோண்டா³காரேன கதஜலனிக்³க³மகண்ணிகோ உச்சகீ³வோ மஹாமுக²உத³கபா⁴ஜனவிஸேஸோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன அட்ட²கதா²க³தானி ‘‘படிக்³க³ஹஉளுங்கத³ப்³பி³கடச்சு²பாதிதட்டகஸரகஸமுக்³க³அங்கா³ரகபல்லதூ⁴மகடச்சு²ஆதீ³னி கு²த்³த³கானி வா மஹந்தானி வா’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) வுத்தானி ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸப்³பா³னீதி கு²த்³த³கானி வா மஹந்தானி வா.

2860. தம்ப³தா²லகா அயதா²லகா பா⁴ஜேதப்³பா³தி யோஜனா. ச-ஸத்³தே³ன அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘ட²பேத்வா பன பா⁴ஜனவிகதிம் அஞ்ஞஸ்மிம்பி கப்பியலோஹப⁴ண்டே³ அஞ்ஜனீ அஞ்ஜனிஸலாகா கண்ணமலஹரணீ ஸூசி பண்ணஸூசி கு²த்³த³கோ பிப்ப²லகோ கு²த்³த³கம் ஆரகண்டகம் குஞ்சிகா தாளம் கத்தரயட்டி²வேத⁴கோ நத்து²தா³னம் பி⁴ந்தி³வாலோ லோஹகூடோ லோஹகுட்டி லோஹகு³ளோ லோஹபிண்டி³ லோஹஅரணீ சக்கலிகம் அஞ்ஞம்பி விப்பகதம் லோஹப⁴ண்ட³ம் பா⁴ஜிய’’ந்தி (சூளவ. அட்ட². 321) வசனம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தூ⁴மனேத்தந்தி தூ⁴மனாளிகா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘பா²லதீ³பருக்க²தீ³பகபல்லகஓலம்ப³கதீ³பகஇத்தி²புரிஸதிரச்சா²னக³தரூபகானி பன அஞ்ஞானி வா பி⁴த்திச்ச²த³னகவாடாதீ³ஸு உபனேதப்³பா³னி அந்தமஸோ லோஹகி²லகம் உபாதா³ய ஸப்³பா³னி லோஹப⁴ண்டா³னி க³ருப⁴ண்டா³னியேவ ஹோந்தீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) வுத்தம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

2861. அத்தனா படிலத்³த⁴ந்தி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ², அத்தனா படிலத்³த⁴ம்பீதி அத்தோ². பி⁴க்கு²னா அத்தனா படிலத்³த⁴ம்பி தம் லோஹப⁴ண்ட³ம் கிஞ்சிபி புக்³க³லிகபரிபோ⁴கே³ன ந பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி யோஜனா.

2862. கம்ஸவட்டலோஹானம் விகாரபூ⁴தானி தம்ப³மயபா⁴ஜனானிபி புக்³க³லிகபரிபோ⁴கே³ன ஸப்³ப³ஸோ பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டந்தீதி யோஜனா.

2863. ஏஸேவ நயோதி ‘‘ந புக்³க³லிகபோ⁴கே³னா’’திஆதி³னா த³ஸ்ஸிதனயோ. ஸங்கி⁴கேஸு வா கி³ஹீனம் ஸந்தகேஸு வா யதா²வுத்தப⁴ண்டே³ஸு பரிபோ⁴க³பச்சயா தோ³ஸோ ந அத்தீ²தி யோஜனா. ‘‘கம்ஸலோஹாதி³பா⁴ஜனம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம்பி பாரிஹாரியம் ந வட்டதி, கி³ஹிவிகதனீஹாரேனேவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி (சூளவ. அட்ட². 321) மஹாபச்சரியம் வுத்தம். ஏத்த² ச பாரிஹாரியம் ந வட்டதி அத்தனோ ஸந்தகம் விய க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதீதி. ‘‘கி³ஹிவிகதனீஹாரேனேவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி இமினா ஸசே ஆராமிகாத³யோ படிஸாமேத்வா படிதே³ந்தி, பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி.

2864. கீ²ரபாஸாணந்தி முது³கா பாணஜாதி. வுத்தஞ்ஹி மாதிகாட்ட²கதா²க³ண்டி²பதே³ ‘‘கீ²ரபாஸாணோ நாம முது³கோ பாஸாணோ’’தி. க³ருகந்தி க³ருப⁴ண்ட³ம். தட்டகாதி³கந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸரகாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. க⁴டகோதி கீ²ரபாஸாணமயோயேவ வாரகோ. ‘‘பாத³க³ண்ஹனதோ உத்³த⁴’’ந்தி இமினா பாத³க³ண்ஹனகோ அக³ருப⁴ண்ட³ந்தி தீ³பேதி.

2865. ‘‘ஸுவண்ணரஜதஹாரகூடஜாதிப²லிகபா⁴ஜனானி கி³ஹிவிகதானிபி ந வட்டந்தி, பகே³வ ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன வா புக்³க³லிகபரிபோ⁴கே³ன வா’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) அட்ட²கதா²யம் வுத்தனயம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸிங்கீ³’’திஆதி³. ஸிங்கீ³தி ஸுவண்ணம். ஸஜ்ஜு² ரஜதம். ஹாரகூடம் நாம ஸுவண்ணவண்ணம் லோஹஜாதம். ப²லிகேன உப்³ப⁴வம் ஜாதம், ப²லிகமயம் பா⁴ஜனந்தி அத்தோ². கி³ஹீனம் ஸந்தகானிபீதி அபி-ஸத்³தே³ன கி³ஹிவிகதபரிபோ⁴கே³னாபி தாவ ந வட்டந்தி, பகே³வ ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன வா புக்³க³லிகபரிபோ⁴கே³ன வாதி தீ³பேதி. ஸேனாஸனபரிபோ⁴கே³ பன ஆமாஸம்பி அனாமாஸம்பி ஸப்³ப³ம் வட்டதி.

2866. கு²த்³தா³தி யாய வாஸியா ட²பேத்வா த³ந்தகட்ட²ச்சே²த³னம் வா உச்சு²தச்ச²னம் வா அஞ்ஞம் மஹாகம்மம் காதும் ந ஸக்கா, ஏவரூபா கு²த்³த³கா வாஸி பா⁴ஜனீயா. மஹத்தரீதி யதா²வுத்தப்பமாணாய வாஸியா மஹந்ததரா யேன கேனசி ஆகாரேன கதவாஸி க³ருப⁴ண்ட³ம். வேஜ்ஜானம் ஸிராவேத⁴னகம்பி ச ப²ரஸு ததா² க³ருப⁴ண்ட³ந்தி யோஜனா.

2867. குடா²ரீதி ஏத்த² ப²ரஸுஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ. யா பன ஆவுத⁴ஸங்கே²பேன கதா, அயம் அனாமாஸா. குதா³லோ அந்தமஸோ சதுரங்கு³லமத்தோபி. ஸிக²ரந்தி த⁴னுரஜ்ஜுதோ நாமேத்வா தா³ருஆதீ³னம் விஜ்ஜ²னககண்டகோ. தேனேவாதி நிகா²த³னேனேவ.

2868. நிகா²த³னஸ்ஸ பே⁴த³வந்ததாய தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘சதுரஸ்ஸமுக²ம் தோ³ணிமுக²’’ந்தி. தோ³ணிமுக²ந்தி தோ³ணி விய உப⁴யபஸ்ஸேன நாமிதமுக²ம். வங்கந்தி அக்³க³தோ நாமேத்வா கதனிகா²த³னம். பி-ஸத்³தே³ன உஜுகம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்த² சாதி தஸ்மிம் நிகா²த³னே. ஸத³ண்ட³ம் கு²த்³த³கஞ்ச நிகா²த³னம் ஸப்³ப³ம் க³ருப⁴ண்ட³ந்தி யோஜனா. ‘‘ஸத³ண்ட³ம் கு²த்³த³க’’ந்தி இமினா விஸேஸனத்³வயேன அத³ண்ட³ம் ப²லமத்தம் ஸிபாடிகாய ட²பேத்வா பரிஹரணயோக்³க³ம் ஸம்மஜ்ஜனித³ண்ட³வேத⁴னகம் நிகா²த³னம் அக³ருப⁴ண்ட³ம், ததோ மஹந்தம் நிகா²த³னம் அத³ண்ட³ம்பி க³ருப⁴ண்ட³ந்தி தீ³பேதி. யேஹி மனுஸ்ஸேஹி விஹாரே வாஸிஆதீ³னி தி³ன்னானி ச ஹோந்தி, தே சே க⁴ரே த³ட்³டே⁴ வா சோரேஹி வா விலுத்தே ‘‘தே³த² நோ, ப⁴ந்தே, உபகரணே புன பாகதிகே கரிஸ்ஸாமா’’தி வத³ந்தி, தா³தப்³பா³. ஸசே ஆஹரந்தி, ந வாரேதப்³பா³, அனாஹரந்தாபி ந சோதே³தப்³பா³.

2869. ‘‘கம்மாரதட்டகாரசுந்த³காரனளகாரமணிகாரபத்தப³ந்த⁴கானம் அதி⁴கரணிமுட்டி²கஸண்டா³ஸதுலாதீ³னி ஸப்³பா³னி லோஹமயஉபகரணானி ஸங்கே⁴ தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய க³ருப⁴ண்டா³னி. திபுகோட்டகஸுவண்ணகாரசம்மகாரஉபகரணேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – திபுகோட்டகஉபகரணேஸுபி திபுச்சே²த³னஸத்த²கம், ஸுவண்ணகாரஉபகரணேஸு ஸுவண்ணச்சே²த³னஸத்த²கம், சம்மகாரஉபகரணேஸு கதபரிகம்மசம்மசி²ந்த³னகம் கு²த்³த³கஸத்த²ந்தி இமானி பா⁴ஜனீயப⁴ண்டா³னீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) அட்ட²கதா²க³தம் வினிச்ச²யேகதே³ஸம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘முட்டி²க’’ந்திஆதி³. துலாதி³கந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன கத்தரிஆதி³உபகரணம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

2870. ‘‘நஹாபிததுன்னகாரானம் உபகரணேஸுபி ட²பேத்வா மஹாகத்தரிம், மஹாஸண்டா³ஸம், மஹாபிப்ப²லகஞ்ச ஸப்³ப³ம் பா⁴ஜனீயம். மஹாகத்தரிஆதீ³னி க³ருப⁴ண்டா³னீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) அட்ட²கதா²க³தம் வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ந்ஹாபிதகஸ்ஸா’’திஆதி³. ந்ஹாபிதகஸ்ஸ உபகரணேஸு ஸண்டா³ஸோ, மஹத்தரீ கத்தரீ ச துன்னகாரானஞ்ச உபகரணேஸு மஹத்தரீ கத்தரீ ச மஹாபிப்ப²லகஞ்ச க³ருப⁴ண்ட³கந்தி யோஜனா.

2871. ஏத்தாவதா சதுத்த²க³ருப⁴ண்டே³ வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பஞ்சமக³ருப⁴ண்டே³ வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘வல்லீ’’திஆதி³. வேத்தலதாதி³கா வல்லி து³ல்லப⁴ட்டா²னே ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னா வா தத்த² ஸங்க⁴ஸ்ஸ பூ⁴மியம் ஜாதா, ரக்கி²தா கோ³பிதா வா அட்³ட⁴பா³ஹுப்பமாணா க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதீதி யோஜனா. ‘‘அட்³ட⁴பா³ஹூதி கப்பரதோ பட்டா²ய யாவ அம்ஸகூட’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ வுத்தம். ‘‘அட்³ட⁴பா³ஹு நாம வித³த்தி²சதுரங்கு³ல’’ந்திபி வத³ந்தி. ஸசே ஸா வல்லி ஸங்க⁴கம்மே, சேதியகம்மே ச கதே அதிரேகா ஹோதி, புக்³க³லிககம்மேபி உபனேதும் வட்டதி. அரக்கி²தா பன க³ருப⁴ண்ட³மேவ ந ஹோதி.

2872. அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸுத்தமகசிவாகனாளிகேரஹீரசம்மமயா ரஜ்ஜுகா வா யோத்தானி வா வாகே ச நாளிகேரஹீரே ச வட்டேத்வா கதா ஏகவட்டா வா த்³விவட்டா வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய க³ருப⁴ண்ட³ம். ஸுத்தம் பன அவட்டேத்வா தி³ன்னம், மகசிவாகனாளிகேரஹீரா ச பா⁴ஜனீயா’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) ஆக³தவினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸுத்தவாகாதி³னிப்³ப³த்தா’’திஆதி³. வாகாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன மகசிவாகனாளிகேரஹீரசம்மானம் க³ஹணம். நாதிதீ³கா⁴ ரஜ்ஜுகா. அதிதீ³க⁴ம் யோத்தகம்.

2873. நாளிகேரஸ்ஸ ஹீரே வா மகசிவாகே வா வட்டேத்வா கதா ஏகவட்டாபி க³ருப⁴ண்ட³கந்தி யோஜனா. யேஹி பனேதானி ரஜ்ஜுகயோத்தாதீ³னி தி³ன்னானி ஹோந்தி, தே அத்தனோ கரணீயேன ஹரந்தா ந வாரேதப்³பா³.

2874. வட்³ட⁴கிஅங்கு³லேன அட்ட²ங்கு³லாயதோ ஸூசித³ண்ட³மத்தோ பரிணாஹதோ ஸீஹளதீ³பே லேக²கானம் லேக²னிஸூசித³ண்ட³மத்தோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னோ வா தத்த²ஜாதகோ வா ரக்கி²தோ கோ³பிதோ வேளு க³ருப⁴ண்ட³ம் ஸியாதி யோஜனா. ‘‘யம் மஜ்ஜி²மபுரிஸஸ்ஸ கனிட்ட²ங்கு³லியா அக்³க³ப்பமாணம், இத³ம் ஸீஹளதீ³பே லேக²கானம் லேக²னிஸூசியா பமாண’’ந்தி வத³ந்தி. ஸோ ச ஸங்க⁴கம்மே ச சேதியகம்மே ச கதே அதிரேகோ புக்³க³லிககம்மே தா³தும் வட்டதி.

2875. த³ண்டோ³ ச ஸலாகா ச த³ண்ட³ஸலாகா, ச²த்தஸ்ஸ த³ண்ட³ஸலாகாதி விக்³க³ஹோ. ச²த்தத³ண்டோ³ நாம ச²த்தபிண்டி³. ச²த்தஸலாகாதி ச²த்தபஞ்ஜரஸலாகா. த³ண்டோ³தி உபாஹனத³ண்ட³கோ. ‘‘த³ண்டோ³’’தி ஸாமஞ்ஞேன வுத்தேபி அட்ட²கதா²க³தேஸு ஸரூபேன இதா⁴வுத்தோ உபாஹனத³ண்டோ³யேவ ஸாமஞ்ஞவசனேன பாரிஸேஸதோ க³ஹேதப்³போ³தி. த³ட்³ட⁴கே³ஹமனுஸ்ஸா க³ண்ஹித்வா க³ச்ச²ந்தா ந வாரேதப்³பா³.

2876. முஞ்ஜாதீ³ஸு கே³ஹச்ச²த³னாரஹேஸு திணேஸு யம் கிஞ்சி முட்டி²மத்தம் திணம் வா கே³ஹச்ச²த³னாரஹம் தாலபண்ணாதி³ ஏகம்பி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் வா தத்த² ஸங்கி⁴கபூ⁴மியம் ஜாதம் வா க³ருப⁴ண்ட³ம் ஸியாதி யோஜேதப்³பா³. தத்த² முட்டி²மத்தம் நாம கரளமத்தம். இத³ஞ்ச கரளம் கத்வா சா²தே³ந்தானம் ச²த³னகரளவஸேன க³ஹேதப்³ப³ம். தாலபண்ணாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன நாளிகேரபண்ணாதி³கே³ஹச்ச²த³னபண்ணானம் க³ஹணம். தம்பி முஞ்ஜாதி³ ஸங்க⁴கம்மே ச சேதியகம்மே ச கதே அதிரேகம் புக்³க³லிககம்மே தா³தும் வட்டதி. த³ட்³ட⁴கே³ஹமனுஸ்ஸா க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தி, ந வாரேதப்³பா³தி.

2877-8. அட்ட²ங்கு³லப்பமாணோதி தீ³க⁴தோ அட்ட²ங்கு³லமத்தோ. கேசி ‘‘புது²லதோ’’தி வத³ந்தி. ரித்தபோத்த²கோதி லேகா²ஹி ஸுஞ்ஞபோத்த²கோ, ந லிகி²தபோத்த²கோதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அட்ட²ங்கு³லப்பமாணோ’’தி இமினா அட்ட²ங்கு³லதோ ஊனப்பமாணோ பா⁴ஜியோ, ‘‘ரித்தபோத்த²கோ’’தி இமினா அட்ட²ங்கு³லதோ அதிரேகப்பமாணோபி லிகி²தபோத்த²கோ பா⁴ஜியோதி த³ஸ்ஸேதி.

‘‘மத்திகா பகதிமத்திகா வா ஹோது பஞ்சவண்ணா வா ஸுதா⁴ வா ஸஜ்ஜுரஸகங்கு³ட்ட²ஸிலேஸாதீ³ஸு வா யம் கிஞ்சி து³ல்லப⁴ட்டா²னே ஆனேத்வா வா தி³ன்னம் தத்த²ஜாதகம் வா ரக்கி²தகோ³பிதம் தாலப²லபக்கமத்தம் க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) அட்ட²கதா²க³தவினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘மத்திகா’’திஆதி³. பாகதிகா வா ஸேதகே³ருகாதி³பஞ்சவண்ணா வாபி மத்திகாதி யோஜனா. ஸிலேஸோ நாம கபி³ட்டா²தி³ஸிலேஸோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸஜ்ஜுரஸகங்கு³ட்டா²தீ³னம் க³ஹணம். தாலபக்கபமாணந்தி ஏகட்டி²தாலப²லபமாணாபி. தம்பி மத்திகாதி³ ஸங்க⁴கம்மே, சேதியகம்மே ச நிட்டி²தே அதிரேகம் புக்³க³லிககம்மே தா³தும் வட்டதி.

2879-80. ‘‘வேளுஆதி³க’’ந்தி பத³ச்சே²தோ³. ரக்கி²தம் கோ³பிதம் வாபி க³ண்ஹதா ஸமகம் வா அதிரேகம் வா தா²வரம் அந்தமஸோ தம்அக்³க⁴னகம் வாலிகமேவ வா த³த்வா க³ஹேதப்³ப³ந்தி யோஜனா.

அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ரக்கி²தகோ³பிதம் வேளும் க³ண்ஹந்தேன ஸமகம் வா அதிரேகம் வா தா²வரம் அந்தமஸோ தம்அக்³க⁴னகவாலிகாயபி பா²திகம்மம் கத்வா க³ஹேதப்³போ³. பா²திகம்மம் அகத்வா க³ண்ஹந்தேன தத்தே²வ வளஞ்ஜேதப்³போ³, க³மனகாலே ஸங்கி⁴கே ஆவாஸே ட²பேத்வா க³ந்தப்³ப³ம். அஸதியா க³ஹேத்வா க³தேன பன பஹிணித்வா தா³தப்³போ³. தே³ஸந்தரக³தேன ஸம்பத்தவிஹாரே ஸங்கி⁴காவாஸே ட²பேதப்³போ³’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) வேளும்ஹியேவ அயம் வினிச்ச²யோ வுத்தோ, இத⁴ பன ‘‘வல்லிவேளாதி³கம் கிஞ்சீ’’தி வல்லிஆதீ³னம்பி ஸாமஞ்ஞேன வுத்தத்தா தம் உபலக்க²ணமத்தம் வல்லிஆதீ³ஸுபி யதா²ரஹம் லப்³ப⁴தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

2881. அஞ்ஜனந்தி ஸிலாமயோ. ஏவம் ஹரிதாலமனோஸிலாபி.

2882. தா³ருப⁴ண்டே³ அயம் வினிச்ச²யோ – பரிணாஹதோ யதா²வுத்த ஸூசித³ண்ட³ப்பமாணகோ அட்ட²ங்கு³லதீ³கோ⁴ யோ கோசி தா³ருப⁴ண்ட³கோ தா³ருது³ல்லப⁴ட்டா²னே ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னோ வா தத்த²ஜாதகோ வா ரக்கி²தகோ³பிதோ க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதீதி யோஜனா.

2883. ஏவம் குருந்த³ட்ட²கதா²ய ஆக³தவினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேத்வா மஹாஅட்ட²கதா²ய (சூளவ. அட்ட². 321) ஆக³தம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘மஹாஅட்ட²கதா²ய’’ந்திஆதி³. தத்த² ஆஸந்தி³கஸத்தங்கா³ வுத்தலக்க²ணாவ. ‘‘ப⁴த்³த³பீட²’’ந்தி வேத்தமயம் பீட²ம் வுச்சதி. பீடி²காதி பிலோதிகாப³த்³த⁴பீட²மேவ.

2884. ஏளகபாத³பீட²ம் நாம தா³ருபட்டிகாய உபரி பாதே³ ட²பேத்வா போ⁴ஜனபல்லங்கம் விய கதபீட²ம் வுச்சதி. ‘‘ஆமலகவட்டகபீட²’’ந்தி ஏதஸ்ஸ ‘‘ஆமண்ட³கவட்டக’’ந்தி பரியாயோ, தஸ்மா உப⁴யேனாபி ஆமலகாகாரேன யோஜிதம் ப³ஹுபாத³கபீட²ம் வுச்சதி. கேஸுசி போத்த²கேஸு ‘‘ததா²மண்ட³கபீட²க’’ந்தி பாடோ². கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன மண்ட³க-ஸத்³த³பயோகோ³. கோச்ச²ம் பூ⁴தகா³மவக்³கே³ சதுத்த²ஸிக்கா²பதே³ வுத்தஸரூபம். பலாலபீட²ந்தி நிபஜ்ஜனத்தா²ய கதா பலாலபி⁴ஸி, இமினா கத³லிபத்தாதி³மயபீட²ம்பி உபலக்க²ணதோ த³ஸ்ஸிதம். யதா²ஹ – ‘‘பலாலபீடே²ன சேத்த² கத³லிபத்தாதி³பீடா²னிபி ஸங்க³ஹிதானீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 321). தோ⁴வனே ப²லகந்தி சீவரதோ⁴வனப²லகம், தோ⁴வனாதி³ஸத்³தா³னம் வியேத்த² விப⁴த்திஅலோபோ. இமேஸு தாவ யம் கிஞ்சி கு²த்³த³கம் வா ஹோது மஹந்தம் வா, ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. ப்³யக்³க⁴சம்மஓனத்³த⁴ம்பி வாளரூபபரிக்கி²த்தம் ரதனபரிஸிப்³பி³தம் கோச்ச²ம் க³ருப⁴ண்ட³மேவ.

2885. ப⁴ண்டி³காதி த³ண்ட³கட்ட²ச்சே²த³னப⁴ண்டி³கா. முக்³க³ரோதி த³ண்ட³முக்³க³ரோ. த³ண்ட³முக்³க³ரோ நாம யேன ரஜிதசீவரம் போதே²ந்தி. வத்த²க⁴ட்டனமுக்³க³ரோதி சீவரக⁴ட்டனமுக்³க³ரோ, யேன அனுவாதாதி³ம் க⁴ட்டேந்தி. அம்ப³ணந்தி ப²லகேஹி போக்க²ரணிஸதி³ஸம் கதபானீயபா⁴ஜனம். மஞ்ஜூஸா நாம தோ³ணிபேளா. நாவா போதோ. ரஜனதோ³ணிகா நாம யத்த² சீவரம் ரஜந்தி, பக்கரஜனம் வா ஆகிரந்தி.

2886. உளுங்கோதி நாளிகேரப²லகடாஹாதி³மயோ உளுங்கோ. உப⁴யம் பிதா⁴னஸமகோ ஸமுக்³கோ³. ‘‘கு²த்³த³கோ பரிவித⁴னோ கரண்ட³’’ந்தி வத³ந்தி. கரண்டோ³ ச பாத³க³ண்ஹனகதோ அதிரேகப்பமாணோ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. கடச்சூ²தி த³ப்³பி³. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பானீயஸராவபானீயஸங்கா²தீ³னம் க³ஹணம்.

2887. கே³ஹஸம்பா⁴ரந்தி கே³ஹோபகரணம். த²ம்ப⁴துலாஸோபானப²லகாதி³ தா³ருமயம், பாஸாணமயம்பி இமினாவ க³ஹிதம். கப்பியசம்மந்தி ‘‘ஏளகாஜமிகா³ன’’ந்திஆதி³னா (வி. வி. 2650) ஹேட்டா² த³ஸ்ஸிதம் கப்பியசம்மம். தப்³பி³பரியாயம் அகப்பியம். அபா⁴ஜியம் க³ருப⁴ண்ட³த்தா. பூ⁴மத்த²ரணம் கத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி.

2888. அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏளகசம்மம் பன பச்சத்த²ரணக³திகமேவ ஹோதி, தம்பி க³ருப⁴ண்ட³மேவா’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) வுத்தத்தா ஆஹ ‘‘ஏளசம்மம் க³ரும் வுத்த’’ந்தி. குருந்தி³யம் பன ‘‘ஸப்³ப³ம் மஞ்சப்பமாணம் சம்மம் க³ருப⁴ண்ட³’’ந்தி (சூளவ. அட்ட². 321) வுத்தம். ஏத்த² ச ‘‘பச்சத்த²ரணக³திகமேவா’’தி இமினா மஞ்சபீடே²பி அத்த²ரிதும் வட்டதீதி தீ³பேதி. ‘‘பாவாராதி³பச்சத்த²ரணம்பி க³ருப⁴ண்ட³’’ந்தி ஏகே, ‘‘நோ’’தி அபரே, வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். மஞ்சப்பமாணந்தி ச பமாணயுத்தம் மஞ்சம். பமாணயுத்தமஞ்சோ நாம யஸ்ஸ தீ³க⁴ஸோ நவ வித³த்தி²யோ திரியஞ்ச தது³பட்³ட⁴ம். உத்³த⁴ம் முக²மஸ்ஸாதி உது³க்க²லம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன முஸலம், ஸுப்பம், நிஸத³ம், நிஸத³போதோ, பாஸாணதோ³ணி, பாஸாணகடாஹஞ்ச ஸங்க³ஹிதம். பேஸகாராதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன சம்மகாராதீ³னம் க³ஹணம். துரிவேமாதி³ பேஸகாரப⁴ண்ட³ஞ்ச ப⁴ஸ்தாதி³ சம்மகாரப⁴ண்ட³ஞ்ச கஸிப⁴ண்ட³ஞ்ச யுக³னங்க³லாதி³ ஸங்கி⁴கம் ஸங்க⁴ஸந்தகம் க³ருப⁴ண்ட³ந்தி யோஜனா.

2889. ‘‘ததே²வா’’தி இமினா ‘‘ஸங்கி⁴க’’ந்தி இத³ம் பச்சாமஸதி. ஆதா⁴ரகோதி பத்தாதா⁴ரோ. தாலவண்டந்தி தாலவண்டேஹி கதம். வேளுத³ந்தவிலீவேஹி வா மோரபிஞ்சே²ஹி வா சம்மவிகதீஹி வா கதம்பி தம்ஸதி³ஸம் ‘‘தாலவண்ட’’ந்தேவ வுச்சதி. வட்டவிதூ⁴பனானம் தாலவண்டேயேவ அந்தோக³த⁴த்தா ‘‘பீ³ஜனீ’’தி சதுரஸ்ஸவிதூ⁴பனஞ்ச கேதகபாரோஹகுந்தாலபண்ணாதி³மயத³ந்தமயவிஸாணமயத³ண்ட³கமகஸபீ³ஜனீ ச வுச்சதி. பச்சி² பாகடாயேவ. பச்சி²தோ கு²த்³த³கோ தாலபண்ணாதி³மயோ பா⁴ஜனவிஸேஸோ சங்கோடகம். ஸப்³பா³ ஸம்மஜ்ஜனீதி நாளிகேரஹீராதீ³ஹி ப³த்³தா⁴ யட்டி²ஸம்மஜ்ஜனீ, முட்டி²ஸம்மஜ்ஜனீதி து³விதா⁴ பரிவேணங்க³ணாதி³ஸம்மஜ்ஜனீ ச ததே²வ து³விதா⁴ க²ஜ்ஜூரினாளிகேரபண்ணாதீ³ஹி ப³த்³தா⁴ கே³ஹஸம்மஜ்ஜனீ சாதி ஸப்³பா³பி ஸம்மஜ்ஜனீ க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி.

2890. சக்கயுத்தகயானந்தி ஹத்த²வட்டகஸகடாதி³யுத்தயானஞ்ச.

2891. ச²த்தந்தி பண்ணகிலஞ்ஜஸேதச்ச²த்தவஸேன திவித⁴ம் ச²த்தம். முட்டி²பண்ணந்தி தாலபண்ணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். விஸாணபா⁴ஜனஞ்ச தும்ப³பா⁴ஜனஞ்சாதி விக்³க³ஹோ, ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸோ, கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன நிக்³க³ஹிதாக³மோ ச. விஸாணமயம், பா⁴ஜனம் தும்ப³மயம் பா⁴ஜனஞ்சாதி அத்தோ². இத⁴ ‘‘பாத³க³ண்ஹனகதோ அதிரித்தப்பமாண’’ந்தி ஸேஸோ. அரணீ அரணிஸஹிதம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆமலகதும்ப³ம் அனுஞ்ஞாதவாஸியா த³ண்ட³ஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. லஹு அக³ருப⁴ண்ட³ம், பா⁴ஜனீயந்தி அத்தோ². பாத³க³ண்ஹனகதோ அதிரித்தப்பமாணம் க³ருப⁴ண்ட³ம்.

2892. விஸாணந்தி கோ³விஸாணாதி³ யம் கிஞ்சி விஸாணம். அதச்சி²தம் யதா²க³தமேவ பா⁴ஜனீயம். அனிட்டி²தம் மஞ்சபாதா³தி³ யம் கிஞ்சி பா⁴ஜனீயந்தி யோஜனா. யதா²ஹ – ‘‘மஞ்சபாதோ³ மஞ்சஅடனீ பீட²பாதோ³ பீட²அடனீ வாஸிப²ரஸுஆதீ³னம் த³ண்டோ³தி ஏதேஸு யம் கிஞ்சி விப்பகததச்ச²னகம்மம் அனிட்டி²தமேவ பா⁴ஜனீயம், தச்சி²தமட்ட²ம் பன க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 321).

2893. நிட்டி²தோ தச்சி²தோ வாபீதி தச்சி²தனிட்டி²தோபி. விதோ⁴தி காயப³ந்த⁴னே அனுஞ்ஞாதவிதோ⁴. ஹிங்கு³கரண்ட³கோதி ஹிங்கு³மயோ வா ததா³தா⁴ரோ வா கரண்ட³கோ. அஞ்ஜனீதி அஞ்ஜனனாளிகா ச அஞ்ஜனகரண்ட³கோ ச. ஸலாகாயோதி அஞ்ஜனிஸலாகா. உத³புஞ்ச²னீதி ஹத்தி²த³ந்தவிஸாணாதி³மயா உத³கபுஞ்ச²னீ. இத³ம் ஸப்³ப³ம் பா⁴ஜனீயமேவ.

2894. பரிபோ⁴கா³ரஹந்தி மனுஸ்ஸானம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³யோக்³க³ம். குலாலப⁴ண்ட³ந்தி க⁴டபிட²ராதி³கும்ப⁴காரப⁴ண்ட³ம்பி. பத்தங்கா³ரகடாஹந்தி பத்தகடாஹம், அங்கா³ரகடாஹஞ்ச. தூ⁴மதா³னம் நாளிகா. கபல்லிகாதி தீ³பகபல்லிகா.

2895. து²பிகாதி பாஸாதா³தி³து²பிகா. தீ³பருக்கோ²தி பதீ³பாதா⁴ரோ. சயனச்ச²த³னிட்ட²காதி பாகாரசேதியாதீ³னம் சயனிட்ட²கா ச கே³ஹாதீ³னம் ச²த³னிட்ட²கா ச. ஸப்³ப³ம்பீதி யதா²வுத்தம் ஸப்³ப³ம்பி அனவஸேஸம் பரிக்கா²ரம்.

2896. கஞ்சனகோதி ஸரகோ. க⁴டகோதி பாத³க³ண்ஹனகதோ அனதிரித்தப்பமாணோ க⁴டகோ. ‘‘யதா² ச மத்திகாப⁴ண்டே³, ஏவம் லோஹப⁴ண்டே³பி குண்டி³கா பா⁴ஜனீயகோட்டா²ஸமேவ ப⁴ஜதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 321) அட்ட²கதா²னயம் ஸங்க³ஹேதுமாஹ ‘‘லோஹப⁴ண்டே³பி குண்டி³காபி ச பா⁴ஜியா’’தி.

2897. க³ரு நாம பச்சி²மம் க³ருப⁴ண்ட³த்தயம். தா²வரம் நாம புரிமத்³வயம். ஸங்க⁴ஸ்ஸாதி ஸங்கே⁴ன. பரிவத்தேத்வாதி புக்³க³லிகாதீ³ஹி தாதி³ஸேஹி தேஹி பரிவத்தேத்வா. தத்ராயம் பரிவத்தனனயோ (சூளவ. அட்ட². 321) – ஸங்க⁴ஸ்ஸ நாளிகேராராமோ தூ³ரே ஹோதி, கப்பியகாரகா தம் ப³ஹுதரம் கா²த³ந்தி, ததோ ஸகடவேதனம் த³த்வா அப்பமேவ ஆஹரந்தி, அஞ்ஞேஸம் பன தஸ்ஸ ஆராமஸ்ஸ அவிதூ³ரகா³மவாஸீனம் மனுஸ்ஸானம் விஹாரஸ்ஸ ஸமீபே ஆராமோ ஹோதி, தே ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா ஸகேன ஆராமேன தம் ஆராமம் யாசந்தி, ஸங்கே⁴ன ‘‘ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி அபலோகேத்வா ஸம்படிச்சி²தப்³போ³. ஸசேபி பி⁴க்கூ²னம் ருக்க²ஸஹஸ்ஸம் ஹோதி, மனுஸ்ஸானம் பஞ்சஸதானி, ‘‘நனு தும்ஹாகம் ஆராமோ கு²த்³த³கோ’’தி ந வத்தப்³ப³ம். கிஞ்சாபி ஹி அயம் கு²த்³த³கோ, அத² கோ² இதரதோ ப³ஹுதரம் ஆயம் தே³தி. ஸசேபி ஸமகமேவ தே³தி, ஏவம்பி இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ஸக்காதி க³ஹேதப்³ப³மேவ.

ஸசே பன மனுஸ்ஸானம் ப³ஹுதரா ருக்கா² ஹோந்தி, ‘‘நனு தும்ஹாகம் ப³ஹுதரா ருக்கா²’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸசே ‘‘அதிரேகம் அம்ஹாகம் புஞ்ஞம் ஹோது, ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மா’’தி வத³ந்தி, ஜானாபேத்வா ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. பி⁴க்கூ²னம் ருக்கா² ப²லதா⁴ரினோ, மனுஸ்ஸானம் ருக்கா² ந தாவ ப²லம் க³ண்ஹந்தி. கிஞ்சாபி ந க³ண்ஹந்தி, ந சிரஸ்ஸேவ க³ண்ஹிஸ்ஸந்தீதி ஸம்படிச்சி²தப்³ப³மேவ. மனுஸ்ஸானம் ருக்கா² ப²லதா⁴ரினோ, பி⁴க்கூ²னம் ந தாவ ப²லம் க³ண்ஹந்தி. ‘‘நனு தும்ஹாகம் ருக்கா² ப²லதா⁴ரினோ’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸசே ‘‘க³ண்ஹத², ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் புஞ்ஞம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வத³ந்தி, ஜானாபேத்வா ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. ஏவம் ஆராமேன ஆராமோ பரிவத்தேதப்³போ³. ஏதேனேவ நயேன ஆராமவத்து²பி விஹாரோபி விஹாரவத்து²பி ஆராமேன பரிவத்தேதப்³ப³ம். ஆராமவத்து²னா ச மஹந்தேன வா கு²த்³த³கேன வா ஆராமஆராமவத்து²விஹாரவிஹாரவத்தூ²னி.

கத²ம் விஹாரேன விஹாரோ பரிவத்தேதப்³போ³? ஸங்க⁴ஸ்ஸ அந்தோகா³மே கே³ஹம் ஹோதி, மனுஸ்ஸானம் விஹாரமஜ்ஜே² பாஸாதோ³, உபோ⁴பி அக்³கே⁴ன ஸமகா, ஸசே மனுஸ்ஸா தேன பாஸாதே³ன தம் கே³ஹம் யாசந்தி, ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. பி⁴க்கூ²னம் சே மஹக்³க⁴தரம் கே³ஹம் ஹோதி, ‘‘மஹக்³க⁴தரம் அம்ஹாகம் கே³ஹ’’ந்தி வுத்தே ச ‘‘கிஞ்சாபி மஹக்³க⁴தரம், பப்³ப³ஜிதானம் பன அஸாருப்பம், ந ஸக்கா தத்த² பப்³ப³ஜிதேஹி வஸிதும், இத³ம் பன ஸாருப்பம், க³ண்ஹதா²’’தி வத³ந்தி, ஏவம்பி ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. ஸசே பன மனுஸ்ஸானம் மஹக்³க⁴ம் ஹோதி, ‘‘நனு தும்ஹாகம் கே³ஹம் மஹக்³க⁴’’ந்தி வத்தப்³ப³ம். ‘‘ஹோது, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் புஞ்ஞம் ப⁴விஸ்ஸதி, க³ண்ஹதா²’’தி வுத்தே பன ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. ஏவம் விஹாரேன விஹாரோ பரிவத்தேதப்³போ³. ஏதேனேவ நயேன விஹாரவத்து²பி ஆராமோபி ஆராமவத்து²பி விஹாரேன பரிவத்தேதப்³ப³ம். விஹாரவத்து²னா ச மஹக்³கே⁴ன வா அப்பக்³கே⁴ன வா விஹாரவிஹாரவத்து²ஆராமஆராமவத்தூ²னி. ஏவம் தாவ தா²வரேன தா²வரபரிவத்தனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

க³ருப⁴ண்டே³ன க³ருப⁴ண்ட³பரிவத்தனே பன மஞ்சபீட²ம் மஹந்தம் வா ஹோது கு²த்³த³கம் வா, அந்தமஸோ சதுரங்கு³லபாத³கம் கா³மதா³ரகேஹி பம்ஸ்வாகா³ரகேஸு கீளந்தேஹி கதம்பி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. ஸசேபி ராஜராஜமஹாமத்தாத³யோ ஏகப்பஹாரேனேவ மஞ்சஸதம் வா மஞ்சஸஹஸ்ஸம் வா தே³ந்தி, ஸப்³பே³ கப்பியமஞ்சா ஸம்படிச்சி²தப்³பா³, ஸம்படிச்சி²த்வா வுட்³ட⁴படிபாடியா ‘‘ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி தா³தப்³பா³, புக்³க³லிகவஸேன ந தா³தப்³பா³. அதிரேகமஞ்சே ப⁴ண்டா³கா³ராதீ³ஸு பஞ்ஞபேத்வா பத்தசீவரம் நிக்கி²பிதும்பி வட்டதி.

ப³ஹிஸீமாய ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மா’’தி தி³ன்னமஞ்சோ ஸங்க⁴த்தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னே தா³தப்³போ³. தத்த² சே ப³ஹூ மஞ்சா ஹோந்தி, மஞ்சேன கம்மம் நத்தி², யஸ்ஸ வஸனட்டா²னே கம்மம் அத்தி², தத்த² ‘‘ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி தா³தப்³போ³. மஹக்³கே⁴ன ஸதக்³க⁴னகேன, ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகேன வா மஞ்சேன அஞ்ஞம் மஞ்சஸதம் லப⁴தி, பரிவத்தேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம். ந கேவலம் மஞ்சேன மஞ்சோயேவ, ஆராமஆராமவத்து²விஹாரவிஹாரவத்து²பீட²பி⁴ஸிபி³ம்போ³ஹனானிபி பரிவத்தேதும் வட்டந்தி. ஏஸ நயோ பீட²பி⁴ஸிபி³ம்போ³ஹனேஸுபி ஏதேஸு ஹி கப்பியாகப்பியம் வுத்தனயமேவ. தத்த² அகப்பியம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், கப்பியம் ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். அகப்பியம் வா மஹக்³க⁴ம் கப்பியம் வா பரிவத்தேத்வா வுத்தவத்தூ²னி க³ஹேதப்³பா³னி, அக³ருப⁴ண்டு³பக³ம் பன பி⁴ஸிபி³ம்போ³ஹனம் நாம நத்தீ²தி.

2898. பி⁴க்கு² அதோ⁴தேன பாதே³ன, அல்லபாதே³ன வா ஸேனாஸனம் நக்கமேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸயந்தி ஏத்த², ஆஸந்தி சாதி ஸயனாஸனம், பரிகம்மகதபூ⁴மத்த²ரணாதி³. அல்லபாதே³ன வாதி யேன அக்கந்தட்டா²னே உத³கம் பஞ்ஞாயதி, ஏவரூபேன திந்தபாதே³ன. யதா²ஹ – ‘‘அல்லேஹி பாதே³ஹீதி யேஹி அக்கந்தட்டா²னே உத³கம் பஞ்ஞாயதி, ஏவரூபேஹி பாதே³ஹி பரிப⁴ண்ட³கதபூ⁴மி வா ஸேனாஸனம் வா ந அக்கமிதப்³ப³ம். ஸசே பன உத³கஸினேஹமத்தமேவ பஞ்ஞாயதி, ந உத³கம், வட்டதீ’’தி (சூளவ. அட்ட². 324). ஸஉபாஹனோதி ஏத்த² ‘‘தோ⁴தபாத³க’’ந்தி வத்தப்³ப³ம். பாதே³ படிமுக்காஹி உபாஹனாஹி ஸஉபாஹனோ பி⁴க்கு² தோ⁴தபாத³கம் தோ⁴தபாதே³ஹி அக்கமிதப்³ப³ட்டா²னம் ததே²வ ந அக்கமேதி யோஜனா.

2899. பரிகம்மகதாயாதி ஸுதா⁴தி³பரிகம்மகதாய. நிட்டு²ப⁴ந்தஸ்ஸாதி கே²ளம் பாதேந்தஸ்ஸ. பரிகம்மகதம் பி⁴த்திந்தி ஸேதபி⁴த்திம் வா சித்தகம்மகதம் வா பி⁴த்திம். ந கேவலஞ்ச பி⁴த்திமேவ, த்³வாரம்பி வாதபானம்பி அபஸ்ஸேனப²லகம்பி பாஸாணத்த²ம்ப⁴ம்பி ருக்க²த்த²ம்ப⁴ம்பி சீவரேன வா கேனசி வா அப்படிச்சா²தே³த்வா அபஸ்ஸயிதும் ந லப⁴தியேவ. ‘‘த்³வாரவாதபானாத³யோ பன அபரிகம்மகதாபி அபடிச்சா²தே³த்வா ந அபஸ்ஸயிதப்³பா³’’தி க³ண்டி²பதே³ வுத்தம்.

2901. நித்³தா³யதோ தஸ்ஸ கோசி ஸரீராவயவோ பச்சத்த²ரணே ஸங்குடிதே ஸஹஸா யதி³ மஞ்சம் பு²ஸதி, து³க்கடந்தி யோஜனா.

2902. லோமேஸு மஞ்சம் பு²ஸந்தேஸு. ஹத்த²பாதா³னம் தலேன அக்கமிதும் வட்டதீதி யோஜனா. மஞ்சபீட²ம் நீஹரந்தஸ்ஸ காயே படிஹஞ்ஞதி, அனாபத்தி.

‘‘தா³யகேஹி ‘காயேன பு²ஸித்வா யதா²ஸுக²ம் பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’தி தி³ன்னஸேனாஸனம், மஞ்சபீடா²தி³ஞ்ச தா³யகேன வுத்தனியாமேன பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ தோ³ஸோ நத்தீ²’’தி மாதிகட்ட²கதா²ய ஸீஹளக³ண்டி²பதே³ வுத்தத்தா ததா² பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. ‘‘இமம் மஞ்சபீடா²தி³ம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி வுத்தே க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி, ந பா⁴ஜேதப்³ப³ம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ பராமட்ட²த்தா. ‘‘இமம் மஞ்சபீடா²தி³ம் ப⁴த³ந்தானம் வஸ்ஸக்³கே³ன க³ண்ஹிதும் த³ம்மீ’’தி வுத்தே ஸதிபி க³ருப⁴ண்ட³பா⁴வே கப்பியவத்து²ம் பா⁴ஜேத்வா க³ண்ஹிதும் வட்டதி, அகப்பியப⁴ண்ட³மேவ பா⁴ஜேத்வா க³ஹேதும் ந லப்³ப⁴தி. ‘‘இமம் மஞ்சபீட²ம் வஸ்ஸக்³கே³ன க³ஹேதும் ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி வுத்தே வஸ்ஸக்³கே³ன பா⁴ஜேத்வா க³ஹேதப்³ப³ம் வஸ்ஸக்³கே³ன பா⁴ஜனம் பட²மம் வத்வா பச்சா² ஸங்க⁴ஸ்ஸ பராமட்ட²த்தா. ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ இமம் மஞ்சபீட²ம் வஸ்ஸக்³கே³ன க³ண்ஹிதும் த³ம்மீ’’தி வுத்தே பன க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி பட²மம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ பராமட்ட²த்தாதி அயம்பி விஸேஸோ மாதிகட்ட²கதா² க³ண்டி²பதே³யேவ வுத்தோ.

2903-4. உத்³தே³ஸப⁴த்தவினிச்ச²யேகதே³ஸம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகோ’’திஆதி³. ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகோ ஸசீவரோ பிண்ட³பாதோ அவஸ்ஸிகம் பி⁴க்கு²ம் பத்தோ, தஸ்மிம் விஹாரே ச ‘‘ஏவரூபோ பிண்ட³பாதோ அவஸ்ஸிகம் பி⁴க்கு²ம் பத்தோ’’தி லிகி²த்வா ட²பிதோபி ச ஹோதி, ததோ ஸட்டி²வஸ்ஸானமச்சயே தாதி³ஸோ ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகோ ஸசீவரோ கோசி பிண்ட³பாதோ ஸசே உப்பன்னோ ஹோதி, தம் பிண்ட³பாதம் பு³தோ⁴ வினிச்ச²யகுஸலோ பி⁴க்கு² அவஸ்ஸிகட்டி²திகாய அத³த்வா ஸட்டி²வஸ்ஸிகட்டி²திகாய த³தே³ய்யாதி யோஜனா.

2905. உத்³தே³ஸப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வாதி உபஸம்பன்னகாலே அத்தனோ வஸ்ஸக்³கே³ன பத்தம் உத்³தே³ஸப⁴த்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா. ஜாதோ சே ஸாமணேரகோதி ஸிக்கா²பச்சக்கா²னாதி³வஸேன ஸசே ஸாமணேரோ ஜாதோ. தந்தி உபஸம்பன்னகாலே க³ஹிதம் ததே³வ உத்³தே³ஸப⁴த்தம். ஸாமணேரஸ்ஸ பாளியாதி ஸாமணேரபடிபாடியா அத்தனோ பத்தம் பச்சா² க³ஹேதும் லப⁴தி.

2906. யோ ஸாமணேரோ ஸம்புண்ணவீஸதிவஸ்ஸோ ‘‘ஸ்வே உத்³தே³ஸம் லபி⁴ஸ்ஸதீ’’தி வத்தப்³போ³, அஜ்ஜ ஸோ உபஸம்பன்னோ ஹோதி, டி²திகா அதீதா ஸியாதி யோஜனா, ஸ்வே பாபேதப்³பா³ ஸாமணேரட்டி²திகா அஜ்ஜ உபஸம்பன்னத்தா அதிக்கந்தா ஹோதீதி அத்தோ², தம் ப⁴த்தம் ந லப⁴தீதி வுத்தம் ஹோதி.

2907. உத்³தே³ஸப⁴த்தானந்தரம் ஸலாகப⁴த்தம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³. ஸசே ஸலாகா லத்³தா⁴, தம்தி³னே ப⁴த்தம் ந லத்³த⁴ம், புனதி³னே தஸ்ஸ ப⁴த்தம் க³ஹேதப்³ப³ம், ந ஸம்ஸயோ ‘‘க³ஹேதப்³ப³ம் நு கோ², ந க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி ஏவம் ஸம்ஸயோ ந காதப்³போ³தி யோஜனா.

2908. உத்தரி உத்தரம் அதிரேகம் ப⁴ங்க³ம் ப்³யஞ்ஜனம் ஏதஸ்ஸாதி உத்தரிப⁴ங்க³ம், தஸ்ஸ, அதிரேகப்³யஞ்ஜனஸ்ஸாதி அத்தோ². ஏகசரஸ்ஸாதி ஏகசாரிகஸ்ஸ. ஸலாகாயேவ ஸலாகிகா.

2909. உத்தரிப⁴ங்க³மேவ உத்தரிப⁴ங்க³கம்.

2910. யேன யேன ஹீதி கா³ஹிதஸலாகேன யேன யேன பி⁴க்கு²னா. யம் யந்தி ப⁴த்தப்³யஞ்ஜனேஸு யம் யம் ப⁴த்தம் வா யம் யம் ப்³யஞ்ஜனம் வா.

2911. ஸங்கு⁴த்³தே³ஸாதி³கந்தி ஸங்க⁴ப⁴த்தஉத்³தே³ஸப⁴த்தாதி³கம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன நிமந்தனம், ஸலாகம், பக்கி²கம், உபோஸதி²கம், பாடிபதி³கந்தி பஞ்ச ப⁴த்தானி க³ஹிதானி.

தத்த² ஸப்³ப³ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் ஸங்க⁴ப⁴த்தம் நாம. ‘‘ஸங்க⁴தோ ஏத்தகே பி⁴க்கூ² உத்³தி³ஸித்வா தே³தா²’’திஆதி³னா வத்வா தி³ன்னம் உத்³தே³ஸப⁴த்தம். ‘‘ஸங்க⁴தோ ஏத்தகானம் பி⁴க்கூ²னம் ப⁴த்தம் க³ண்ஹதா²’’திஆதி³னா வத்வா தி³ன்னம் நிமந்தனம் நாம. அத்தனோ அத்தனோ நாமேன ஸலாககா³ஹகானம் பி⁴க்கூ²னம் தி³ன்னம் ஸலாகப⁴த்தம் நாம. சாதுத்³த³ஸியம் தி³ன்னம் பக்கி²கம். உபோஸதே² தி³ன்னம் உபோஸதி²கம். பாடிபதே³ தி³ன்னம் பாடிபதி³கம். தம்தம்னாமேன தி³ன்னமேவ ததா² ததா² வோஹரீயதி. ஏதேஸம் பன வித்தா²ரகதா² ‘‘அபி⁴லக்கி²தேஸூ’’திஆதி³னா (சூளவ. அட்ட². 325 பக்கி²கப⁴த்தாதி³கதா²) அட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³. ஆக³ந்துகாதீ³தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன க³மிகப⁴த்தம், கி³லானப⁴த்தம், கி³லானுபட்டா²கப⁴த்தந்தி தீணி க³ஹிதானி. ஆக³ந்துகானம் தி³ன்னம் ப⁴த்தம் ஆக³ந்துகப⁴த்தம். ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸு.

2912. விஹாரந்தி விஹாரப⁴த்தம் உத்தரபத³லோபேன, விஹாரே தத்ருப்பாத³ப⁴த்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். வாரப⁴த்தந்தி து³ப்³பி⁴க்க²ஸமயே ‘‘வாரேன பி⁴க்கூ² ஜக்³கி³ஸ்ஸாமா’’தி து⁴ரகே³ஹதோ பட்டா²ய தி³ன்னம். நிச்சந்தி நிச்சப⁴த்தம் உத்தரபத³லோபேன, தஞ்ச ததா² வத்வாவ தி³ன்னம். குடிப⁴த்தம் நாம ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆவாஸம் கத்வா ‘‘அம்ஹாகம் ஸேனாஸனவாஸினோ அம்ஹாகம் ப⁴த்தம் க³ண்ஹந்தூ’’தி தி³ன்னம். பன்னரஸவித⁴ம் ஸப்³ப³மேவ ப⁴த்தம் இத⁴ இமஸ்மிம் ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கே உத்³தி³ட்ட²ம் கதி²தம். ஏதேஸம் வித்தா²ரவினிச்ச²யோ அத்தி²கேஹி ஸமந்தபாஸாதி³காய க³ஹேதப்³போ³.

2913. பச்சயபா⁴ஜனே மிச்சா²படிபத்தியா மஹாதீ³னவத்தா அப்பமத்தேனேவ படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி பச்சயபா⁴ஜனகம் அனுஸாஸந்தோ ஆஹ ‘‘பாளி’’ந்திஆதி³.

ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴ககதா²வண்ணனா.